V SA/Wa 4043/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-09-13
Skład orzekający: Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie decyzji wymierzającej karę pieniężną w wysokości 12.000 zł, w kontekście łącznej sumy ciążących na skarżącym zobowiązań z tytułu nałożonych kar pieniężnych (ok. 200.000 zł) oraz prowadzonego postępowania egzekucyjnego z innego tytułu, może spowodować znaczną i nieodwracalną szkodę po stronie skarżącego, uzasadniając wstrzymanie wykonania tej decyzji?Ratio decidendi
Wykonanie decyzji nakładającej karę pieniężną w wysokości 12.000 zł, w powiązaniu z faktem, że wobec skarżącego zostały również nałożone inne kary pieniężne, jak również fakt, że wobec skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne z innego tytułu, może spowodować znaczną i nieodwracalną szkodę po stronie skarżącego. Skutki zapłaty należności pieniężnej, choć co do zasady odwracalne, nie mogą być rozpatrywane w oderwaniu od jej wysokości, która w okolicznościach konkretnego przypadku może wpłynąć na uzasadnione przypuszczenie utraty płynności finansowej.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. wymierzającą karę pieniężną w wysokości 12.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że łączna suma nałożonych na niego kar wynosi 108.000 zł (później ok. 200.000 zł), nie posiada majątku, a jego możliwości zarobkowe są wstrzymane z powodu odbywania kary pozbawienia wolności. Sąd pierwszej instancji pierwotnie wstrzymał wykonanie decyzji, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu, sąd uznał, że wstrzymanie wykonania jest uzasadnione.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z [...] marca 2015 r. nr [...].Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 13 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z [...] marca 2015 r. nr [...] w sprawie ze skargi P. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: wstrzymać wykonanie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z [...] marca 2015 r. nr [...]
Pismem z 2 września 2015 r. P. G. (dalej jako: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na opisaną w komparycji decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z [...] marca 2015 r. nr [...] wymierzającą skarżącemu karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry w wysokości 12.000 zł. W treści skargi zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji.
Uzasadniając wniosek jego autor wskazał, że na skarżącego nałożono łącznie kary w wysokości 108.000,00 zł. Wyjaśnił, że nie posiada takiego majątku, aby możliwa była spłata ww. kar pieniężnych. Jak wskazano, skarżący nie jest w stanie wywiązać się z nałożonych kar z uwagi na fakt, że odbywa obecnie karę pozbawienia wolności, a tym samym jego możliwości zarobkowe są całkowicie wstrzymane.
Postanowieniem z 3 lutego 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 4043/15 Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z [...] marca 2015 r. nr [...].
W wyniku rozpatrzenia zażalenia organu na powyższe rozstrzygnięcie, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Sądu I instancji i przekazał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Zarządzeniem z 12 lipca 2016 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do nadesłania w terminie 14 dni dokumentów potwierdzających zaistnienie przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S., w tym np. dokumentów potwierdzających fakt przebywania w zakładzie karnym, brak możliwości podjęcia pracy zarobkowej, czy też obrazujących obecną sytuację majątkową skarżącego.
W odpowiedzi pismem z [...] sierpnia 2016 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że w chwili składania wniosku skarżący przebywał w Zakładzie Karnym w S. (spędził tam ok. 18 miesięcy). Skarżący opuścił zakład [...] marca 2016 r., długo pozostawał bez prawy i dopiero [...] czerwca 2016 r. został zatrudniony jako cieśla-zbrojarz na umowę na okres próbny, więc nie ma gwarancji dalszego zatrudnienia. Dodał, iż nałożone na skarżącego kary pieniężne opiewają na kwotę ok. 200.000,00 zł. Do pisma pełnomocnik załączył kserokopie: pisma z Zakładu Karnego z [...] lutego 2016 r., pisma ZUS z [...] grudnia 2016 r., zeznania podatkowego PIT-36 za 2015 rok, nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym z [...] sierpnia 2012 r., zawiadomienia o wszczęciu postepowania egzekucyjnego z [...] lipca 2016 r., postanowienia o obciążeniu skarżącego kosztami zastępstwa prawnego, zawiadomienia z [...] lipca 2016 r. o zajęciu wierzytelności, umowy o pracę na okres próbny z [...] czerwca 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako: "p.p.s.a.")., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.).
Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wykazanie we wniosku niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien uwzględniać wszystkie okoliczności, nawet te niepodniesione we wniosku, o ile są możliwe do wyinterpretowania na podstawie akt sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 13 września 2005 r., sygn. akt II OZ 750/05, dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dokonując ponownej oceny wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Skarżący uprawdopodobnił bowiem w wystarczający sposób, że wykonanie decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody.
W przedłożonym na potrzeby rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy formularzu PPF skarżący oświadczył, iż nie posiada żadnego majątku. W treści wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wskazał zaś, iż przebywa w zakładzie karnym co uniemożliwia mu podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej.
Wyjaśnić należy, iż rozpatrując ponownie wniosek Sąd nie wziął jednak pod uwagę argumentacji wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji zawartej w skardze oraz oświadczenia złożonego na formularzu PPF, bowiem fakty tam zawarte uległy zmianie, co wynika z treści pisma pełnomocnika skarżącego z [...] sierpnia 2016 r.
Sąd zauważa, iż sytuacja skarżącego od chwili składania wniosku uległa poprawie – skarżący opuścił zakład karny i podjął pracę zarobkową. Jednocześnie należy jednak zauważyć, iż zgodnie z załączonymi do pisma z [...] sierpnia 2016 r. dokumentami skarżący rozpoczął pracę [...] czerwca 2016 r., na podstawie umowy o pracę na okres próbny, który mija [...] września 2016 r., z wynagrodzeniem minimalnym, tj. 1.850 zł brutto (umowa o pracę – k. 84 akt sądowych). Ponadto [...] lipca 2016 r. wszczęto wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne dotyczące innych niż kary pieniężne należności w łącznej kwocie ponad 50.000 zł (zawiadomienie o wszczęciu egzekucji k. 80 akt sądowych).
Z nadesłanej dokumentacji wynika ponadto, iż skarżący posiada wierzytelność z tytułu: zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 i 2015 rok, zwrotu podatku VAT oraz zwrotu z ulgi prorodzinnej. Jednakże powyższa wierzytelność została zajęta przez komornika na poczet należności wierzyciela S. z siedzibą w G.
W ocenie Sądu, wykonanie decyzji nakładającej karę pieniężną w wysokości 12.000 zł, w powiązaniu z faktem, że wobec skarżącego zostały również nałożone inne kary pieniężne, jak również faktem, iż wobec skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne z innego tytułu może spowodować znaczną i nieodwracalną szkodę po stronie skarżącego.
Zaznaczyć należy, że nałożony na skarżącego obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są odwracalne. Zdaniem Sądu, skutków zapłaty należności pieniężnej, które co do zasady są odwracalne, nie można jednak rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, która w okolicznościach konkretnego przypadku, może wpłynąć na uzasadnione przypuszczenie utraty płynności finansowej. W rozpatrywanej sprawie skarżący zobowiązany został do uiszczenia określonej w decyzji kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry w kwocie 12.000 zł. Jednakże łączna suma ciążących na skarżącym zobowiązań z tytułu nałożonych kar pieniężnych wynosi 108.000 zł (zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika obecnie jest to kwota ok. 200.000 zł).
Należy zwrócić uwagę, że samo prowadzenie postępowania egzekucyjnego, zwłaszcza w sytuacji gdy egzekucja jest utrudniona z uwagi na stan majątkowy strony, co do zasady tworzy dodatkowe koszty, które skarżący będzie zobligowany w przyszłości ponieść, co dodatkowo może negatywnie wpłynąć na jego sytuację finansową. (por. postanowienie NSA z 10 maja 2016 r., sygn. akt II GZ 438/16, dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na względzie Sąd uznał argumentację strony skarżącej i na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło