V SA/Wa 4120/15
WyrokWSA w Warszawie2016-06-07
Skład orzekający: Beata Blankiewicz - Wóltańska, Barbara Mleczko – Jabłońska, Marek Krawczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pomniejszył płatności obszarowe dla rolnika z powodu rozbieżności między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną w wyniku kontroli, a także czy odmowa przyznania specjalnej płatności obszarowej do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych była uzasadniona?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa materialnego. Rozbieżność między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią działek rolnych uzasadniała pomniejszenie płatności obszarowych zgodnie z art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Odmowa przyznania specjalnej płatności obszarowej do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych była uzasadniona przekroczeniem dopuszczalnej różnicy powierzchni (ponad 20%) zgodnie z tym samym przepisem. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na stronie ubiegającej się o płatność, a skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń.Stan faktyczny
Skarżąca A. P. wniosła skargę na decyzję Dyrektora ARiMR utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR dotyczącą płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2014. W wyniku kontroli stwierdzono rozbieżności między zadeklarowaną a faktycznie stwierdzoną powierzchnią działek rolnych, co skutkowało pomniejszeniem jednolitej płatności obszarowej oraz odmową przyznania specjalnej płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych. Skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów postępowania, pominięcie istotnych okoliczności, brak rozważenia warunków atmosferycznych (suszę) oraz wadliwość metody kontroli.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (OB) oddala skargę
Przedmiotem skargi, wniesionej przez A. P. (dalej jako Skarżąca) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...].08.2015r. o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z/s w R. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2015r. w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
A. P. złożyła do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z/s w R. wniosek o przyznanie płatności na rok 2014 na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012r., poz. 1164 ze zm.).
W dniu 09.09.2014r. w gospodarstwie rolnika przeprowadzono czynności kontrolne w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Dokonano następujących ustaleń:
- działka rolna [...]: powierzchnia deklarowana - 1,50 ha, powierzchnia stwierdzona 1,30 ha. Działka rolna jest niespójna (błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych głównych/podrzędnych, nie sąsiadujących ze sobą, jako jedną działkę rolną) - kod błędu DR22; zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej (kod błędy DR 13+); stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania (kod błędu DR52);
- działka rolna [...]: powierzchnia deklarowana 1,50 ha, powierzchnia stwierdzona 1,30 ha. Działka rolna jest niespójna (błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych głównych/podrzędnych, nic sąsiadujących ze sobą, jako jedną działkę rolną) - kod błędu DR22; zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej (kod błędy DR 13+); stwierdzono, że przynajmniej jedna uprawa należy do innej grupy upraw niż deklarowana (kod błędu DR31); stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania (kod błędu DR52);
- działka rolna [...]: powierzchnia deklarowana - 0,30 ha, powierzchnia stwierdzona 0,37 ha. Działka rolna jest niespójna (błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych głównych/podrzędnych, nie sąsiadujących ze sobą, jako jedną działkę rolną) - kod błędu DR22;
- działka rolna [...]: powierzchnia deklarowana - 0,30 ha, powierzchnia stwierdzona 0,37 ha. Działka rolna jest niespójna (błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych głównych/podrzędnych, nie sąsiadujących ze sobą, jako jedną działkę rolną) - kod błędu DR22;
- działka rolna [...]: powierzchnia deklarowana - 0,23 ha, powierzchnia stwierdzona 0,23 ha; stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania (kod błędu DR52);
- działka rolna. [...]: powierzchnia deklarowana 0,23 ha, powierzchnia stwierdzona 0,23 ha (JPO); stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania (kod błędu DR52); stwierdzone uprawa należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana (kod błędu DR7).
W związku z zastrzeżeniami Skarżącej skierowanymi do organu co do ustaleń pokontrolnych, wykonawca kontroli ponownie przeanalizował wyniki kontroli i uznał uwagi rolnika za niesłuszne.
W dniu [...].02.2015r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją o nr [...] przyznał stronie jednolitą płatność obszarową w wysokości 1 138,59 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 473,65 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości oraz odmówił przyznania płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych.
Na skutek odwołania Skarżącej w dniu [...].03.2015r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją o nr [...]. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując na wadliwość uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz ustaleń dotyczących w szczególności działki rolnej [...].
W dniu [...].06.2015r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją o nr [...] przyznał ponownie Skarżącej jednolitą płatność obszarową w wysokości 1 493,82 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 236,83 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości oraz odmówił przyznania płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych.
A. P. wystosowała od tej decyzji odwołanie. Z treści odwołania wynika, że strona skarżąca kwestionuje ustalenia inspektorów terenowych, a także zarzuca organowi I instancji brak rozważenia okoliczności sprawy wskazanych przez stronę, pominięcie niektórych twierdzeń, brak odniesienia się do faktów istotnych dla sprawy, brak rozważenia kwestii warunków atmosferycznych. Ponadto Skarżąca wskazuje na brak w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia dlaczego przyjęta metoda kontroli wyklucza inne wyniki i jest jedyną możliwą podstawa ustaleń a także brak zastosowania w sprawie art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 lis dopada 2009 r. (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 651, ze zm.) wskazując, że niekorzystne warunki atmosferyczne w roku składania wniosku o dopłaty bezpośrednie były wiedzą powszechnie wiadomą.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją nr [...] z dnia [...].08.2015r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z/s w R. z dnia [...] czerwca 2015r. w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014.
W uzasadnieniu organ wskazał na regulację wynikającą z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Stwierdzono, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 2,03 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli na miejscu wynosiła 1,90 ha (na działkach rolnych [...] i [...] stwierdzono nieprawidłowości opisane powyżej, co po kompensacji powierzchni dało różnicę powierzchni - 0,13 ha). Zgodnie z art. 57 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 651, ze zm.), w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Mając na uwadze powyższe jednolita płatność obszarowa została przyznana do powierzchni stwierdzonej.
Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2014 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 listopada 2014 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2014 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 1602) i wynosi 910,87 zł. Początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej wyniosła: 1,90 ha x 910,87 zł = 1 730,65 zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną działek rolnych kwalifikowaną a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu wyniosła: (2,03 ha - 1,90 ha)/1,90 ha x 100% = 6,8421%. Zgodnie z art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę. W związku z powyższym początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej została pomniejszona o kwotę w wysokości: 2 x 0,13 ha x 910,87 zł = 236,83 zł, czyli kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Tym samym kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu pomniejszeń wyniosła: 1 730,65 zł - 236,83 zł = 1 493,82 zł.
Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 do specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych (dalej: ST) wynosiła 2,03 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu wynosiła 1,61 ha (na działkach rolnych [...], [...], [...] stwierdzono nieprawidłowości opisane powyżej, co po kompensacji powierzchni dało różnicę powierzchni - 0,42 ha). Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku do płatności ST a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu wyniosła: (2,03 ha - 1,61 ha)/1,6 x 100% = 26,087%. Zgodnie z art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 13 22/2009, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku. Tym samym ze względu na stwierdzoną różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną, kwalifikującą się do objęcia specjalną płatnością obszarową do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, płatność ta została odmówiona.
Organ odwoławczy - odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów - wskazał ponadto, że inspektorzy terenowi dokonali oceny całej zadeklarowanej powierzchni działki rolnej [...], o czym świadczą wykonane zdjęcia o nr 776- 781 oraz 796 - 806, a także szkic nr 2, na którym wskazano numery zdjęć i miejsce ich wykonania. Na wykluczonej części działki rolnej bezspornie rolnik nie prowadził działalności rolniczej. W przypadku działki rolnej [...] powierzchnia stwierdzona była większa od powierzchni deklarowanej o 0,07 ha co uwzględniono w kompensacji powierzchni. Co się zaś tyczy działki rolnej [...] to organ odwoławczy nie ma żadnych wątpliwości, że nie znajdowała się na niej uprawa ST. Jak wynika z ustaleń pokontrolnych na całej działce stwierdzono ugór oraz brak wykonywania zabiegów agrotechnicznych w roku 2014. Zdaniem organu powyższe potwierdza wykonana dokumentacja fotograficzna.
Te ustalenia zdaniem organu dyskwalifikują sporne działki rolne jako kwalifikujące się przyznania płatności, bowiem rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony.
Ponadto Skarżąca zarzuciła organowi I instancji brak rozważenia okoliczności sprawy wskazanych przez stronę, pominięcie niektórych twierdzeń, brak odniesienia się do faktów istotnych dla sprawy, brak rozważenia kwestii warunków atmosferycznych, przy czym nie wskazuje jakie okoliczności, fakty istotne dla sprawy ani które twierdzenia strony miałyby zostać pominięte przez organ I instancji a organ odwoławczy dokonując ponownej analizy całokształtu materiału dowodowego nie dopatrzył się uchybień w tym zakresie. Odnośnie zaś zarzutu braku w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia, dlaczego przyjęta metoda kontroli wyklucza inne wyniki i jest jedyną możliwą podstawa ustaleń organ zauważył, że strona nie przedstawiła na żadnym etapie dwuinstancyjnego postępowania przeciwdowodów, które mogłyby podważyć wyniki z przeprowadzonej kontroli a zatem powierzchnia stwierdzona działek rolnych została wyliczona podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego w tym raportu z czynności kontrolnych. Z kolei odnośnie zarzutu braku zastosowania w sprawie art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., sir. 651, ze zm.) oraz nieuwzględnieniu, że niekorzystne warunki atmosferyczne w roku składania wniosku o dopłaty bezpośrednie były wiedzą powszechnie wiadomą to wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 73 ust. 1-2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. obniżek i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy (art. 73 ust. 1). Obniżek i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o namiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku (art. 73 ust. 2). W sprawie będącej przedmiotem odwołania nie sposób uznać aby złożony wniosek był zgodny ze stanem faktycznym bądź rolnik nie był winien stwierdzonych nieprawidłowości. Skarżąca nie informowała także Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia. Tym samym zdaniem organu odwoławczego art. 73 ust. 1-2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. nie ma w sprawie zastosowania. Co się tyczy niekorzystnych warunków atmosferycznych, organ podkreślił, że w żadnym z odwołań strona skarżąca nie wskazała, jakie warunki atmosferyczne ma na myśli. Jedynie z zastrzeżeń do raportu z czynności kontrolnych z dnia [...].01.2015r. wynika, że niekorzystne warunki atmosferyczne to zdaniem odwołującej "relatywnie długotrwała susza panująca w poprzednim sezonie wegetacyjnych 2014r. oraz okoliczności, iż działki położone były na wyższym terenie". Jednakże zgodnie z art. 75 ust 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 w przypadku wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, które mogą mieć wpływ na powierzchnię kwalifikującą się do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego lub liczbę zwierząt kwalifikujących się do płatności do krów i owiec, lub rolnik nie mógł wypełnić swoich zobowiązań w zakresie przestrzegania norm i wymogów, rolnik powinien złożyć do biura powiatowego ARiMR pisemne oświadczenie o zaistniałych okolicznościach, opatrzone czytelnym podpisem i datą złożenia, w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać takiej czynności oraz dostarczyć dowód potwierdzający wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności.
Przypadki działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, określone zostały w art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 i obejmują w szczególności:
a) śmierć rolnika;
b) długookresową niezdolność rolnika do pracy;
c) poważną klęskę żywiołową w znacznym stopniu dotykającą grunty rolne gospodarstwa;
d) zniszczenie budynków inwentarskich gospodarstwa w drodze wypadku;
e) epidemię dotykającą część lub cały inwentarz rolnika.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego kierownik biura powiatowego Agencji jest właściwy w sprawach uznawania przypadków działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 31 rozporządzenia nr 73/2009.
Uznanie danego przypadku za działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 31 rozporządzenia nr 73/2009, albo odmowa takiego uznania następuje w decyzji w sprawie przyznania płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej oraz płatności do pomidorów (art. 20 ust. 2 ustawy). Organ podkreślił przy tym, że Skarżąca nie informowała organu I instancji o wystąpieniu siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności ani nie przedłożyła żadnych dowodów w tym zakresie.
Dyrektor wskazał również, że zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, zaś strona zobowiązana jest dostarczyć organowi dowody na poparcie okoliczności, z których wywodzi skutek prawny w postaci uprawnienia do płatności. Jeśli strona nie przedstawi w toku postępowania dowodów, z których w ocenie organu jednoznacznie będzie wynikać, iż spełnia przesłanki do przyznania płatności, organ na podstawie art. 3 ust 3 ustawy uznaje daną okoliczność za nieudowodnioną. Powyższy przepis w sposób jednoznaczny przenosi inicjatywę dowodową na stronę. Skarżąca nie zgadza się z wydaną decyzją, jednakże nie przedstawia dowodów mogących stanowić podstawę do wzruszenia wyników z przeprowadzonej kontroli oraz przyznania płatności w żądanej wysokości. Organ zaznaczył przy tym, że w sytuacji, gdy strona dąży do uzyskania określonego przywileju finansowego (w tym środków unijnych) winna dołożyć wszelkiej należytej staranności w celu jednoznacznego i pełnego wykazania, iż spełnia ona wszelkie ustawowe przesłanki uzyskania danej płatności, a jakiekolwiek zaniechania w tym zakresie obciążają natomiast ujemnie danego wnioskodawcę
Skarżąca skierowała na decyzję Dyrektora OR ARiMR skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie tej decyzji w całości.
Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy tj. art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy. Skarżąca wskazuje, że w dniu 31.05.2014r. złożyła wniosek zgodnie ze stanem faktycznym, następnie niekorzystne warunki ekonomiczne spowodowały mniejszy zbiór plonów a na miejsce upraw które wyginęły były sadzone nowe. Warunki atmosferyczne były powszechnie znane i w ocenie skarżącej nie musiał tych okoliczności w jakikolwiek sposób dowodzić. Skarżąca twierdzi, że grunty rolne były utrzymane zgodnie z normami, a wymogi były przestrzegane przez cały rok kalendarzowy a także, że czynności kontrolne wykonano jednego dnia kiedy skutki suszy były najwyraźniej widoczne. W tym okresie wskazane we wniosku rodzaje roślin zostały ponownie posadzone aby dopiero w następnych miesiącach osiągnąć właściwe rozmiary i plony.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podnosząc argumenty wyrażane wcześniej w swojej decyzji.
Dyrektor wskazał ponadto, że twierdzenia Skarżącej wzajemnie się wykluczają, bowiem z jednej strony wskazuje, że grunty rolne były utrzymane zgodnie z normami, a wymogi były przestrzegane przez cały rok kalendarzowy informując jednocześnie o trwającej w czasie czynności kontrolnych suszy i konieczności posadzenia nowych roślin. Co istotne Skarżąca nawet nie precyzuje, która działka, na jakiej powierzchni i obsiana jaką rośliną ucierpiała na skutek suszy i została ponownie obsiana. Wyjaśnić także należy, że Skarżąca nie informowała organu I instancji, że złożony wniosek jest nieprawidłowy lub nieaktualny. Dopiero po otrzymaniu raportu z czynności kontrolnych stwierdzającego nieprawidłowości rolnik stara się podważyć prawidłowość przeprowadzonych czynności nie przedstawiając jednakże żadnych dowodów mogących świadczyć o tym, że wniosek został złożony zgodnie ze stanem faktycznym. Z dokumentacji pokontrolnej wynika natomiast, że inspektorzy terenowi dokonali oceny całej zadeklarowanej powierzchni działki rolnej [...] o czym świadczą wykonane zdjęcia o nr 776 - 781 oraz 796 - 806 a także szkic nr 2, na którym wskazano numery zdjęć i miejsce ich wykonania. Na wykluczonej części działki rolnej bezspornie rolnik nie prowadził działalności rolniczej. W przypadku działki rolnej [...] powierzchnia stwierdzona była większa od powierzchni deklarowanej o 0,07 ha co uwzględniono w kompensacji powierzchni. Co się zaś tyczy działki rolnej [...] to organ odwoławczy nie ma żadnych wątpliwości, że nie znajdowała się na niej uprawa ST. Jak wynika z ustaleń pokontrolnych na całej działce stwierdzono ugór oraz brak wykonywania zabiegów agrotechnicznych w roku 2014. Powyższe potwierdza wykonana dokumentacja fotograficzna. Tym samym powodem wykluczenia części zadeklarowanych działek rolnych nie była susza, lecz brak prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z deklaracją we wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, które miało wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.
Za podstawę wyroku Sąd przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z/s w R., zawarte w decyzjach z dnia [...] sierpnia 2015r. i z dnia [...] czerwca 2015r. oraz w odpowiedzi na skargę (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe orzeczenia wskazane w uzasadnieniu dostępne tamże).
Zasadnicza kwestia sporna pomiędzy stronami sprowadzała się w niniejszej sprawie do oceny prawidłowości działań i stanowiska organów w związku z pomniejszeniem Skarżącej płatności obszarowych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2014 rok.
W złożonym wniosku o przyznanie płatności za ten rok Skarżąca zadeklarowała bowiem do objęcia płatnością działki o łącznej powierzchni 2,03 ha, podczas gdy w wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu organ stwierdził uchybienia odnośnie działek rolnych oznaczonych we wniosku jako [...], [...], [...], [...], [...] i [...], po czym w związku z kontrolą administracyjną ustalił, że wynosiła ona 1,61 ha (na działkach rolnych [...], [...], [...] stwierdzono nieprawidłowości opisane powyżej, co po kompensacji powierzchni dało różnicę powierzchni - 0,42 ha). Ponadto została wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku do płatności ST a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli - (2,03 ha - 1,61 ha)/1,6 x 100% = 26,087%. Tym samym ze względu na stwierdzoną różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną, kwalifikującą się do objęcia specjalną płatnością obszarową do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, płatność ta została odmówiona. Organ powołał się przy tym na regulację art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 13 22/2009. Tym samym kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu pomniejszeń wyniosła: 1 730,65 zł - 236,83 zł = 1 493,82 zł.
W związku z istotą sporu pomiędzy stronami, wskazać na wstępie należy, że stosownie do treści art. 7 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 z p. zm.), rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Z przepisów art. 7 ust. 1 pkt 2 i pkt 2a ustawy o płatnościach wynika zatem, że jednolita płatność obszarowa jest przyznawana do powierzchni faktycznie użytkowanej w celu rolniczym. Natomiast w myśl ust. 2 tego artykułu, działki rolne deklarowane do płatności uzupełniających muszą być położone na działkach rolnych, do których przyznano jednolitą płatność obszarową.
Postępowanie w przedmiocie uzyskania płatności rolnych jest wszczynane na wniosek producenta rolnego (art. 18 ust. 1 cyt. ustawy), przy czym złożone wnioski podlegają kontroli, m.in. w zakresie zgodności danych w nich zawartych dotyczących zadeklarowanych działek ewidencyjnych i rolnych, z bazami danych. W związku z ubieganiem się przez producenta rolnego o przyznanie płatności powinien on więc dołożyć należytej staranności w celu jednoznacznego wykazania, iż spełnia ustawowe przesłanki uzyskania danej płatności. Jakiekolwiek nieprawidłowości w tym zakresie obciążają ujemnie wnioskodawcę.
W świetle przekazanych Sądowi akt sprawy, skutkiem przeprowadzonej przez właściwy administracji rolnej organ kontroli w gospodarstwie rolnym strony, było ustalenie różnicy pomiędzy powierzchnią części działek zadeklarowaną przez rolnika we wniosku, a stanem faktycznym ustalonym w trakcie kontroli. Dane odnośnie tych ustaleń zawarte zostały zaś w dołączonej do akt dokumentacji pokontrolnej, w tym raportach z czynności kontrolnych wraz z załącznikami zawierającymi m.in. fotografie poszczególnych działek oraz załączniki graficzne w postaci szkiców - mapy terenu, z naniesionymi granicami działek. Opis poczynionych ustaleń odnośnie deklarowanych i stwierdzonych powierzchni, organy przedstawiły w uzasadnieniach decyzji.
W związku z zarzutem skargi odnośnie braku wyjaśnienia przez organ przyczyn różnicy pomiędzy tymi powierzchniami stwierdzonych podczas kontroli na miejscu, a uwzględnionymi do płatności, wskazać należy, że w myśl art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
W ust. 3 tego artykułu wskazano natomiast, iż strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Ta zmiana zasad i reguł postępowania wyraźnie wskazuje, że zadania organu prowadzącego postępowanie w zakresie obowiązku zgromadzenia, zebrania materiału dowodowego zostały ograniczone w stosunku do ogólnych reguł zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Konsekwencją powyższego jest konieczność wzmożenia aktywności stron, bowiem postępowanie w sprawach przyznania pomocy finansowej zostało oparte na dowodach, które będzie przedstawiała strona. Organ nie ma obowiązku, tak jak w k.p.a., podejmować z urzędu wszelkich środków dowodowych niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
Z akt niniejszego postępowania wynika, że różnica pomiędzy powierzchnią stwierdzoną działek rolnych, a zadeklarowaną we wniosku rolnika, ustalona została w ramach kontroli administracyjnej, przeprowadzenie kontroli na miejscu miało zasadniczo na celu ustalenie granic i powierzchni działek rolnych, zweryfikowanie zadeklarowanej grupy upraw na danej działce rolnej, sprawdzenie przestrzegania minimalnych wymagań (norm) utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej. Należy przy tym podkreślić, że obowiązkiem organu jest ustalenie właściwej powierzchni danej działki. Jak już bowiem wskazano, płatność w ramach wsparcia bezpośredniego może być przyznana jedynie do powierzchni faktycznie użytkowanej w celu rolniczym. Nie można zatem czynić zarzutu organowi prowadzącemu postępowanie, że oparł ustalenia na wynikach kontroli administracyjnej w sytuacji, gdy dostarczyła ona wyników pozwalających w sposób niebudzący wątpliwości ustalić rzeczywistą powierzchnię działki kwalifikującą się do przyznania płatności.
Trzeba też wskazać, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku do płatności ST a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu wyniosła ponad 26 %. To z kolei spowodowało zastosowanie przez organ regulacji zawartej w art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 13 22/2009, zgodnie z którym jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku. Tym samym - ze względu na stwierdzoną różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną, kwalifikującą się do objęcia specjalną płatnością obszarową do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych - organ prawidłowo odmówił tej płatności.
Z akt ponadto wynika, że Skarżąca w postępowaniu administracyjnym wnosiła uwagi do raportów z czynności kontrolnych, w których podniosła podtrzymany także w odwołaniu i skardze, zarzut wadliwego zastosowania ortofotomapy, jak również zarzut ewentualnego zastosowania art. 73 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009, który powinien być zastosowany z powodu zaistniałej suszy.
Tymczasem - zdaniem Sądu - w świetle przedstawionych do kontroli materiałów niniejszej sprawy zastrzeżenia Skarżącej nie znajdują potwierdzenia. Ze zdjęć wynika, że na spornych działkach nie była prowadzona odpowiednia uprawa, świadczy o tym zachwaszczenie działki, jak i fakt prowadzenia innych upraw, niż były deklarowane.
Podkreślić zaś należy, iż w celu podważenia raportu z czynności kontrolnych, czy dowodu z ortofotomapy, a co za tym idzie wykazania braku podstaw do wyeliminowania z płatności konkretnej powierzchni deklarowanych działek, beneficjent mogący na swoje żądanie brać aktywny udział w postępowaniu, powinien przedstawić dowody, bądź dawać w tym postępowaniu wyjaśnienia co do okoliczności sprawy. Trzeba też podkreślić, że uwagi składane przez Skarżącą do kontroli nie zostały uwzględnione przez kontrolujących, którzy wskazali powody, na jakich oparli swoje ustalenia.
Z powyższych względów Sąd nie uznał za zasadne zarzutów strony skarżącej odnośnie naruszenia przepisów postępowania, przy czym jak już wskazano, w świetle art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o płatnościach, nie było obowiązkiem organów wezwanie strony do złożenia przed dniem wydania decyzji wyjaśnień, ani podejmowanie z urzędu wszelkich środków dowodowych. Postępowanie w sprawie przyznania pomocy finansowej oparte jest bowiem na dowodach, które w celu podważenia ustaleń organów przedstawia strona, co wymaga jej wzmożonej aktywności.
Podkreślić w tym miejscu należy, że kontrolę legalności zaskarżonego aktu Sąd opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję. W niniejszej sprawie kontrola ta obejmuje stan faktyczny i prawny na dzień wydania decyzji w przedmiocie przyznania skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014 r.
W tym miejscu należy podnieść, że treść wniosku o przyznanie płatności uregulowana jest w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, wniosek o przyznanie płatności bezpośredniej oraz płatności uzupełniającej zawiera oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością, której dotyczy. Oświadczenia te obejmują przede wszystkim powierzchnię działek ewidencyjnych, w stosunku do których rolnik ubiega się o przyznanie płatności oraz informacje o sposobie wykorzystania działek rolnych z podaniem w szczególności oznaczenia działki rolnej oraz grupy upraw. Odpowiedzialność za treść merytoryczną wniosku ponosi producent rolny, m.in. także za skutki zgłoszenia danych niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy. Uzasadnieniem takiego stanowiska jest wzgląd na wykonywanie przez producenta rolnego swojej działalności zawodowo i na własny rachunek. (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2009 r. w sprawie sygn. akt II GSK 1115/08, dostępny tamże).
Organ prawidłowo też zastosował art. 58 wspomnianego wyżej rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009.
Odnośnie zaś zarzutu odnoszącego się do braku zastosowania wobec Skarżącej regulacji art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65, z p. zm., zwanego dalej rozporządzeniem nr 1122/2009), należy wskazać, że również on nie zasługuje na uwzględnienie.
Wprawdzie prawodawca dopuszcza możliwość popełnienia błędu w treści wniosku o płatność, wprowadza jednak w tym zakresie surowe zasady.
Przepis ten określa, że zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy (ust. 1). Ponadto wg ust. 2 zmniejszeń i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Podane przez rolnika informacje, o których mowa w akapicie pierwszym, powodują dostosowanie wniosku o przyznanie pomocy do faktycznej sytuacji.
W rozpatrywanej sprawie zdaniem Sądu przepis ten nie mógł znaleźć zastosowania, albowiem po pierwsze Skarżąca nie wykazała, że nieprawidłowości nie wynikają z jej winy, bowiem tylko gołosłownie wskazywała na niekorzystne warunki pogodowe. Po drugie zaś Skarżąca nie wypełniła obowiązku, który na niej ciążył - jak to wynika z treści cyt. regulacji - nie powiadomiła bowiem organu o zaistnieniu ewentualnej przeszkody i zdezaktualizowaniu wniosku Skarżącej.
Należy nadto podkreślić, że obowiązujące przepisy wskazują jednoznacznie, że rolnik występujący z wnioskiem o płatność musi dołożyć szczególnej staranności przy wypełnianiu wniosku, skoro błędy w tym zakresie mogą nieść tak daleko idące konsekwencje.
Trzeba przyznać słuszność organowi w zakresie, w jakim wywodzi on, że skoro płatność przyznawana jest na wniosek rolnika (art. 18 ustawy o płatnościach), to on odpowiada za prawidłową treść tego wniosku.
W tym kontekście trzeba jeszcze raz zwrócić uwagę na art. 3 ustawy o płatnościach, który choć przewiduje stosowanie do postępowań w sprawach indywidualnych dotyczących płatności, rozstrzyganych w drodze decyzji, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to wprowadza jednak pewne odstępstwa od zasad kodeksowych. Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy szczególnie istotne jest uregulowanie zawarte w ust. 3 cytowanego art. 3, zgodnie z którym strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Tym samym w postępowaniu w sprawie przyznania płatności nastąpiło odejście od zasady prawdy obiektywnej, co powinno wpłynąć w praktyce na uaktywnienie stron tego postępowania. Ustawodawca zastosował bowiem regulację odmienną od art. 7 k.p.a., zgodnie z którym to organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności to nie organ administracji publicznej, a posiadacz (faktycznie korzystający) gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne.
Treść tych przepisów potwierdza, że to rolnik odpowiada za treść wypełnionego wniosku i to na nim spoczywa obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki, które pozwalają na odstąpienie od wykluczeń stosowanych w przypadku rozbieżności pomiędzy powierzchnią deklarowana a kwalifikującą się do płatności. W przeciwieństwie do sformułowań zawartych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej nie ma obowiązku działania z urzędu celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zakres czynności, które muszą być przeprowadzone przed wydaniem decyzji we wskazanych przedmiotach określony jest w przepisach prawa unijnego i omawianej ustawy. Takimi czynnościami są kontrole, o których mowa w art. 30-33 ustawy o płatnościach. W omawianym zakresie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie mają zastosowania. Drugi z wymienionych przepisów zastąpiony jest w całości przez art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zawierający odmienną niż k.p.a. regulację dotyczącą rozpatrzenia materiału dowodowego z wyłączeniem obowiązku jego zbierania z urzędu (patrz: wyrok NSA z 19 października 2010 r., sygn. akt II GSK 869/09, dostępny tamże).
Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, sąd stwierdza, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że organy ARiMR nie uchybiły zasadom procedury uregulowanym w ustawie o płatnościach. Skarżąca wbrew zasadom wynikającym z przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach nie przedstawiła w postępowaniu o przyznanie płatności żadnego dowodu, na podstawie którego skutecznie można byłoby podważyć ustalenia organów ARiMR stanowiące podstawę faktyczną wydanej w sprawie decyzji.
Nadto - odnosząc się do przesłanki zgłoszonej przez Skarżącą, a odnoszącej się do klęski suszy - należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 75 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowalnych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Ponadto właściwych zmniejszeń nie stosuje się, jeżeli niezgodność będąca następstwem siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych dotyczy wzajemnej zgodności. Należy mieć jednak na uwadze, że przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Warunek ten nie został przez Skarżącą spełniony.
Jak już wyżej wskazano, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że został on wydany z naruszeniem przepisu prawa materialnego wpływającym na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 litera a-c p.p.s.a.).
Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa materialnego czy procesowego na treść decyzji, a więc ukształtowanych w niej stosunków administracyjnoprawnych materialnych lub procesowych. Sąd, uchylając z tych powodów decyzję, musi zatem wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (patrz: wyrok NSA z 19 października 2011r., sygn. akt I OSK 915/11, dostępny tamże).
Dlatego też zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i uchylenie decyzji może nastąpić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie przepisów miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w takim wypadku rzeczą Sądu jest wykazanie, że uchybienie przepisom prawa przez organ orzekający było tak istotne, że przy poprawnym ich zastosowaniu brzmienie osnowy decyzji byłoby lub mogłoby być inne.
Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło