V SA/Wa 419/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] (obecnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...]) z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania: oddala skargę. Przedmiotem skargi [...] (dalej: "Skarżący", "Strona") jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] (dalej: "Dyrektor IC", "organ II instancji", "organ odwoławczy") nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] (dalej: "Naczelnik UC") nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, wszczętego z urzędu, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. Naczelnik UC wydał decyzję z dnia [...] maja 2016 r. wymierzającą Skarżącemu karę pieniężną w wysokości 60.000,00 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Decyzja ta została uznana za doręczoną Stronie w dniu 20 czerwca 2016 r. w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm., dalej jako O.p.), zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniem odbioru. W dniu 26 września 2016 r. Strona reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła, wraz z odwołaniem od decyzji Naczelnika UC z dnia [...] maja 2016 r., wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Dyrektor IC, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] stwierdził, że odwołanie od decyzji Naczelnika UC z dnia [...] maja 2016 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Następnie w dniu [...] grudnia 2016 r. zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy odniósł się do przesłanek przywrócenia terminu wskazanych w art. 162 § 1 i 2 O. p.. W pierwszej kolejności organ wskazał, iż decyzja Naczelnika UC została uznana za doręczoną Stronie w trybie art. 150 ustawy Ordynacja podatkowa w dniu 20 czerwca 2016 r., zatem termin do skutecznego wniesienia odwołania upłynął z dniem 4 lipca 2016 r., a Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania spełniając tym samym pierwszą z przesłanek przywrócenia terminu. Organ II instancji zaznaczył również, iż przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania został złożony wraz z odwołaniem w ustawowym 7 – dniowym terminie od ustania przyczyny uchybienia terminowi, przyjmując za początek biegu terminu wskazaną przez stronę datę 19 września 2016 r., kiedy zajęto jej rachunek bankowy w związku z należnością wynikającą z zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do kwestii uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu do dokonania określonej czynności, zostało dokonane bez winy Skarżącego Dyrektor IC wskazał, że Skarżący wywodzi uprawdopodobnienie braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania z braku wiedzy, iż decyzja w ogóle została wydana, spowodowanym faktem, że decyzję tą doręczono z zastosowaniem instytucji doręczenia zastępczego z art. 150 o.p., chociaż stronie nie były przekazywane pisma urzędowe, jak również w sytuacji przeprowadzki strony do Gdańska w dniu 1 kwietnia 2015 r., o której Skarżący nie zdążył zawiadomić organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego okoliczności te nie pozwalały na przyjęcie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy Strony. Organ zwrócił uwagę na okoliczność, że, wbrew twierdzeniu Strony, postanowienie z dnia [...] lutego 2015 r. wyznaczające 7 dniowy termin na zapoznanie się z aktami sprawy i do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego zostało doręczone osobiście Stronie w trybie reklamacji, co oznacza iż on miał pełną wiedzę o prowadzonym postępowaniu w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, jak również o zakończeniu postępowania oraz o terminie umożliwiającym mu wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego, a korespondencja urzędowa podejmowana przez K.P. była przekazywana Skarżącemu. Z kolei postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Naczelnik UC poinformował Stronę o kolejnym terminie na zapoznanie się z aktami sprawy i możliwością wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Postanowienie to zostało w dniu [...] kwietnia 2016 r. odebrane przez K.P., która zgodnie z pismem operatora pocztowego z dnia [...] października 2016 r., uprawniona do odbioru przesyłek na podstawie pełnomocnictwa. Organ zauważył również, iż z zaistniałego stanu faktycznego tymczasem, nie wynika, że Strona dołożyła choćby minimum wysiłku, aby skorzystać z przysługującego jej uprawnienia do złożenia odwołania w ustawowo przewidzianym terminie. Tak samo we wniosku z dnia [...] września 2016 r., nie wskazała, że do podjęcia czynności procesowej wniesienia odwołania w terminie, stały na przeszkodzie nieprzewidywalne i niemożliwe do usunięcia przy zachowaniu zwykłej staranności przeszkody. W związku z powyższym organ uznał, iż brak jest podstaw do przywrócenia terminu w związku z niespełnieniem jednej z przesłanek określonych w art. 162 O.p. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący wniósł o: uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] grudnia 2016 r. oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych prawem. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1. Naruszenie przepisów postępowania tj, art. 191 O.p. które mogło mieć wpływ na wynik sprawy polegające na dowolnej ocenie dowodów zebranych w sprawie oraz polegające na nieprzeprowadzeniu wszechstronnej analizy twierdzeń skarżącego uprawdopodobniających brak winy skarżącego w niezachowaniu terminu na wniesienie odwołania. 2. Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 150 O.p., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy polegające na uznaniu decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] z dnia [...] maja 2016 r., sygn. akt [...] 3. Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 162 § 1 O.p., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy polegające na uznaniu, że okoliczności niniejszej sprawy nie uprawdopodobniają braku winy skarżącego w niezachowaniu terminu, podczas gdy przedstawione przez skarżącego fakty, w szczególnie spowodowany wadliwym doręczeniu korespondencji brak wiedzy o decyzji wskazujący, na to, że skarżący spełnił przesłanki do przywrócenia mu terminu na wniesienie odwołania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IC wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny dokonuje kontroli działalności organów administracji publicznej poprzez badanie zgodności zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, a więc zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie Dyrektora IC z dnia [...] grudnia 2016 r. odpowiada prawu, a postępowanie administracyjne poprzedzające jego wydanie , nie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawą argumentacji Skarżącego, zawartej w zaskarżonym postanowieniu było przyjęcie, iż organ I instancji w toku całego postępowania administracyjnego błędnie uznawał, iż korespondencja kierowana do Skarżącego była odbierana przez uprawnioną osobę i przekazywana skarżącemu, czego konsekwencją było uznanie, iż decyzja Naczelnika UC z dnia [...] maja 2016 r. została doręczona zastępczo w trybie art. 150 § 1 O.p. Odnosząc się do powyższego Wskazać trzeba, że w przypadku dostrzeżenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, kwestię prawidłowości i daty doręczenia decyzji oraz daty wniesienia odwołania, organ na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. ma obowiązek przesądzić w odrębnym postanowieniu stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ uczynił zadość temu obowiązkowi, stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania postanowieniem z [...] grudnia 2016 r.. Argumenty skierowane przeciwko prawidłowości doręczenia decyzji czy też przyjętej przez organ dacie doręczenia decyzji w pierwszej kolejności winny być podniesione w skardze na ww. postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi, co też Strona uczyniła, skarżąc do tut. Sądu także postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu (sygn. akt V SA/Wa 420/17). Skoro jednak warunkiem przystąpienia do oceny zasadności odmowy przywrócenia terminu jest stwierdzenie, czy termin został w ogóle naruszony, zaś Sąd nie jest związany postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. stwierdzającym uchybienie terminu ani nawet wyrokiem w sprawie ze skargi na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu, należy także w niniejszej sprawie ocenić zasadność zarzutu nieprawidłowego doręczenia stronie decyzji. Analizując kwestię poprawności adresu, na który kierowano korespondencję do skarżącego i skuteczności w ten sposób dokonanych doręczeń stwierdzić należy, iż korespondencja w toku postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry była dokonywana w sposób prawidłowy. Wszczynając postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej urządzającemu gry na automatach poza kasynem gry organ odwoławczy ustalił, iż adresem Strony jest : "[...]" ujawniony w rejestrze REGON. Na adres ten Naczelnik UC skierował przesyłkę zawierającą odpis postanowienia z dnia [...] stycznia 2015 r. o wszczęciu postępowania. Przesyłka ta została odebrana przez K.P., która została oznaczona na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przez listonosza doręczającego przesyłkę jako siostra Skarżącego znana doręczycielowi osobiście. Na potwierdzeniu odbioru przesyłki zaznaczono również, iż osoba ta podjęła się oddania przesyłki adresatowi. Na ten sam adres przesłano również postanowienie z dnia [...] lutego 2015 r. o wyznaczeniu terminu na zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Przesyłkę zawierającą ww. postanowienie ponownie odebrała K.P., w tym przypadku zwrotne potwierdzenie odbioru zostało oznaczone wyłącznie adnotacją "znany osobiście" i nie zawierało informacji, czy zobowiązała się ona do przekazania przesyłki Skarżącemu. W związku z powyższym, organ I instancji zwrócił się z reklamacją do operatora pocztowego. W odpowiedzi na powyższą reklamację operator pocztowy wskazał, iż reklamowana przesyłka została doręczona siostrze adresata, bez sprawdzenia jej uprawnień do odbioru przesyłek do firmy S. (nazwa działalności gospodarczej wykonywanej przez skarżącego), niemniej jednak prowadząc postępowanie reklamacyjne uzyskał on podpis Skarżącego na duplikacie potwierdzenia odbioru stanowiący dowód otrzymania od niego przesyłki od K. P. w dniu 17 lutego 2015 r. Na ten sam adres organ skierował również postanowienie z dnia [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie wyznaczenia kolejnego terminu na zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego, które zostało doręczone K.P. jako osobie uprawnionej do odbioru przesyłek na podstawie pełnomocnictwa, co potwierdził operator pocztowy pismem z dnia [...] października 2016 r. W świetle powyższego uznać należy, iż organ prawidłowo przyjął, że adres : "[...]" jest właściwym adresem do korespondencji ze stroną skarżącą. Dla ustalenia prawidłowego adresu nie miał bowiem znaczenia fakt, iż Skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej pod ww. adresem przed wszczęciem postępowania, w przypadku gdy adres pod którym znajdowała się siedziba działalności gospodarczej, jest jedynym adresem jaki mógł ustalić organ na podstawie dostępnych mu danych. Irrelewantną pozostawała również kwestia, czy K.P. w istocie dysponowała pełnomocnictwem do odbioru korespondencji, skoro w aktach sprawy udokumentowano, iż pisma urzędowe przesyłane przez organ I instancji były przekazywane Stronie. Duplikat potwierdzenia odbioru postanowienia z dnia [...] lutego 2015 r opatrzony podpisem Strony oraz zwrotne potwierdzenie odbioru postanowienia z dnia [...] stycznia 2015 r, wskazują bowiem, iż pisma kierowane przez organ na ww. adres były prawidłowo przekazywane. Uznać zatem należy, iż otrzymując od K.P. postanowienie w przedmiocie wszczęcia postępowania z dnia [...] stycznia 2015 r. Skarżący został prawidłowo pouczony o treści art. 146 O.p. zgodnie, z którym "§ 1. W toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie adresu, pod którym dokonuje się doręczeń, lub adresu elektronicznego, § 2. W razie niedopełnienia obowiązku przewidzianego w § 1, w przypadku doręczania pisma za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pismo uważa się za doręczone pod dotychczasowym adresem z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 niemożność doręczenia pisma adresatowi § 1 pkt 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy". Skoro zatem skarżący został prawidłowo pouczony o obowiązku zawiadomienia organu o zmianie adresu do doręczeń, a zmieniając adres zamieszkania do tego obowiązku się nie zastosował, to należało uznać, iż organ był zobligowany do przyjęcia zgodnie z art. 150 § 4 O.p., że przesyłka zawierająca odpis decyzji organu I instancji, awizowana po raz pierwszy w dniu 6 czerwca 2016 r., została doręczona po upływie 14 dni w placówce operatora pocztowego tj. z dniem 20 czerwca 2016 r. Odnosząc się natomiast do kwestii zasadności przywrócenia uchybionego terminu, Sąd podziela stanowisko organu, że nie było ku temu przesłanek. Zgodnie z art. 162 O.p. przywrócenie terminu do dokonania czynności warunkują następujące przesłanki: złożenie wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dopełnienie czynności dla której był określony termin oraz uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, iż Skarżący dochował warunków formalnych związanych z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu. Skarżący nie uprawdopodobnił jednak, iż uchybił terminowi bez swojej winy, jak słusznie wskazał organ II instancji. Zarówno w orzecznictwie sądowym jak i w doktrynie utrwalony jest pogląd, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Akcentuje się również, że przyczyna usprawiedliwiająca uchybienie terminu winna mieć charakter nagły. Ponadto brak winy należy pojmować w sposób obiektywny. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się przykładowo przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Chodzi tu zatem o okoliczności wyjątkowe, które uniemożliwiły dochowanie terminu. Zdaniem Sądu skarżący nie wskazał takich okoliczności, które wskazywałyby, iż uchybił terminowi bez swojej winy. Należy bowiem podkreślić, iż Skarżący miał wiedzę o toczącym się postępowaniu w sprawie wymierzenia kary za urządzanie gier na automatach poza kasynami gry, najpóźniej w dniu 17 lutego 2015 r., kiedy potwierdził, iż zostało mu przekazana przesyłka z odpisem postanowienia z dnia [...] lutego 2015 r. o wyznaczeniu terminu na zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego, zaś decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...] maja 2016 r. Natomiast, jak wynika ze złożonego wniosku o przywrócenie terminu, Skarżący zmienił miejsce zamieszkania w dniu [...] kwietnia 2015 r., co oznacza iż przez ponad rok nie zawiadomił organu I instancji o zmianie adresu do doręczeń, pomimo iż został prawidłowo pouczony o obowiązku zawiadomienia organu o zmianie adresu i konsekwencjach niewypełnienia ww. obowiązku wynikających z art. 146 § 2 O.p.. Sąd podziela więc ocenę organu, iż brak wiedzy o wydaniu decyzji Naczelnika UC z dnia [...] maja 2016 r., nie jest okolicznością, która uprawdopodobnia brak winy Skarżącego, lecz świadczy o niedochowaniu należytej staranności w działaniach strony, która przy zachowaniu zwykłej staranności mogła powziąć wiedzę o orzeczeniach organu I instancji wydawanych w toku przedmiotowego postępowania. W związku z powyższym Sąd nie stwierdził naruszenia art. 191 O.p., poprzez dokonanie przez organ odwoławczy dowolnej oceny dowodów zebranych w sprawie oraz nieprzeprowadzeniu wszechstronnej analizy twierdzeń skarżącego uprawdopodabniających brak winy skarżącego w niezachowaniu terminu na wniesienie odwołania. Organ odwoławczy przeanalizował bowiem, czy w toku postępowania przed organem I instancji korespondencja kierowana do skarżącego była doręczana w sposób prawidłowy i odniósł się w sposób szczegółowy do twierdzeń zawartych we wniosku o przywrócenie terminu. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.