V SA/Wa 4197/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi H. I. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... sierpnia 2015 r. nr ... w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez H. I. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą ,,..."" H. I. (dalej: Skarżący, Strona), jest decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej (dalej: Minister, Organ,) ... utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia ... pażdziernika 2014r. znak: ... nakazującą Stronie zwrot w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania decyzji, środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za okres sierpień 2013r. w kwocie ... zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od 17 września 2013r. do dnia zapłaty. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym Strona wypłaciła w gotówce wynagrodzenie pracownikom niepełnosprawnym tj. J. B., P. W., J. Z., N. M. W związku z tym Organ uznał, iż nastąpiła nieprawidłowość uzasadniająca zwrot kwoty dofinansowania, gdyż przepis art. 26 a ust. 1a1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2011r. Nr 127, poz. 721 ze zm.), dalej: ustawa o rehabilitacji, normuje sposób wypłaty wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych. Wynagrodzenie dla takiego pracownika powinno zostać przekazane na jego rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo- kredytowej albo na adres zamieszkania tego pracownika, za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczania kwot pieniężnych. Tylko wówczas przysługuje miesięczne dofinansowanie. Dlatego decyzją z dnia ... października 2014r.Prezes Zarządu PFRON nakazał zwrot kwoty dofinansowania w wysokości ... zł. Po rozpatrzeniu złożonego przez Stronę odwołania od decyzji Organu I instancji i przeprowadzeniu postepowania administracyjnego, Minister – decyzją z dnia ... sierpnia 2015r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Organ powołał się na przepisy art. 26a ust. 1a1 pkt 2, 49 e ustawy o rehabilitacji wskazując jako podstawę faktyczną podjętego rozstrzygnięcia, wypłatę wynagrodzenia do rąk własnych pracowników niepełnosprawnych. Wskazał również na art. 86 § 2 ustawy Kodeks pracy podkreślając jednocześnie, iż z przepisu art. 66 ustawy o rehabilitacji wynika, że w sprawach nieunormowanych przepisami ustawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks cywilny oraz Kodeks pracy. Organ przyjął, iż przepis art. 26a ust. 1 a1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji jest przepisem o większym stopniu szczegółowości, niż art. 86 K.p. i należy ją (ustawę o rehabilitacji) stosować przed przepisem ogólniejszym. W skardze do WSA decyzji zarzucono: 1. Naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 26 ust. 11 ustawy o rehabilitacji poprzez bezpodstawne stwierdzenie, że ma ona zastosowanie w niniejszej sprawie; 2. Naruszenie przepisów postepowania, które mogły mieć wpływ na treść decyzji, a to: - art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a., w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia pojęcia ,,stwierdzenia nieprawidłowości’’, podczas gdy jest to pojęcie nieokreślone i bardzo ogólne, a żaden przepis ustawy go nie definiuje, co prowadzi do wniosku, że nie można pod tym pojęciem rozumieć ,,wypłaty wynagrodzenia gotówką do rąk pracownika’’; 3. Naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej poprzez wydanie decyzji oczywiście sprzecznej z zasadą demokratycznego Państwa prawnego. Rozwijając powyższe zarzuty Skarżący wskazał, iż jego zdaniem art. 26 a ust. 11 nie może być podstawą do wydania decyzji nakazującej zwrot dofinansowania. Ma on charakter sankcyjny i nie może być stosowany rozszerzająco. Nie przywołuje on ani wypłaty wynagrodzenia w niewłaściwej formie jako podstawy jego zastosowania ani nie odsyła w tym zakresie do treści przepisu art. 26 ust. 1 a1 ustawy o rehabilitacji. Podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca kontrola w rozumieniu przepisu art. 26 a ust. 10 ustawy o rehabilitacji, więc nie można mówić o nieprawidłowościach. Podstawą prowadzonego postępowania nie są – zdaniem Strony – również dane zgromadzone przez podmioty z art. 26 c ustawy o rehabilitacji. Podniósł także, że okoliczność wypłaty wynagrodzeń do rąk własnych pracowników niepełnosprawnych została stwierdzona na podstawie dokumentów złożonych przez Skarżącego wskutek wezwań Organu. Wezwania te zostały wystosowane na podst. Art. 50 K.p.a. a ten przepis w ogóle nie przewiduje możliwości żądania wydania dokumentów – umożliwia wyłącznie żądanie złożenia wyjaśnień i zeznań. W związku z tym, Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718) ,dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa,v:art.145§1 p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia Sąd stwierdził, że odpowiada ono prawu, a skarga jest nieuzasadniona. Stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Należy przypomnieć, że przedmiotem sporu jest kwestia czy pracodawca może uzyskać dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, jeśli wynagrodzenie pracownika niepełnosprawnego zostało mu przekazane do rąk własnych. Odnosząc się w tym miejscu do istoty sporu wskazać należy, że zgodnie z art. 26a ust. 1a¹ pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej miesięczne dofinansowanie nie przysługuje w przypadku, jeżeli wynagrodzenie pracownika niepełnosprawnego nie zostało przekazane na jego rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo na adres zamieszkania tego pracownika, za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczania kwot pieniężnych. W treści wskazanego przepisu określone zostały warunki wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych i wynika z nich, że takie dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli pracodawca nie przekazał wynagrodzenia dla pracownika niepełnosprawnego w określony w przepisie sposób. A zatem strona chcąc uzyskać dofinasowanie była zobowiązana do wypłaty wynagrodzenia jedynie w sposób wskazany w treści przepisu. Przytoczony przepis ustawy o rehabilitacji zawodowej nie przewiduje możliwości wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w przypadku wypłaty wynagrodzenia do rąk własnych, gdyż określa precyzyjnie sposób wypłaty wynagrodzenia. Odnosząc się do stwierdzenia strony, iż art. 86 § 2 Kodeksu pracy stanowi, że zasadą jest wypłata do rąk własnych, a inne formy jako wyjątek od tej reguły muszą mieć swoje odzwierciedlenie w konkretnych przepisach, należy wskazać, że zgodnie z obowiązującą zasadą prawną, iż przepis szczególny uchyla przepis ogólny (lex specialis derogat legi generali), a więc prawo o większym stopniu szczegółowości należy stosować przed prawem ogólniejszym. W tym przypadku przepis art. 26a ust. 1a¹ pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej jest przepisem o większym stopniu szczegółowości niż art. 86 Kodeksu pracy. Zatem organy prawidłowo zastosowały dyspozycję art. 26a ust. 1a¹ pkt 2 ww. ustawy o rehabilitacji zawodowej. Odnosząc się do zastrzeżeń w zakresie regulacji dotyczącej obowiązku przekazywania wynagrodzenia w formie bezgotówkowej wskazać należy, iż istotnie w pierwotnym projekcie ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 386 Sejmu RP VII kadencji) zawarto regulację odnośnie obowiązku przekazania wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego na jego konto bankowe. W toku prac sejmowych zrezygnowano jednak z tego zamiaru wprowadzając możliwość przekazania wynagrodzenia na adres zamieszkania pracownika, za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczania kwot pieniężnych. W ocenie Sądu, niezasadny jest zarzut braku podstawy prawnej do przeprowadzenia kontroli w niniejszej sprawie. Zakres kontroli pracodawcy w zakresie miesięcznego dofinansowania został sprecyzowany w art. 26a ust. 10 ustawy o rehabilitacji zawodowej. Należy również wyjaśnić, iż w przypadku pracodawców wykonujących działalność gospodarczą dofinansowanie stanowi pomoc publiczną udzielaną zgodnie z rozdziałem I, art. 41 i rozdziałem III rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz. Urz. UE L 214 z 09.08.2008, str. 3), w zakresie dotyczącym pomocy w formie subsydiów płacowych na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych. W rozpoznawanej sprawie należy mieć na uwadze art. 15 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dawny art. 88 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską) (Dz. U. L 83 z 27.03.1999, str. 1). Sąd podziela stanowisko Organu II instancji, iż warunki jakie musi spełnić pracodawca by uzyskać dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych wynikają wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, tj. ustawy o rehabilitacji zawodowej. Również zarzut strony skarżącej dotyczący naruszenia przepisów K.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie. Organ prowadzący postępowanie w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz na podstawie jego całokształtu dokonał oceny zgodnie z art. 80 kpa. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że wynagrodzenia dla zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych za okres sierpień 2013 r. zostały wypłacone w formie gotówkowej, wobec czego Fundusz prawidłowo zgodnie z art. 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej, nakazał zwrot dofinansowania jako świadczenia nienależnie pobranego. Decyzja zawiera wszelki niezbędne elementy wymagane przez przepis art. 107 K.p.a., a jej uzasadnienie szczegółowo tłumaczy postawy faktyczne i prawne podjętego przez Organ rozstrzygnięcia. Nie zostały, zdaniem Sądu, naruszone zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa ani przekonywania. Co do zarzutu niekonstytucyjności przepisu art. 26 ust. 11 ustawy o rehabilitacji, to nie jest ona zasadny. Nie orzeczono jego niezgodności z ustawą zasadniczą, więc można wywodzić z niego obowiązki dla pracodawcy. Nie dyskryminuje on pracowników niepełnosprawnych ani ich pracodawców, ale nakłada na tych ostatnich pewne dodatkowe obowiązki. Niezrozumiały jest pogląd Strony, co do art. 50 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ może wzywać osoby do złożenia wyjaśnień lub zeznań na piśmie, w tym wzywać do złożenia dokumentów, ponieważ obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy. Wobec powyższych okoliczności na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.