V SA/Wa 423/18

WyrokWSA w Warszawie2018-10-17

Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura, Michał Sowiński, Arkadiusz Tomczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne, biorąc pod uwagę sytuację finansową i zdrowotną wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ rentowy prawidłowo ocenił sytuację majątkową i rodzinną skarżącej, która nie wykazała, że ze względu na te okoliczności nie jest w stanie uregulować zadłużenia, nawet w systemie ratalnym. Sąd podkreślił, że umorzenie należności ma charakter uznaniowy, a organ administracyjny musi szczególnie starannie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, co w tym przypadku zostało uczynione. Zarzut przedawnienia został uznany za niezasadny, gdyż dotyczył odpowiedzialności osób trzecich, a postępowanie dotyczyło wniosku o umorzenie na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Stan faktyczny
Skarżąca E. W. wniosła o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne, uzasadniając wniosek trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, uznając, że sytuacja materialna skarżącej pozwala na spłatę zadłużenia w systemie ratalnym. Skarżąca zaskarżyła decyzję, zarzucając m.in. obrazę prawa materialnego przez wydanie decyzji mimo przedawnienia zobowiązania oraz obrazę prawa procesowego przez nieuwzględnienie jej choroby i możliwości finansowych. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział ZUS w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia zdrowotne: oddala skargę. Przedmiotem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi E. W. jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział ZUS w [...] nr [...] z [...] grudnia 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję własną nr [...] z [...] maja 2017 r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Kontrolowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: Skarżąca [...] marca 2017 r. zwróciła się do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności za osobę prowadzącą działalność (tj. płatnika opłacającego składki na własne ubezpieczenie), powstałych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Prośbę swą uzasadniła trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, którego przedmiotem było ustalenie, czy w sprawie zaistniały przesłanki ustawowe, umożliwiające pozytywne rozpatrzenie żądania, Zakład wydał decyzję nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek. Skarżąca nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem i wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powołała się na nieuwzględnienie wszystkich dokumentów przy rozpatrywaniu sprawy. Zaskarżoną do Sądu decyzją Zakład utrzymał w mocy decyzję własną z [...] maja 2017 r. Organ wskazał, że w sprawie zgromadził następujące dokumenty: - wniosek z [...].03.2017 r. dotyczący umorzenia zadłużenia, - pisma Zakładu z [...].03.2017 r., [...].04.2017 r., [...].02.2017 r., [...].03.2017 r., [...].04.2017 r., [...].06.2015 r., [...].06.2017 r. dotyczące postępowania w sprawie umorzenia zadłużenia, - pismo Zakładu z [...].12.2016 r. w sprawie zarzutów wierzyciela na plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji, - pisma skarżącej kierowane do organów administracji samorządowej z [...].01.2014 r., [...].02.2014 r., [...].02.2015 r., [...].08.2015 r., [...].01.2016 r., [...].02.2016 r., [...].04.2016 r., [...].03.2017 r., [...].06.2017 r. dotyczące nieprawidłowości w prowadzonych postępowaniach, - pisma skarżącej kierowane do organów administracji skarbowej z [...].06.2016 r., [...].12.2016 r., [...].12.2016 r., [...].02.2017 r., [...].03.2017 r. dotyczące nieprawidłowości w prowadzonych postępowaniach, - pisma kierowane do Zakładu z [...].04.2015 r., [...].05.2015 r., [...].05.2015 r., [...].06.2015 r., [...].01.2017 r., [...].02.2017 r., [...].03.2017 r., [...].04.2017 r., [...].05.2017 r., [...].05.2017 r., [...].06.2017 r., [...].06.2017 r., [...].07.2017 r., [...].07.2017 r., [...].07.2017 r., [...].07.2017 r. w związku z prowadzonymi postępowaniami w sprawach o umorzenie należności, - pisma procesowe Skarżącej kierowane do sądów z [...].11.2015 r., [...].11.2015 r., [...].03.2016 r., [...].05.2016 r., [...].05.2016 r., [...].10.2016 r., [...].12.2016 r., [...].05.2017 r., [...].06.2017 r., [...].06.2017 r. składane w toku toczących się postępowań o umorzenie należności z tytułu składek oraz w sprawie naliczenia podatku od nieruchomości, - wydruk e-mail komornika sądowego z [...].02.2016 r. kierowany do Izby Skarbowej w sprawie zajęcia świadczenia emerytalnego, - skargi do Sądu Rejonowego w [...] z [...].02.2017 r. na działania komornika sądowego, - postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z [...].02.2017 r. w sprawie ustanowienia adwokata z urzędu, - pismo Okręgowej Rady Adwokackiej z [...].03.2017 r. informujące o wyznaczeniu dla Skarżącej pełnomocnika z urzędu w sprawach toczących się przed WSA, - zaświadczenie lekarskie z [...].04.2017 r., - decyzje Zakładu z [...].06.2015 r., [...].06.2015 r., [...].05.2017 r. w sprawie wysokości zadłużenia oraz umorzenia należności z tytułu składek, - skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...].08.2015 r., [...].08.2015 r. na decyzje Zakładu odmawiające umorzenia należności, - wniosek do Komornika Sądowego z [...].04.2015 r. o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, - decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...].12.2015 r. uchylająca decyzję Prezydenta [...]w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości, - wniosek do Naczelnej Rady Adwokackiej z [...].06.2017 r. w sprawie przyznania adwokata z urzędu. Organ na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego ustalił, że [...] czerwca 2011 r. Skarżąca zakończyła prowadzenie działalności gospodarczej. W chwili obecnej Skarżąca otrzymuje emeryturę w wysokości ok. 1314 zł brutto (ok. 1108 zł netto). Organ wskazał, że w celu wyegzekwowania zadłużenia podjął w stosunku do Skarżącej działania egzekucyjne poprzez zajęcie świadczenia emerytalnego. Wyjaśnił, że z uwagi na fakt, że do świadczenia nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej, prowadzenie łącznej egzekucji przejął komornik sądowy. Potrącenia dokonywane ze świadczenia na poczet egzekucji wynoszą ok. 328 zł miesięcznie, tak więc do dyspozycji skarżącej pozostaje kwota ok. 779 zł. Podniósł, że Skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem wynoszą 500 zł. W opinii organu sytuacja materialna Skarżącej pozwala na systematyczna spłatę powstałego zadłużenia w systemie ratalnym dostosowanym do jej możliwości płatniczych. Podkreślił, że Skarżąca jest współwłaścicielem samochodu Citroen Berlingo z 2008 r. oraz właścicielem działki o powierzchni 0,0731 ha (wraz z budyniem - domem) położonej w [...] przy ul. [...], na której Zakład dokonał zabezpieczenia należności. Organ zauważył, iż we wniosku o umorzenie należności Skarżąca wskazała również na problemy zdrowotne, który jednakże nie wpływają na uzyskiwany stały dochód w postaci emerytury. Podkreślił, że Skarżąca nie korzysta ze wsparcia ze strony ośrodka pomocy społecznej. Zdaniem organu przedstawione okoliczności nie pozwalają na umorzenie wnioskowanych należności. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła E. W. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z [...] grudnia 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] maja 2017 r. i o przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Zarzuciła obydwu decyzjom: 1. obrazę prawa materialnego poprzez wydanie decyzji mimo przedawnienia zobowiązania - art. 118 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej i nie odniesienia się w zaskarżonej decyzji do tego zarzutu, 2. obrazę prawa procesowego poprzez: a) niewzięcie pod uwagę art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nieuznanie choroby Skarżącej jako choroby przewlekłej usprawiedliwiającej niewykonanie zobowiązania w opłacaniu składek i niemożność jego spłacenia dzisiaj i w przyszłości, b) możliwości finansowych Skarżącej, której środki na utrzymanie wynoszą 76,00 zł miesięcznie W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. W toku postępowania pismem z 7 kwietnia 2017 r. Skarżąca została poinformowana m.in. o tym, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania istnienia przesłanek umorzenia należności. Na rozprawie w dniu 17 października 2018 r. Skarżąca oświadczyła, że do wniosku o umorzenie należności ZUS pochodzącego z [...] kwietnia 2017 r. nie składała oświadczenia z 2015 r. o stanie rodzinnymi i majątkowym i nie wie jak ten dokument znalazł się w aktach. Zwróciła uwagę na treść dokumentu stanowiącego załącznik nr 4 pisma z [...] października 2018 r., który dotyczy – jej zdaniem - zagubionych dokumentów. Stwierdziła, że nie pamięta czy składała oświadczenie dotyczące jej sytuacji majątkowej w 2017 r., natomiast bez wątpienia składała wszystkie dokumenty, których żądał od niej ZUS. Oświadczyła, że pobiera emeryturę w wysokości 803 zł, z czego 706 zł spłaca z tytułu zaległości w składkach za zatrudnianych pracowników. Co do zasady to ma przyznaną emeryturę 1150 zł netto, z której to komornik potrąca 326 zł z tytułu jej osobistych składek na ZUS. Podkreśliła, że pozostaje jej z emerytury na życie 76 zł oraz kwoty uzyskiwane ze sprzedaży ruchomości (z uprzednio prowadzonej działalności – stwierdziła przy tym, że nie są to antyki). Sprzedaży dokonuje na bazarze na Kole w soboty, przeważnie w niedziele. Czyni to od dwóch lat. Z mężem jest w separacji, mąż pomaga jej jednak w sprawach życiowych, np. podwiezie ją samochodem, coś zrobi w domu. Wskazała, iż około pięciu lat temu (będąc już na emeryturze) jeździła też na giełdę w [...] razem z mężem, żeby handlować posiadanymi rzeczami, ale tam się nic nie zarabiało. Podniosła, że jedyna córka czasami jej pomaga. Jeżeli chodzi o koszty utrzymania domu, to ponosi je wspólnie z mężem dzieląc się nimi w miarę możliwości. Posiada działkę w [...] o powierzchni 700 m2 wraz z domem o powierzchni 90m2. Oświadczyła, że nie ma z mężem rozdzielności majątkowej. Jeżeli chodzi o dochody z handlu na [...] Skarżąca wyjaśniła, że są one różne - czasem wynoszą 0 złotych, czasem od 300 do 1000 zł tygodniowo. Posiada samochód Citroen Berlingo z 2008 r., który kupiła na raty i spłaciła w 2016 r. Część środków na samochód posiadała ze spadku. Wskazała, że mąż posiada 6 letniego Volkswagena, nie posiada oprócz tego żadnego majątku. Skarżąca prosiła o zwrócenie uwagi na treść postanowienia WSA z 6 lutego 2017 r. wydanego w sprawie o sygn. V SA/Wa 3833/15 dotyczącego ustanowienia dla niej adwokata, z którego uzasadnienia dokładnie wynika jej stan materialny. W protokole rozprawy Przewodnicząca składu orzekającego stwierdziła, że do akt sprawy w dniu 16 października 2018 r. wpłynęło pismo procesowe Skarżącej datowane na [...].11.2018 r. wraz z dołączonymi załącznikami w ilości kilkunastu sztuk. Pismo zatytułowane zostało jako wniosek procesowy, w jego treści nie zawarto żadnego wniosku, za wyjątkiem przyjęcia go do akt wraz z dołączonymi dokumentami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa przez organ orzekający, które dawałyby podstawę do uchylenia, czy stwierdzenia nieważności w całości lub w części zaskarżonej decyzji. Przypomnieć należy, że Skarżąca wystąpił do ZUS z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.). W zaskarżonej decyzji zasadnie przekonująco i wskazano, że w sprawie nie zachodzi żaden ze wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. przypadek całkowitej nieściągalności należności. W art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek ubezpieczonych także pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o ten przepis określone zostały w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365), w myśl którego Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Analizując treść tego przepisu należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na użycie przez ustawodawcę sformułowania "Zakład może umorzyć", przez co decyzje wydawane na jego podstawie mają charakter uznaniowy. Wyjaśnienia wymaga więc, że uznanie administracyjne oznacza co do zasady możliwość wyboru przez organ konsekwencji prawnej w określonym stanie prawnym i faktycznym. Innymi słowy, decydując na zasadzie uznania administracyjnego organ podejmuje rozstrzygnięcie w sposób nieskrępowany, a o ostatecznym wyborze sposobu rozstrzygnięcia powinny zadecydować przesłanki celowości i słuszności działania, które z kolei stanowią wypadkową wyważenia przez organ, z uwzględnieniem norm prawnych mających zastosowanie i znaczenie w danej sprawie, słusznego interesu strony i interesu publicznego (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 2048/12). Ustalenie, czy strona wypełnia powyższe przesłanki wymaga przeprowadzenia odpowiedniego postępowania dowodowego. Rozstrzyganie na zasadzie uznania administracyjnego jest bowiem swoistym wyzwaniem dla organu, który dla uniknięcia zarzutu działania dowolnego, według własnego "widzimisię", zobowiązany jest przeprowadzić szczególnie starannie postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy (E. Iserzon [w:] E. Iserzon. J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, komentarz, teksty, wzory i formularze; wyd. Prawnicze Warszawa 1970 r., str. 49 - 51). Należy jednak zauważyć, że w zależności od przedmiotu postępowania i całokształtu okoliczności sprawy administracyjnej różnie przedstawia się obowiązek organu w zakresie gromadzenia dowodów i pomimo, że co do zasady obowiązek wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i zebranie niezbędnych dla rozstrzygnięcia dowodów spoczywa na organie, to w pojedynczych sprawach inicjatywa dowodowa obciążać będzie przede wszystkim stronę postępowania. Tak ma się rzecz w przypadku spraw z wniosku o umorzenie należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia wyraźnie stanowi, że to zobowiązany musi wykazać, że nie jest w stanie opłacić tych należności z podanych tam powodów. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że organ wnikliwie zapoznał się z wnioskiem Skarżącej wraz z załączonymi do niego dokumentami oraz włączył do akt dokumenty zawierające dane znane organowi z urzędu. W zaskarżonej decyzji ZUS dokładnie wskazał, które dokumenty wziął pod uwagę w toku ustalania sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej - były to wszystkie dokumenty przedłożone przez nią oraz zebrane przez ZUS z urzędu. Wymaga wyjaśnienia, że opisując w decyzji ustalony stan faktyczny sprawy i wyjaśniając wyciągnięte na tej podstawie wnioski organ przedstawił poprawny logicznie wywód, który znajduje odzwierciedlenie w wykorzystanych do wnioskowania danych. Nie ma, więc potrzeby opisywania każdego dowodu i wniosku, do którego prowadzi z osobna, tym bardziej, że często w oparciu o kilka dowodów ustala się jeden fakt lub okoliczność. Najważniejsze jest natomiast, aby dowody na podstawie których dokonano rozstrzygnięcia zostały właściwie ocenione przez organ. Stwierdzając, że ZUS nie naruszył przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd mógł dokonać merytorycznej oceny prawidłowości wniosków wyciągniętych przez organ ze zgromadzonej dokumentacji i zasadności uznania, że Skarżąca nie wypełniła przesłanek umorzenia ciążących na niej należności. Zdaniem Sądu organ zasadnie stwierdził, iż Skarżąca nie wykazała przekonująco, że ze względu na sytuację rodzinną oraz sytuację materialno-bytową nie jest w stanie uregulować zadłużenia w dłuższym okresie czasu, chociażby w ramach ewentualnie zawartego z ZUS układu ratalnego, oraz że rozwiązanie takie spowoduje brak możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Zdaniem Sądu przedstawiona w toku postępowania, ale i podczas rozprawy sytuacja majątkowa Skarżącej nie do końca jest przekonująca. Z podstawowego doświadczenia życiowego wynika, że nie jest możliwe utrzymanie się za 72 zł miesięcznie bez pomocy innych zobowiązanych prawem rodzinnym do wsparcia osób, innych osób lub pomocy opieki społecznej. Deklaracje Skarżącej o takiej realnej wysokości jej dochodów wobec przekazywanych równocześnie informacji o regularnym zarobkowaniu na bazarach, na których odbywa się handel antykami, dziełami sztuki i starociami (wcześniej Skarżąca prowadziła galerię) nie są przekonujące. Jak wynika z zgromadzonej dokumentacji Skarżąca nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Nie wykazała również w jaki konkretnie sposób pomaga jej córka i mąż, z którym od lat ma pozostawać w separacji. Także fakt, że Skarżąca już po formalnym zakończeniu działalności gospodarczej posiadała regularne dochody pozwalające na spłatę rat za zakupiony samochodu dostawczy (co nastąpiło ostatecznie w 2016 r.) wpływają na ocenę oświadczeń Skarżącej. Organ słusznie zauważył, że oceniając sytuację materialną Zobowiązanej należy wziąć pod uwagę także fakt posiadania składników majątkowych. Skarżąca w obecnie uzyskuje stały dochód w postaci emerytury oraz posiada nieruchomość, na której organ dokonał zabezpieczenia wierzytelności ZUS. Posiada również samochód. Z innego samochodu korzysta jej mąż (z którym jak stwierdziła pozostaje we wspólności ustawowej). Skarżąca nie wykazała przy tym, że poniosła straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby ją pozbawić możliwości prowadzenia działalności. Po stronie Skarżącej nie wystąpiła przesłanka wystąpienia przewlekłej choroby lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Schorzenia Skarżącej nie są tego typu, by uniemożliwiały jej codzienne funkcjonowanie czy aktywność (również procesową). Zauważyć należy, że Skarżąca jest uprawniona do pobierania emerytury, zatem nie można stwierdzić, że jej schorzenia uniemożliwiają uzyskanie przychodu. Fakt, że pozostałą kwotę (po zajęciach) przeznacza na dobrowolną spłatę zaległości za zatrudnionych pracowników, nie wpływa na powyższą ocenę. Wskazywane przez Skarżąca postanowienie WSA o przyznaniu prawa pomocy nie może wpływać decydująco na przedstawioną ocenę sytuacji majątkowej. Dzieje się tak ponieważ dotyczyło ono przyznania pomocy poprzez ustanowienie adwokat z urzędu i w tym zakresie oceniano sytuację majątkową Skarżącej, opierając się na ówcześnie przedstawionym materiale dowodowym. Orzeczenie to nie jest przy wiążące dla organu rozstrzygającego w obecnie rozpoznawanej sprawie oraz dla składu badającego legalność jego decyzji. Odnoszą się do formułowanego w skardze zarzutu przedawnienia zobowiązania - art. 118 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej należy wskazać, że przepis ten nie znajduje zastosowania wobec Skarżącej, dotyczy bowiem odpowiedzialności osób trzecich. Zarzut dotyczący przedawnienia części należności sformułowano przy tym w sposób ogólny, nie wskazując konkretnych okresów jakich miałby dotyczyć. Dodatkowo należy wyjaśnić, że zarzut taki można zasadnie podnosić w postępowaniu dotyczącym ustalenia wysokości należności lub w postępowaniu egzekucyjnym. Ramy niniejszego postępowania zostały tymczasem zakreślone wnioskiem Skarżącej o umorzenie ciążących na niej zobowiązań na podstawie art. art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Odnosząc się do oświadczenia Skarżącej, że do wniosku o umorzenie należności ZUS nie składała oświadczenia z 2015 r. o stanie rodzinnymi i majątkowym i nie wie jak ten dokument znalazł się w aktach, należy wskazać, że organy mogą wykorzystywać dokumentację zebraną w poprzednich postępowaniach. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Natomiast zgodnie z art. 77 § 4 k.p.a. fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Należy podkreślić, że w toku postępowania pismem z [...] kwietnia 2017 r. Skarżąca została poinformowana m.in. o tym, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania istnienia przesłanek umorzenia należności, a więc miała świadomość możliwości złożenia bardziej aktualnego oświadczenia o swojej sytuacji majątkowej (tak jak uczyniła to na rozprawie). Mając na uwadze wskazane okoliczności Sąd stwierdza, że w toku postępowania administracyjnego organ prawidłowo zgromadził i poddał ocenie materiał dowodowy sprawy. Skarżąca miała zapewnioną możliwość wypowiedzenia się odnośnie zgromadzonych dowodów. Zaskarżona decyzja zawierał wymagane uzasadnienie faktyczne oraz posiadała prawidłową podstawę prawną. Sąd stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie granice uznania administracyjnego – będącego szczególną formą upoważnienia przez ustawę organów administracji publicznej do określonego zachowania się, polegającą na przyznaniu organom administracji możności dokonania wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie rozwiązań – nie zostały przekroczone. Uznanie jest możliwością wyboru konsekwencji prawnej. Dlatego też w celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie z powyższego obowiązku, organ wywiązał się w sposób należyty. Sąd nie stwierdza, by w sprawie doszło do złamania wskazywanych w skardze reguł postępowania administracyjnego lub przepisów prawa materialnego wskazanych w wywiedzionym środku odwoławczym. Podsumowując Sąd zwraca też uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego – ZUS. Ponadto przepisy u.s.u.s. przewidują możliwość uzyskania ulgi w postaci zawarcia układu ratalnego polegającego m.in. na rozłożeniu na raty zaległych należności składkowych na co sam organ wskazywał. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło