V SA/Wa 431/18

WyrokWSA w Warszawie2018-10-16

Skład orzekający: Marek Krawczak, Izabella Janson, Jarosław Stopczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej pomoc finansową dla producentów rolnych może zostać wydana z powodu rzekomego naruszenia przepisów ustawy o finansach publicznych, gdy pomoc została przyznana na podstawie rozporządzenia dotyczącego szczegółowego zakresu i sposobów realizacji zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a decyzja przyznająca pomoc została wydana w terminie zgodnym z tym rozporządzeniem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej pomoc finansową była niezasadna. Stwierdzono, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR, w szczególności § 13j ust. 1 i ust. 4, stanowiły właściwą podstawę prawną do przyznania pomocy, a decyzja została wydana w terminie zgodnym z tym rozporządzeniem. Powoływanie się przez organy na przepisy ustawy o finansach publicznych oraz naruszenie dyscypliny finansów publicznych nie mogło stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ nie wykazano rażącego naruszenia prawa.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o pomoc finansową dla producentów rolnych z powodu szkód spowodowanych zjawiskami atmosferycznymi w 2016 r. Po odmowie przyznania pomocy, uchyleniu tej decyzji i ponownym rozpatrzeniu, organ I instancji przyznał pomoc. Następnie organ II instancji (Dyrektor Oddziału ARiMR, a potem Prezes ARiMR) stwierdził nieważność decyzji przyznającej pomoc, powołując się na naruszenie przepisów ustawy o finansach publicznych i rozporządzenia dotyczącego terminów przyznawania pomocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Warszawie, domagając się uchylenia decyzji stwierdzających nieważność.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zasądził od Prezesa ARiMR na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant - st. spec. Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2018 r. sprawy ze skargi S. W.-G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... stycznia 2018 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania pomocy finansowej; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr ... z dnia ... października 2017 r.; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz S. W.-G. kwotę 697 zł (słownie sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 2 grudnia 2016 r. S. W.(dalej: "Strona" lub "Skarżąca") złożyła wniosek o udzielenie pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody w danej uprawie w wysokości co najmniej 50% i mniej niż 70% spowodowane wystąpieniem w 2016 r. suszy, gradu, huraganu, deszczu nawalnego lub ujemnych skutków przezimowania. Do wniosku dołączono kopię protokołu zbiorczego z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej spowodowanych dwoma niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi. W oświadczeniu rolnik zadeklarował chęć otrzymania pomocy do 50,27 ha. Strona zaznaczyła również, że posiada umowę ubezpieczenia na 2016 rok. W dniu [...] stycznia 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o odmowie przyznania pomocy. Jako przyczynę odmowy podano brak protokołu zbiorczego oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej spowodowanych przez ujemne skutki przezimowania i suszę z dnia 29 września 2016 r. zweryfikowanego pod względem formalno-prawnym i opatrzonego pieczęcią Wojewody Wielkopolskiego. W dniu 24 stycznia 2017 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, wpłynęło odwołanie Skarżącej od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] stycznia 2017 r., w której Odwołująca zarzuca naruszenie § 13j rozporządzenia w zw. z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2017r., poz. 1251 ze zm., dalej: "k.p.a.") poprzez wydanie decyzji odmawiającej przyznania pomocy. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w P. w dniu [...] czerwca 2017 r. decyzję nr [...] uchylił w całości decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR i orzekł o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W dniu [...] sierpnia 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał Skarżącej decyzję nr [...] o przyznaniu pomocy w wysokości 12 056,00 zł, a powierzchnia objęta wsparciem wynosiła 30,14 ha. W dniu 28 września 2017 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wysłał zawiadomienie do Skarżącej o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji informując, iż przedmiotem postępowania będzie analiza czy dopuszczalnym było przyznanie producentowi rolnemu ww. pomocy finansowej zgodnie z przepisami prawa krajowego w związku z art. 44 ust. 1 pkt 3 i art. 46 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 ze zm., dalej: "u.f.p."). W dniu [...] października 2017 r. wydana została przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzja nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Prezes ARiMR, w wyniku rozpatrzenia odwołania, zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR z dnia [...] października 2017 r. Organ odwoławczy wskazał, iż podstawą do unieważnienia decyzji było stwierdzenie faktu, iż pomoc na ten cel była wydatkowana z dotacji celowej z budżetu Państwa na rok 2016, zgodnie z umową zawartą z MRiRW co w konsekwencji oznacza, iż środki na tę pomoc musiały być wypłacone do końca 2016 r. Prezes ARiMR wyjaśnił, że, że zawarty w § 13j ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm., dalej: "rozporządzenie") termin jest terminem materialnoprawnym. Uchybienie terminowi materialnemu wywołuje skutek prawny w postaci wygaśnięcia praw i obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Organ odwoławczy podkreślił, iż wbrew twierdzeniu Strony z literalnej wykładni § 13j ust. 1 rozporządzenia ("W 2016 r. Agencja udziela pomocy finansowej...") w sposób jasny, precyzyjny i nie budzący wątpliwości wynika, iż decyzja przyznająca pomoc na szkody, które powstały w 2016 r. z powodu niekorzystnych zjawisk atmosferycznych mogła być wydana jedynie w 2016 r. Norma zawarta w § 13j ust. 1 jest spójna z przepisami ustaw o finansach publicznych oraz o naruszeniu dyscypliny finansów publicznych. Organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 44 ust. 1 pkt 3 u.f.p., wydatki publiczne mogą być ponoszone na cele i w wysokościach ustalonych w planie finansowym jednostki sektora finansów publicznych. Ze względu na art. 46 ww. ustawy jednostki sektora finansów publicznych mogą zaciągać zobowiązania do sfinansowania w danym roku wyłącznie do wysokości wynikającej z planu wydatków lub kosztów jednostki, pomniejszonej o wydatki na wynagrodzenia i uposażenia, składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, inne składki i opłaty obligatoryjne oraz płatności wynikające z zobowiązań zaciągniętych w latach poprzednich. Zdaniem Prezesa ARiMR konsekwencją art. 46 ust. 1 ww. ustawy jest to, że zakres przedmiotowy upoważnienia do zaciągania zobowiązania przez jednostkę sektora finansów publicznych powinien mieć każdorazowo pokrycie w planie finansowym w dacie zaciągnięcia zobowiązania. Prezes ARiMR wyjaśnił, iż w rozpatrywanej sprawie źródłem finansowania wydatków w 2017 r. jest umowa o dotację zawarta w dniu [...] stycznia 2017 r. z Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na mocy której została udzielona dotacja celowa na 2017 r. przeznaczona między innymi na "finansowanie zobowiązań z tytułu programów pomocowych realizowanych przez Agencję w latach ubiegłych". W opinii organu odwoławczego § 1 ust. 1 pkt 8 umowy należy interpretować w ten sposób, iż z przedmiotowej kwoty mogą być finansowane zobowiązania już istniejące, wynikające ze zdarzeń mających miejsce w poprzednim roku budżetowym tj. finansowanie takie może dotyczyć jedynie tych postępowań, w których w 2016 r. została wydana decyzja przez organ I instancji przyznająca pomoc, a w 2017 r. procedowane jest odwołanie od niej. Zapis ten nie wskazuje na możliwość finansowania z tej kwoty zobowiązań jeszcze nieistniejących i niewymagalnych w poprzednim roku budżetowym, czyli takich gdzie decyzja w I instancji odmawiała przyznania pomocy. Oznacza to również brak możliwości wydania w 2017 roku pierwszego rozstrzygnięcia w formie decyzji przyznającej pomoc z tytułu programu realizowanego z budżetu z 2016 r. Wynika to również z art. 2 ust. 11 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1808, z późń, zm.), gdzie za dzień udzielenia pomocy należy rozumieć dzień, w którym podmiot ubiegający się o pomoc publiczną nabył prawo do otrzymania tej pomocy. Organ administracji stwierdził, iż wydanie decyzji w 2017 r. przyznającej środki beneficjentowi, a w konsekwencji wydatkowanie tych środków doprowadziło do udzielenia nienależnego świadczenia w sposób sprzeczny z ustawą o finansach publicznych, co pociąga za sobą skutki ekonomiczne, a te z kolei będą stanowić naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. 2017 r. poz. 1311), naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest: wydatkowanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem określonym przez udzielającego dotację, nierozliczenie w terminie otrzymanej dotacji, niedokonanie w terminie zwrotu dotacji w należnej wysokości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpiła o uchylenie w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, lit a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. decyzji Dyrektora ARiMR nr [...] z dnia [...] października 2017 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...] sierpnia 2017 r., umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania wywołanych wniesieniem skargi, w tym kosztów zastępstwa procesowego, na podstawie art. 200 ppsa w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz przeprowadzenie postępowania sądowego w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa tj.: - art. 107 § 3 w zw. z art. 9, w zw. z art. 11, w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia czy decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. wydana była bez podstawy prawnej lub czy została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Organ nie zawarł również wyjaśnienia podstawy prawnej, wraz z przytoczeniem przepisów prawa, ograniczając się jedynie do próby odparcia zarzutów postawionych przez Skarżącą w odwołaniu; - § 13j ust. 1 rozporządzenia w zw. z art. 10a ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zw. z art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe uznanie, iż decyzja o przyznaniu pomocy powinna być wydana do końca 2016 r.; - art. 44 ust. 1 pkt 3 oraz art. 46 u.f.p., poprzez nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji, gdy przedmiotem decyzji było udzielenie pomocy finansowej, a nie postępowanie w sprawie naruszenia dyscypliny finansów publicznych; - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieprawidłowe uznanie, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. była wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Rolą Sądu w niniejszej sprawie było dokonanie kontroli pod względem zgodności z prawem decyzji organu administracji publicznej zapadłej w szczególnym trybie, to znaczy w postępowaniu nadzorczym, mającym na celu weryfikację decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...] sierpnia 2017 r. pod kątem zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W toku takiego postępowania organ administracji bada czy przy wydawaniu decyzji podlegającej weryfikacji zostały spełnione ustawowe wymagania warunkujące wydanie orzeczenia zgodnego z prawem. Postępowanie nadzorcze podlega takim samym regułom procesowym, jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z kwalifikowanymi wadami, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone są enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. W przypadku ich ustalenia organ ma obowiązek stwierdzić nieważność decyzji, chyba, że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Z uwagi jednak na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 k.p.a.), może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., przy czym wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter ścieśniający. W sprawie niniejszej Prezes ARiMR wydając zaskarżoną decyzję, utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora ARiMR nr [...] z dnia [...] października 2017 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...] sierpnia 2017 r., uzasadnił rażącym naruszeniem prawa przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, tj. wystąpieniem przesłanki wskazanej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W orzecznictwie przyjęto, iż naruszenie prawa tylko wtedy ma charakter "rażący", gdy akt administracyjny został wydany wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, gdy wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Przyjmuje się, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść aktu pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą, a nadto gdy tak wydana decyzja nie może być zaakceptowana przez organy praworządnego państwa i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Stąd też nie każdy (nawet uzasadniony) zarzut naruszenia prawa może być skuteczną podstawą wzruszenia decyzji w tym trybie. Z powyższego wynika, iż wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wymaga bezspornego ustalenia, że decyzja ta w sposób oczywisty naruszała w chwili jej wydania przepis prawa. Materialnoprawną podstawę dla rozstrzygnięcia sprawy z wniosku Skarżącej stanowią przede wszystkim przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zgodnie § 13j ust. 1 tego rozporządzenia w 2016 roku Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentom rolnym, którym został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody w danej uprawie w wysokości co najmniej 50% i mniej niż 70% lub szkody powstały na powierzchni co najmniej 50% i mniej niż 70% upraw w szklarniach i tunelach foliowych, spowodowane wystąpieniem w 2016 roku suszy, gradu, huraganu, deszczu nawalnego lub ujemnych skutków przezimowania w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Pomoc ta, o czym stanowi już § 13j ust. 4 rozporządzenia, jest przyznawana w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony w terminie do dnia 5 grudnia 2016 r. na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej. Przywołane powyżej przepisy rozporządzenia krajowego ani inne zawarte w tym rozporządzeniu regulacje nie przewidują terminu, który miałby ograniczać organ ARiMR w możliwości przyznania wnioskowanej przez Skarżącą pomocy. Ograniczenie takie nie wynika także z regulacji u.f.p., na które w kontrolowanej sprawie powołuje się organ ARiMR. Przytaczany przez ten organ art. 44 ust. 1 pkt 3 u.f.p. stanowi, że wydatki publiczne mogą być ponoszone na cele i w wysokościach ustalonych w planie finansowym jednostki sektora finansów publicznych. Z kolei art. 46 ust. 1 u.f.p. wskazuje, iż jednostki sektora finansów publicznych mogą zaciągać zobowiązania do sfinansowania w danym roku do wysokości wynikającej z planu wydatków lub kosztów jednostki, pomniejszonej o wydatki na wynagrodzenia i uposażenia, składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, inne składki i opłaty obligatoryjne oraz płatności wynikające z zobowiązań zaciągniętych w latach poprzednich, z zastrzeżeniem art. 136 ust. 4 i art. 153 ustawy. Ostatnio wskazane przepisy ustawy o finansach publicznych pozostają bez wpływu na materialnoprawną kompetencję organu ARiMR do udzielenia pomocy finansowej wynikającej z § 13j ust. 1 rozporządzenia. Podkreślić trzeba, że z materialnoprawnych podstaw rozstrzygania sprawy objętej wnioskiem Skarżącej, w tym zwłaszcza z § 13j ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia, wynika, że organ ARiMR jest zobowiązany skorzystać z tej kompetencji ilekroć spełnione zostaną przewidziane ku temu przesłanki. Tym bardziej zatem, wobec treści regulacji § 13 rozporządzenia, brak jest podstaw, aby organ ARiMR odwoływał się do nieprzewidzianych tam kwestii budżetowych, skoro przyznanie rzeczonej pomocy nie zależy od jego uznania, abstrahując już od tego, że przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie nadzorcze nie wykazało, aby kontrolowana decyzja obarczona była jedną z wad wymienionych wart. 156 § 1 k.p.a., a przede wszystkim wydana została z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Oznacza to, iż powołany przepis, który w postępowaniu nadzorczym stanowi podstawę materialnoprawną decyzji nieważnościowej, został bezwzględnie naruszony. Z przywoływanych przez organ ARiMR art. 44 ust. 1 pkt 3 i art. 46 ust. 1 u.f.p. nie wynika także brak możliwości zaciągania zobowiązania względem zdarzeń, które miały miejsce w poprzednim roku budżetowym, do czego w istocie zmierza argumentacja prezentowana przez ten organ. W tym miejscu zasadnym jest powołanie się na treść § 13j ust. 9 rozporządzenia. Zgodnie z tą regulacją w przypadku gdy ze złożonych wniosków, o których mowa w § 13j ust. 4 rozporządzenia, wynika, że zapotrzebowanie na pomoc, o której mowa w ust. 1 cytowanego paragrafu, przekracza łącznie kwotę 100 mln zł, wysokość tej pomocy ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku, o którym mowa w ust. 4, powierzchni upraw, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, huragan, deszcz nawalny lub ujemne skutki przezimowania, stawki, o której mowa w ust. 8, oraz współczynnika korygującego. Współczynnik korygujący stanowi iloraz kwoty 100 mln zł i kwoty równej zapotrzebowaniu na tę pomoc wynikającemu ze złożonych wniosków oraz jest ustalany z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. Z ostatnio przywołanego przepisu wynikają dwa istotnie dla rozpatrywanego przypadku wnioski. Po pierwsze, na co zwraca uwagę także Skarżąca, nie można uznać, aby racjonalne było działanie ustawodawcy, który z jednej strony umożliwiałby producentom rolnym wystąpienie z wnioskiem o pomoc do dnia 5 grudnia 2016 r., a z drugiej strony ograniczałby czasowo możliwość przyznania tej pomocy do 31 grudnia 2016 r. Działanie takie byłoby tym bardziej nieracjonalne, że na gruncie § 13j ust. 9 rozporządzenia dla przyznania pomocy może okazać się konieczne zastosowanie tzw. "współczynnika korygującego", którego ustalenie jest możliwe dopiero po uwzględnieniu danych co do wysokości dochodzonej pomocy, pochodzących ze wszystkich terminowo złożonych wniosków. Po drugie, już prawodawca w § 13j ust. 9 rozporządzenia wyznaczył górną granicę kwoty (100 mln zł) przeznaczonej do udzielenia pomocy z § 13j ust. 1 rozporządzenia, przewidując szczególny mechanizm, który ma doprowadzić do jej nieprzekroczenia - wspomniany już powyżej "współczynnik korygujący". Rola organów ARiMR sprowadza się wobec tego de facto do rozdysponowania tak zakreślonej kwoty, w zgodzie z przepisami § 13j rozporządzenia, i przerzucanie w tym względzie jakiejkolwiek odpowiedzialności na producentów rolnych za ewentualne błędne zapisy umowy o dotację jest nie do przyjęcia w demokratycznym państwie prawa, jakim zgodnie z art. 2 Konstytucji RP jest Rzeczpospolita Polska. Problem nieprawidłowego skonstruowania umowy cywilnoprawnej o dotację pozostaje poza weryfikacją tut. Sądu, jako że z załączonej do zaskarżonej decyzji umowy o dotację zawartej w dniu [...] stycznia 2017 r. przez Prezesa ARiMR z Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi wynika, że strony umowy ustaliły, że do jej wykładni stosuje się przepisy kodeksu cywilnego i u.f.p. oraz podlega ona kontroli sądów powszechnych. Umowa ta wiąże jedynie strony tj. Prezesa ARiMR i Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i w żaden sposób - zdaniem Sądu - nie wpływa na sytuację prawną Skarżącej w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu, niezrozumiałe jest odwoływanie się przez organy w zaskarżonych decyzjach do ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1311, zpóźn. zm.). Co wydaje się oczywiste ustawa dotyczy jedynie funkcjonowania jednostek sektora finansów publicznych, a odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych podlega każda osoba fizyczna, jeżeli spełnia podstawową przesłankę, tj. osobiście lub jako członek organu kolegialnego dysponuje, zarządza lub w jakikolwiek inny sposób ma wpływ na posiadane lub przekazywane środki publiczne. Przy stosowaniu tej ustawy odpowiednie zastosowanie znajdą zasady, wywodzące się z prawa karnego. Ustawa ta bowiem odwołuje się do konstrukcji wypracowanych przez prawo karne materialne i procesowe, niekiedy formułując przepisy w brzmieniu identycznym jak ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.) i ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 z późn. zm.). W rozpatrywanej sprawie przepisy ww. ustawy nie miały zatem zastosowania, a niejako posiłkowe odwoływanie się do tej ustawy przez organy administracji jest całkowicie niezasadne skoro o rażącym naruszeniu prawa, jako przesłance stwierdzenia nieważności decyzji, można mówić tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 1996 r., sygn. akt III SA 565/95). Reasumując, należy stwierdzić, że decyzja Kierownika Biura ARiMR o przyznaniu producentowi rolnemu pomocy finansowej została wydana w oparciu o właściwą - mającą w sprawie zastosowanie podstawę prawną tj. § 13j rozporządzenia. Wskazane przez Prezesa ARiMR przepisy prawa nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu ich "rażącego naruszenia". Nie można bowiem przyjąć, wbrew twierdzeniom organu, iż treść decyzji jaką podjął Kierownik Biura ARiMR o przyznaniu skarżącej pomocy finansowej stoi w oczywistej, jaskrawej sprzeczności z treścią zastosowanych w sprawie przepisów prawa bądź rozstrzygnięcie organu o przyznaniu rolnikowi pomocy zawiera wadę tkwiącą w samej decyzji, a tylko w takiej sytuacji zaistniałyby przesłanki do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto, wadliwość polegająca na błędnej wykładni prawa nie może być kwalifikowana jako rażące naruszenie prawa - patrz wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 września 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 736/13. W świetle wskazanych wyżej argumentów, w ocenie sądu brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu wnioskodawcy pomocy, w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W niniejszej sprawie Sąd powołał się na orzeczenie WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 796/17 z dnia 24 stycznia 2018 r. oraz wyżej wskazane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podobne stanowisko zajął WSA w Poznaniu w sprawie o sygn. akt III SA/Po 832/17. Jest faktem, że zbliżone do organów administracji stanowisko zajął Sąd w sprawie III SA/Po 831/17, ale tego stanowiska skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela. W tych okolicznościach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I. sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej postanowiono w pkt II. sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło