V SA/Wa 4340/15

WyrokWSA w Warszawie2016-09-14

Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura, Sławomir Fularski, Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pomniejszył wysokość przyznanej płatności rolnośrodowiskowej, opierając się wyłącznie na wynikach kontroli terenowej, pomimo istnienia protokołu kontroli jednostki certyfikującej w rolnictwie ekologicznym, który wykazywał inne powierzchnie użytków rolnych?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo pomniejszył wysokość płatności rolnośrodowiskowej, opierając się na wynikach kontroli terenowej, ponieważ protokół jednostki certyfikującej w rolnictwie ekologicznym nie stanowi podstawy do kwestionowania ustaleń inspektorów terenowych dotyczących powierzchni kwalifikujących się do płatności. Jednostki certyfikujące nie mają uprawnień do pomiaru i kwalifikowania powierzchni działek rolnych do przyznawania płatności.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r., deklarując określoną powierzchnię. Organ I instancji, na podstawie kontroli terenowej z 2013 r., przyznał płatność w pomniejszonej wysokości, stwierdzając mniejsze kwalifikowalne powierzchnie. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Rolnik zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym nieuwzględnienie protokołu kontroli jednostki certyfikującej oraz wniosku o ponowne przeprowadzenie kontroli.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA - Justyna Mazur, Protokolant ref. staż. - Magdalena Walkowiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2016 r. sprawy ze skargi K.P. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w W. z dnia ... września 2015 r. nr ... w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej ... oddala skargę. Decyzją [...] marca 2015 r. o nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z/s w W.(dalej: "Kierownik ARiMR" lub "organ I instancji") działając na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173, dalej jako "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich"), art. 16 ust. 3 i 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011, str. 8, ze zm.), § 2, § 3, § 6, § 11, § 12, § 20, § 26 i § 38 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361 ze. zm., dalej jako "rozporządzenie MRiRW z dnia 13 marca 2013 r.") oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako "K.p.a.") przyznał K. P. (dalej jako "wnioskodawca", "rolnik" lub "strona") płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości, tj. [...] zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że terminem rozpoczęcia 5 letniego okresu zobowiązania rolnośrodowiskowego przez wnioskodawcę jest dzień 15 marca 2011 r. W dniu [...] kwietnia 2014 r. wpłynął wniosek rolnika o przyznanie ww. płatności na 2014 r. W przedmiotowym wniosku został zadeklarowany pakiet 2 – rolnictwo ekologiczne, wariant 2.9 – uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 32,70 ha. Kierownik ARiMR wyjaśnił, że zgodnie z § 6 rozporządzenia MRiRW z dnia 13 marca 2013 r. zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji. W związku zaś z powyższym na działce rolnej A płatność przysługuje jedynie do powierzchni 8,60 ha, a na działce rolnej B do 0,00 ha. Powierzchnie te stwierdzono bowiem podczas kontroli na miejscu w 2013 r., dlatego też w 2014 r. nastąpiło zmniejszenie płatności o kwotę [...] zł. W odwołaniu wniesionym od ww. decyzji w części dotyczącej pomniejszenia płatności rolnośrodowiskowych rolnik wskazał na naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. Wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...] marca 2015 r. w zaskarżonej części, przeprowadzenie ponownej kontroli jego gospodarstwa rolnego i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu odwołania wnioskodawca podniósł, że wnioski wynikające z przeprowadzonej kontroli przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu w 2013 r. są sprzeczne z wynikami kontroli gospodarstwa rolnego skarżącego z dnia [...] czerwca 2013 r. przeprowadzonej przez [...] Sp. z o.o. - Jednostkę Certyfikującą w rolnictwie ekologicznym. Zauważył, że ww. jednostka certyfikująca uznała, iż jego gospodarstwo jest prowadzone zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (ze zm.) oraz rozporządzeniem Komisji (WE) nr 889/2008 r. z dnia 5 września 2008 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (ze zm.). Jednocześnie jednostka certyfikująca w rolnictwie ekologicznym wyznaczyła skarżącemu w protokole z gospodarstwa rolnego termin do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości do dnia [...] października 2013 r. Stwierdzone nieprawidłowości zostały przez wnioskodawcę usunięte we wskazanym terminie. W związku z powyższym jest uprawniony do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej z pakietu 2: rolnictwo ekologiczne na całej powierzchni działek ewidencyjnych, na których zadeklarowano działkę rolną. Odwołujący zauważył, że inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu uznali, że jedynie 8,60 ha działki A stanowią użytki rolne, na których uprawiana jest [...]. Natomiast jednostka certyfikująca w rolnictwie ekologicznym, w protokole gospodarstwa rolnego z dnia [...] czerwca 2013 r. uznała, że cała powierzchni działki A (30,21 ha), stanowi użytki rolne, na których jest uprawiana [...]. Z kontroli przeprowadzonej przez jednostkę certyfikującą w rolnictwie ekologicznym wynika również m.in., że powierzchnia upraw i powierzchnia użytków rolnych gospodarstwie rolnym wnioskodawcy wynosi 34,11 ha. W ocenie odwołującego, w związku z rozbieżnościami w zakresie wyników kontroli przeprowadzonych przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu i jednostkę certyfikującą w rolnictwie ekologicznym, organ powinien ustosunkować się do treści protokołów z kontroli przeprowadzonej zarówno przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu, jak i treści protokołu z kontroli przeprowadzonej przez jednostkę certyfikującą w rolnictwie ekologicznym. Wydanie decyzji przez Kierownika ARiMR w oparciu wyłącznie o treść protokołu z kontroli gospodarstwa rolnego rolnika przeprowadzonej przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu w dniu [...] lipca 2013 r. nie jest zasadne. Decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...], po rozpatrzeniu ww. odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor ARiMR" lub "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem rolnika złożonym na podstawie § 23 ust. 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 13 marca 2013 r. We wniosku zadeklarowano następujące działki rolne: A (wariant 2.9) o powierzchni 30,15 ha oraz B (wariant 2.9) o powierzchni 2,55 ha. W dniu [...] lipca 2014 r. w gospodarstwie rolnika przeprowadzono czynności kontrolne w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Dokonano następujących ustaleń: - działka rolna A: powierzchnia deklarowana 30,15 ha, powierzchnia stwierdzona 29,26 ha; - działka rolna B: powierzchnia deklarowana 2,55 ha, powierzchnia stwierdzona 2,31 ha; - działka rolna C: powierzchnia deklarowana 0,42 ha, na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej (kod błędu DR18); działka rolna C w całości zarośnięta krzakami i drzewami; - działka rolna D: powierzchnia deklarowana 0,43 ha, powierzchnia stwierdzona 0,12 ha; - działka rolna E: powierzchnia deklarowana 0,27 ha, powierzchnia stwierdzona 0,25 ha; - działka rolna F: powierzchnia deklarowana 0,20 ha, powierzchnia stwierdzona 0,20 ha. Nie stwierdzono deklarowanej uprawy. Stwierdzona uprawa należy do tej samej grupy upraw, do której należy roślina deklarowana (kod błędu DR6); - działka rolna G: powierzchnia deklarowana 0,49 ha, powierzchnia stwierdzona 0,49 ha. Nie stwierdzono deklarowanej uprawy. Stwierdzona uprawa należy do tej samej grupy upraw, do której należy roślina deklarowana (kod błędu DR6); - działka rolna H: powierzchnia deklarowana 0,53 ha, powierzchnia stwierdzona 0,21 ha. W dniu [...] lipca 2014 r. w gospodarstwie rolnika przeprowadzono czynności kontrolne w zakresie płatności rolnośrodowiskowej. Dokonano następujących ustaleń: - działka rolna A: powierzchnia deklarowana 30,15 ha, powierzchnia stwierdzona 29,26 ha; - działka rolna B: powierzchnia deklarowana 2,55 ha, powierzchnia stwierdzona 2,31 ha. - działka rolna F: powierzchnia deklarowana 0,20 ha, powierzchnia stwierdzona 0,20 ha. Nie stwierdzono deklarowanej uprawy rośliny (kod błędu DR7); - działka rolna G: powierzchnia deklarowana 0,49 ha, powierzchnia stwierdzona 0,49 ha. Nie stwierdzono deklarowanej uprawy rośliny (kod błędu DR7). W dniach [...] września 2014 r. oraz [...] września 2014 r. do organu odwoławczego wpłynęły zastrzeżenia rolnika co do ustaleń zawartych w raporcie z czynności kontrolnych z dnia [...] lipca 2014 r. W odpowiedzi na uwagi rolnika Biuro Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR poinformowało, że pomiarem zostały objęte powierzchnie działek, na których stwierdzono uprawę zgodną z deklaracją z wniosku o płatność. Tereny nie wliczone do pomiaru charakteryzują się bardzo wysokim poziomem zakrzaczenia i zachwaszczenia, występują tam drzewa, zakrzaczenia, siewki drzew i wieloletnie chwasty. W celu udokumentowania wyników kontroli inspektorzy wykonali zdjęcia przedstawiające zarówno obszary zakwalifikowane do powierzchni działek rolnych i te, na których stwierdzono brak użytkowania rolniczego. Biorąc pod uwagę zastrzeżenia dotyczące weryfikacji utrzymania minimalnej obsady drzew [...] dla pakietu 2.9 zgodnej z tabelą zawartą w załączniku rozporządzenia, wskazano, że do obsady wliczane są drzewa żywe ora spełniające wymogi elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego (wysokość nie mniej niż 80 cm, średnica pnia nie mniej niż 8 mm na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetnienia). Wymóg dotyczący zachowania minimalnej obsady [...] został zachowany. Ponadto w sadzie obszar miedzy rzędami został wykoszony całkowicie, natomiast uwagi zawarte w raporcie z czynności kontrolnych dotyczą miejsc wokół drzewek [...] oraz miejsc między nimi. Trawa w niektórych miejscach sięga tam wysokości ok. 60-70cm. Inspektorzy wykonali zdjęcia dokumentujące stan na działkach oraz zawarli uwagę w raporcie. Następnie organ odwoławczy wskazał na treść § 6 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 13 marca 2013 r., zgodnie z którym zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany. W związku z powyższym zwiększenie powierzchni działki rolnej A w pakiecie 2, wariant 2.9 nie zostało uznane. Powierzchnia deklarowana kwalifikowana wyniosła 8,60 ha. Natomiast w przypadku działki rolnej B powierzchnia deklarowana kwalifikowana wynosiła 0,00 ha. Powyższych ustaleń dokonano w 2013 r. Zatem powierzchnia stwierdzona, kwalifikująca się do przyznania płatności wynosiła 8,60 ha i do tej powierzchni została przyznana płatność. Dyrektor ARiMR zauważył, że wysokość stawki płatności dla wariantu 2.9 została określona w załączniku 5 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. i wynosi 1540,00 zł/ha. A zatem kwota płatności wyniosła: 8,60 ha x 1540,00 zł = 13 244,00 zł. Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor ARiMR uznał, że ustalenia inspektorów terenowych utrwalone w raportach o nr [...] i [...] mogą stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie. Wskazał, iż zdjęcia obrazujące stan działek rolnych A, B nie pozostawiają wątpliwości, iż wykluczona z płatności powierzchnia nie kwalifikuje się do przyznania płatności. Na zdjęciach widoczne jest zachwaszczenie i samosiejki drzew. A jak wynika z wyjaśnień wykonawców kontroli tereny nie wliczone do pomiaru charakteryzują się bardzo wysokim poziomem zakrzaczenia i zachwaszczenia, występują tam drzewa, zakrzaczenia, siewki drzew i wieloletnie chwasty. Odnosząc się do wyników kontroli jednostki certyfikującej zauważył, że w wykazie producentów, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz.U. nr 116, poz. 975) potwierdzane są powierzchnie wszystkich upraw spełniających wymogi produkcji w rolnictwie ekologicznym, zgłoszone przez rolnika na obowiązującym w systemie rolnictwa ekologicznego druku. Ponadto wskazał, że jednostka nie ma podstaw prawnych i nie wykonuje pomiarów deklarowanych powierzchni. W związku z powyższym mogą pojawiać się różnice pomiędzy wnioskiem o płatność złożonym przez producenta, a wykazem jaki jednostka przekazała do ARiMR. Zdaniem organu odwoławczego niniejszy raport nie może stanowić podstawy do kwestionowania ustaleń inspektorów terenowych, którzy dokonywali oceny upraw jak i ich powierzchni, bowiem w czasie kontroli gospodarstwa ekologicznego kontrolerzy nie przeprowadzają pomiarów kontrolowanych działek. Jednostki certyfikujące certyfikują jedynie produkty rolne oraz uprawy i nie mają uprawnień do kwalifikowania konkretnych działek rolnych do przyznawania płatności ani do określenia sposobu ustalania tej płatności, czy też weryfikowania prawidłowości wniosku złożonego przez producenta. Sporządzony przez jednostkę certyfikującą protokół nie może więc być dokumentem, na podstawie którego kompetentny organ nalicza płatności. Dyrektor ARiMR uznał, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni sporządzony na podstawie kontroli przeprowadzonej w terenie, dokumentacja fotograficzna wykonana w trakcie tej kontroli wraz załączonymi mapami i zaznaczonymi na nich miejscami wykonania poszczególnych zdjęć i ich kierunku jednoznacznie potwierdza zasadność dokonanych przez organ I instancji ustaleń. W szczególności dokumentacja fotograficzna obrazuje, w sposób nie budzący wątpliwości, stan tych działek w dacie kontroli. Z zebranego materiału dowodowego, a zwłaszcza z ww. protokołów z czynności kontrolnych wraz z dokumentacją fotograficzną wynika, że została ona wykonana w sposób prawidłowy. Organ odwoławczy zauważył także, że skarżący pomimo zgłaszanych do tego protokołu zastrzeżeń nie podważył skutecznie wniosków, jakie z niego wypływają. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Odwołujący nie zgadza się z wydaną decyzją, jednakże nie przedstawia dowodów mogących stanowić podstawę do wzruszenia wyników z przeprowadzonej kontroli oraz przyznania płatności w żądanej wysokości. Konkludując Dyrektor ARiMR wskazał, że wyniki kontroli utrwalone w raporcie i dokumentacji fotograficznej świadczą o tym, że odwołujący zgłosił we wniosku powierzchnię działek rolnych, jako uprawnionych do płatności, niezgodną z rzeczywistością. Nadto kontrola została przeprowadzona przez upoważnionych do tego inspektorów, protokół został sporządzony prawidłowo. Zdaniem organu odwoławczego rozstrzygnięcie organu I instancji zostało oparte na zebranym w sposób wystarczający, poprawnie ocenionym stanie faktycznym, znajdującym potwierdzenie w materiale dowodowym. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się wnioskodawca (dalej jako "skarżący", wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Dyrektora ARiMR. Zarzucił naruszenie: - przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, tj. protokołu kontroli gospodarstwa rolnego skarżącego z dnia [...] czerwca 2013 r. sporządzonego przez [...] Sp. z o.o. - Jednostkę Certyfikującą w rolnictwie ekologicznym, podczas gdy wskazana jednostka certyfikująca stwierdziła, że powierzchnia działek rolnych A, B, C, D, E, F wynosi łącznie 34,11 ha, na których jest uprawiana [...]; - przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 75 § 1 k.p.a. poprzez niedokonanie oceny i porównania protokołu kontroli gospodarstwa rolnego skarżącego sporządzonego przez [...] Sp. z o.o. - Jednostkę Certyfikującą w rolnictwie ekologicznym w dniu [...] czerwca 2013 r., z raportami z czynności kontrolnych sporządzonymi przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu w dniu [...] lipca 2013 r.; - przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 78 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku o ponowne przeprowadzenie kontroli gospodarstwa rolnego skarżącego, podczas gdy przedmiotem wnioskowanego dowodu są okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; - przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w postaci § 39 ust. 2 pkt 2a rozporządzenia MRiRW z dnia 13 marca 2013 r., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżący nie dopełnił obowiązku realizacji podjętego w dniu 15 marca 2011 r. zobowiązania rolnośrodowiskowego na powierzchni 22,39 ha, podczas gdy realizacja zobowiązania rolnośrodowiskowego następowała na terenie całej powierzchni zadeklarowanej we wniosku. Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji Dyrektora ARiMR nr [...] z dnia [...] września 2015 r. oraz o dopuszczenie dowodu z dokumentów załączonych do niniejszej skargi, na okoliczności wskazane w uzasadnieniu niniejszej skargi. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył, że organ nie rozpatrzył powoływanego przez jego dowodu, tj. protokołu kontroli gospodarstwa rolnego z dnia [...] czerwca 2013 r. sporządzonego przez [...] Sp. z o.o. - Jednostkę Certyfikującą w rolnictwie ekologicznym. Podniósł, że wyniki kontroli dokonanej przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu z dnia [...] lipca 2013 r. są sprzeczne z wynikami przeprowadzonej kontroli przez ww. jednostkę certyfikującą w rolnictwie ekologicznym w dniu [...] czerwca 2013 r. Organ wydający decyzję nie wyjaśnił ww. rozbieżności, jak i nie uwzględnił również wyników kontroli dokonanych przez jednostki certyfikujące w latach 2011, 2012 r., w których stwierdzono właściwe użytkowanie i nasadzenia na całości deklarowanego areału. Autor skargi podniósł także, że organ nie uwzględnił jego wniosku o ponowne przeprowadzenie kontroli gospodarstwa rolnego skarżącego, w sytuacji gdy przedmiotem wnioskowanego dowodu, są okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący informował Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, o trudnościach związanych m.in. z przeprowadzeniem zabiegów pielęgnacyjnych w międzyrzędziach, jak i że opóźnienie w usuwaniu chwastów i siewek było spowodowane trudnym terenem jego gospodarstwa rolnego. Zdaniem skarżącego nie jest prawdą, że w jego gospodarstwie rolnym w dniu kontroli przez inspektorów terenowych występowało co najmniej dwuletnie zachwaszczenie, ponieważ całość terenu gospodarstwa była koszona w 2012 r. i w latach wcześniejszych. Trudności w koszeniu sadu były spowodowane m. in. podtopieniem przez bobry. Szkody w gospodarstwie rolnym skarżącego były również powodowane m.in. przez dziki i jelenie. Teren gospodarstwa rolnego został w wielu miejscach zryty przez dziki, co utrudniało koszenie, a w wielu miejscach przejazd kosiarką był niemożliwy. W związku z tym opóźnienia związane z przeprowadzeniem odpowiednich zabiegów pielęgnacyjnych na terenie gospodarstwa rolnego wynikały z przyczyn niezależnych od skarżącego. Nadto zauważył także, że w gospodarstwie rolnym w 2013 r. były dokonywane odpowiednie zabiegi pielęgnacyjne, a jego teren był systematycznie i właściwie koszony. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację i wystąpił o jej oddalenie jako bezzasadnej. W piśmie procesowym z dnia 15 czerwca 2016 r. skarżący wniósł o: - dopuszczenie dowodu ze zdjęć satelitarnych będących wydrukiem z programu Google Earth, na okoliczność istnienia sadu [...] od rozpoczęcia programu w latach 2011, 2012, 2013 i 2014, oraz zdjęcia z 2009 r. przedstawiającego obszar przed rozpoczęciem programu; - dopuszczenia dowodu z oświadczenia złożonego przez J. S., na okoliczność wykaszania sadu należącego do skarżącego. W uzasadnieniu skarżący podniósł m.in., że dodatkowym dowodem potwierdzającym utrzymywanie gospodarstwa w należytej kulturze rolnej jest oświadczenie J. S., sołtysa wsi W., zamieszkałego we wsi Wójtowo, który od 2012 r. wykonywał koszenie całego gospodarstwa skarżącego. J. S. posiadał odpowiednie maszyny (traktor wraz z kosiarką rotacyjną, w późniejszym okresie używał mulczera sadowniczego należącego do skarżącego) i umiejętności zapewniające wycięcie chwastów rosnących w międzyrzędziach. Koszenie międzyrzędzi odbywało się w zależności od stopnia zachwaszczenia, a od 2013 r. było powiązane z możliwościami przejazdu przez tereny zalane na skutek działalności bobrów. W ocenie skarżącego przedstawione oświadczenie jest bardzo ważnym dowodem potwierdzającym jego wersję przez inną osobę. Kontrola terenowa przeprowadzona przez pracowników Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odbyła się [...] lipca 2014 r., jednak jej wyniki nie są zbieżne z przedstawionymi dowodami (zdjęcia satelitarne, oświadczenie J. S. oraz protokoły kontroli jednostki certyfikującej). Skarżący podkreślił także, że przed zasadzeniem [...], teren gospodarstwa był pastwiskami, łąkami i nieużytkami (zdjęcie z 2009 r.), ziemia jest żyzna, wypoczęta i od lat utrzymywana ekologicznie, dlatego w międzyrzędziach naturalnie występują chwasty, które odrastają w bardzo szybkim tempie, do tego od wiosny 2013 r. występują podtopienia na skutek działania bobrów. Dlatego, zgodnie z zasadami dobrej praktyki rolnej, należało z koszeniem części sadu poczekać aż profil glebowy obeschnie. Znalazło to odzwierciedlenie w protokole jednostki certyfikującej, która, w celu uniknięcia powstania kolein, wyznaczyła termin dokonania wykoszenia międzyrzędzi. Skarżący opóźniając koszenie w 2014 r. postąpił zgodnie z dobrą praktyką rolną i zaleceniem protokołu kontroli jednostki certyfikującej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że tego rodzaju naruszenia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Kierownika ARiMR o przyznaniu skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r. w pomniejszonej wysokości. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że skarżący rozpoczął realizację 5 letniego okresu zobowiązania rolnośrodowiskowego w dniu 15 marca 2011 r. Istotnym dla rozstrzygnięcia za 2014 r. są więc również ustalenia organów dotyczące poprzedniego roku realizacji przedmiotowego zobowiązania. Organy ARiMR ustaliły zaś w wyniku przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w 2013 r. kontroli, że płatność na działce rolnej A przysługuje jedynie do powierzchni 8,60 ha, a na działce rolnej B do 0,00 ha. Sądowi z urzędu jest wiadomym, że wskutek powyższych ustaleń, decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Kierownik ARiMR odmówił skarżącemu przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. i nałożył na niego sankcję w wysokości [...] zł. Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy ww. decyzję, a tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2016 r. sygn. akt V Sa/Wa 215/15 oddalił skargę skarżącego na decyzję organu odwoławczego. Pomimo tego, skarżący w dniu [...] kwietnia 2014 r. składając kolejny wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej zadeklarował powierzchnię 32,70 ha (działka A – 30,15 ha oraz działka B – 2,55 ha). Zgodnie zaś z § 6 rozporządzenia MRiRW z dnia 13 marca 2013 r. zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji. Słusznie więc wskazują organy obu instancji, że skarżącemu w 2014 r. płatność przysługuje jedynie do powierzchni 8,60 ha, tj. do powierzchni stwierdzonej podczas kontroli na miejscu w 2013 r. Skarżący bowiem, pomimo zgłaszanych do protokołu kontroli z 2013 r. zastrzeżeń nie podważył skutecznie wniosków, jakie z niego wypływają. Z art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich wynika, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Skarżący nie zgadzając się z ustaleniami organów w tym zakresie, nie przedstawił dowodów mogących stanowić podstawę do wzruszenia wyników z przeprowadzonej w 2013 r. kontroli oraz przyznania płatności w żądanej wysokości. Skarżący w toku niniejszego postępowania, zarówno przed organami ARiMR, jak i przed Sądem nadal kwestionuje ustalenia przeprowadzonej w 2013 r. kontroli na miejscu w jego gospodarstwie. Zarzuca organom naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 poprzez niedokonanie oceny i porównania protokołu kontroli gospodarstwa rolnego skarżącego sporządzonego przez jednostkę certyfikującą w rolnictwie ekologicznym w dniu [...] czerwca 2013 r., z raportami z czynności kontrolnych sporządzonymi przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu w dniu [...] lipca 2013 r. Wskazuje nadto, że poprzez nieuwzględnienie wniosku o ponowne przeprowadzenie kontroli w jego gospodarstwie rolnym doszło do naruszenia art. 78 § 1 i 2 K.p.a. Skarżący podnosi, że w konsekwencji powyższego doszło również do naruszenia § 39 ust. 2 pkt 2a rozporządzenia MRiRW z dnia 13 marca 2013 r., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że nie dopełnił on obowiązku realizacji podjętego w dniu 15 marca 2011 r. zobowiązania rolnośrodowiskowego na powierzchni 22,39 ha, podczas gdy realizacja zobowiązania rolnośrodowiskowego następowała na terenie całej powierzchni zadeklarowanej we wniosku. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, w sprawie dotyczącej przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej za 2014 r. nie doszło do naruszenia ww. przepisów w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Organy, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w wyczerpujący sposób rozpatrzyły cały materiał dowodowy i w świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego sprawy, zasadnie przyznały skarżącemu płatność za 2014 r. jedynie w pomniejszonej wysokości. Skarżący w 2013 r. nie dopełnił bowiem podjętego w 2011 r. zobowiązania rolnośrodowiskowego na deklarowanej przez siebie pierwotnie powierzchni gruntów. Odnosząc się do zarzutów skargi przede wszystkim wyjaśnić należy, że protokół z czynności jednostki certyfikującej nie odnosi się wprost do czynności objętych kontrolą na miejscu. W czasie kontroli gospodarstwa ekologicznego kontrolerzy z jednostki certyfikującej nie przeprowadzają pomiarów kontrolowanych działek. Jednostki certyfikujące certyfikują jedynie produkty rolne oraz uprawy i nie mają uprawnień do kwalifikowania konkretnych działek. Słusznie więc organ odwoławczy odnosząc się do wyników kontroli jednostki certyfikującej na które powołuje się skarżący zauważył, że w wykazie producentów, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz.U. nr 116, poz. 975) potwierdzane są powierzchnie wszystkich upraw spełniających wymogi produkcji w rolnictwie ekologicznym, zgłoszone przez rolnika na obowiązującym w systemie rolnictwa ekologicznego druku. Jednostka certyfikująca nie ma podstaw prawnych i nie wykonuje pomiarów deklarowanych powierzchni. W związku z powyższym mogą pojawiać się różnice pomiędzy wnioskiem o płatność złożonym przez rolnika, a wykazem jaki jednostka przekazała do ARiMR. Raport jednostki certyfikującej nie może więc stanowić podstawy do kwestionowania ustaleń inspektorów terenowych, którzy dokonywali oceny upraw jak i ich powierzchni. Sporządzony przez jednostkę certyfikującą protokół nie może zaś być dokumentem, na podstawie którego organ ARiMR nalicza płatności. Sąd zgadza się też ze stanowiskiem organu odwoławczego zawartym w odpowiedzi na skargę, że przeprowadzenie ponownej kontroli na miejscu już po poinformowaniu skarżącego o stwierdzonych nieprawidłowościach i po tak znacznym upływie czasu było bezcelowe a wyniki takiej kontroli niewiarygodne. Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a., bowiem ich przeprowadzenie nie było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Z tych względów, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło