V SA/Wa 44/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej oddala skargę Po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji z dnia [...] lipca 2011 roku nr [...] wydanej przez Zastępcę Departamentu Zarządzania Należnościami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z upoważnienia Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, o odmowie umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] listopada 2011 roku nr [...] utrzymał w mocy w/w rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy przywołał następujące okoliczności faktyczne i prawne. W dniu [...] kwietnia 2011 roku Zastępca Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, działając z upoważnienia Prezesa Agencji, wydał decyzję nr [...] o ustaleniu A. K. kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w wysokości 3.473,37 zł, powiększonej o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W dniu 4 maja 2011 roku do Prezesa ARiMR wpłynął wniosek A. K. z prośbą o umorzenie kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Uzasadniając wniosek, strona wskazała na swoją trudną sytuację finansową oraz zły stan zdrowia. W dniu [...] lipca 2011 roku decyzją nr [...], wydaną z upoważnienia Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Zastępca Dyrektora Departamentu Zarządzania Należnościami ARiMR odmówił A. K. umorzenia należności. Uznając trafność powyższej decyzji organ odwoławczy podniósł, że problematykę umarzania na wniosek dłużnika należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej regulują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. Nr 258, poz. 1747). Następnie przytoczył treść § 3ust. 1 pkt 4, 5 i 6 w/w rozporządzenia oraz § 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 listopada 2001 roku w sprawie wysokości kosztów upomnienia skierowanego przez wierzyciela do zobowiązanego przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2001 r. nr 137 poz. 1543). Przypomniał jednocześnie, że A. K. wraz z córką utrzymują się z renty rodzinnej w łącznej wysokości 958.78 zł netto. Poza tym strona informuje o kredycie w wysokości 14.000 zł, którego termin spłaty przypada na grudzień 2012 roku, o tym że jej syn pracuje za granicą, wskazuje także na zły stan swojego zdrowia. Biorąc powyższe pod uwagę, uznano że w niniejszej sprawie nie zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności, a co za tym idzie nie ma możliwości zastosowania § 3 ust. 1 pt 5 wymienionego rozporządzenia Rady Ministrów. Stwierdzono także, że bez wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji i jednoczesnego potwierdzenia faktu nieściągalności przez prowadzącego sprawę Naczelnika Urzędu Skarbowego, nie można umorzyć odwołującej kwoty nienależnie pobranych płatności w oparciu o wskazany przepis § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów. Podkreślono również, że zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa umarza z urzędu należności o ile należność w ramach jednego programu pomocy jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzenie Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 roku ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającym niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006, str. 52, z późn. zm.). Ponieważ decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 roku ustalono, kwotę nienależnie pobranej płatności w wysokości 3473,37 zł w tym: - 2321,97 zł – jednolita płatność obszarowa, - 1151.40 zł – uzupełniająca płatność obszarowa zatem ustalone kwoty przekraczają równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20.12.2006 roku. Ponadto, zgodnie z § 6 powołanego powyżej rozporządzenia Rady Ministrów, umorzenie odsetek za zwłokę dotyczyć może tylko sytuacji, w której zachodzą przesłanki do umorzenia należności głównej. Wobec powyższego, uznano że Prezes ARiMR zasadnie odmówił umorzenia należności ustalonej A. K. decyzją Nr [...]. Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2011 r. wniosła A. K. Z treści skargi wynika jednak że kwestionuje ona nie tylko powyższe rozstrzygnięcie ale i adresowaną do niej decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności. W uzasadnieniu skargi podniosła że znajduję się ono w sprawie rozpoznawczej przez tut. Sąd pod sygnaturą V SA/WA 1311/11. W sprawie tej są bowiem wszystkie dokumenty i odwołania jakie składała do tej pory. Przypomniała nadto że wielokrotnie prosiła pracowników ARiMR w [...] aby przysyłali korespondencję dla jej męża na adres jego zamieszkania, a nie zameldowania. Mimo tego jej prośba nie została uwzględniona. Skutkowało to tym że przesyłki których adresatem był jej mąż odbierali i kwitowali obcy ludzie. Podkreśliła również że nie chciała nikogo oszukać i że sama czuje się oszukana ponieważ pracownicy ARiMR wielokrotnie wprowadzali ją w błąd, także co do tego jakie znaczenie ma nadanie numeru identyfikacyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał sowje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył co następuje: Kwestionowana decyzja nie narusza prawa, zaś wniesiona skarga ma charakter pozamerytoryczny i w niczym jej nie podważa. Na wstępie wyjaśnić jednak należy że w niniejszym postępowaniu przedmiotem zaskarżenia mogła być jedynie decyzja z dnia [...] października 2011 r. nr [...] wydana przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Decyzja nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności była wydana w innym postępowaniu. Z akt sprawy wynika że jest ona prawomocna i pozostaje w obrocie prawnym. Oznacza to iż w ramach skargi złożonej w sprawie niniejszej skarżąca nie może jej skutecznie podważyć. Możliwość taka wprawdzie istnieje jednakże w ramach nadzwyczajnego trybu odwoławczego pod warunkiem wszakże jego uruchomienia stosownym wnioskiem skarżącej (o stwierdzenie nieważności w/w decyzji). Przypomnieć należy że w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji którego istotą była odmowa umorzenia należności stanowiących nienależnie pobrane płatności. Jako argument przemawiający za takim rozstrzygnięciem przywołano sytuację materialną, zdrowotną oraz rodzinną skarżącej. Przypomniano m.in. że utrzymuje się ona wraz z córką z renty rodzinnej w kwocie 958,78 zł i że jej syn pracuje poza granicami kraju. Zdaniem organu taki stan rzeczy mimo obciążającego skarżącą kredytu w kwocie 14000 zł. nie uzasadnia umorzenia należności. W ocenie sądu z powyższym stwierdzeniem należy się zgodzić, tym bardziej że w skardze jej autorka nie podnosi iż nie ma faktycznej możliwości spłaty zadłużenia ponieważ jej rozważania nie dotyczą de facto istoty zakończonego zaskarżoną decyzją postępowania. Jak trafnie zauważono w odpowiedzi na skargę odnoszą się one do okoliczności poprzedzających wydanie decyzji ustalającej skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności. Niezależnie od tego wskazać trzeba ze stosownie do § 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczych w ramach wspólnej Polityki Rolnej (dz. U. nr 258 z 2010 r. poz. 1747) organy wymienione w tym przepisie mogą umarzać w całości lub w części takie należności jak wypłacone skarżącej jeżeli wystąpi jedna przesłanek wymienionych w pkt 1-6 tegoż przepisu. Chodzi mianowicie o sytuację gdy: 1) należności nie odzyskano w wyniku zakończonego postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego; 2) dłużnik będący osobą fizyczną zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku albo pozostawiając ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawiając przedmioty codziennego użytku domowego których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym umorzenie (...); 3) dłużnik będący osobą prawną został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego przy jednoczesnym braku majątku z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie; 4) kwota należności nie przekracza wartości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) zachodzi uzasadnione przypuszczenie że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności; 6) postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne. Zdaniem sądu analiza treści w/w przepisu z jednej strony, z drugiej zaś stan faktyczny ustalony w sprawie doprowadziły organ do trafnego wniosku, iż przepis ten nie może być zastosowany w przypadku skarżącej. Niezależnie od tego należy zwrócić uwagę na to że przepis ten oparty jest na konstrukcji uznania administracyjnego co oznacza pewną swobodę w podejmowaniu decyzji wydawanych na jego podstawie. Negatywna ocena takiej decyzji musiałaby wiązać się z brakiem jej uzasadnienia, bądź też z uzasadnieniem które w żaden sposób nie przystawałoby do realiów konkretnej sprawy. Z sytuacją o której mowa nie mamy jednak do czynienia w sprawie niniejszej. Niejako na marginesie przypomnieć należy iż przywoływane powyżej rozporządzenie przewiduje również możliwość odroczenia terminu spłaty całości lub części należności lub rozłożenie płatności całości lub części należności na raty (ze względu na możliwości płatnicze dłużnika)- § 7. Ze stosownym wnioskiem o odroczenie lub rozłożenie na raty płatności może więc wystąpić także i skarżąca. Mając powyższe na względzie sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił. Niejako na marginesie raz jeszcze przypomnieć należy że skarżąca może wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] powołując się na argumenty przywołane przez tut. sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 października 2011 sygn. akt V SA/WA 1313/11. Wyeliminowanie z obrotu prawnego w/w decyzji (o ile do niego dojdzie) spowoduje iż nie będzie musiała występować o umorzenie należności oraz odsetek wynikających z tejże decyzji.