V SA/Wa 4427/15
WyrokWSA w Warszawie2016-02-17
Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Tomasz Zawiślak, Dariusz Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organu egzekucyjnego zwracające tytuł wykonawczy z powołaniem się na niewłaściwość miejscową organu egzekucyjnego, ale bez formy postanowienia i pouczenia o środkach zaskarżenia, może być uznane za postanowienie, na które przysługuje zażalenie, a w konsekwencji czy możliwe jest wszczęcie postępowania o przywrócenie terminu do wniesienia tego zażalenia?Ratio decidendi
Pismo organu egzekucyjnego zwracające tytuł wykonawczy, nawet jeśli nie ma formy postanowienia i brakuje mu pouczenia o środkach zaskarżenia, ale zawiera rozstrzygnięcie w sprawie wszczętej wnioskiem strony, powinno być traktowane jako postanowienie o zwrocie tytułu wykonawczego, na które przysługuje zażalenie. Brak pouczenia lub błędne pouczenie nie może skutkować brakiem możliwości złożenia środka odwoławczego. W związku z tym, odmowa wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na takie pismo jest niezasadna.Stan faktyczny
Agencja Rezerw Materiałowych wniosła skargę na postanowienie Ministra Finansów utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego zwracające tytuł wykonawczy. Skarżąca argumentowała, że pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego powinno być traktowane jako postanowienie o zwrocie tytułu wykonawczego, na które przysługuje zażalenie, a brak pouczenia o środkach zaskarżenia nie powinien uniemożliwiać przywrócenia terminu. Organy administracji uznały, że pismo Naczelnika nie było postanowieniem, a zatem nie można było przywrócić terminu do wniesienia zażalenia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Finansów oraz poprzedzające postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. i zasądził od Ministra Finansów na rzecz Agencji Rezerw Materiałowych zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Dariusz Zalewski, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Agencji Rezerw Materiałowych w [...] na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...]listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu na wniesienie zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...]z dnia [...]września 2013 r.; 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz Agencji Rezerw Materiałowych w [...][...]zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym przez Agencję [...] (dalej jako Skarżąca) postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu na wniesienie zażalenia na pismo Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w W. nr [...] z [...] maja 2013 r. dotyczącego zwrotu Skarżącej tytułu wykonawczego nr [...].
Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym:
Prezes Agencji [...] w W. decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. wymierzył obywatelowi [...] V. S. – Prezesowi Zarządu "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w W. karę pieniężną w kwocie 14 243,32 zł. Decyzja ta stała się podstawą do wystawienia w dniu [...].04.2013 r. przez Agencję tytułu wykonawczego nr [...], który został przekazany Naczelnikowi Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w W. w celu realizacji.
Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w W. pismem z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] zwrócił tytuł wykonawczy nr [...] Agencji. W piśmie tym powołał się na treść art. 22 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1015, dalej jako u.p.e.a. ) i wskazał, że dłużnik nie jest podatnikiem tut. Urzędu.
Pismem z dnia 7 czerwca 2013 r. ( data nadania 10.06.2013 r. ) Agencja wniosła zażalenie na powyższe pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia (wskazując na pismo z dnia [...] maja 2013 r. nr [...]). Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na zwrot tytułu (który to tytuł z pismem - postanowieniem został doręczony Agencji 13 maja 2013 r.) uzasadniała brakiem pouczenia w piśmie z [...] maja 2013r. o środkach zaskarżenia. Ponadto Skarżąca w zażaleniu wykazywała, że uważa w/w pismo za postanowienie o zwrocie tytułu wykonawczego, wydane w trybie art. 29 u.p.e.a. i zarzuciła, że brak było podstaw przewidzianych w art. 29 do zwrotu tytułu.
Dyrektor Izby Celnej w W. wydał w dniu [...] września 2013 r. postanowienie w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu na wniesienie zażalenia na pismo Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w W. nr [...] z [...] maja 2013 r., dotyczącego zwrotu Skarżącej tytułu wykonawczego nr [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że w tym samym dniu tj. [...] września 2015 r. wydał postanowienie, którym stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W ocenie organu I instancji zaskarżone pismo z [...] maja 2013 r. nie może być uznane za postanowienie, gdyż nie ma formy postanowienia , nie zawiera podstawy prawnej oraz pouczenia o środkach zaskarżenia. Organ II instancji przyznał, że zwrot tytułu wykonawczego jest regulowany w art. 29 u.p.e.a. Wyjaśnił ponadto, że organ egzekucyjny w przypadku stwierdzenia, że wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji nie może być uwzględniony, winien bądź zastosować instytucję przewidzianą w art. 29 u.p.e.a. – w przypadku wystąpienia przesłanek w nim określonych, bądź też zastosować inne rozwiązania przewidziane w k.p.a., który znajduje zastosowanie także w postępowaniu egzekucyjnym na mocy art. 18 u.p.e.a. Jednak, w ocenie Dyrektora, skoro pismo z [...] maja 2013 r. nie jest postanowieniem, to na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. należało stwierdzić niedopuszczalność zażalenia.
Z uwagi na rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia organ stwierdził, że nie jest możliwym prowadzenie postępowania mającego na celu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, o jakie wnioskowała Skarżąca, zatem na mocy art. 61a k.p.a. uznał za zasadne odmówić wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu na wniesienie zażalenia.
Skarżąca wniosła zażalenie na to postanowienie, podnosząc argumenty, jak we wniosku z dnia 7 czerwca 2015 r.
Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2013 r.
Organ odwoławczy wskazał, że pismo Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] maja 2013 r. nie było postanowieniem, więc nie przysługiwało na nie zażalenie, a zatem Dyrektor Izby zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu na wniesienie zażalenia.
Minister wskazał, że postanowienie organu I instancji zostało wydane z uwagi na brak możliwości wniesienia zażalenia na pismo, od którego nie przysługuje zażalenie, powoływanie się zaś organu na postanowienie z dnia [...] września 2013 r. o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania miało jedynie charakter informacyjny.
Od postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu na wniesienie zażalenia Agencja [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Domagała się w niej uchylenia zaskarżonego postanowienia Ministra Finansów oraz poprzedzającego postanowienia, ponadto wnosiła o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucała naruszenie postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 61 a k.p.a., art. 59 § 2 k.p.a. oraz art. 110 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w niniejszej sprawie nie można wszcząć postępowania z uwagi na niedopuszczalność zażalenia, co skutkuje brakiem terminu na wniesienie zażalenia.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz.270 ze zm., dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie.
Trzeba nadto wskazać, że Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę miał na uwadze, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 lutego 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2521/13, po rozpoznaniu skargi Agencji [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia, uchylił zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji, analizując pismo z dnia [...] maja 2013 r. pod kątem treści art. 124 § 1 k.p.a. stwierdził, że wykazuje ono cechy postanowienia – zawiera oznaczenie organu, który je wydał, oznaczenie strony, datę wydania, podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu organu. Przede wszystkim zaś zawiera ono rozstrzygnięcie w sprawie wszczętej wnioskiem strony o przeprowadzenie egzekucji – organ zwrócił stronie tytuł wykonawczy z powołaniem się na art. 22 § 2 u.p.e.a.
Sąd wskazał, że art. 22 § 2 u.p.e.a. nie zawiera podstawy do zwrotu tytułu wykonawczego – zawiera unormowanie odnoszące się do właściwości miejscowej organu egzekucyjnego w sprawach należności pieniężnych z praw majątkowych i ruchomości. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawiera unormowania, które pozwoliłoby organowi egzekucyjnemu na zwrot tytułu w przypadku skierowania wniosku do niewłaściwego organu egzekucyjnego. Zwrot tytułu wykonawczego może nastąpić tylko w przypadkach wskazanych w art. 29 § 2 u.p.e.a.
Sąd I instancji wyjaśnił, że z przepisu tego, w brzmieniu obowiązującym w dniu [...] maja 2013 r. wynika, że jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. Na postanowienie organu egzekucyjnego o zwrocie tytułu wykonawczego przysługuje wierzycielowi, niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, zażalenie. Sąd I instancji podkreślił, że zwrot tytułu wykonawczego odbywa się w formie postanowienia, a brak właściwości miejscowej organu egzekucyjnego nie jest podstawą do jego zwrotu.
W konsekwencji Sąd uznał, że pismo Naczelnika z dnia [...] maja 2013 r. należało potraktować jako postanowienie o zwrocie tytułu wykonawczego. Było to rozstrzygnięcie wadliwe, gdyż brak właściwości organu egzekucyjnego nie może stanowić podstawy do zwrotu tytułu, a postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia było zdaniem Sądu I instancji błędne, gdyż zgodnie z art. 29 § 2 u.p.e.a. na postanowienie o zwrocie tytułu wykonawczego wierzycielowi przysługuje zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej na powyższy wyrok WSA, wyrokiem z dnia 9 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1528/14, oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w W.
W uzasadnieniu NSA wskazał, że z art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpatrywanej sprawie wynika, że jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi, a na postanowienie organu egzekucyjnego o zwrocie tytułu wykonawczego przysługuje wierzycielowi - niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym - zażalenie.
Z przepisu tego wprost wynika, że w sytuacji określonej hipotezą dekodowanej z niego normy, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji i zwraca wierzycielowi tytuł wykonawczy. W tym też, to jest w tego rodzaju zachowaniu (działaniu) organu – powstrzymanie się od przystąpienia do egzekucji i stanowiący jego konsekwencję zwrot tytułu wykonawczego wierzycielowi – wyraża się istota rozstrzygnięcia, które zawiera postanowienie o zwrocie tytułu wykonawczego.
W sytuacji więc, gdy jak już to wskazano, to nie brak formy przewidzianej art. 124 k.p.a., lecz okoliczność posiadania przez dany akt minimum istotnych elementów niezbędnych do zakwalifikowania go, jako postanowienie – to jest innymi słowy okoliczność posiadania przez dany akt elementów konstytutywnych postanowienia – ma decydujące znaczenie z punktu widzenia oceny, czy jest on postanowieniem, czy też nie, nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że Sąd I instancji w pełni zasadnie uznał, że pismo organu egzekucyjnego z dnia [...] maja 2013 r. zawierało również ten istotny, konieczny i konstytutywny element postanowienia, którym jest rozstrzygnięcie. W relacji do przedstawionego rozumienia istoty i treści rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które wprost i jednoznacznie wynika z brzmienia wymienionego przepisu, nie inaczej ocenić należy bowiem prawne konsekwencje wynikające z treści przywołanego pisma organu egzekucyjnego. Wyrażały się one w powstrzymaniu się przez organ od egzekucji (nieprzystąpieniu do niej) i w zwrocie wierzycielowi tytułu wykonawczego. Stwierdzić należy więc, że fakt, iż wola organu egzekucyjnego zakomunikowana została adresatowi rozstrzygnięcia o zwrocie tytułu egzekucyjnego bez zachowania formy postanowienia, w tym również fakt, że nastąpiło to z odwołaniem się przez organ w treści przywołanego pisma do art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, pozostaje bez wpływu na ocenę, że pismo to zawierało w swej treści rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 29 § 2 wymienionej ustawy. Zwłaszcza, gdy w tym względzie stanowczo należy podkreślić, że o zwrocie tytułu wykonawczego organ egzekucyjny nie informuje, lecz rozstrzyga w prawem przewidziany sposób, a na rozstrzygnięcie to przysługuje zażalenie.
Należało więc w tym kontekście – zdaniem NSA - podnieść, że odwołanie się przez organ egzekucyjny w piśmie z dnia [...] maja 2013 r. do pierwszego spośród wymienionych powyżej przepisów, w relacji do wynikających z treści tego pisma konsekwencji prawnych, w świetle wszystkich dotychczas przedstawionych uwag, nie może być oceniane inaczej, jak tylko błędne wskazanie podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia. To zaś, skutkuje z kolei potrzebą oceny prawidłowości zastosowania przez organ egzekucyjny przepisu prawa, który ze względu na okoliczności rozpatrywanej sprawy i podejmowane w niej rozstrzygnięcie powinien być przez ten organ zastosowany. Skoro zwrot tytułu wykonawczego wierzycielowi nastąpić może na podstawie art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zaś przekazanie wniosku wierzyciela o wszczęcie egzekucji organowi właściwemu znajduje oparcie w regulacji zawartej w art. 18 przywołanej ustawy w związku z jej art. 22 § 2 i w związku z art. 65 k.p.a. (zaś jego zwrot wnioskodawcy w art. 66 k.p.a.), to w rozpatrywanej sprawie zasadnicze znaczenie miało to, że podjęte w niej przez Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego rozstrzygnięcie wyrażało się w zwrocie tytułu wykonawczego wierzycielowi z powołaniem się na brak właściwości miejscowej tego organu do prowadzenia egzekucji z wniosku Agencji [...]. Ocena korespondencji tego rozstrzygnięcia ze wskazaną w nim podstawą prawną jego wydania w relacji do podstawy prawnej, na której zwrot tytułu wykonawczego mógł w ogóle nastąpić, w związku z zainicjowaniem przez wierzyciela postępowania zażaleniowego należała więc do organu wyższego stopnia, od której to oceny organ ten się uchylił błędnie przyjmując, że wymienione pismo nie jest postanowieniem wydanym w przedmiocie zwrotu tytułu wykonawczego, na które przysługuje zażalenie, lecz informacją, co skutkowało niezasadnym stwierdzeniem niedopuszczalności tego zażalenia.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę winien zatem, zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie, mieć na uwadze wyroki sądów administracyjnych, w których dokonano oceny charakteru pisma Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2013 r.
Należy przy tym podkreślić, że ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu, czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 15 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 1261/10 (ONSA WSA 2013, nr 1, poz. 7), stwierdził, że ocena prawna musi zostać w orzeczeniu wyrażona, co oznacza, że za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia. Muszą one mieć postać jednoznacznych twierdzeń, sformułowanych w sposób jasny, umożliwiający ustalenie treści związania bez potrzeby podejmowania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych. W powołanym wyroku podkreślono, że z zakresu związania wyłączyć należy oceny wyrażone w sposób niejednoznaczny, jak też oceny przybierające postać pośrednich wniosków, jakie można wywieść z podanych w uzasadnieniu orzeczenia rozważań.
Mając na uwadze powyższe Sąd zobligowany był do przyjęcia i zastosowania wykładni prawa dokonanej zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jak i Naczelny Sąd Administracyjny we wspomnianych już wyrokach z 28 lutego 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2521/13 oraz 9 września 2015 r. o sygn. akt II GSK 1528/14.
Analizując pod tym kątem pismo Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego z [...] maja 2013 r. należy stwierdzić, że jest ono postanowieniem – zawiera oznaczenie organu, który je wydał, oznaczenie strony, datę wydania, podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu organu, a przede wszystkim zawiera rozstrzygnięcie w sprawie wszczętej wnioskiem strony o przeprowadzenie egzekucji, bowiem organ zwrócił Skarżącej tytuł wykonawczy z powołaniem się na art. 22 § 2 u.p.e.a.
Skoro pismo Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego z [...] maja 2013 r. o zwrocie Skarżącej tytułu wykonawczego nr [...] należy potraktować jako postanowienie o zwrocie tytułu wykonawczego, to również brak wskazania w treści tego postanowienia pouczenia o sposobie złożenia zażalenia na treść tego postanowienia nie może skutkować brakiem możliwości złożenia środka odwoławczego od niego, albowiem brak pouczenia lub błędne pouczenie nie może skutkować w ogóle brakiem możliwości złożenia zażalenia (odwołania) od aktu administracyjnego, na który przysługuje zażalenie (odwołanie).
Składniki postanowienia określają przepisy art. 124 k.p.a. w zw. z art. 107 § 2-5 k.p.a. (art. 126 k.p.a.) oraz przepisy szczególne. Postanowienie, które nie zawiera wymaganych przez prawo składników, jest postanowieniem wadliwym. Powstaje na tym tle taki sam problem, jak w odniesieniu do decyzji administracyjnych, a mianowicie czy brak niektórych elementów czyni postanowienie wadliwym, czy też nieistniejącym. Należy przyjąć, że brak jednego z tzw. istotnych składników postanowienia, do których zalicza się oznaczenie organu administracji publicznej wydającego postanowienie, wskazanie adresata postanowienia, rozstrzygnięcie oraz podpis osoby upoważnionej do wydania postanowienia, sprawia, że mamy w takim przypadku do czynienia nie z postanowieniem, lecz z aktem nieistniejącym. Jednakże takim składnikiem nie jest brak pouczenia.
Postanowienie powinno zawierać pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego.
Należy też na marginesie wskazać, że brak pouczenia co do prawa odwołania, powództwa lub skargi rodzi uprawnienie strony do żądania uzupełnienia go (art. 111 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a.), zaś błędne pouczenie nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia (art. 112 k.p.a. z zw. z art. 126 k.p.a.) - patrz: wyrok NSA w Warszawie z dnia 4 września 1981 r., sygn. akt II SA 505/81, OSP 1982, z. 9-10, poz. 170, z glosą S. Dalki, w którym stwierdzono, że: "Niepouczenie strony w decyzji ostatecznej organu administracji, wydanej w sprawie, która należy do katalogu spraw, o jakich mowa w art. 196 § 2 k.p.a. - o terminie i trybie zaskarżenia tej decyzji do sądu administracyjnego - powoduje, iż 30-dniowy termin do wniesienia skargi na tę decyzję nie biegnie".
W świetle powyższych rozważań zdaniem Sądu twierdzenie zatem, że przedmiotowe pismo Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2013 r. nie jest postanowieniem, nie może stanowić argumentu za odmową wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na mocy art. 61a k.p.a.
Organ administracji publicznej wydaje bowiem na mocy tego przepisu postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego wtedy, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione do organu administracji publicznej, 2) żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn, z wyłączeniem wszakże przyczyn wskazanych w przepisach rozdziału 1 działu II kodeksu, w tych bowiem przypadkach organ administracji publicznej pozostawia podanie bez rozpoznania albo przekazuje sprawę organowi właściwemu w sprawie lub zwraca podanie wnoszącemu z odpowiednim pouczeniem.
Tym samym w ocenie Sądu organy – wydając zarówno zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie je poprzedzające – działały z naruszeniem zarówno cyt. przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i z naruszeniem art. 61 a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W prowadzonym postępowaniu organy winny zatem ponownie rozpatrzyć sprawę, mając na względzie wskazane powyżej rozważania Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 145 § 1 ust. 1 litera a i c p.p.s.a., w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Odnośnie do wniosku o zwrot kosztów, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje Skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do kosztów tych zalicza się między innymi koszty sądowe, w tym wpis, a także wynagrodzenie pełnomocnika (w tym przypadku radcy prawnego) reprezentującego stronę skarżącą, o czym stanowi art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a.
Wniosek o zwrot kosztów Sąd rozstrzygnął zatem w oparciu o wskazane przepisy, zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę stanowiącą sumę uiszczonego w sprawie wpisu sądowego oraz wynagrodzenia radcy prawnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło