V SA/Wa 4509/15
WyrokWSA w Warszawie2017-01-13
Skład orzekający: Dorota Mydłowska, Marek Krawczak, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot wynajmujący powierzchnię lokalu innym podmiotom w celu instalacji i eksploatacji automatów do gier hazardowych, czerpiący z tego tytułu czynsz, może być uznany za "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych i podlegać karze pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo oddanie lokalu (lub jego części) do władania innemu podmiotowi w celu eksploatacji automatów, nawet jeśli wiąże się z czerpaniem czynszu, nie jest wystarczającą przesłanką do uznania wynajmującego za "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Aby przypisać odpowiedzialność, należy wykazać aktywne uczestnictwo w procesie urządzania gier, a nie tylko bierne udostępnienie lokalu. Organy nie wykazały takiego aktywnego udziału skarżącej.Stan faktyczny
W kontrolowanym lokalu ujawniono automaty do gier hazardowych. Organy celne uznały skarżącą za "urządzającą gry" na tych automatach, ponieważ wynajmowała ona powierzchnię lokalu pod instalację automatów i czerpała z tego tytułu czynsz. Skarżąca twierdziła, że nie urządzała gier, a jedynie wynajmowała lokal, a właścicielami i operatorami automatów były inne podmioty. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że skarżąca nie została prawidłowo uznana za "urządzającą gry".Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi D.Ś. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Warszawie z dnia[...] czerwca 2015 r., nr [...] 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz D. Ś. kwotę 3480 zł (słownie: trzy tysiące czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi, wniesionej przez D. S. (dalej: Strona, Skarżąca) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. (dalej: Dyrektor Izby, organ odwoławczy, organ II instancji) z dnia ... września 2015 r. nr ..., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Warszawie (dalej: Naczelnik UC) z dnia ... czerwca 2015 r. nr ..., którą wymierzono karę pieniężną w wysokości ... zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
W dniu ... kwietnia 2015 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w W. w lokalu położonym w ... ujawnili włączony do sieci elektrycznej i gotowy do eksploatacji automaty o nazwie ... bez numeru i ... oraz ..., nr ...
Funkcjonariusze Służby Celnej przeprowadzili w miejscu kontroli eksperymenty na powołanych automatach, które wykazały, że na tych automatach były urządzane gry niezgodnie z przepisami ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t. j. Dz. U. z 2015r., poz. 612 ze zm., dalej: u.g.h.). Z powyższych czynności sporządzono protokół z przeprowadzenia eksperymentu procesowego z dnia 1 kwietnia 2015 r.
Przeprowadzono ponadto przesłuchanie świadka, K. J. S., dysponenta lokalu położonego przy ul. ... w miejscowości ..., który zeznał, że w dniu 12 marca 2015 r. podpisał umowę dzierżawy powierzchni nr ... z firmą .... Sp. z o.o. z siedzibą w W. dotyczącą możliwości zainstalowania urządzeń do gier. Umowa dotyczyła automatu ... W dniu 1 kwietnia 2015 r. została podpisana kolejna umowa dzierżawy powierzchni z firmą ... z siedzibą w O., dotycząca instalacji automatów do gier. Świadek zeznał, że w dniu 1 kwietnia 2015 r. w godzinach porannych przywieziono do lokalu kolejne 2 automaty, ... nr ... Świadek zeznał, że nie zajmował się ich obsługą. Obecnego na miejscu opiekuna lokalu M. B.S. zatrudnia od 19 marca 2015 r. na stanowisku sprzedawcy napojów. Do każdego z automatów przydzielony był klucz był klucz od serwisantów, który służył do kasowania punktów zdobytych przez graczy, zapisania wygranej na kartce i przekazania serwisantowi, wtedy serwisant urządzenia zostawiał pieniądze przeliczone z wygranych punktów przeznaczone na wygrane. Z powyższej czynności sporządzono protokół przesłuchania świadka z dnia 1 kwietnia 2015 r.
Ponadto Funkcjonariusze Urzędu Celnego przeprowadzili czynności przesłuchania świadka M. A. B., zatrudnionego w kontrolowanym lokalu do pilnowania porządku. Według zeznań Świadka pracuje on w lokalu od dwóch tygodni, co drugi dzień przez 24 godziny. Za pomocą kluczy, które posiada, kasuje punkty na automatach, ale nie wypłaca wygranych. Obecnie w lokalu stoją trzy automaty do gier. Dziennie średnio na automatach grają trzy osoby. Automaty wypłacają wygrane pieniężne w formie monet pięciozłotowych. Do automatów przyjeżdżają serwisanci, których danych Świadek nie zna. Przyjeżdżają raz w tygodniu. Z powyższej czynności sporządzono protokół przesłuchania świadka z dnia 1 kwietnia 2015 r.
W związku z uzasadnionym podejrzeniem popełnienia przestępstwa karnego skarbowego określonego w art. 107 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2013 r. poz. 186, ze zm., dalej: k.k.s.), automaty zostały zatrzymane do postępowania karnego skarbowego.
Naczelnik UC postanowieniem z ... kwietnia 2015 r. wszczął postępowanie w sprawie wymierzenia Skarżącej kary pieniężnej określonej w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
W dniu ... kwietnia 2015 r. do Naczelnika Urzędu wpłynęły pisma od Strony z dnia 23 kwietnia 2015 r., informujące, że ... D. S. jest jedynie wydzierżawiającym powierzchnię w lokalu przy ul. .... Strona załączyła 3 kserokopie umów zawartych z firmami wydzierżawiającymi powierzchnię w kontrolowanym lokalu, tj. kserokopia umowy dzierżawy powierzchni z dnia 1 kwietnia 2015 r., kserokopia umowy dzierżawy powierzchni nr ... z dnia 12 marca 2015 r. oraz kserokopia umowy dzierżawy powierzchni nr ... z dnia 12 marca 2015 r.
W wyniku przeprowadzonego postępowania Naczelnik UC wydał decyzję z dnia ... czerwca 2015 r., którą wymierzył Skarżącej karę pieniężną w kwocie ... zł za urządzanie gier hazardowych na automatach do gier poza kasynem gry.
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby zaskarżoną decyzją z ... września 2015 r. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że Skarżąca nie prowadziła działalności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.), tj. nie posiadała zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.
Jak wskazał organ, stosownie do art. 3 u.g.h. urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie.
Artykuł 2 w ust. 3 i ust. 5 u.g.h. definiuje, co jest grą na automatach wskazując, że grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Zgodnie z art. 2 ust. 4 u.g.h., wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.
Zdaniem organu z treści powyższych przepisów wynika, że na gruncie ustawy o grach hazardowych ocenie występowania elementów definicji gry na automacie winna być poddana wyłącznie pojedyncza gra. Nie można bowiem stwierdzić o cechach gry w przypadku badania procesów zachodzących na danym urządzeniu w innym odcinku czasu, niż ten, w którym występuje sama gra.
Wspólnymi elementami pojedynczej gry na automatach, które można wywieść z przepisów art. 2 ust. 3-5 u.g.h., jest poddanie ryzyku stawki za udział w jednej grze zawierającej co najmniej element losowości i uzyskanie rozstrzygnięcia jej wyniku (wygranej lub przegranej w sensie samego rozstrzygnięcia wyniku, niekoniecznie już wygranej pieniężnej w sensie fizycznym lub wygranej rzeczowej w sensie ustawowym). Jedna gra wiąże się więc z jedną stawką i jednym rozstrzygnięciem jej wyniku (poddaniem ryzyku stawki w grze), a każde następne postawienie kolejnej stawki rozpoczyna nową grę. Powyższe ramy określają zakres pojedynczej gry na automatach.
Zdaniem Dyrektora Izby z oględzin zewnętrznych wynika, że posiadały on m.in. monitory, panele sterowania i są zasilane energią elektryczną, co świadczy o tym, że są urządzeniami elektronicznymi. Spełniony został zatem jeden z warunków definicji gier na automatach, zarówno w rozumieniu art. 2 ust. 3, jak również art. 2 ust. 5 u.g.h., tj. gra jest rozgrywana na urządzeniu elektronicznym.
Bezsporne jest także, że gry organizowane były w celach komercyjnych. Przedmiotowe automaty udostępnione były publicznie w lokalu mieszczącym się przy ul. .... Automaty posiadały akceptory banknotów, wrzutniki monet oraz rynienki na ewentualnie wypłacane monety a warunkiem przystąpienia do gry było wpłacenie pewnej kwoty pieniędzy. Spełniony został zatem kolejny warunek definicji gier na automatach wynikający z art. 2 ust. 5 u.g.h., tj. gry są organizowane w celach komercyjnych.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że następnym warunkiem przyporządkowania gry na automatach do definicji zawartych w art. 2 ust. 3 lub ust. 5 u.g.h. jest ustalenie "elementu losowości", ewentualnie "charakteru losowego" w grze. Z uwagi na brak w ustawie o grach hazardowych definicji legalnych powyższych pojęć, w sytuacji braku ugruntowanego znaczenia w języku prawniczym (praktyki stosowania prawa i nauki prawa) należało ustalić ich znaczenie na gruncie języka ogólnego (naturalnego).
Organ odwołał się do internetowej wersji słownika języka polskiego (www.sjp.pl) zwroty "element" i "charakter", w znaczeniu mogącym mieć zastosowanie w niniejszej sprawie, tłumaczone są odpowiednio jako: "część składowa jakiejś całości; składnik nadający czemuś odrębną cechę, właściwość; czynnik" oraz "zespół cech właściwych danemu przedmiotowi lub zjawisku; wygląd, postać, forma". Zwrot "losowy" natomiast ma następujące znaczenie: "wybrany przez przypadek lub losowanie; zależny od losu, przeznaczenia; dotyczący losu".
Organ powołał się także na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2012 r. V KK 420/11, w którym SN stwierdza, że "Językowa płaszczyzna egzegezy ustawowego zwrotu "charakter losowy", zawartego w art. 2 ust. 5 ustawy hazardowej, prowadzi do wniosku, że (...) uprawnione jest utożsamianie powyższego zwrotu języka prawnego nie tylko z sytuacją, w której wynik gry zależy od przypadku, ale także z sytuacją, w której wynik gry jest nieprzewidywalny dla grającego, choć nie jest obiektywnie przypadkowy, gdyż powstał jako pochodna zaprogramowania w określony sposób generatora liczb pseudolosowych. (...) pojęcie "losowości", rozumianej jako niemożliwość przewidzenia rezultatu, odnosić należy do normalnych, nie zaś ekstremalnych warunków. (...) inne podejście do tego zagadnienia byłoby nielogiczne, skoro w istocie "możliwe jest rozszyfrowanie każdego systemu gry, to tylko kwestia czasu i kosztów". (...) zestawienie zamieszczonych w art. 2 ust. 3 i art. 2 ust. 5 u.g.h. zwrotów "gra zawiera element losowości" oraz "gra ma charakter losowy" prowadzi do uprawnionego systemowo wniosku, że o ile na gruncie art. 2 ust. 3 tej ustawy, poza losowością gry na automacie, możliwe jest jeszcze wprowadzenie do gry, jako istotnych, elementów umiejętności, zręczności lub wiedzy, o tyle na gruncie art. 2 ust. 5 ustawy te elementy (umiejętność, zręczność, wiedza) mogą mieć jedynie charakter marginalny, aby zachowała ona charakter losowy w rozumieniu tego przepisu. Dominującym elementem gry musi być "losowość", rozumiana jako nieprzewidywalność rezultatu tej gry".
Dyrektor wnikliwie przeanalizował także protokół z przeprowadzenia eksperymentu procesowego i stwierdził, że gry na przedmiotowych automatach mają charakter losowy, bowiem zatrzymanie obracania się bębnów następuje samoczynnie i zależy wyłącznie od programu gry zainstalowanego na automacie, co powoduje, że zatrzymanie bębnów w odpowiedniej konfiguracji jest wynikiem wyłącznie przypadku (gracz nie ma realnego wpływu na wynik gry). Czynnikiem o przeważającym wpływie na wynik gry jest losowość (przypadek). Spełniony został zatem kolejny warunek definicji gier na automatach wynikający z art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h., tj. gra ma charakter losowy. Dyrektor Izby podzielił stanowisko SN z dnia 7 maja 2012 r., sygn. akt V KK 420/11, zgodnie z którym nieprzewidywalność należy oceniać według warunków standardowych, w jakich znajduje się grający, a nie przez pryzmat warunków szczególnych (atypowych). Wykładnia użytego w art. 2 ust. 5 u.g.h. określenia "charakter losowy" pozwala twierdzić, że odnosi się ono nie tylko do sytuacji, w której wynik gry zależy od przypadku, ale także do sytuacji, w której wynik gry jest nieprzewidywalny dla gracza, choć nie jest obiektywnie przypadkowy, gdyż powstał jako pochodna zaprogramowania urządzenia w określony sposób. Tak więc nieprzewidywalność wyniku gry, brak pewności co do tego, jaki wynik padnie, wobec niemożności przewidzenia procesów zachodzących in concreto w danym urządzeniu, pozostaje immanentną cechą tego rodzaju gry na automacie.
Jak wskazał organ, ostatnim warunkiem istotnym prawnie z punktu widzenia zakwalifikowania gier na automatach do jednej z definicji zawartych w art. 2 ust. 3 lub ust. 5 u.g.h., jest ustalenie, czy gry są prowadzone o wygrane pieniężne lub rzeczowe. Zgodnie z art. 2 ust. 4 tej ustawy, wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.
Z oględzin zewnętrznych i eksperymentów przeprowadzonych przez kontrolujących zdaniem organu wynika, że przedmiotowe automaty są konstrukcyjnie przystosowane do bezpośredniego wykorzystania wygranych rzeczowych bowiem w czasie eksperymentu uzyskiwano wygrane rzeczowe w postaci dodatkowych punktów kredytowych dające możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej w formie punktów uzyskanej w poprzedniej grze i wypłacania wygranych pieniężnych przyciśnięto przycisk - automat do gier wypłacił wygraną pieniężną do metalowej rynienki w postaci monet o nominale ... złotych.
Z uwagi na powyższe Dyrektor Izby stwierdził, że gry na przedmiotowych automatach wypełniają definicję gier na automatach elektronicznych o wygrane pieniężne, zawierających element losowości.
Organ uznał, że urządzanie gier na takich automatach jest dozwolone wyłącznie na warunkach określonych w ustawie o grach hazardowych, tj. w kasynach gry. Strona urządzając gry na przedmiotowych automatach, nie posiadała jednak koncesji na prowadzenie kasyna gry, ani innego zezwolenia, o którym mowa w ustawie o grach hazardowych. Zakaz urządzania gier na automatach poza kasynem gry (art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.) wiąże się z samym faktem organizowania tej gry poza miejscem do tego wyznaczonym, czyli kasynem gry i stanowi lex specialis w stosunku do zakazu urządzania gier hazardowych bez koncesji lub zezwolenia (art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.).
W ustawie o grach hazardowych pojęcie "urządzania gier" nie jest zdefiniowane. W takiej sytuacji należy przeanalizować jego znaczenie na gruncie języka ogólnego (naturalnego) oraz praktyki stosowania prawa i doktryny.
Dyrektor odwołał się do internetowej wersji Słownika Języka Polskiego PWN i wskazał, że zwrot "urządzić- urządzać" znaczy tyle co: 1. wyposażyć coś w odpowiednie sprzęty 2. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie itp. 3. zapewnić komuś dobre warunki materialne (http://www. sjp.pwn.pl). Urządzać gry znaczy więc tyle, co zorganizować tego typu działalność, stworzyć warunki do prowadzenia gier, tj. czynności bezpośrednio podejmowanych przy grach hazardowych. Urządzenie gry jest więc zrealizowaniem przygotowań umożliwiających następnie jej prowadzenie, jest warunkiem koniecznym prowadzenia gry. Będą to zatem wszelkie działania polegające, np. na zapewnieniu warunków lokalowych i personelu, jak również dostarczeniu odpowiednich urządzeń do prowadzenia gier oraz zapewnieniu możliwości ich działania, np. poprzez udostępnienie dostępu do sieci elektrycznej (szeroko pojęta organizacja tych gier).
Według organu, z przedstawionych umów dzierżawy powierzchni użytkowej z dnia 12 marca 2015 r. i z dnia 1 kwietnia 2015 r. pomiędzy Stroną a ...Sp. z o.o., Hot ... Sp. z o.o. i ... wynika, kto jest właścicielem przedmiotowych automatów. Przedmiotem umowy jest wynajem od Strony powierzchni w lokalu znajdującym się w ..., w celu uruchomienia automatów (urządzeń) do gry. Strona pobierała również czynsz od Spółek po ... złotych miesięcznie a od ... - ... zł miesięcznie, zatem czerpała z wynajmu powierzchni i umożliwienia zainstalowania automatów wymierne korzyści materialne.
Dyrektor Izby podkreślił, że to podmiot prowadzący działalność gospodarczą ponosi ryzyko jej prowadzenia. Przedsiębiorca podejmujący czynności w obrocie gospodarczym powinien zatem dochować należytej staranności i sprawdzić wiarygodność kontrahenta oraz umocowanie osób działających w jego imieniu. W momencie podpisywania umowy najmu, Strona była świadoma jaki rodzaj działalności będzie prowadzony w lokalu.
Zdaniem organu, w Polsce wiedza dotycząca koncesjonowanego charakteru działalności w zakresie hazardu jest powszechna, należy więc przyjąć, że Strona miała taką wiedzę. Strona nie podjęła jednak działań zmierzających do zabezpieczenia zgodności z prawem prowadzonej działalności. Nie skorzystała z możliwości uzyskania w trybie art. 2 ust. 6 u.g.h. rozstrzygnięcia Ministra Finansów w zakresie charakteru urządzanych gier, co pozwoliłoby uniknąć ujemnych konsekwencji związanych z ryzykiem urządzania gier hazardowych niezgodnie z przepisami prawa.
W świetle tak ustalonego stanu faktycznego, z powołanego materiału dowodowego wynika w ocenie Dyrektora Izby, że na przedmiotowych automatach urządzano gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Urządzenia te znajdowały się bowiem w publicznie dostępnym miejscu i były włączone do sieci. Były więc ogólnie dostępne oraz przygotowane do użytkowania i prowadzenia gier. Strona urządzała gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, ponieważ zapewniła warunki lokalowe, umożliwiła instalację i eksploatację (obsługę pracownika) powyższych urządzeń w lokalu.
Urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie o grach hazardowych, tj. zgodnie z powyżej powołanymi przepisami - w kasynach gry. Strona urządzając gry na przedmiotowych automatach, nie posiadała jednak koncesji na prowadzenie kasyna gry i w konsekwencji urządzała gry w lokalu nie będącym kasynem gry.
Dyrektor Izby odniósł się także do zarzutów zawartych w odwołaniu i uznał, że nie zasługują one na aprobatę.
Na powyższą decyzję Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Naczelnikowi Urzędu.
W skardze zarzucono:
1) nierozpoznanie zarzutu z osobistego odwołania Skarżącej, zgodnie z którym niesłusznie uznana została ona za stronę, skoro nie wykonała żadnej czynności w ramach ustalonego stanu faktycznego sprawy (w tym nie zawarła umowy dzierżawy lokalu, nie zawarła umów poddzierżawy lokalu, nie zatrudniła M. B. - Organ wprost stwierdza, że zatrudnił go świadek, a nie Strona), a brak dowodu by upoważniła kogokolwiek do dokonania którejkolwiek z tych czynności. Zdaniem Skarżącej, jeśli Organ nie pozyskał pełnomocnictwa udzielonego przez Skarżącą do zawarcia umowy, ani jej nie przesłuchał w tym kierunku, to nie miał podstaw do uznania, że Skarżąca którejkolwiek z tych czynności dokonała, a w konsekwencji, że "organizowała" gry. Fakt, że umowy i czynności zawarte zostały w imieniu Skarżącej pozostaje bez znaczenia, jeśli Skarżąca do czynności tych nie upoważniała i ich nie potwierdza. A potwierdzenia brak. Powyższe stanowi także skutek przeprowadzenia postępowania bez udziału strony.
2) na wypadek nieuwzględnienia powyższego zarzutu - naruszenie art. 89 § 1 pkt 2 u.g.h., poprzez błędną subsumcję ustalonego stanu faktycznego do hipotezy tego przepisu, wyrażającą się w błędnym przyjęciu realiach sprawy, jakoby to akurat Skarżąca (jeśli już hipotetycznie uznać ją za najemcę lokalu) - nie zaś właściciel lokalu lub podnajemcy będący właścicielami i operatorami automatów do gry - "urządzała" gry hazardowe. Zdaniem Skarżącej, za "urządzających" gry - w realiach sprawy - uznać trzeba poddzierżawców części powierzchni przedmiotowego lokalu. Po pierwsze, to oni są dysponentami (właścicielami) automatów, zaś celem posiadania automatów jest wdrożenie do gier - do działalności komercyjnej. Po drugie, to nie automaty zostały wzięte w dzierżawę celem wstawienia ich do lokalu i urządzenia na nich gier, lecz poddzierżawiony został fragment lokalu pod działalność poddzierżawiającego. Po trzecie, automaty do lokalu wstawił ich właściciel, który jednocześnie poddzierżawił w tym celu miejsce w lokalu. Po czwarte, właściciel automatu czerpie bezpośredni zysk z działania automatu. Zysk pośredni dopiero czerpie poddzierżawiający, wydzierżawiająca (właścicielka), czy zakład energetyczny dostarczający prąd do automatów. Po piąte, właściciel automatów zapewnia ich działanie i serwis - poprzez osobę pobierającą z automatu i lokującą w nim pieniądze.
3) nierozpoznanie zarzutu nr 2 z uzupełnienia odwołania, dotyczącego przyjęcia bez wymaganego dowodu - w postaci opinii biegłego - "losowego" charakteru gier na automatach ujawnionych w sprawie i orzeczenie w II instancji bez takiego dowodu. Zdaniem Skarżącej, po pierwsze nie ma podstaw, by ufać funkcjonariuszom Organu co do przebiegu "gier", bowiem nie zadbali o udział strony w przeprowadzeniu eksperymentu lecz umyślnie przeprowadzili go skrycie. Nadto brak zaufania wiąże się z tym, że z przebiegu eksperymentu, a więc na podstawie oświadczeń uczestniczących w nim funkcjonariuszy wywiedziono ustalenie, że urządzenie zawiera program i algorytm decydujący o wyniku gry, co uczyniono bez badania automatów.
Po drugie, nic nie wiadomo na temat osobistych predyspozycji owych funkcjonariuszy np. w zakresie zdolności obserwacji, percepcji, refleksu, logicznego myślenia, by na podstawie osobistego odbioru przez nich przebiegu gry opierać definitywne ustalenia nie tylko co do sposobu działania automatu, jego mechanizmu, a już zwłaszcza co do losowego charakteru tych gier.
Po trzecie nie przeprowadzono żadnej czynności, która pozwalałaby ustalić, że automaty zawierają program, a program zawiera algorytm, który decyduje o wyniku gry - a przecież z istnienia programu i algorytmu Organ wywodzi losowość gier na przedmiotowych automatach. Tymczasem żadne dowody w sprawie nie przeczą tezie, zgodnie z którą działanie przedmiotowych automatów może mieć charakter mechaniczny z elektrycznym jedynie wspomaganiem działania elementów mechanicznych. W takim układzie rzeczy wynik może zależeć od zręczności gracza, nie zaś od przypadku.
Po czwarte, nawet jeśli dany automat zawiera program, a ten ma algorytm, to nie tylko nie oznacza to wprost, że gra ma charakter losowy, ale w pierwszej kolejności losowość tą wyklucza. Skoro bowiem algorytm zawiera wynik i steruje urządzeniem wynik ten narzucając, to z zasady nie ma mowy o losowości. Trudno o losowość, jeśli wszystkie wyniki znane są z góry na podstawie algorytmu.
Skarżącej trudno jest zgodzić się z orzecznictwem, zaliczającym do gier losowych takie gry, których wyniki zapadają wedle algorytmu, a więc są wiadome. Wyraźnie różni się ta gra od losowej gry w ruletkę, czy popularnego totolotka, kiedy to w żadnym razie nie da się przewidzieć, a tym bardziej wprost ustalić, jaki wynik padnie wskutek stricte przypadkowego wpadnięcia kulki w zapadkę.
Nawet jeśli jednak chodzić ma o losowość sztuczną (obiektywnie wynik jest do ustalenia, a niewiadomy jest tylko dla gracza nieznającego algorytmu), to i ona wymaga dowiedzenia, czy znalazła zastosowanie w danym automacie. Algorytm rządzący tzw. losowością sztuczną może być zarówno prosty, jak i złożony. Prosty schemat - algorytm - gry, z kilkoma wariantami, jest łatwy do opanowania przez przeciętnego gracza. Algorytm wysoce skomplikowany, dający miliony wariantów, nie da się opanować. Zdaniem Skarżącej w przypadku zastosowania prostego algorytmu nie sposób mówić o grze losowej. W sprawie niniejszej nie ustalono, czy i z jak skomplikowanym algorytmem mamy do czynienia.
4) naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 5 u.g.h., poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż automat działający z wykorzystaniem algorytmu wedle zasady tzw. losowości sztucznej umożliwia i stanowi "grę", podczas gdy wynik operowania automatem nie zależy ani od umiejętności gracza, ani od przypadku, a operowanie klawiszem z napisem "Start/Odbierz", nie jest graniem lecz generowaniem wyświetlenia zaprogramowanych wyników, zaś sposób działania urządzenia tworzy jedynie iluzję gry, a w istocie udając grę jest zaprogramowanym oszustwem. Zdaniem Skarżącej, skoro jest powszechnie znaną okolicznością, że wyniki "zabawy" na automacie są z góry przewidziane (tzw. sztuczna losowość), to niknie podstawowa cecha gry polegająca na tym, iż wynik zostanie ustalony wskutek przypadku lub sposobu działania gracza.
5) zaakceptowanie przeprowadzenia w I instancji postępowania z pominięciem praw strony do udziału w nim, a to poprzez dokonanie - z rozmyślnym powołaniem się na przepisy k.p.k. - eksperymentu procesowego i przesłuchania dwóch świadków przed wszczęciem postępowania podatkowego i bez udziału strony z wprowadzeniem tak pozyskanych materiałów do postępowania podatkowego, a bez kontynuacji postępowania karnego skarbowego. Zdaniem Skarżącej, działanie organu osób było przypadkowe w tym sensie, że Organ z pełną świadomością przeprowadził czynności dowodowe dla potrzeb niniejszego postępowania, posługując się osobną procedurą. W ten sposób doszło do naruszenia prawa strony do udziału w postępowaniu. Skorzystanie zaś z odrębnych procedur przy przeprowadzaniu dowodów stanowiło obejście przepisów Ordynacji podatkowej gwarantujących udział strony w postępowaniu. Wynik postępowania mógłby być inny, gdyby Strona obserwowała sposób przeprowadzania eksperymentu (budzi on wątpliwości tym bardziej, że sam tylko eksperyment dał Organowi podstawę do twierdzenia, że automat zawiera program i algorytm, choć przecież zasady działania automatu "z zewnątrz" nie widać), a tym bardziej gdyby miała możliwość udziału w przesłuchaniu świadków.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja wymierzająca skarżącemu karę pieniężną za urządzanie gier na automatach umieszczonych w lokalu niebędącym kasynem gry. Organy obu instancji, opierając się na ustaleniach kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celnych, zgodnie uznały, iż Skarżąca urządzała gry na automatach poza kasynem gry. Dyrektor Izby odwołując się do informacji znanych mu z urzędu wskazał nadto, że Strona nie posiada i nie posiadała wcześniej koncesji na prowadzenie kasyna gry, ani zezwolenia na urządzanie gier na automatach w salonach gier lub na automatach o niskich wygranych w rozumieniu art. 129 ust. 1 u.g.h.
W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji wskazano art. 2 ust. 3 i 5, art. 3, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 91 u.g.h.
Istotę sporu stanowi prawidłowość przyjęcia przez organy celne, że Skarżąca w dniu kontroli dopuścił się czynu polegającego w rzeczywistości na urządzeniu gier na automatach poza kasynem gry.
Kontrolując zaskarżoną decyzję należało uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procesowego mających wpływ na wynik sprawy. Zdaniem sądu organy dokonały błędnej interpretacji pojęcia "urządzający gry", użytego w art. 89 ust. 1 pkt. 2 u.g.h. Pozostałe zarzuty nie znajdują uzasadnienia.
Przede wszystkim bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 5 u.g.h., poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż automat działający z wykorzystaniem algorytmu wedle zasady tzw. losowości sztucznej umożliwia i stanowi "grę", podczas gdy wynik operowania automatem nie zależy ani od umiejętności gracza, ani od przypadku, a operowanie klawiszem z napisem "Start/Odbierz", nie jest graniem lecz generowaniem wyświetlenia zaprogramowanych wyników, zaś sposób działania urządzenia tworzy jedynie iluzję gry, a w istocie udając grę jest zaprogramowanym oszustwem.
W ocenie Sądu ustalenia organu w zakresie charakteru gier prowadzonych na spornych automatach zostały poczynione w sposób prawidłowy i zasadnie wskazano na podstawie niewadliwie zebranego materiału dowodowego, że sporne urządzenia wypełniają definicję gier na automatach i brak było podstaw do prowadzenia dalszego postępowania w tym zakresie. Z niewadliwie poczynionych ustaleń organów wynika, że - gra na przedmiotowych automatach spełnia przesłanki art. 2 ust. 3 u.g.h.
Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.g.h., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (art. 2 ust. 4 u.g.h.).
Jak wynika z akt sprawy, w tym z gier kontrolnych przeprowadzonych przez funkcjonariusza celnego w dniu 1 kwietnia 2015 r. ., przesłuchania świadka oraz protokołów oględzin zewnętrznych i wewnętrznych urządzeń, automaty są urządzeniami elektronicznymi , które umożliwia grę wyłącznie po uiszczeniu opłaty, wygrana rzeczowa w postaci punktów kredytowych daje możliwość dodatkowego rozegrania gry bez konieczności wpłaty dodatkowych środków pieniężnych, automaty nie są maszynami do gier zręcznościowych - poza wyborem wielkości stawki i naciśnięcia np. przycisku START wyklucza się jakikolwiek inny istotny udział w grze, a zwłaszcza jego wpływ na rezultat; urządzenia w losowy sposób generują układy graficzne lub ustawienia bębnów, przebieg gier jak i ich wynik mają charakter losowy - wynik zależy od przypadku. Gry na ww. urządzeniach mają charakter losowy, bowiem zatrzymanie obracania się bębnów następuje samoczynnie i zależy wyłącznie od programu gry (algorytmu) zainstalowanego na automacie, co powoduje, że zatrzymanie bębnów w odpowiedniej konfiguracji jest wynikiem wyłącznie przypadku (gracz nie ma realnego wpływu na wynik gry). Wynik uzyskany w każdej grze jest losowy i niezależny od umiejętności (zręczności) grającego bądź jego zdolności psychomotorycznych. Z opisu przebiegu gier przedstawionego w protokole, a także zeznań świadka wynika, że automaty umożliwią bezpośrednie wypłaty wygranych w postaci pieniężnej (automaty posiadały hoppery służące do wypłaty wygranych pieniężnych w postaci monet 5 zł).
Wyposażenie automatów umożliwia prowadzenie działalności komercyjnej, warunkiem uruchomienia automatów jest zakredytowanie ich przez grającego wybraną kwotą pieniędzy.
Z powyższego wynika, że badane urządzenia spełniają przesłanki, o których mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h. W takim stanie rzeczy, Dyrektor Izby trafnie ocenił charakter badanego urządzenia. Jego ustalenia - niepodważone skutecznie przez Skarżącą - wykazały, że automat umożliwia grę na automacie opisaną w art. 2 ust. 3 u.g.h.
Sąd zauważa, że ustalenia, iż w sprawie mamy do czynienia z grą losową na automacie w rozumieniu u.g.h., poprzedziło prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowo-wyjaśniające. I tak, powyższe potwierdziły m.in. zeznania świadka (M.A.B.), wyniki kontrolne gier, jak i protokół oględzin automatów.
Ponadto, z przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1404, dalej: "ustawa o SC") wynika, że w zadaniach tej Służby mieści się wykonywanie całościowej kontroli w dziedzinie dotyczącej gier hazardowych, w tym w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych.
W związku z powyższym, za uzasadnione uznać należy twierdzenie, że prowadząc postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.g.h., właściwy organ jest uprawniony do czynienia ustaleń odnośnie do charakteru danej gry (por. w tej mierze, aktualny również w odniesieniu do postępowań prowadzonych na podstawie art. 89 u.g.h., pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w postanowieniu z dnia 28 grudnia 2013 r. sygn. akt V KK 15/13). Organy w postępowaniu podatkowym prowadzonym na podstawie art. 89 i art. 90 u.g.h., posiadają autonomiczne uprawnienie do poczynienia własnych ustaleń w zakresie wystąpienia w danej sprawie przesłanek do wymierzenia stronie kary za urządzenie gry na automatach poza kasynem gry; w ramach tych ustaleń organy podatkowe mają prawo dokonać samodzielnej oceny charakteru gry, uwzględniając art. 4 ust. 2 u.g.h., zgodnie z którym ilekroć w ustawie jest mowa o grach hazardowych, rozumie się przez to gry losowe, zakłady wzajemne i gry na automatach, o których mowa w art. 2 u.g.h.
Zatem brak jest podstaw aby twierdzić, że w toku postępowania o nałożenie kary pieniężnej, organ administracji celnej - aby zastosować sankcję wynikającą z u.g.h. – jest zobligowany dysponować dowodem w postaci opinii biegłego w zakresie charakteru gier na automatach ujawnionych w sprawie.
W konsekwencji powyższego Sąd zatem nie podziela stanowiska zaprezentowanego w skardze i zgadza się ze stanowiskiem organu, że ujawniony automat odpowiadał warunkom ustawy o grach hazardowych, urządzanie na nim gier możliwe było wyłącznie w kasynie i brak było podstaw do powołania biegłego na okoliczność ustalenia czy gry na automacie mają losowy charakter.
Jednak, zdaniem Sądu, przeprowadzona w sprawie ocena dowodów nie pozwala na ustalenie, że Skarżąca jest osobą "urządzającą gry na automatach poza kasynem gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Z uzasadnienia decyzji organów obydwu instancji wynika, że podstawą do ustalenia, że Strona jest "urządzającym gry" był sam fakt zawarcia przez Stronę umów dzierżawy powierzchni użytkowej w lokalu znajdującym się w .., w celu uruchomienia automatów (urządzeń) do gry. Umowy dzierżawy powierzchni użytkowej z dnia 12 marca 2015 r. i z dnia 1 kwietnia 2015 r. zawarto pomiędzy Stroną a T. Sp. z o.o., ... Sp. z o.o. i .... Z umów tych wynika, że strony ustaliły miesięczny czynsz najmu na kwotę po .. zł miesięcznie od ww. Spółek, a od ...i - ... zł miesięcznie. W ten sposób Skarżąca - w ocenie organów - uzyskała status podmiotu urządzającego gry, gdyż w momencie kontroli w lokalu były zainstalowane automaty do gier i można było prowadzić na nich gry, a Strona otrzymywała wynagrodzenie.
Niewątpliwie pojęcia takie jak "urządzanie gier" czy "urządzający gry", które występują w ustawie o grach hazardowych nie mają definicji ustawowej, co oznacza konieczność dokonania ich wykładni z uwzględnieniem językowego rozumienia. Pojęcie "urządzanie" stanowi synonim takich pojęć jak "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (vide: Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). W tym kontekście zwrot "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach. W praktyce w odniesieniu do takiej działalności jak urządzanie gier na automatach obejmuje w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, wypłacanie wygranych, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności umożliwiające ich sprawne funkcjonowanie, czy też zatrudnienie odpowiedniego przeszkolonego personelu (jego szkolenie). Podmiot realizujący (wykonujący) te działania, może być uznany za urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. Oczywiste jest też, że dla zrealizowania zamierzenia - działalności w zakresie gier na automatach - dojść może w wyniku zaangażowania i współdziałania więcej niż jednego podmiotu. Nie może to jednak oznaczać automatyzmu skutkującego uznaniem, że podmioty które w tym w jakimś zakresie uczestniczą, objęte są automatycznie dyspozycją art. 89 ust. 1 jako "urządzający gry". Dodatkowo należy zauważyć, że przy odkodowywaniu znaczenia używanego w ustawie o grach hazardowych pojęcia "urządzania gier" wyniki wykładni językowej korespondują z rezultatami wykładni systemowej. Warto zwrócić uwagę, że art. 128 Kodeksu wykroczeń (t.j.: Dz.U. z 2015 r., poz. 1094), nawiązując wyraźnie do przepisów ustawy o grach hazardowych, penalizuje naruszenia przepisów dotyczących gier hazardowych, wprost odróżniając urządzanie gier od zachowań określonych jako użyczanie pomieszczenia do nielegalnej gry hazardowej. Można w związku z tym z takiej treści tego przepisu wyciągnąć wniosek, że użyczenie w sensie udostępnienia pomieszczenia na przykład na podstawie umowy najmu (por. Mozgawa Marek (red.), Kodeks wykroczeń. Komentarz, wyd. II. Komentarz do art. 128 kw. Teza 22. Opublikowano: LEX 2009), jest czynnością nie mieszczącą się w pojęciu urządzania gier, o jakim mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Wbrew twierdzeniom organów pojęcie "urządzanie gier" na gruncie art. 89 ustawy nie następuje automatycznie w związku z samą czynnością oddania do używania powierzchni lokalu (lokalizacji) innemu podmiotowi pod eksploatację automatów w ramach umowy najmu, a także nie zawsze musi obejmować tę czynność i związane z nią określone obowiązki czy uprawnienia wynajmującego powierzchnię użytkową. Oznaczałoby to bowiem, iż w każdym przypadku, gdy dany lokal (dana lokalizacja) nie stanowi własności podmiotu eksploatującego automaty do gier, to zawsze występuje wielość urządzających gry, tj. nie tylko podmiot eksploatujący automat, ale i podmiot (co najmniej jeden, zakładając brak podnajmu) oddający temu podmiotowi powierzchnię do eksploatacji automatów). Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 35 pkt 6 u.g.h., wniosek o koncesję na kasyno gry powinien zawierać "odpis dokumentów wskazujących na prawo do władania budynkiem (lokalem) lub umowy zobowiązującej do oddania we władanie budynku (lokalu), w którym będą urządzane gry". Regulacja ta niewątpliwie wskazuje, że na gruncie przepisów ustawy o grach hazardowych brak tożsamości pomiędzy urządzaniem gier a zawarciem umowy zobowiązaniowej, oddającej prawo do korzystania z lokalu (z jego części). Brak jest zatem podstaw prawnych, by już samą czynność cywilnoprawną (umowę dzierżawy) oddania lokalu (jego części) do władania innemu podmiotowi dla eksploatacji automatów, utożsamiać z pojęciem "urządzanie gier" w znaczeniu art. 89 ust. 1 u.g.h.
W konsekwencji samo oddanie lokalu (części jego powierzchni użytkowej) nie może być uznane za wystarczającą przesłankę do kwalifikowania podmiotu wynajmującego lokal pod eksploatację automatów jako urządzającego gry i podlegającego karze pieniężnej. O udziale wydzierżawiającego lokal (jego część) w oparciu o umowę dzierżawy powierzchni użytkowej, na której automaty są zlokalizowane, w urządzaniu gier można mówić, gdy wynajmujący aktywnie uczestniczy we wskazanych czynnościach i działaniach, przy czym jego zachowania powiązane są z porozumieniem dokonanym z podmiotem wstawiającym automat i go eksploatującym, a dotyczącym wspólnego prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach (gier hazardowych) - por. wyrok WSA w Gorzowie z dnia 18 lutego 2016 r., II SA/Go 824/15. Wyżej przedstawione rozumienie pojęcia "urządzający gry" znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki WSA w Kielcach: z 22 grudnia 2015 r., II SA/Ke 508/15, z 9 grudnia 2015 r., II SA/Ke 717/15; wyroki WSA we Wrocławiu z 11 stycznia 2016 r.: III SA/Wr 114/15 i III SA/Wr 116/15).
W kontrolowanej sprawie okoliczności takich organy nie wykazały. W szczególności nie poddały jakiejkolwiek analizie ujawnionych umów dzierżawy w celu oceny, czy i które zapisy umowy oraz z jakich przyczyn mogą dotyczyć czynności (obowiązków), do jakich zobowiązała się umownie Skarżąca, a związanych z "urządzeniem gier", ograniczając się do odnotowania, że Strona czerpała z dzierżawy powierzchni i umożliwienia zainstalowania automatów wymierne korzyści materialne. Z akt sprawy wynika, że Skarżąca otrzymywała czynsz za sam fakt wydzierżawienia powierzchni lokalu. W umowach brak jest natomiast jakichkolwiek zobowiązań Strony do których miała ona obowiązek się zastosować. Brak jest również zapisów, które mogłyby wskazywać, że aktywny udział Strony będzie miał wpływ na jej zarobek, czy też wynagrodzenie.
Co więcej Dyrektor Izby na stronie drugiej decyzji z dnia [...] września 2015 r. z jednej strony stwierdza, iż "Pani D. S. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą: ...władająca lokalem przy ul. ...", a z drugiej wskazuje, że "Funkcjonariusze Urzędu Celnego II w Warszawie przeprowadzili w miejscu ujawnienia czynności przesłuchania świadka Pana K. S. - dysponenta lokalu położonego przy ul. ...w miejscowości ... i, który zeznał, że w dniu 12 marca 2015 r. podpisał umowę dzierżawy powierzchni nr ... z firmą ... Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie dotyczącą możliwości zainstalowania urządzeń do gier. Umowa dotyczyła automatu ... W dniu 1 kwietnia 2015 r. została podpisana kolejna umowa dzierżawy powierzchni z firmą ... z siedzibą w O.dotycząca instalacji automatów do gier". Powyższe, w ocenie Sądu, wskazuje jednoznacznie, iż organ celny na tym etapie postępowania w istocie nie wie, kto "władał lokalem" czy też "był dysponentem" lokalu przy ul. ... w ... Organy orzekające zupełnie nie zwróciły uwagi, że Skarżąca nie zawarła umów dzierżawy powierzchni lokalu, nie zatrudniła M. B. - świadka pracownika lokalu opiekującego się m.in. automatami.
Ponadto Dyrektor IC nie ustalił również, który z ww. podmiotów (Skarżąca, K. S., B. Sp. z o.o. w W.) jest zobowiązany do rozpatrzenia reklamacji lub wobec którego można zgłaszać roszczenia związane z prowadzoną grą, co jest niezbędnym elementem przy interpretacji terminu "urządzanie gier". Z zebranych bowiem dowodów nie wynika, że to strona skarżąca była zobowiązana rozpoznać reklamację, nie wynika również, że to wobec Skarżącej, która jedynie prowadziła działalność gospodarczą w lokalu przy ul. ... w ..., gracz mógłby zgłosić roszczenie związane z grą.
W sprawie trudno jest uznać, że Skarżąca czerpała zyski z procederu dotyczącego urządzania gier, a nie tylko zyski z dzierżawy lokalu. W niniejszej sprawie - w świetle zgromadzonego materiału dowodowego - brak jest podstaw na tym etapie postępowania, do stwierdzenia istnienia jakiegokolwiek porozumienia między Skarżącą, K. S. czy też ...Sp. z o.o. oraz ..., polegającego na wspólnym urządzaniu gier na automatach.
W ocenie Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy konieczna jest dogłębna analiza stanu faktycznego sprawy w kontekście ustawowej regulacji podstaw wymierzania kary za urządzanie gier poza kasynem gry.
Powyższa interpretacja pojęcia "urządzanie gier" jest zbieżna z rozumieniem tego pojęcia przez samego ustawodawcę. Trzeba bowiem wskazać, że 15 grudnia 2016r. została uchwalona ustawa o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (http://orka.sejm.gov.pl/opinie8.nsf/nazwa/795_u/$file/795_u.pdf) i 28 grudnia 2016r. została podpisana przez Prezydenta RP (http://www.prezydent.pl/prawo/ustawy/podpisane/art,17,grudzien-2016-r-.html).
Według tej ustawy zmianie ulega art. 89 ust. 1 u.g.h. w którym to przepisie wskazano, że karze pieniężnej będzie podlegać: 1) urządzający gry (art. 89 ust. 1 pkt 1, 2 i 8); 2) posiadacz zależny lub samoistny lokalu (pkt 3 i 4); 3) dostawca usług płatniczych (pkt 5); 4) uczestnik gry hazardowej (pkt 6); 5) przedsiębiorca telekomunikacyjny (pkt 7). Zatem sąd ponownie podkreśla, że warunkiem przypisania odpowiedzialności administracyjnoprawnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z zasadniczo komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych.
Bez wnikliwej i wszechstronnej oceny wyników postępowania dowodowego, za przedwczesne uznać należy przypisanie skarżącemu przez organy orzekające w sprawie przymiotu "urządzającego gry", jako podmiotu podlegającego karze pieniężnej w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. Organ prowadząc postępowanie obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Dopiero wszechstronna ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego może stanowić podstawę do wydania i uzasadnienia decyzji administracyjnej. Zdaniem sądu powyższe reguły wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wszechstronnej jego oceny zostały naruszone przez organy obydwu instancji w niniejszej sprawie. Organy orzekające naruszyły przepisy regulujące sposób prowadzenia postępowania wyjaśniającego (art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej), a uchybienia te miały wpływ na wynik sprawy, gdyż bezpośrednio zdeterminowały treść decyzji.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, Naczelnik UC winien - uwzględniając przedstawione wyżej uwagi – przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, w ramach którego dokona pełnej analizy umowy najmu, a także - przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych środków dowodowych ustali, czy skarżący nie tylko potencjalnie mógł być "urządzającym gry", lecz czy rzeczywiście gry takie urządzał. Dyrektor IC dokona także oceny stanu faktycznego w sposób wszechstronny - tj. z uwzględnieniem wszystkich okoliczności stwierdzonych w toku kontroli, oraz z uwzględnieniem treści zeznań przesłuchanego świadka.
Mając powyższe na względzie stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. - należało uchylić decyzje organów obydwu instancji. Orzeczenie o kosztach wydano na podstawie art. 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło