V SA/Wa 4520/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Krystyna Madalińska-Urbaniak po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Pełnomocnik M. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem organu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na wskazaną w sentencji decyzję. W uzasadnieniu wniosku w pierwszej kolejności wskazał, że wiedzę o wydaniu powyższej decyzji powziął z doręczonego mu 7 października 2015 r. postanowienia Dyrektora Izby Celnej w [...] nr [...]. Natomiast z treścią decyzji zapoznał się 19 października 2015 r. W ocenie pełnomocnika skarżącego przedmiotowa decyzja nie została prawidłowo doręczona. Na poparcie tej tezy wyszczególniono kilka okoliczności – wskazano na nieotrzymanie przez kancelarię pełnomocnika awiza dotyczącego przesyłki zawierającej decyzję, a także brak informacji o tej przesyłce udzielonej w placówce pocztowej, pomimo regularnego odbierania kierowanej korespondencji przez pracownice kancelarii. Dodatkowo zwrócono uwagę na nieprawidłowe oznaczenie miejsca pozostawienia zarówno pierwszego, jak i ponownego awiza na znajdującym się w aktach organu potwierdzeniu jej odbioru. Na poparcie tych tez pełnomocnik skarżącego przytoczył orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, kładące nacisk na kwestię prawidłowego oznaczenia miejsca pozostawienia awiza, w związku z doniosłością skutków doręczenia decyzji. Ponadto pełnomocnik poinformował, że w związku z trudnościami, jakie w przeszłości napotkał w doręczaniu pism i pozostawianiem awiz spowodowanymi specyfiką budynku, w którym znajduje się kancelaria, korzysta on z usługi powiadomienia sms-owego o próbie doręczenia przesyłek rejestrowanych. Zaznaczył przy tym, że w przypadku przesyłki zawierającej decyzję Nr [...] nie otrzymał on stosownego zawiadomienia, co uzasadnia przypuszczenie, że nie została ona awizowana w sposób prawidłowy, lub tez nie była awizowana w ogóle. W załączeniu do wniosku zostały przedstawione wydruki potwierdzających otrzymywanie takich zawiadomień w przypadku innych przesyłek doręczanych do kancelarii. Powyższe okoliczności w ocenie pełnomocnika skarżącego uprawdopodabniają brak winy w dochowaniu terminu do wniesienia skargi, a nawet brak doręczenia decyzji w ogóle. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia termie do wniesienia skargi. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie. Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2016 r. sygn. akt I GZ 276/16 Naczelny Sad Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że rozpoznając ponownie wniosek M. P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] czerwca 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustali, czy i kiedy doszło do prawidłowego doręczenia tej decyzji, od którego to momentu rozpoczął bieg termin, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. Podniósł, że powinien mieć przy tym na uwadze zarówno akta sprawy, jak również to, że z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529) wynika, że w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej, prawo wniesienia reklamacji przysługuje – co do zasady – nadawcy. Adresat może reklamację złożyć tylko wówczas, gdy nadawca zrzeknie się na jego rzecz prawa dochodzenia roszczeń albo gdy przesyłka pocztowa lub kwota pieniężna określona w przekazie pocztowym zostanie doręczona adresatowi. Mając powyższe na uwadze zarządzeniem z dnia 3 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił się do pełnomocnika skarżącego o wyjaśnienie w terminie 7 dni, czy zwracał się z reklamacją usługi powiadomienia sms o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej dotyczącej przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 23 sierpnia 2016 r. wyjaśnił, iż ,,w piśmie z dnia 20 listopada 201 5 r. złożył reklamację w obejmującą zweryfikowanie przyczyn niedoręczenia zawiadomienia sms o pozostawieniu awizo, przy czym w piśmie z dnia 21 grudnia 2015 r. wyraźnie wskazałem, iż chodzi o przesyłkę numer [...], zawierającej decyzję w przedmiotowej sprawie". Podniósł, że w odpowiedzi, pismem z dnia 21 stycznia 2016 r. Poczta Polska wskazała, iż "weryfikacja poprawności funkcjonowania tej formy komunikowania jest uzależniona od zidentyfikowania przesyłek podlegających ocenie, np. w oparciu o numer przyporządkowany podczas nadania, (...) jak też określenia ich cech w odniesieniu do danych adresowych oraz adresata. Z uwagi na nieprzedstawienie takich informacji nie możemy ustalić stanu faktycznego oraz ustosunkować się do czynności związanych z realizacją głoszonego żądania w odniesieniu do opisanych przez Pana przesyłek ". Zdaniem pełnomocnika odpowiedź jest kuriozalna i może świadczyć o tym. że jego pisma w postępowaniu reklamacyjnym nie zostały w ogóle przeczytane lub Poczta Polska nie dysponuje możliwością weryfikacji, czy sms dotyczący danej przesyłki został wysłany (i doręczony), czy też nie. Zaznaczył, iż Poczta Polska nie traktowała sprawy jako reklamacji, o czym świadczą nagłówki pism - określenie sprawy jako "zawiadomienie o rozpatrzeniu zapytania ". Wskazał również, iż sprawę próbował wyjaśnić bezpośrednio u kierowniczki placówki pocztowej oraz dyrektora regionalnego, ale bez efektu. Podniósł, że w nieoficjalnej rozmowie w dniu 16 października 2015 r. dyrektor placówki przyznała, iż możliwa jest sytuacja, w której na skutek błędu sms z informacją o pozostawieniu przesyłki nie jest wysyłany (doręczony) do adresata. Nagranie tej rozmowy (na płycie CD) załączył do pisma. Do pisma dołączył również kserokopię korespondencji z Poczta Polską poświadczoną za zgodność z oryginałem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast wedle art. 87. § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Natomiast zgodnie z art. 190 p.p.s.a. zdanie pierwsze - Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznając sprawę ponownie Sąd stwierdza, ze wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zastępcze doręczenie decyzji w trybie art. 150 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa zwana dalej O.p. nastąpiło 23 lipca 2015 r., a więc termin do wniesienia skargi mijał 24 sierpnia 2015 r. (ze względu art. 83 § 2 p.p.s.a.). Wyjaśnić należy, że przepisy art. 150 § 1-4 O.p. stwarzają możliwość skorzystania przez organ z instytucji tzw. "fikcji" doręczenia. Fikcja ta w istocie sprowadza się do stwierdzenia, że strona odebrała przesyłkę, podczas gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. Warunkiem jednak jest, aby strona miała możliwość odbioru przesyłki – czy to na poczcie, czy to w urzędzie gminy – ale z niej nie skorzystała, zaś doręczyciel powinien odpowiednio zawiadomić stronę o nadejściu przesyłki. Pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że nie otrzymał awiza (zawiadomienia) informującego o możliwości odbioru przesyłki na poczcie, zawierającej decyzję organu II instancji. Wskazał, że konstrukcja budynku, na adres którego została wysłana decyzja, ma 3 osobne wejścia, co stwarza problemy z doręczeniem korespondencji. Z uwagi na to, że kłopoty z doręczeniem miały miejsce już wcześniej, w celu zapobieżenia im skorzystał z usługi otrzymywania wiadomości sms- owej o próbie doręczenia przesyłki, której jednak w tym przypadku nie otrzymał, co w jego ocenie potwierdza, że przesyłka nie została prawidłowo doręczona. Powyższe argumenty pełnomocnika jako świadczące o braku winy nie mogą znaleźć akceptacji. Organizacja biura w sposób umożliwiający prawidłowe jego funkcjonowanie leży w gestii pełnomocnika. Fakt, że korzysta on z powiadomienia sms - owego o próbie doręczenia przesyłki nie może wpłynąć na podważenie skuteczności jej doręczenia, oraz dowodzić, że awizo nie zostało pozostawione. Należy wskazać, że jedną z możliwości służących obaleniu domniemania doręczenia jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej zgodnie z art. 92 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe. Z pism reklamacyjnych przedstawionych przez pełnomocnika skarżącego na etapie postępowania zażaleniowego oraz nadesłanych przy piśmie z dnia 23 sierpnia 2016 r. (k-134 akt sądowych) w szczególności z pisma Poczty Polskiej z 21 stycznia 2016 r. wynika jednoznacznie, iż przesyłka została prawidłowo awizowana i zwrócona do nadawcy. Z żadnego z przedstawionych pism nie wynika, ażeby zaistniała jakakolwiek okoliczność, na podstawie której można byłoby powziąć wątpliwość, co do nieprawidłowego działania pracownika poczty polskiej doręczającego decyzję organu II instancji i tym samym podważenia skuteczności doręczenia spornej przesyłki. Podnieś należy, że obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 150 § 4 o.p. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło. Także reklamacja usługi ,,powiadomienia sms" nie może obalić domniemania prawidłowego doręczenia zaskarżonej decyzji. Wskazywane przez pełnomocnika skarżącego odpowiedzi Poczty Polskiej oraz nagrana rozmowa z Kierowniczką Placówki Pocztowej nie prowadzi do obalenia tego domniemania. Zauważyć również należy, że w spornej przesyłce znajdowały się również dwie inne decyzje z [...] września 2015 r., na które skarżący również złożył do tutejszego sądu skargi wraz z wnioskami o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Przedmiotowe skargi zostały zarejestrowane pod sygnaturami V SA/Wa 4518/15 i V SA/Wa 4519/15. Postanowieniami z dnia 16 lutego 2015 r. odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi w obu sprawach. Na ww. postanowienia skarżący wniósł zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z dnia 19 kwietnia 2015 r. sygn. akt I GZ 264/15 (V SA/Wa 4519/15) i I GZ 265/15 (V SA/Wa 4518/15) oddalił zażalenia. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniami z 3 sierpnia 2016 r. odrzucił skargi w obu sprawach. Skarżący wniósł zażalenia na ww. postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z dnia 13 października 2016 r. sygn. akt I GZ 537/16 (V SA/Wa 4518/15) i I GZ 538/15 (V SA/Wa 4519/15) oddalił zażalenia. Mając na uwadze powyżej wskazane okoliczności, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji