V SA/Wa 4592/15

Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi F. A. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Spółka z o.o. F[...]z siedzibą w K. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż kapitał zakładowy wynosi 5.000 zł, Spółka nie posiada środków trwałych, zaś w ostatnim roku obrotowym poniosła stratę w wysokości 54.219,04 zł. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż Spółka ma poważne problemy ze spłatą swoich zobowiązań, nie dysponuje żadnymi wolnymi środkami finansowymi ani majątkiem, który mogłaby spieniężyć, jest zadłużona wobec ZUS, prowadzone są wobec niej postępowania egzekucyjne. Wskazała nadto, iż zawarła wprawdzie umowę z "kancelarią w zakresie obsługi prawnej", jednakże nie obejmuje ona "obsługi sądowej". Zarządzeniem z dnia 21 stycznia 2016 r. wezwano Fundację do złożenia dodatkowego oświadczenie poprzez udzielenie odpowiedzi na zadane pytania oraz złożenie określonych dokumentów. Korespondencja obejmująca powyższe wezwanie, przesłana na wskazany we wniosku adres była dwukrotnie awizowana (w dniach 8.02.2016 r. i powtórnie 16.02.2016 r.), a następnie zwrócona jako niepodjęta (vide: k. 58 akt sądowych). Zarządzeniem z dnia 6 kwietnia 2016 r. wezwanie uznane zostało za doręczone – w trybie przepisu art. 73 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.:) – z dniem 22 lutego 2016 r. W zakreślonym terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, dodatkowe oświadczenie nie zostało złożone. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W myśl art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Rozpoznając przedmiotowy wniosek uznano, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za jego uwzględnieniem. Wobec tego, iż oświadczenia złożone przez wnioskującą Spółkę na urzędowym formularzu PPPr, okazały się niewystarczające do oceny tego, czy nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (jako warunku udzielenia prawa pomocy we wnioskowanym zakresie), została wezwana do podania informacji pozwalających na lepszą ocenę jej sytuacji finansowej oraz do złożenia określonych dokumentów. W szczególności ustalenia wymagało czy Spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą, czy też zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej, czy posiada nieruchomości, środki transportu, sprzęt biurowy, sprzęt elektroniczny, a jeśli tak to jaka jest ich aktualną wartość, w jaki sposób dokonuje transakcji handlowych (dostawy towarów, świadczenia usług), czy obrót środkami pieniężnymi następuje bezgotówkowo, czy w formie gotówkowej, a także to jakie są źródła finansowania obsługi prawnej Spółki ("umowa z kancelarią") i jaka jest ich miesięczna wysokość. Ponadto zwrócono się do Spółki – w związku z tym, iż w rubryce nr 8 formularza PPPr wskazała wartość "0 zł" – o wyjaśnienie jakie są przyczyny tego, że Spółka nie posiada środków trwałych, a także – z uwagi na nieuzupełnienie rubryki nr 9 formularza PPPr – o wyjaśnienie jakie są przyczyny tego, że nie posiada rachunków bankowych, czy zostały zamknięte, zablokowane, czy też zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. Jednocześnie wezwano Spółkę do złożenia: aktualnego wykazu środków trwałych, bądź udokumentowania przyczyn braku środków trwałych; zeznań podatkowych CIT-8 za rok 2013 i 2014 oraz deklaracji VAT-7 od stycznia 2015 r. do grudnia 2015 r.; rocznego sprawozdania finansowego za rok 2014; dokumentów potwierdzających wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku 2014, np. odpisu z księgi rachunkowej, aktualnego bilansu, rachunku zysków i strat; pełnych wyciągów z posiadanych przez Spółkę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, ewentualnie dokumentu bankowego, z którego wynika zamknięcie, zajęcie bądź blokada rachunku; kopii raportów kasowych z ostatnich trzech miesięcy; kopii umowy o świadczeniu usług prawnych na rzecz Spółki przez kancelarię; informacji o wysokości wynagrodzenia pobieranego przez Prezesa Zarządu Spółki z podaniem składników innych świadczeń otrzymywanych w związku z pełnioną funkcją; informacji o posiadanych lub zbytych w ostatnich dwóch latach nieruchomościach i ruchomościach o wartości ponad 5.000 zł; dokumentów potwierdzających zajęcia i zabezpieczenia egzekucyjne na majątku Spółki (nieruchomości, ruchomości, rachunków bankowych). Mając zatem na uwadze, iż wnioskująca nie wykonała wezwania do złożenia dodatkowego oświadczenia, stwierdzić należało, iż nie sposób ustalić rzeczywistego stanu majątkowego posiadania Spółki. W konsekwencji prowadzi to do uznania, że brak jest możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi winna się liczyć skarżąca w postępowaniu sądowym z jej rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Przypomnieć należy, iż ocena zasadności wniosku o prawo pomocy polega na dokonaniu porównania wysokości obciążeń finansowych w postępowaniu sądowym z rzeczywistymi możliwościami płatniczymi wnioskującej strony. Skoro wnioskująca nie udziela informacji w tym zakresie, to dokonanie takiego porównania staje się niemożliwe. W konsekwencji powoduje to, że wniosek podlega oddaleniu. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11). Czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2010 r. o sygn. akt II GZ 318/10). Wskazać dodatkowo należy na stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym, sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 774/13; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z wyłożonych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.