V SA/Wa 4602/15

WyrokWSA w Warszawie2016-10-19

Skład orzekający: Dorota Mydłowska, Irena Jakubiec - Kudiura, Izabella Janson

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna, która nie nabyła charakteru decyzji uznaniowej, może zostać uchylona lub zmieniona na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna, która nie ma charakteru uznaniowego, lecz jest decyzją związaną, nie może zostać uchylona lub zmieniona na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., nawet jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Tryb z art. 154 k.p.a. nie służy do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, a jedynie do weryfikacji tej decyzji pod kątem występowania przesłanek wskazanych w tym przepisie.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zalesianie. Po kilku etapach postępowania, w tym wizytacjach gospodarstwa, stwierdzono błędy formalne i merytoryczne uniemożliwiające przyznanie pomocy. Decyzją Kierownika Biura odmówiono przyznania pomocy, co zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Oddziału i Prezesa Agencji. Po wydaniu decyzji ostatecznej, skarżący złożył wniosek o uchylenie lub zmianę decyzji na podstawie art. 154 k.p.a., powołując się na późniejsze działania i interes strony. Organy administracji odmówiły uchylenia lub zmiany decyzji, uznając ją za decyzję związaną, a nie uznaniową. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 154 § 1 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant specjalista - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2016 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... września 2015 r. nr ... w przedmiocie odmowy uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w sprawie odmowy przyznania pomocy na zalesianie oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez J. M. (dalej: Skarżący, Strona, Wnioskodawca) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z ... września 2015 r. nr ... utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (dalej: Dyrektora Oddziału) z ... lipca 2015 r. o odmowie uchylenia i zmiany decyzji własnej z ... grudnia 2014 r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: Kierownika Biura) z ... października 2014 r., którą odmówiono Skarżącemu przyznania płatności na zalesianie. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Strona w dniu 29 lipca 2013 r. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w W. wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zalesianie. W dniu 19 września 2013 r. Kierownik Biura wezwał Stronę do usunięcia braków we wniosku. Wnioskodawca złożył postanowienie Wójta Gminy ... z dnia ... września 2013 r. o odmowie wydania zaświadczenia stwierdzającego, że działki objęte wnioskiem przeznaczone do zalesienia są położone na obszarze Natura 2000 lub obszarze znajdującym się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Kierownik Biura pismem z dnia ... października 2013 r. pozostawił przedmiotowy wniosek bez rozpatrzenia. Wnioskodawca złożył korektę wniosku oraz dodatkowe dokumenty. W dniu .. grudnia 2013 r. Kierownik Biura wydał postanowienie o spełnieniu warunków do przyznania pomocy na zalesianie. W dniu ... maja 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w W. Wnioskodawca złożył oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia z potwierdzającym ten fakt zaświadczeniem Nadleśniczego Nadleśnictwa A. z dnia ... maja 2014 r. W dniach 26 - 30 czerwca 2014 r. przeprowadzono wizytację gospodarstwa Wnioskodawcy w ramach działania Zalesianie gruntów rolnych i innych niż rolne, podczas której stwierdzono kody błędów ZGR4 (zalesienie zostało wykonane bez zachowania odpowiedniej odległości od działek sąsiadujących, które stanowią własność innego podmiotu) oraz ZGR2 (dane zadeklarowane we wniosku są inne niż zawarte w planie zalesienia lub stwierdzono inne uchybienia). W dniu 29 lipca 2014 r. przeprowadzono ponowną wizytację gospodarstwa Wnioskodawcy, która doprowadziła do analogicznych wyników. W dniu 13 sierpnia 2014 r. Kierownik Biura poinformował Nadleśnictwo o stwierdzonych rozbieżnościach pomiędzy wynikami wizytacji uprawy leśnej przeprowadzonej przed nadleśniczego, a wynikiem kontroli na miejscu przeprowadzonej przez Agencję. W tymże dniu Kierownik Biura wystosował do Wnioskodawcy wezwanie do wykonania działań mających na celu zachowanie minimalnych odległości zakładanej uprawy leśnej od sąsiedniego gruntu stanowiącego własność innego podmiotu oraz złożenia oświadczenia o usunięciu sadzonek ze strefy buforowej. Wnioskodawca w dniu 20 sierpnia 2014 r. złożył pisemne wyjaśnienia w sprawie. W dniu 12 września 2014 r. wpłynęły wyjaśnienia Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo A., w których Nadleśnictwo poinformowało, że możliwość skutecznej kontroli realizacji planu są ograniczone, ponieważ Nadleśnictwo nie dysponuje stosownymi mapami i sprzętem geodezyjnym i w kwestiach powierzchni oraz granic przyjmuje wskazania właściciela jako wiążące. W dniu 20 października 2014 r. do Dyrektora Oddziału wpłynęło pismo, w którym Wnioskodawca nie zgodził się ze stwierdzoną podczas kontroli powierzchnią zalesionego gruntu i zwrócił się z prośbą o wykonanie ponownego pomiaru powierzchni kompleksu II. Pismem z dnia 22 października 2014 r. ... Oddział Regionalny ARiMR w K. poinformował Wnioskodawcę o nieuwzględnieniu zastrzeżeń do ustaleń kontrolnych. Następnie Kierownik Biura decyzją z ... października 2014 r. odmówił przyznania pomocy na zalesianie. Powyższą decyzję utrzymał w mocy Dyrektor Oddziału decyzją z ... grudnia 2014 r. Wnioskodawca złożył skargę na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2015 r. wydanym pod sygnaturą I SA/Kr 77/15 WSA w Krakowie oddalił skargę. W dniu 20 kwietnia 2015 r. Strona złożyła do Dyrektora Oddziału wniosek o "wzruszenie decyzji administracyjnej w sprawie odmowy przyznania pomocy na zalesianie zgodnie z art. 154 kpa". W dniu 11 maja 2015 r. do Dyrektora Oddziału wpłynęło uzupełnienie wniosku. Dyrektor Oddziału decyzją z ... lipca 2015 r. odmówił uchylenia i zmiany swojej decyzji z ... grudnia 2014 r. Następnie Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydaną w wyniku złożonego odwołania decyzją z ... września 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podzielił pogląd Dyrektora Oddziału, zgodnie z którym postępowanie w przedmiocie uchylenia decyzji administracyjnej stanowi jeden z rodzajów postępowania nadzwyczajnego, przedmiotem którego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz weryfikacja decyzji pod kątem występowania przesłanek wskazanych w treści art. 154 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (t.j. Dz. U. 2016 r., poz. 23 ze zm.) dalej: k.p.a. Jak wskazał organ odwoławczy, decyzja, o której zmianę lub uchylenie wnosiła strona, nie miała charakteru czysto uznaniowego, lecz była decyzją związaną przepisami rozporządzenia regulującego jednoznacznie konsekwencje niewykonania zalesienia zgodnie z przedłożonym planem zalesienia. Organ zaznaczył, że wsparcie na zalesienie może być przyznawane producentom rolnym spełniającym określone warunki i tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one określone przez przepisy prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy: art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora Oddziału z dnia ... lipca 2015 r. oraz art. 154§1 k.p.a. poprzez niezastosowanie w stanie faktycznym i prawnym i przyjęcie, że brak było podstaw prawnych do zmiany prawomocnej decyzji Dyrektora Oddziału. Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wskazał, że już po wydaniu drugoinstancyjnej decyzji odmawiającej przyznania pomocy na zalesianie dokonał korekty powierzchni zalesień oraz wykonał ich ogrodzenie. Stwierdził, że w sprawie I SA/Kr 77/15 nie zostało sporządzone uzasadnienie, pozwalające prześledzić motywy rozstrzygnięcia Sądu. Wyjaśnił, że jedynie wskutek wystąpienia niesprzyjających i niezależnych od niego okoliczności, nie był w stanie spełnić i wykazać wszystkich warunków formalnych uzasadniających odebranie dotacji. Powołał się także m.in. na treść uzasadnienia wyroku NSA z 12 lutego 2014 r. II OSK 1932/13. Zdaniem Skarżącego, w sprawie wystąpiły przesłanki interesu społecznego, jak i interesu strony, od których zależy zmiana lub uchylenie decyzji. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.). Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd badając zaskarżoną decyzję nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja odmawiająca zmiany i uchylenia decyzji ostatecznej, wydanej w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na zalesianie. Zgodnie z art. 154 § 1 k. p. a., decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Sąd uznaje za prawidłową zawartą w zaskarżonej decyzji ocenę Prezesa ARiMR, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. stanowi jeden z elementów systemu nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego. Trafnie organ ten wskazał, że trybu z art. 154 k.p.a. nie można traktować jako służącego do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej już decyzją ostateczną w kolejnej instancji. Postępowanie w przedmiocie uchylenia decyzji administracyjnej stanowi jeden z rodzajów postępowania nadzwyczajnego, przedmiotem którego nie jest już merytoryczne rozstrzygniecie sprawy, lecz weryfikacja decyzji pod kątem występowania przesłanek wskazanych w treści art. 154 § 1 k.p.a. Decyzja wydana na podstawie art. 154 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną organu, to jest decyzją, której dotyczy postępowanie o zmianę lub uchylenie, nie zaś kwestii nowych (tak wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2011r., I OSK 411/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl). Jak prawidłowo wskazał organ drugiej instancji, zastosowanie wskazanego wyżej trybu nie jest możliwe w niniejszej sprawie z tego względu, iż uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie art. 154 K.p.a. nie może nastąpić w odniesieniu do decyzji administracyjnych związanych, a jedynie do decyzji uznaniowych (tak też NSA w wyroku z dnia 25 lutego 2011r., I OSK 607/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl). Nie budzi wątpliwości w sprawie okoliczność, że decyzja ostateczna jest decyzją związaną. Oznacza to, że przepis, na podstawie którego decyzja ostateczna została wydana, jest przepisem imperatywnym, jednoznacznie przewidującym konsekwencje prawne ("Kierownik biura powiatowego Agencji w drodze decyzji odmawia przyznania pomocy na zalesianie" – § 13 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013, Dz. U. z 2009 r., Nr 48, poz. 390 ze zm.). Konsekwentnie, nie mogła zatem znaleźć uznania argumentacja Skarżącego dotycząca spełnienia przesłanek słusznego interesu strony lub interesu społecznego. Sąd podziela natomiast przytoczony przez Skarżącego pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2014 r. II OSK 1932/13. Z cytowanego uzasadnienia tego wyroku wynika bowiem, że trybu z art. 154 k.p.a. nie stosuje się wówczas, gdy decyzja o charakterze związanym wydana w zwykłym postępowaniu została podjęta zgodnie z obowiązującym prawem. Zgodność przedmiotowej decyzji ostatecznej z obowiązującym prawem przesądził z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2015 r. I SA/Kr 77/15. Dodatkowo, w odniesieniu do zawartego w skardze stwierdzenia dotyczącego braku możliwości zapoznania z motywami rozstrzygnięcia WSA w Krakowie z dnia 15 kwietnia 2015 r. I SA/Kr 77/15 Sąd przypomina, że w sprawie o wspomnianej sygnaturze akt nie został złożony wniosek o uzasadnienie i z tej przyczyny uzasadnienie nie zostało sporządzone (art. 141 § 2 p.p.s.a. a contrario). Zdaniem Sądu, prawidłowo w niniejszej sprawie Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzje odmawiającą uchylenia lub zmiany decyzji odmawiającej przyznania pomocy na zalesianie. Ponadto, uzasadnienia decyzji organów obu instancji odpowiadają dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., gdyż w sposób dostateczny wyjaśniają faktyczne i prawne podstawy wydania rozstrzygnięć. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło