V SA/Wa 4666/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak (spr.), Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi A. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne oddala skargę Przedmiotem skargi A. H. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] października 2016 r. nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] lipca 2015 r. nr [...] w części odmawiające uwzględnienia zarzutów, w zawiązku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym oraz uchylono ww. postanowienie w części dotyczącej zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym: W dniu [...].02.2015 r. Prezydent [...] wystawił tytuł wykonawczy znak [...], obejmujący nieuregulowaną opłatę dodatkową za parkowanie bez wniesienia należnej opłaty nr [...] z dnia [...].03.2011 r., nr [...] z dnia [...].11.2011 r., nr [...] z dnia [...].11.2012 r., nr [...] z dnia [...].11.2012 r., nr [...] z dnia [...].01.2013 r. oraz nr [...] z dnia [...].01.2013 r. Powyższe opłaty dodatkowe zostały wystawione z tytułu nieuiszczenia opłaty za postój pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] na obszarze strefy płatnego parkowania niestrzeżonego (SPPN) w [...] bez wniesienia obowiązującej opłaty. Tytuł wykonawczy z dnia [...].02.2015 r. został doręczony A. H. w dniu [...].06.2015 r. Pismem z dnia [...].06.2015 r. A. H. zgłosił w ustawowym terminie zarzuty dotyczące prowadzonej egzekucji oraz wniósł o wstrzymanie egzekucji do czasu rozpatrzenia zarzutów. Postanowieniem z [...] lipca 2015 r. nr [...] Prezydent [...] nie uznał zarzutów, które wniósł skarżący oraz zawiesił postępowanie egzekucyjne. A. H. złożył zażalenie na ww. postanowienie wnosząc o jego uchylenie. W zażaleniu strona podniosła, że organ nie odniósł się do podnoszonych zarzutów, dotyczących kwestii przedawnienia, załączonego zaświadczenia o braku strefy SPPN oraz kwestii minutowego przekroczenia czasu opłaconego. Postanowieniem z dnia [...].08.2015 r. znak [...] Prezydent [...] podjął zawieszone postępowanie. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej SKO) w [...] utrzymał w mocy postanowienie z [...] lipca 2015 r. w części odmawiające uwzględnienia zarzutów, w zawiązku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym oraz uchylił ww. postanowienie w części dotyczącej zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organ II instancji wyjaśnił, iż opłaty dodatkowe, objęte tytułem wykonawczym z dnia [...].02.2015 r. nr [...], były przedmiotem postępowania reklamacyjno-odwoławczego. Podniósł, że w piśmie z dnia [...].07.2013 znak [...] udzielono odpowiedzi informując, że reklamacja nie została uwzględniona. Następnie, z uwagi na złożone przez skarżącego odwołanie, pismem z dnia [...].09.2013 r. Komisja Odwoławcza udzieliła odpowiedzi wskazując, że odwołanie nie może zostać uwzględnione z uwagi na to, że samochód został zaparkowany w strefie płatnego parkowania niestrzeżonego (SPPN). Odnosząc się do przedawnienia przedmiotowych opłat SKO stwierdziło, że obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w art. 13f ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst, jedn.: Dz. U. 2015 r., poz. 460 z późn. zm.; dalej jako "u.d.p."), tj. opłat dodatkowych, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty lub kary powinny zostać uiszczone. W związku z tym w sprawie nie doszło do przedawnienia ww. opłat ponieważ o daty ich wystawienia nie minął ww. okres. Organ odwoławczy odnosząc się do przedstawionego przez skarżącego zaświadczenia z dnia [...].06.2011 r. wskazał, iż zaświadczenia tego nie wynika, tak jak twierdzi strona, że samochód był zaparkowany na drodze wewnętrznej, lecz dotyczy ono lokalizacji znaku D- 45 "koniec strefy płatnego parkowania" oraz D-45 "początek strefy płatnego parkowania" na określonych ulicach. Podkreślił, iż przepisy u.d.p. są jednoznaczne w kwestii uiszczania opłaty za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Za nieuiszczenie powyższej opłaty pobiera się opłatę dodatkową. Przepisy u.d.p. są w tej kwestii jednoznaczne i bezwzględnie obowiązujące. Nie ma znaczenia czas jako upłynął od momentu utraty ważności biletu - dowodu wniesienia opłaty za postój, ani też wielokrotność takiego zdarzenia w ciągu danego dnia. Wyjaśnił, że dla niniejszego postępowania nie mają znaczenia podnoszone przez skarżącego w zarzutach z dnia [...].06.2015 r. okoliczności, że w kilku przypadkach zablokowano koła i wystawiono mandat karny za parkowanie w miejscach niedozwolonych, co miało miejsce w dniu [...].11.2012 r. oraz [...].08.2012 r. Podkreślił, że okoliczności te są bowiem związane z postępowaniem mandatowym, prowadzonym przez właściwe w tych sprawach organy (Policję, Straż Miejską). Wskazał, iż parkowanie poza miejscami wyznaczonymi może wiązać się z naruszeniem przepisów ruchu drogowego, nadto nie może być premiowane wyłączeniem z obowiązku ponoszenia opłaty za parkowanie. Dotyczy on każdego przypadku postoju pojazdu na drodze publicznej niezależnie od dodatkowego oznakowania znakami pionowymi D-18 (Parking) oraz poziomymi wskazującymi miejsca wyznaczone do parkowania. Wyjazd ze strefy płatnego parkowania jest oznaczony znakiem D-45 "koniec strefy parkowania". Pojęcie "wyznaczone miejsce" należy rozumieć jako miejsce wyznaczone do parkowania na drodze publicznej (art. 13b ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 4 pkt 2 w zw. z art. 1 u.d.p.), co wcale nie oznacza, że jeżeli pojazd zostanie zaparkowany na drodze publicznej, ale w miejscu nieprzeznaczonym do parkowania, to korzystający nie ma obowiązku uiszczenia opłaty za parkowanie. W takiej sytuacji korzystający dodatkowo naraża się na inny rodzaj odpowiedzialności, np. karnoadministracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1769/12). Skoro zatem uprawnione jest w takiej sytuacji żądanie opłaty za parkowanie, to w przypadku jej nieuiszczenia zasadne jest żądanie opłaty dodatkowej. Odnosząc się do kwestii zawieszenia postępowania egzekucyjnego wskazał, że wydanie jednego postanowienia zawierającego rozstrzygnięcie w przedmiocie zarzutów w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym oraz w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego było nieprawidłowe. Jego zdaniem organ pierwszej instancji powinien prawidłowo orzec w powyższych kwestiach w dwóch odrębnych rozstrzygnięciach. Jednakże mając na uwadze, że postanowieniem z dnia [...].08.2015 r. Prezydent [...] podjął zawieszone postępowanie, prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...].02.2015 r. znak [...], w ocenie organu odwoławczego wystarczające było uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej zawieszenia postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. H. wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego organ nie rozpatrzył sprawy merytorycznie i nie odniósł się do zarzutów. Podniósł, że powtórzył w tym zakresie błąd organu I instancji mimo jego sygnalizacji przeze niego w zażaleniu. Podkreślił, że uzasadnienie orzeczenia w państwie prawa powinno spełniać pewne standardy. Jego zdaniem sztampa ogólna na cztery strony i potem zdawkowe jednozdaniowe ogólniki jako pozór merytorycznego ustosunkowania się do zarzutów tego standardu nie spełnia. Zdaniem skarżącego organ II instancji powinien uwzględnić okoliczność, że w postępowaniu reklamacyjnym nie stosowano zasad KPA i tamto postępowanie nie podlegało kontroli sądowej. Skoro tak, to oba organy w postępowaniu ze sprzeciwu powinny merytorycznie wszystko wyjaśnić, rozpatrując wszechstronnie wszystkie aspekty z rozeznaniem istoty sprawy, w tym także te kwestie, które były rozpatrywane w postępowaniu reklamacyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd administracyjny rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz, czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeżeli dopuściły się takich uchybień - czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji (postanowienia) następuje bowiem m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "P.p.s.a.". W myśl zaś art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, w wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia uznał skargę za niezasadną, zaskarżone bowiem postanowienie jak i poprzedzające je rozstrzygnięcie organu I instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Przedmiotem skargi jest wydane w postępowaniu egzekucyjnym ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r. r. utrzymujące w mocy postanowienie [...] z dnia [...] lipca 2015 r., którym uznano zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione . Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy zauważyć, że przepis art. 33 pkt 1 - 10 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W szczególności podstawą zarzutu może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (pkt 1), jak również niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (pkt 6). Mając na uwadze treść zarzutów sformułowanych przez Skarżącą stwierdzić należy, iż obejmują one sytuacje przewidziane w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Wskazać przy tym również należy, że art. 34 § 4 u.p.e.a. traktuje o dwóch rodzajach postanowień w sprawie zarzutów wniesionych m.in. na tej podstawie - postanowieniu organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów oraz postanowieniu wierzyciela zawierającego stanowisko w sprawie zgłoszonych zarzutów, przy czym od obydwu postanowień przysługuje zażalenie (§ 2 i 5 art. 34). W badanej sprawie organem egzekucyjnym i równocześnie wierzycielem jest Prezydent [...], zatem nie było konieczności zwracania się do wierzyciela o uprzednie zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Mając na uwadze charakter obowiązku, jaki wskazany został w wystawionych przez wierzyciela tytułach wykonawczych, tj. obowiązku poniesienia opłat dodatkowych z tytułu nieopłaconego postoju w strefie płatnego parkowania – podkreślić należy, że obowiązek poniesienia takich opłat powstaje z mocy przepisu prawa, określony bowiem został w przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm.), obowiązujących w dacie powstania obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej, tj. w momencie postawienia pojazdu w strefie płatnego parkowania. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) - art. 13b ust. 3 ustawy o drogach publicznych. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się - jak to określa art. 13b ust. 1 ustawy - za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustawodawca w art. 13b ust. 2 cyt. ustawy wskazał również cel ustalania stref płatnego parkowania. Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek ww. opłaty oraz sposób ich pobierania (art. 13b ust. 4 pkt 1 i 3). Za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość i sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2). Opłaty te, a więc zarówno opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie takiej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3), którym w przypadku dróg publicznych (ulic) położonych w granicach miasta na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta (art. 19 ust. 5 ustawy o drogach publicznych). Z przytoczonych wyżej regulacji wprost zatem wynika, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania (s.p.p.) jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, tj. z ww. przepisów ustawy o drogach publicznych i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miasta, stanowiącej - w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - akt prawa miejscowego, obowiązujący każdego, na obszarze działania organu, który je ustanowił. Obowiązek taki winien być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego (zaparkowania w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej - nieuiszczenia opłaty parkingowej), z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek. Dla realizacji obowiązku poniesienia opłaty parkingowej nie jest zatem konieczna jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji. Poza sporem w rozpatrywanej sprawie pozostaje, że będąca przedmiotem egzekucji kwota pieniężna stanowi (wraz z kosztami upomnienia) konsekwencję stwierdzenia przez powołanych i upoważnionych do tego inspektorów braku uiszczenia opłaty za parkowanie, stanowiącego własność Skarżącego samochodu osobowego marki [...] o nr rejestr. [...] w strefie płatnego parkowania. Niesporne jest również, że wierzyciel wzywał Skarżącego do uiszczenia ww. kwoty, a wobec niedokonania zapłaty, wystawił wobec Zobowiązanego tytuł wykonawczy i skutecznie go doręczył, wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne. Istota sporu sprowadza się natomiast do ustalenia, czy fakt parkowania pojazdu Skarżącego w strefie płatnego parkowania w dniach i godzinach ustalonych przez organ został należycie udowodniony - co wiąże się z zarzutem nieistnienia obowiązku. Skarżący podnosił, że rejonie ulicy [...] parkował poza strefą płatnego parkowania – w obrębie drogi wewnętrznej nie będącej drogą publiczną oraz że - w jego przekonaniu - ten rejon miasta leży poza strefą płatnego parkowania. Na dowód tego ostatniego przedstawia zaświadczenie Zarządu Dróg Miejskich z [...].06.2011 r. , iż na ulicy [...] róg [...] znajduje się znak drogowy D-45 "koniec strefy płatnego parkowania", za na trasach zaczynających się od ul. [...] róg [...] w kierunkach szczegółowo wymienionych w dokumencie brak jest znaku drogowego D-44 "początek strefy płatnego parkowania". Należy jednak wskazać, że z zaświadczenia tego nie można wysnuć wniosków takich, jak czyni to Skarżący. Po pierwsze zaświadczenie to dokumentuje stan na dzień sprzed dat objętych tytułem wykonawczym ( tylko jedno wydarzenie z [...].03.2011r. miało miejsce na [...]) . Po drugie to nie znak drogowy , ale akt prawa miejscowego jakim jest Uchwała Rady [...] z dnia [...].06.2008 r. Nr [...] w załączniku nr 1 określił granice strefy płatnego parkowania jako obszar ograniczony ulicami: Obszar I: [...] wraz z tymi ulicami granicznymi; Obszar II: [...] wraz z tymi ulicami granicznymi. Należy zauważyć, że znaki D-44 i D-45 są to znaki informacyjne, one nie ustanawiają strefy płatnego parkowania, ale o niej informują. Samo usytuowanie takiego znaku nie oznacza braku obowiązku uiszczenia opłaty, a tylko ewentualny brak wiedzy posiadacza pojazdu o takim obowiązku. Jak wyżej wspomniano z art.13b ust. 3 ustawy o drogach publicznych wynika, że obszar płatnego parkowania ustala rada gminy, czy w tym przypadku miasta. Ponieważ Skarżący nie wyjaśnia bardziej szczegółowo znaczenia istnienia lub nieistnienia znaków D-44 i D-45 w rejonie skrzyżowania [...] ze [...] trudno się odnieść do tej kwestii. Należy stwierdzić, że z zestawienia na k 15 akt adm. wynika, że postój samochodu Skarżącego miał miejsce na terenie strefy płatnego parkowania. ( strefy ulic [...],[...], [...],[...] ). Ze wskazanych adresów wynika również bezzasadność zarzutu Skarżącego, że parkował on kilkakrotnie samochód na terenie poza drogą publiczną – na prywatnej posesji Krucza 3/5. Co do kolejnego zarzutu Skarżącego dot. wielokrotnego nakładania opłaty dodatkowej w ciągu jednego dnia Sąd podzielając pogląd SKO wskazuje, że brak jest podstaw do odnoszenia się do tej kwestii w sprawie niniejszej, gdyż z powołanego już dokumentu na k 15 akt administracyjnych nie wynika, aby taka sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, a więc zarzut nie dotyczy stanu faktycznego występującego w tej sprawie. Podobnie rzecz się ma z zarzutem dot. równoczesnego ukarania mandatem karnym za parkowanie w miejscu niedozwolonym i nałożeniem opłaty dodatkowej. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych nie wynika, aby taka sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, zaś sam Skarżący nie precyzuje o konkretnie jaki zdarzenia, w jakich datach chodzi. Należy jednak wskazać, że mandat karny za naruszenia znaku zakazu i opłata dodatkowa za postój w SPPN mają odmienny charakter i są wymierzane z powodu zaistnienia odrębnych zdarzeń . Jak już wyżej była mowa, w razie pozostawienia pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty (zwykłej) za parkowanie, powstaje z mocy prawa obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej, a opłata ta obciąża właściciela pojazdu. Należy przede wszystkim podkreślić, iż istotną przesłanką powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej jest sam fakt pozostawania (parkowania) pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania bez uiszczonej opłaty za parkowanie. W takiej sytuacji prawne znaczenie dla powstania obowiązku zapłaty dodatkowej i jej egzekwowania ma więc fakt zajmowania przez pojazd miejsca w takiej strefie (co uniemożliwia parkowanie innych pojazdów w tym miejscu). Sama opłata dodatkowa nie jest też karą (mandatem), lecz ekwiwalentem za parkowanie pojazdu na drodze publicznej (korzystanie z drogi w sposób określony w ustawie), w miejscu w którym za takie parkowanie pobierane są opłaty (podobnie w wyrokach Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Szczecinie z dnia 23 lutego 2011 r., I SA/Sz 952/11 oraz w Warszawie z dnia 28 września 2012 r., VII SA/Wa 1186/12; dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Kwestia zasadności wymierzenia mandatu karnego wykracza poza zakres niniejszego postępowania. Nie można również podzielić zarzutu przedawnienia. Jak to wyjaśniono w zaskarżonym postanowieniu kwestię przedawnienia opłat dodatkowych reguluje art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym obowiązek uiszczenia opłat dodatkowych przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty lub kary powinny zostać uiszczone. Twierdzenie Skarżącego , że skoro opłata może być wymierzana wielokrotnie w ciągu jednego dnia to jest to świadczenie okresowe, które przedawnia się z upływem trzech lat, jest w sposób oczywisty błędne. Skarżący myli bowiem pojęcia z dwóch reżimów prawnych – prywatnego i publicznego. Pojęcie "świadczenie okresowe" jest pojęciem prawa prywatnego , natomiast opłata dodatkowa jest daniną o charakterze publicznoprawnym i nie mają do niej zastosowania przepisy kodeksu cywilnego, także te dot. okresów przedawnienia. Również pozostałe zarzuty Sąd uznał za niezasadne. W szczególności należy wskazać, że Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił sytuacji z 30.10.2012 r., iż jego reklamacja została uznana w ZDM ( np. przez przedstawienie kwitu parkingowego). W związku z tym, należy uznać, że zaskarżone postanowienie SKO w [...] jest zgodne z prawem, a wniesione zarzuty nie zasługują na uwzględnienie . Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.