V SA/Wa 4671/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Sławomir Kozik (spr.), Protokolant specjalista - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Ł. N. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę. Przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie z [...] listopada 2013 r., nr [...],[...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, odmawiające przyznania pomocy Panu L. N. (dalej: "Strona", "Skarżący"), w ramach działania "[...]", z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 14 ust. 4 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "[...]" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz. 1397, z późn. zm., dalej: "rozporządzenie w sprawie pomocy"). Powyższe rozstrzygnięcie zapadło po rozpoznaniu wniosku Strony o przyznanie pomocy, które wpłynęło do organu [...] kwietnia 2013 r. na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. poz. 173, dalej: "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich"). W związku z brakami formalnymi wniosku, Strona została poinformowana, pismem z [...] października 2013 r., o konieczności dokonania uzupełnień złożonego wniosku. Powyższe pismo zostało odebrane przez Stronę [...] października 2013 r. Zgodnie z informacją zawartą w piśmie termin na dostarczenie wymaganych uzupełnień wynosił 21 dni kalendarzowych od dnia otrzymania pisma, tj. do 2 listopada 2013 r. (ze względu na dzień ustawowo wolny od pracy, tj. 1 listopada 2013 r.). Tymczasem [...] listopada 2013 r. ([...] listopada 2013 r. - data nadania) wpłynęła do organu prośba o przedłużenie terminu na uzupełnienie dokumentów. Ponieważ pismo zostało nadane po terminie na złożenie uzupełnień, a sobota nie jest uznana za dzień ustawowo wolny od pracy, organ uznał, że termin nie został zachowany. Organ wskazał jakich dokumentów Strona nie dostarczyła w terminie oraz jakich nie złożyła wyjaśnień. Organ powołał się na treść § 14 ust 4 pkt. 1 rozporządzenia w sprawie pomocy, zgodnie z którym: "Jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia braków, nie usunął w terminie żadnego z braków, Agencja nie przyznaje pomocy (...)". Obliczanie i oznaczanie terminów w toku postępowania o przyznanie pomocy następuje zgodnie z przepisami art. 110-116 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks Cywilny. Zgodnie natomiast z art. 115 K.c.: "Jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy, termin upływa dnia następnego". Organ wymienił następnie, jakie dni uznane są za wolne od pracy, zgodnie z ustawą z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. z 1951 r. Nr 4, poz. 28, z późn. zm.). Strona pismem z [...] listopada 2013 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa dotyczącego odmowy przyznania pomocy finansowej zgodnie z wnioskiem Strony, a następnie, w związku z brakiem odpowiedzi organu, pismem z [...] stycznia 2014 r. Strona wniosła skargę na rozstrzygnięcie z [...] listopada 2013 r., zarzucając naruszenie art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, w związku z § 14 ust. 4 pkt 4 i § 17 rozporządzenia w sprawie pomocy. Podnosząc powyższy zarzut Skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności czynności oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podkreślono m. in., że w myśl § 17 rozporządzenia w sprawie pomocy Agencja, na uzasadnioną prośbę wnioskodawcy, może wyrazić zgodę na przedłużenie terminu wykonania przez wnioskodawcę określonej czynności w toku postępowania w sprawie przyznania pomocy, przy czym przedłużenie terminów wykonania przez wnioskodawcę określonych czynności nie może przekroczyć łącznie 30 dni. Skarżący podniósł, że z przepisu niniejszego nie wynika, iż termin wykonania przez wnioskodawcę określonej czynności może zostać przedłużony na prośbę zgłoszoną przed jego upływem. Zdaniem Skarżącego postępowanie w sprawie przyznania pomocy nie kończy się w dniu upływu tego terminu, w tym przypadku 21 dni od dnia doręczenia wezwania do usunięcia braków wniosku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 12 czerwca 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 550/14 uznał, że skarga była zasadna. Sąd I instancji podał, że za wadliwe uznać należało rozważania organu dotyczące niezachowania przez Skarżącego terminu na wniesienie prośby o jego przedłużenie w związku z zamiarem uzupełnienia dokumentów. Sąd przywołał art. 57 § 4 K.p.a., który stanowi, że jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. Sąd wskazał, że dokonując interpretacji powyższego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów, z 15 czerwca 2011r., sygn. akt I OPS 1/11, uznał sobotę za dzień ustawowo wolny od pracy i nie podzielił poglądu wyrażonego przez Sąd Najwyższy, który w podjętej przez siebie uchwale 7 sędziów z 25 kwietnia 2003 r., sygn. akt III CZP 8/03 stwierdził, że sobota nie jest dniem uznanym ustawowo za wolny od pracy w rozumieniu art. 115 K.c. w związku z art. 165 § K.p.c. i nadał jej moc zasady prawnej. Sąd uznał, że zarówno organy administracji jak i sądy administracyjne winny respektować przy rozpoznawaniu spraw postanowienia uchwały NSA z 15 czerwca 2011 r., sygn. akt I OPS 1/11 oraz poglądy wyrażone w jej uzasadnieniu. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, działając przez pełnomocnika, zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 października 2015 r., sygn. akt II GSK 2133/14 uznał, iż skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd I instancji nie wyjaśnił dlaczego uchwała NSA z 15 czerwca 2011 r., sygn. akt I OPS 1/11 miała zastosowanie w tej sprawie, jak również nie wskazał przyczyn, dla których pominął art. 115 K.c., dokonując kontroli zaskarżonej odmowy przyznania płatności. Naczelny Sąd Administracyjny uznał również, że Sąd I instancji, kontrolując odmowę przyznania płatności Skarżącemu, zupełnie pominął treść art. 22 ust. 2 ustawy z 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz § 33 ust. 1 rozporządzenia w sprawie pomocy, a to spowodowało, że w sposób nieuprawniony przyjął, iż w sprawie organy powinny zastosować przepis art. 57 § 4 K.p.a. Sąd I instancji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wadliwie też zanegował potrzebę stosowania uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2003 r., sygn. akt: III CZP 8/03, w której stwierdzono, że sobota nie jest dniem uznanym ustawowo za dzień wolny od pracy w rozumieniu art. 115 K.c. w związku z art. 165 § 1 K.p.c. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpatrując sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przyjmuje się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Niewątpliwie ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w: / T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 681-682 i powołane tam orzecznictwo). Zgodnie z § 14 ust. 3 rozporządzenia w sprawie pomocy, jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie spełnia innych niż określone w ust. 1 i ust. 2 wymagań, Agencja wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy. Jak wynika natomiast z § 14 ust. 4 pkt. 1 rozporządzenia w sprawie pomocy, jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia braków, nie usunął w terminie żadnego z braków, Agencja nie przyznaje pomocy; przepis art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, dotyczący odmowy przyznania pomocy, stosuje się odpowiednio. Z przepisu tego wynika, że w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. W niniejszej sprawie organ wezwał Stronę do uzupełnienia braków wniosku Strony o przyznanie pomocy, w terminie 21 dni od dnia otrzymania pisma wzywającego od uzupełnienia braków, czyli od 11 października 2013 r. Ze względu na dzień wolny od pracy 1 listopada 2013 r., termin ten przypadał na sobotę 2 listopada 2013 r. W tym miejscu należy zauważyć, że zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, jak wynika z § 33 ust. 1 rozporządzenia w sprawie pomocy, obliczania i oznaczania terminów związanych z wykonywaniem czynności w toku postępowania w sprawie przyznania pomocy i wypłaty środków finansowych z tytułu pomocy dokonuje się zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego dotyczącymi terminów. Powyższe oznacza, że do obliczania i oznaczania terminów związanych z wykonywaniem czynności w toku postępowania w sprawie przyznania pomocy i wypłaty środków finansowych z tytułu pomocy, mają zastosowanie przepisy art. 110 – 116 K.c. Zgodnie natomiast z art. 115 K.c., jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy, termin upływa dnia następnego. Organ słusznie przytoczył treść art. 1 ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy, z którego nie wynika aby sobota była dniem wolnym od pracy. W kwestii tej zajął stanowisko Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z 25 kwietnia 2003 r., sygn. akt III CZP 8/03, stwierdzając, że sobota nie jest dniem uznanym ustawowo za dzień wolny od pracy w rozumieniu art. 115 K.c. w związku z art. 165 § 1 K.p.c. Zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w niniejszej sprawie, do obliczania i oznaczania terminów związanych z wykonywaniem czynności w toku postępowania w sprawie przyznania pomocy i wypłaty środków finansowych z tytułu pomocy, jak i uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2003 r., potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 października 2015 r., wiążącym Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę. Sąd stwierdza zatem, że organ słusznie uznał, iż 21 – dniowy termin na uzupełnienie braków wniosku Strony, wyznaczony przez organ, upływał w sobotę 2 listopada 2013 r., a Skarżący nadając swoje pismo [...] listopada 2013 r., z wnioskiem o przedłużenie tego terminu, nie zachował wyznaczonego terminu. Skarżący podniósł ponadto, że na podstawie § 17 rozporządzenia w sprawie pomocy, miał prawo wystąpić o przedłużenie wyznaczonego przez organ terminu na uzupełnienie braków wniosku Strony i że przepis ten nie ogranicza tego prawa tylko do okresu przed upływem wyznaczonego terminu na uzupełnienie braków wniosku. Zdaniem Skarżącego, organ niesłusznie odmówił Skarżącemu przyznania pomocy, w związku z przekroczeniem terminu uzupełnienia wniosku, nie rozpoznając wniosku Strony o przedłużenie tego terminu. Zgodnie z § 17 rozporządzenia w sprawie pomocy, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia: "Agencja, na uzasadnioną prośbę wnioskodawcy, może wyrazić zgodę na przedłużenie terminu wykonania przez wnioskodawcę określonej czynności w toku postępowania w sprawie przyznania pomocy, przy czym przedłużenie terminów wykonania przez wnioskodawcę określonych czynności nie może przekroczyć łącznie 30 dni". Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, w przedmiotowej kwestii, iż warunkiem skorzystania z uprawnienia wynikającego z § 17 rozporządzenia w sprawie pomocy, jest wystąpienie z wnioskiem o przedłużenie wyznaczonego przez organ terminu, przed upływem tego terminu, nie można bowiem przedłużyć terminu, który już upłynął. Dodać również należy, że nie można rozpatrywać przepisów § 14 ust. 4 pkt. 1 i § 17 rozporządzenia w sprawie pomocy, bez systemowego związku tych przepisów. Zaproponowana przez Skarżącego interpretacja § 17 rozporządzenia w sprawie pomocy, prowadziłaby bowiem w pewnym sensie do obejścia normy wynikającej z § 14 ust. 4 pkt. 1 omawianego rozporządzenie. W świetle powyższego, Sąd stwierdza, że organ prawidłowo zastosował normę wynikającą z § 14 ust. 4 pkt. 1 rozporządzenia w sprawie pomocy, w związku z art. 22 ust. 3 ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i odmówił Stronie przyznania pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych". W tym stanie rzeczy, uznając zaskarżone rozstrzygnięcie za prawidłowe, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.