V SA/Wa 472/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. w U. na pismo Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2010 r. znak [...] w przedmiocie stanowiska w sprawie wysokości korekty dofinansowania ze środków unijnych postanawia: - odrzucić skargę W dniu 24 sierpnia 2009 r. [...] Sp. z o.o. w U. jako Beneficjent podpisał z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w S. pełniącym funkcję Instytucji Wdrażającej umowę nr [...] o dofinansowanie realizacji projektu pn. "[...]" w ramach działania 1.1 – Gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracjach powyżej 15 tys. RLM, priorytetu I – Gospodarka wodno-ściekowa, Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007-2013 (POIiŚ). W ramach realizacji obowiązku wynikającego z §13 ww. umowy obejmującego kontrolę zawierania umów dla zadań objętych Projektem, Instytucja Wdrażająca dokonała kontroli procedur postępowania o udzielenie zamówienia publicznego dla zadań objętych projektem, realizowanych w ramach POIiŚ zgodnie z treścią "Wytycznych w zakresie kontroli realizacji POIiS". W związku ze stwierdzonymi naruszeniami Instytucja Wdrażająca wymierzyła na kontrolowane postępowanie korektę w wysokości 10% kosztów kwalifikowanych. Beneficjent, pismem z dnia 28 maja 2010 r. wniósł do Instytucji Pośredniczącej (Ministerstwa Środowiska) zastrzeżenia do ww. opinii pokontrolnych Instytucji Wdrażającej. Instytucja Pośrednicząca utrzymała stawkę korekty wobec czego Beneficjent, pismem z 6 września 2010 r. wniósł do Instytucji Zarządzającej (Ministerstwa Rozwoju Regionalnego) odwołanie od ustaleń Instytucji Wdrażającej oraz Instytucji Pośredniczącej. W związku z odmową rozpoznania sprawy przez Instytucję Zarządzającą, pismem z dnia [...] listopada 2010 r. Beneficjent wniósł wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Instytucję Pośredniczącą, przywołując nie podnoszone we wcześniejszych pismach argumenty i dowody, świadczące o tym, iż zaproponowana stawka korekty jest niewspółmierna do stwierdzonych naruszeń. Analiza treści tego wniosku wraz z załączonymi dowodami skłoniła Instytucję Pośredniczącą do obniżenia stawki korekty z 10% do 5% kosztów kwalifikowanych co znalazło potwierdzenie w treści pisma Instytucji Pośredniczącej z dnia [...] grudnia 2010 r. Następnie Z. Sp. z o.o. w U. reprezentowany przez pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. pismo Instytucji Pośredniczącej (Ministra Środowiska) z dnia [...] grudnia 2010 r., w którym organ ten wyraził swoje stanowisko w sprawie wysokości korekty przyznanego skarżącemu dofinansowania ze środków unijnych. W ocenie Skarżącego pismo to stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 §2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na fakt, iż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Minister Środowiska powołał się w szczególności na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 919/07, z którego wynika, że postępowanie w przedmiocie udzielenia dofinansowania jest dwuetapowe. Pierwszy etap do momentu przyznania dofinansowania i podpisania umowy z beneficjentem jest postępowaniem o charakterze administracyjnym, jednakże od momentu podpisania umowy następuje drugi etap o charakterze cywilnoprawnym, którego warunki wynikają z podpisanej miedzy stronami umowy cywiloprawnej. Wszelkie spory wynikające z podpisanej umowy cywilnoprawnej nie należą więc do kompetencji sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z ustawą z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., nr 84 poz. 712), zwaną dalej: u.z.p.p.r., prowadzona jest polityka rozwoju. Jest ona realizowana przy pomocy programów służących osiąganiu celu (art. 15 ustawy). Jednym z tych programów jest Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2007-2013. Zgodnie z art. 30 u.z.p.p.r. umowa o dofinansowanie stanowi podstawowy instrument prawny będący podstawą udzielenia dofinansowania projektu ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej. Przedmiotem tejże umowy jest udzielenie beneficjentowi dofinansowania na realizację projektu w ramach programu operacyjnego, a także określenie, w związku z udzieleniem dofinansowania, wzajemnych praw i obowiązków stron umowy. Zawarcie umowy o dofinansowanie poprzedza czynność o charakterze rozstrzygnięcia administracyjnego, którą stanowi pozytywna ocena projektu i zakwalifikowanie go do dofinansowania zgodnie z art. 30a ust. 1 pkt 1 u.z.p.p.r. Na negatywną ocenę projektu po wyczerpaniu procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego przysługuje natomiast skarga do sądu administracyjnego zgodnie art. 30c ust. 1 pkt 1 u.z.p.p.r. W związku z powyższym w ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że postępownie w sprawie udzielenia dofinansowania jest dwuetapowe. Pierwszy etap do momentu przyznania dofinansowania i podpisania umowy z beneficjentem jest postępowaniem o charakterze administracyjnym, jednakże od momentu podpisania umowy następuje drugi etap o charakterze cywilnoprawnym, którego warunki wynikają z podpisanej miedzy stronami umowy cywiloprawnej. W przedmiotowej sprawie doszło do realizacji drugiego etapu realizacji projektu w związku z zawarciem umowy, co powoduje, że zdaniem Sądu przedmiotowa sprawa, nie ma charakteru sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 w zw. z art. 3 p.p.s.a. Wszelkie spory wynikające z podpisanej umowy cywilnoprawnej nie należą więc do kompetencji sądów administracyjnych. Potwierdzenie powyższego stanowiska stanowi też § 21 ust. 9 zawartej umowy, zgdodnie z którym “Jeżeli Strony nie dojdą do porozumienia w drodze konsultacji, spory będą poddane rozstrzygnięciu przez sąd powszechny właściwy dla siedziby Instytucji Wdrażającej". Nie ulega przy tym wątpliwości, że spór pomiędzy stronami w niniejszej sprawie powstał na tle wykonania przez Instytucję Wdrażającą uprawnień kontrolnych wynikających z § 13 zawartej ze Skarżącym umowy. Należy też zwrócić uwagę na dotychczasowe stanowisko sądów administracyjnych zaprezentowane m.in. w powołanym przez organ wyroku z dnia 13 września 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 919/07, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż w wyniku zawarcia umowy o dofinansowanie projektu pomiędzy beneficjentem a właściwą w tym względzie instytucją zarządzającą programem, instytucją wdrażającą lub działającą w imieniu instytucji zarządzającej instytucją pośredniczącą pomiędzy jej stronami powstaje stosunek o charakterze cywilnoprawnym (inaczej więc niż ma to miejsce w pierwszym etapie postępowania, gdzie stosunek pomiędzy podmiotami ma charakter administracyjno-prawny) a to oznacza, iż do rozstrzygnięcia ewentualnych sporów wynikłych w związku z wykonywaniem przedmiotowej umowy właściwy będzie - w myśl art. 2 § 1 k.p.c, - sąd powszechny". Co prawda orzeczenie to (jak też wyroki: NSA z dnia 8 czerwca 2006r . sygn. akt II GSK 63/06 i z dnia 20 września 2006 r. sygn. akt II GSK 95/06 oraz Uchwała NSA w składzie siedmiu sędziów z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt II GPS 3/06) zostało wyrażone w odniesieniu do przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 116, poz. 1206 ze zm.), jednak w ocenie Sądu zachowuje aktualność również w odniesieniu do ustawy o zasadach prowadzeni polityki rozwoju. Jak bowiem wykazano powyżej również ta ustawa przewiduje dwa etapy postępownia w sprawie udzielenia dofinansowania – pierwszy etap administracyjnoprawny przed zawarciem umowy i drugi etap cywilnoprawny po jej zawarciu. Wobec powyższych okoliczności Sąd zobligowany był skargę odrzucić, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.