V SA/Wa 4775/21
WyrokWSA w Warszawie2022-06-10
Skład orzekający: Bożena Zwolenik, Monika Kramek, Arkadiusz Tomczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników, oparta na przesłankach zawartych w rozporządzeniu Komisji Europejskiej nr 651/2014 i Komunikacie Komisji Europejskiej "Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii Covid-19", jest zgodna z prawem, mimo braku tych przesłanek w polskiej ustawie COVID-19?Ratio decidendi
Odmowa przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP, oparta na przesłankach z rozporządzenia nr 651/2014 i Komunikatu Komisji Europejskiej, jest zgodna z prawem. Ustawa COVID-19, poprzez art. 15zzzh ust. 1, odsyła do warunków zawartych w Komunikacie Komisji, który z kolei odwołuje się do definicji "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" zawartej w art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014. Spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek z tego rozporządzenia (np. utrata ponad połowy kapitału lub niekorzystny stosunek długu do kapitału własnego) uzasadnia odmowę przyznania pomocy.Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. (...) sp.k. złożyła wniosek o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na podstawie ustawy COVID-19. We wniosku oświadczyła, że nie jest w trudnej sytuacji finansowej. Jednakże w załączonym formularzu informacji o pomocy publicznej podała, że na dzień 31 grudnia 2019 r. wysokość niepokrytych strat przewyższała 50% kapitału własnego oraz że w ciągu ostatnich 2 lat stosunek długu do kapitału własnego był większy niż 7,5, a wskaźnik pokrycia odsetek zyskiem EBITDA był niższy niż 1. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy odmówił przyznania świadczeń, uznając spółkę za przedsiębiorstwo w trudnej sytuacji finansowej w rozumieniu rozporządzenia nr 651/2014 i Komunikatu Komisji Europejskiej. Spółka zaskarżyła tę odmowę, zarzucając brak podstawy prawnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Monika Kramek, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Protokolant - ref. Katarzyna Laskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. (...) sp.k. z siedzibą w W. na akt Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2021 r. nr FGŚP.III.4220.18602.2021.JCh w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników oddala skargę.
Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie objęte zostało postępowanie zakończone informacją Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie (zwanego dalej: "Dyrektorem WUP") z dnia 26 sierpnia 2021 r. o numerze FGŚP.III.4220.18602.2021.JCh w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) sp.k. z siedzibą w W. (zwana dalej: "Stroną", "Spółką" lub "Skarżącą") wniosła do Wojewódzkiego Urzędu Pracy wniosek o wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników, w oparciu o art. 15gga ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm., dalej: "ustawa COVID-19").
We wniosku Spółka podała, że nie występują wobec niej przesłanki do ogłoszenia upadłości i nie jest prowadzone postępowanie restrukturyzacyjne lub likwidacyjne. Spółka nie zalegała z regulowaniem zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, FGŚP, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy do końca III kwartału 2019 r.
W załączniku do wniosku – Formularzu informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc publiczną związaną z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 oraz jej skutków, Spółka oświadczyła dodatkowo, że na dzień 31 grudnia 2019 r. wysokość niepokrytych strat przewyższała 50% wysokości jej kapitału według ksiąg Spółki (pkt 1b części B) oraz, że w ciągu ostatnich 2 lat stosunek długów do kapitału własnego był większy niż 7,5 a stosunek zysku operacyjnego powiększonego o amortyzację do odsetek był niższy niż 1 (pkt 1d części B formularza).
Pismem z dnia 26 sierpnia 2021 r. Dyrektor WUP poinformował Spółkę o odmowie przyznania jej wnioskowanego wsparcia z uwagi na oświadczenia zawarte w pkt 1b i 1d części B załącznika do wniosku – Formularza informacji. Organ wskazał, że w myśl art. 1 ust 4 pkt c w związku z art. 2 pkt 18 lit. a i e rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014 r., zwanego dalej: "rozporządzeniem nr 651/2014") pomoc ta nie może być, co do zasady, udzielana przedsiębiorcom, którzy tak jak Spółka w dniu 31 grudnia 2019 r. znajdowali się już w trudnej sytuacji. Ponadto Spółka nie korzysta z wyłączeń od ww. zasady, tj. nie jest mikro, małym lub średnim przedsiębiorcą nowoutworzonym (funkcjonującym krócej niż 3 lata), jak również nie jest mikro lub małym przedsiębiorstwem, co pozwalałoby na udzielenie pomocy w związku z treścią sekcji 3.1 Komunikatu Komisji Europejskiej "Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii Covid-19 (2020 C 91 1/01).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na informację Dyrektora WUP z dnia 26 sierpnia 2021 r. Spółka wniosła o stwierdzenie bezskuteczności odmowy zawarcia umowy o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, uznanie obowiązku zawarcia przez Dyrektora WUP w Warszawie Filia w P. umowy, o której mowa w art. 15gga ust. 11 ustawy COVID-19 oraz wypłaty świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy z FGŚP na jej rzecz, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Powyższej informacji Skarżąca zarzuciła:
-naruszenie art. 15 gga ust. 11 w zw. z art. 15gga ust. 9 ustawy COVID-19 - poprzez odmowę zawarcia umowy o wypłatę świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy w sytuacji, w której Skarżąca spełniała wszystkie przesłanki, od których ustawa uzależnia przyznanie tego świadczenia;
-podjęcie czynności polegającej na odmowie wypłaty świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy, o którym mowa w art. 15 gga ustawy COVID-19 bez podstawy prawnej, tj. poprzez ustalenie spełniania przez Skarżącą przesłanek negatywnych (uzasadniających odmowę wypłaty świadczenia), które to przesłanki nie zostały ustalone w przepisach prawa powszechnie obowiązującego.
W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że odmowa wypłaty świadczenia z art. 15 gga tzw. tarczy antykryzysowej w oparciu o rozporządzenie nr 651/2014 (art. 1 ust. 4 pkt c oraz art. 2 pkt 18) i Komunikat Komisji Europejskiej (sekcja 3.1) jest błędne, ponieważ pierwszy z tych aktów nie ma zastosowania do pomocy publicznej regulowanej tzw. tarczą antykryzysową (tj. pomocy podlegającej obowiązkowi notyfikacji Komisji Europejskiej), natomiast drugi z nich jest tylko wytyczną dla państwa członkowskiego, a nie źródłem praw i obowiązków dla osób i podmiotów. Z tego też powodu zaskarżona czynność została podjęta bez podstawy prawnej.
Następnie Skarżąca zaznaczyła, że zakaz udzielania pomocy przedsiębiorstwom znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej, łącznie z określeniem przesłanek kwalifikujących, znajduje się w art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014. Nadto wyłączenie to dotyczy tylko jednego rodzaju pomocy objętej ww. Rozporządzeniem – pomocy regionalnej. Tymczasem art. 107 ust. 3 lit. b) Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej z 25 marca 1957 r. (Dz. U. z 2004 r. nr 90, poz. 864/2 ze zm., dalej: "TFUE") takiego wyłączenia nie zawiera. Zatem dla skutecznego wyłączenia przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej z programów pomocowych utworzonych na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE konieczne byłoby zawarcie takiego wyłączenia:
- czy to w drodze odesłania do rozporządzenia nr 651/2014,
- czy też na skutek powielenia treści rozporządzenia nr 651/2014 (w zakresie art. 2 pkt 18) w akcie prawnym regulującego taką pomoc.
Tymczasem polska ustawa – tzw. tarcza antykryzysowa takiego wyłączenia nie zawiera, z jednym wyjątkiem określonym w art. 15 zzzzl5 ust. 11 pkt 3 ustawy COVID-19, który nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Skarżąca wskazała też, że ustawa COVID-19 obejmuje kompletny katalog warunków pozytywnych i negatywnych przyznania wsparcia na rzecz ochrony miejsc pracy, w tym w sposób autonomiczny ustaliła kondycję finansową przedsiębiorstw, które taką pomoc uzyskają. Skoro Skarżąca spełnia warunki ustawowe kwalifikujące ją do uzyskania pomocy, odmowa oparta na przesłankach nieistniejących w ustawie jest wydana bez podstawy prawnej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor WUP wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na to, że zaskarżony akt nie miał charakteru decyzji administracyjnej, a w przypadku uznania przez sąd, że skarga jest dopuszczalna – o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Kontrolując sprawę w ramach tak zakreślonych kompetencji Sąd uznał, że skarga nie mogła zostać uwzględniona, gdyż zaskarżony akt odpowiada prawu.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku organu o odrzucenie skargi Sąd stwierdza, że wniosek ten jest niezasadny. Odmowę zawarcia umowy o wypłatę środków na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników na podstawie art. 15gga ustawy COVID-19 należy bowiem zaliczyć do kategorii aktów z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, które podlegają kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazać należy, że osią sporu w przedmiotowej sprawie jest zastosowanie rozporządzenia nr 651/2014 i Komunikatu Komisji – Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19. Zdaniem Skarżącej odmowa wypłaty świadczenia z art. 15 gga tzw. tarczy antykryzysowej w oparciu o rozporządzenie nr 651/2014 (art. 1 ust 4 pkt c w zw. z art. 2 pkt 18 lit. a i lit. e) i Komunikat Komisji Europejskiej (sekcja 3.1) jest błędne, ponieważ pierwszy z tych aktów nie ma zastosowania do pomocy publicznej regulowanej tzw. tarczą antykryzysową (tj. pomocy podlegającej obowiązkowi notyfikacji Komisji Europejskiej), natomiast drugi z nich jest tylko wytyczną dla państwa członkowskiego, a nie źródłem praw i obowiązków dla osób i podmiotów. Z tego też powodu zaskarżona czynność została podjęta bez podstawy prawnej.
W ocenie Sądu z powyższym stanowiskiem Skarżącej nie sposób się zgodzić. Zgodnie z art. 15zzzh ust. 1 ustawy COVID-19 wsparcie:
1) o którym mowa w art. 15gga, art. 15ka, art. 15kb, art. 15m, art. 15m1, art. 15p, art. 15q, art. 15za ust. 2, art. 15zs1, art. 15zs2, art. 15zzb–15zze, art. 15zze2, art. 15zze4, art. 31zo oraz art. 31zy10,
2) udzielone na podstawie art. 67a § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa w związku z COVID-19 – w przypadku podatku, którego termin płatności upływa po dniu 31 grudnia 2019 r., lub zaległości podatkowej powstałej po tym dniu,
- zgodne z warunkami zawartymi w Komunikacie Komisji - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (2020/C 91 I/01) (Dz. Urz. UE C 91I z 20.03.2020, str. 1) stanowi pomoc publiczną mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce.
Komunikat Komisji wskazuje zaś m.in., że pomoc nie może być przyznawana przedsiębiorstwom, które w dniu 31 grudnia 2019 r. znajdowały się już w trudnej sytuacji (w rozumieniu ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych sekcja 3.1, pkt 22 lit. C Komunikatu. Przez rozporządzenie w sprawie wyłączeń grupowych należy rozumieć rozporządzenie nr 651/2014, które w art. 2 pkt 18 definiuje "przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji" jako przedsiębiorstwo, wobec którego zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności:
a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznawanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Do celów niniejszego przepisu "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek podanych w załączniku I do dyrektywy 2013/34/UE 45 , a "kapitał zakładowy" obejmuje, w stosownych przypadkach, wszelkie premie emisyjne;
b) w przypadku spółki, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej kapitału wykazanego w sprawozdaniach finansowych tej spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Do celów niniejszego przepisu "spółka, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek wymienionych w załączniku II do dyrektywy 2013/34/UE;
c) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością lub spełnia kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego, by zostać objętym zbiorowym podstępowaniem w związku z niewypłacalnością na wniosek jej wierzycieli;
d) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo otrzymało pomoc na ratowanie i nie spłaciło do tej pory pożyczki ani nie zakończyło umowy o gwarancję lub otrzymało pomoc na restrukturyzuję i nadal podlega planowi restrukturyzacyjnemu;
e) w przypadku przedsiębiorstwa, które nie jest MŚP, jeśli w ciągu ostatnich dwóch lat: 1) stosunek księgowej wartości kapitału obcego do kapitału własnego tego przedsiębiorstwa przekracza 7,5 oraz 2) wskaźnik pokrycia odsetek zyskiem EBITDA tego przedsiębiorstwa wynosi poniżej 1,0.
Należy zauważyć, że przywołanym powyżej przepisom odpowiadała treść wniosku o przyznanie świadczeń na podstawie art. 15gga albo aktów wykonawczych wydanych na podstawie art. 15ggb ust. 1 ustawy COVID-19 na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków funduszu gwarantowanych świadczeń pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników.
Skarżąca w załączniku nr 2 do wniosku: Formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc publiczną związaną z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 oraz jej skutków – stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 lipca 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz.U. z 2020 r. poz.1338), zgodnie z punktem B podała informacje dotyczące jej sytuacji ekonomicznej, tj. podmiotu, któremu ma być udzielona pomoc publiczna:
Czy na dzień 31 grudnia 2019 r.:
a) w przypadku spółki akcyjnej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki komandytowo-akcyjnej, wysokość niepokrytych strat przewyższała 50% wysokości kapitału zarejestrowanego? TAK, NIE, NIE DOTYCZY,
b) w przypadku spółki jawnej, spółki komandytowej, spółki partnerskiej oraz spółki cywilnej wysokość niepokrytych strat przewyższała 50% wysokości jej kapitału według ksiąg spółki? TAK, NIE, NIE DOTYCZY,
c) podmiot spełniał kryteria kwalifikujące go do objęcia postępowaniem upadłościowym? TAK, NIE, NIE DOTYCZY,
d) w przypadku podmiotu innego niż mikroprzedsiębiorca, mały lub średni przedsiębiorca w ciągu ostatnich dwóch lat stosunek długów do kapitału własnego był większy niż 7,5, a stosunek zysku operacyjnego powiększonego o amortyzację do odsetek był niższy niż 1? TAK, NIE, NIE DOTYCZY.
Z powyższego wynika zatem, że Skarżąca spełniała dwie przesłanki pozwalające uznać ją za przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji finansowej. W rozpoznawanej sprawie organ uznał, że Spółka spełniła przesłanki określone art. 2 pkt 18 lit. a i lit. e ww. rozporządzenia. Natomiast do uznania, że przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji wystarczające było spełnienie tylko jednej z wymienionych przesłanek.
Odnosząc się wprost do zarzutów skargi zauważyć trzeba, że art. 15zzzh ustawy COVID-19 ustawodawca zawarł odesłanie do ww. Komunikatu Komisji w zakresie dookreślenia jakim podmiotom i w jakim zakresie można w czasie trwające epidemii COVID-19 udzielić wsparcia - jednolitego dla wszystkich krajów członkowskich UE. Wynika to z art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE, który upoważnia Komisję do stwierdzenia zgodności pomocy z rynkiem wewnętrznym, jeżeli pomoc ta ma na celu "zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce państwa członkowskiego". Krajowy ustawodawca zawarł takie odwołanie chcąc, aby wymienione w powołanym przepisie instrumenty wsparcia w czasie trwającej epidemii (m.in. świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników), stanowiące pomoc publiczną w rozumieniu prawa wspólnotowego, nie naruszały postanowień art. 107 TFUE. W ten sposób z jednej strony konkretne instrumenty wsparcia w dobie kryzysu wywołanego epidemią COVID-19 wprowadzono do polskiego porządku prawnego mocą przepisu rangi ustawowej, z drugiej - zaznaczono, że odpowiadają one wspólnym dla wszystkich krajów członkowskich UE warunkom przyznawania pomocy publicznej określonym w powołanym Komunikacie Komisji, z trzeciej zaś dookreślono, że wsparcie to - jako dopuszczalna pomoc publiczna - ma na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce. Jak wskazuje się zaś w pkt 2.18 omawianego Komunikatu Komisji "biorąc pod uwagę, że epidemia COVID-19 dotyka wszystkie państwa członkowskie, a wprowadzone przez nie środki ograniczające rozprzestrzenianie epidemii negatywnie wpływają na sytuację przedsiębiorstw, Komisja uważa, że pomoc państwa jest uzasadniona i może zostać uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE przez określony czas w celu zaradzenia niedoborowi płynności wśród przedsiębiorstw oraz zagwarantowania, że zakłócenia spowodowane epidemią COVID-19 nie zagrożą ich rentowności, szczególnie jeśli chodzi o MŚP." Dalej w pkt 2.19 wskazuje się, że: "W niniejszym komunikacie Komisja określa warunki zgodności z rynkiem wewnętrznym, które będzie stosowała w odniesieniu do pomocy przyznanej przez państwa członkowskie na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE. Państwa członkowskie muszą zatem wykazać, że środki pomocy państwa zgłoszone Komisji na mocy niniejszego komunikatu są konieczne, odpowiednie i proporcjonalne, aby zaradzić poważnym zaburzeniom w gospodarce danego państwa członkowskiego, oraz że wszystkie warunki określone w niniejszym komunikacie są w całości spełnione."
W ocenie Sądu cytowany powyżej art. 15zzzh ust. 1 pkt 1 ustawy COVID-19 stanowił zatem podstawę kompetencji organu do analizowania wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek pod kątem sytuacji ekonomicznej przedsiębiorcy. Podzielić należy pogląd (por. np. wyrok tut. Sądu o sygn. V SA/Wa 1488/21, CBOSA), że przepis ten operuje odesłaniem i to podwójnym, ponieważ wskazując m.in., że wsparcie, o którym mowa w art. 15gga, ma być zgodne z warunkami zawartymi w komunikacie Komisji, w zakresie rozumienia pojęcia "przedsiębiorstwo będące w trudnej sytuacji" pośrednio (przez ww. Komunikat) odsyła dalej, tj. do definicji legalnej tegoż pojęcia zawartej w art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji nr 651/2014. W sekcji 3.1, pkt 22 lit. c ww. komunikatu określono bowiem, że "pomoc nie może być przyznawana przedsiębiorstwom, które w dniu 31 grudnia 2019 r. znajdowały się już w trudnej sytuacji w rozumieniu ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych". Rozporządzeniem tym jest – jak już wskazano powyżej – rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014, które w art. 2 pkt 18 definiuje "przedsiębiorstwo będące w trudnej sytuacji".
Sąd nie neguje przy tym stanowiska Skarżącej, iż Komunikat nie stanowi źródła prawa. Nie zmienia to jednak faktu, że źródło odesłania do tego Komunikatu i dalej do rozporządzenia 651/2014 ma charakter ustawowy, jako że norma odniesienia znajduje umocowanie w prawie powszechnie obowiązującym – ustawie COVID-19, co czyni definicję "przedsiębiorstwa będącego w trudnej sytuacji" składnikiem treści normatywnej. Norma odniesienia jest więc w przedmiotowym przypadku rekonstruowana nie tylko z tzw. prawa miękkiego, tj. komunikatu Komisji, lecz także z prawa powszechnie obowiązującego w rozumieniu art. 91 ust. 3 Konstytucji w zw. z art. 288 TFUE, tj. rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. Należy przy tym dodać, że stosowanie Komunikatu zostało zaaprobowane w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie wskazuje się, że krajowy ustawodawca określając w ustawie COVID-19 warunki przyznania pomocy de minimis wyraźnie uzależnił przyznanie tej pomocy od spełnienia warunków przyznania pomocy publicznej zgodnie z prawem unijnym, to jest w tym przypadku zgodnie z obowiązującymi w dacie przyznania pomocy (wydania decyzji) warunkami wynikającymi z Komunikatu (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2022 r. o sygn. akt I GSK 1127/21).
Za niezasadną Sąd uznał argumentację skargi odnoszącą się do odmiennego uregulowania wnioskowanej pomocy w ramach sekcji 3.10 Komunikatu w stosunku do postanowień zawartych w jego sekcji 3.1. Zdaniem Sądu, regulacje zawarte w sekcji 3.1 Komunikatu mają charakter uniwersalny (ogólny) i odnoszą się do wszystkich form pomocy uszczegółowionych w kolejnych podsekcjach sekcji 3 "Tymczasowe środki pomocy państwa". Należy zauważyć, że w ramach sekcji 3.1 zawarto przepisy ogólne odnoszące się do "Ograniczonych kwot pomocy", zaś w kolejnych podsekcjach uszczegółowiono konkretne "formy" pomocy, takie jak np. pomoc w formie subsydiowania wynagrodzeń w celu uniknięcia zwolnień podczas epidemii COVID-19 (sekcja 3.10). Nie oznacza to jednak, że w przypadku tej ostatniej formy udzielenia pomocy nie znajdą również zastosowania ogólne zasady wyrażone w ramach sekcji 3.1 Komunikatu dotyczące ograniczonych kwot pomocy, w tym odnoszące się do zakazu udzielania pomocy przedsiębiorstwom, które w dniu 31 grudnia 2019 r. znajdowały się w trudnej sytuacji (pkt 22 lit. c).
W świetle przywołanych przepisów brak było podstaw do udzielenia Skarżącej wsparcia, o którym mowa w art. 15gga ustawy COVID-19 w sytuacji, gdy Spółka oświadczyła, że zarówno na dzień 31 grudnia 2019 r., wysokość niepokrytych strat spółki przewyższała 50% wysokości kapitału zarejestrowanego, a także, że w ciągu ostatnich dwóch lat stosunek długów do kapitału własnego był większy niż 7,5, a stosunek zysku operacyjnego powiększonego o amortyzację do odsetek był niższy niż 1.
Jak już wcześniej wskazano z art. 2 pkt 18 ww. rozporządzenia nr 651/2014 do uznania przedsiębiorstwa za przedsiębiorstwo będące w trudnej sytuacji wystarczy, by spełniało jedną z przesłanek określoną w tym przepisie.
Podsumowując wskazać należy, że wniosek o udzielenie pomocy złożony przez Stronę na podstawie art. 15zzzh ust. 1 pkt 1 ustawy COVID-19 powinien być rozpatrzony w oparciu o Komunikat Komisji. Krajowy ustawodawca określając w ustawie COVID-19 warunki przyznania pomocy wyraźnie uzależnił jej przyznanie od spełnienia warunków przyznania pomocy publicznej zgodnie z prawem unijnym, to jest w tym przypadku zgodnie z obowiązującymi w dacie przyznania pomocy (wydania rozstrzygnięcia) warunkami wynikającymi z Komunikatu. Określając te warunki Komunikat odwoływał się natomiast do legalnej definicji pojęcia "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" zawartej w art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014, co tym samym czyniło tę definicją składnikiem treści normatywnej art. 15zzzh ust. 1 pkt 1 ustawy COVID-19.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, o czym orzekł – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło