V SA/Wa 49/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-10-08
Skład orzekający: sędzia WSA – Małgorzata Rysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie wniesione przez osobę częściowo ubezwłasnowolnioną, która jest już reprezentowana przez ustanowionego kuratora, jest dopuszczalne?Ratio decidendi
Zażalenie wniesione przez osobę częściowo ubezwłasnowolnioną, która jest już reprezentowana przez ustanowionego kuratora, jest niedopuszczalne. Osoba taka nie posiada zdolności procesowej w postępowaniu sądowym, a jej reprezentantem jest kurator, który działa w jej zastępstwie.Stan faktyczny
K K złożył skargę na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Następnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został uwzględniony w częściowym zakresie. Okazało się, że K K został częściowo ubezwłasnowolniony i ustanowiono dla niego kuratora. Kurator poparł skargę i czynności dokonane przez K K. K K wniósł sprzeciw od postanowienia przyznającego prawo pomocy, który został odrzucony z uwagi na brak zdolności do czynności prawnych. Następnie K K złożył zażalenie na postanowienie odrzucające sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Odrzucono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA – Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 8 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie ze skargi K K na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie płatności do gruntów rolnych postanawia: odrzucić zażalenie
W dniu 28 listopada 2008 r. ( data nadania pocztowego ) K K złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W z dnia[..] października 2008 r. nr [...]
W dniu 31 marca 2009 r. ( data nadania pocztowego ) skarżący złożył na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych
Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2009 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż wobec skarżącego zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
z uwagi na brak oszczędności pieniężnych, jak też przedmiotów wartościowych oraz
wysokość dochodu uzyskiwanego z działalności rolniczej. Ponadto zaznaczył, iż fakt prowadzenia w stosunku do skarżącego postępowania egzekucyjnego, zły stan zdrowia oraz problemy ze spłatą stałych należności świadczą o niemożności poniesienia przez niego pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania.
Pismem z dnia 18 maja 2009 r. ( data nadania pocztowego ) A S poinformowała, iż K K postanowieniem Sądu Okręgowego dla W z dnia [..] lutego 2006 r. sygn. akt [...] został ubezwłasnowolniony częściowo z powod [...] . Ponadto wskazała, iż postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. Sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w O ustanowił dla KK kuratora w jej osobie upoważniając do reprezentowania KK przy załatwianiu wszelkich spraw urzędowych, majątkowych i w postępowaniu sądowym. Do pisma kurator załączył kopie w/w orzeczeń z oznaczeniem ich prawomocności.
Zarządzeniem z dnia 20 maja 2009 r. wezwano kuratora skarżącego do wskazania, czy potwierdza skargę oraz czynności dokonane w sprawie VSA/Wa 49/09 samodzielnie przez skarżącego w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Pismem z dnia 1 czerwca 2009 r. kurator skarżącego oświadczył, iż popiera skargę oraz czynności dokonane przez K K.
W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 8 czerwca 2009 r. doręczono kuratorowi skarżącego odpis postanowienia z dnia 16 kwietnia 2009 r.
Pismem z dnia 20 czerwca 2009 r. ( data nadania pocztowego ) K K wniósł sprzeciw od postanowienia z dnia 16 kwietnia 2009 r. wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 29 lipca 2009 r. WSA w Warszawie odrzucił sprzeciw z uwagi na jego wniesienie przez osobę nieposiadającą zdolności do czynności prawnych.
Pismem z dnia 10 sierpnia 2009 r. K K złożył zażalenie na powyższe postanowienie WSA z dnia 29 lipca 2009 r. wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do brzmienia art. 26 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, oraz osoby fizyczne ograniczone w zdolności do czynności prawnych, mające zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach wynikających z czynności prawnych, których mogą dokonywać samodzielnie. Problematykę zdolności do czynności prawnych regulują przepisy Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny ( Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm. dalej jako k.c. ), osoba ubezwłasnowolniona częściowo ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych, zaś na podstawie art. 16 § 2 k.c. dla osoby ubezwłasnowolnionej częściowo ustanawia się kuratelę. Osoba częściowo ubezwłasnowolniona może bez zgody przedstawiciela ustawowego zawierać jedynie umowy należące do umów powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego (art. 20 k.c.), rozporządzać swoim zarobkiem - chyba że sąd opiekuńczy inaczej postanowił (art. 21 k.c.), oraz w pewnych wypadkach ma pełną zdolność do czynności prawnych dotyczących przedmiotów oddanych jej do swobodnego użytku przez przedstawiciela ustawowego (art. 22 k.c.).
Natomiast w administracyjnym prawie materialnym sporadycznie występują regulacje, które przewidują samodzielne działanie osób nieposiadających pełnej zdolności do czynności prawnych, gdyż zasadą jest, że takie osoby działają przez swoich przedstawicieli ustawowych ( art. 30 § 2 k.p.a. ).
Z kolei stosownie do treści art. 181 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ( Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) zakres reprezentacji przez kuratora osoby ubezwłasnowolnionej oznacza w postanowieniu sąd rodzinny.
W przedmiotowej sprawie wobec wskazania w postanowieniu Sądu Rejonowego w O z dnia [...] października 2006 r. Sygn. akt [...] iż kurator częściowo ubezwłasnowolnionego K K został upoważniony do reprezentowania go przy załatwianiu wszelkich spraw urzędowych , majątkowych i w postępowaniu sądowym K K nie może podejmować samodzielnie czynności w postępowaniu sądowym, gdyż nie przysługuje mu zdolność do czynności procesowych. W jego zastępstwie działa przedstawiciel ustawowy - kurator A S, która sama zgłosiła się do postępowania.
Z tych też przyczyn, zażalenie wniesione przez osobę nieposiadającą zdolności procesowej, w sytuacji w której w postępowaniu jest ona już reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego jest niedopuszczalne i na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. podlega odrzuceniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło