V SA/Wa 490/10

WyrokWSA w Warszawie2010-07-08

Skład orzekający: Dorota Mydłowska, Izabella Janson, Beata Krajewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka będąca nabywcą przedsiębiorstwa, która na mocy umowy sprzedaży zobowiązała się do samodzielnego regulowania wszelkich zobowiązań powstałych lub ujawnionych po dacie sprzedaży, może być uznana za stronę postępowania podatkowego dotyczącego zobowiązań sprzedającego powstałych przed datą sprzedaży, mimo że decyzja została skierowana do sprzedającego?
Ratio decidendi
Spółka będąca nabywcą przedsiębiorstwa, która na mocy umowy sprzedaży zobowiązała się do samodzielnego regulowania wszelkich zobowiązań powstałych lub ujawnionych po dacie sprzedaży, nie może być uznana za stronę postępowania podatkowego dotyczącego zobowiązań sprzedającego powstałych przed datą sprzedaży, nawet jeśli posiada interes faktyczny. Odpowiedzialność nabywcy przedsiębiorstwa za zaległości podatkowe sprzedającego powstaje do dnia nabycia, jednak zapisy umowy mogą wyłączyć odpowiedzialność nabywcy za zobowiązania powstałe lub ujawnione po nabyciu.
Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję dotyczącą retrospektywnego zaksięgowania należności celnych i kwoty długu celnego wobec P. K. P. K. złożył odwołanie, które zostało wniesione przez "D." Sp. z o.o. jako podmiot inny niż adresat decyzji. Organ celny ustalił, że spółka nabyła przedsiębiorstwo P. K. na mocy umowy sprzedaży, w której sprzedający zobowiązał się do samodzielnego regulowania zobowiązań powstałych lub ujawnionych po dacie sprzedaży. Dyrektor Izby Celnej stwierdził niedopuszczalność odwołania, uznając spółkę za podmiot niebędący stroną postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących kręgu stron postępowania i odpowiedzialności nabywcy przedsiębiorstwa.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Protokolant - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2010 r. sprawy ze skargi P. K. i D. Sp. z o.o. w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania; oddala skargę. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. skierowaną do P. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "D.", Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. orzekł o retrospektywnym zaksięgowaniu należności celnych w następstwie zmiany klasyfikacji taryfowej importowanych towarów oraz kwoty długu celnego. Strona została również obciążona odsetkami od nieuiszczonego cła za okres od dnia powstania długu celnego do dnia złożenia wniosku o zmianę klasyfikacji taryfowej urządzeń objętych zgłoszeniem celnym SAD nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. Od powyższej decyzji P. K., działając jako członek Zarządu "D." Spółka z o.o. złożył odwołanie do organu wyższej instancji, wnosząc o jej uchylenie w całości. Z uwagi na fakt, iż odwołanie wniósł podmiot inny niż adresat decyzji, organ celny podjął czynności celem ustalenia czy "D." Spółka z o.o. jest następcą prawnym firmy "D." P. K., w szczególności zwrócił się do odwołującego o przedstawienie stosownych dokumentów oraz wystąpił do Urzędu Skarbowego w Z. W odpowiedzi nadesłano decyzję Prezydenta Miasta Z z dnia [...] czerwca 2004 r. o wykreśleniu z dniem [...] czerwca 2004 r. z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dokonanego w dniu [...] maja 2003 r. dotyczącego działalności prowadzonej przez P. K. jako "D.". Nadesłano również umowę sprzedaży przedsiębiorstwa z dnia [...] czerwca 2004 r. zawartą pomiędzy P. K. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą "D.", a "D." Sp. z o.o. reprezentowaną przez Członka Zarządu A. K. Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. W uzasadnieniu tego postanowienia organ celny stwierdził, że odwołujący się jest podmiotem innym niż adresat decyzji. Wnosząca odwołanie "D." Spółka z o.o., nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 133 Ordynacji podatkowej. "D." Sp. z o.o. nie jest bowiem ani następcą prawnym firmy "D." P. K. ani podmiotem przekształconym w rozumieniu przepisów rozdziału 14 Ordynacji podatkowej. Na powyższe postanowienie P. K. i "D." Sp. z o.o. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie, lub ewentualnie stwierdzenie jego nieważności bądź stwierdzenie, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa. Skarżący wnieśli również o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono rażące naruszenie art. 134 § 1 w zw. z art. 112 § 1 oraz art. 133 Ordynacji podatkowej. Uzasadniając powyższe zarzuty podniesiono w szczególności, że "D." Spółka z o.o., będąca nabywcą firmy "D." P. K., odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z P. K. zgodnie z art. 112 §1 Ordynacji podatkowej i jest podmiotem mającym przymiot strony w rozumieniu art. 134 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący wskazali również, że zgodnie z art. 133 Ordynacji podatkowej stroną w postępowaniu podatkowym jest m.in. każdy czyjego interesu działanie organu podatkowego chociażby pośrednio dotyczy. W ocenie Skarżących interes "D." Sp. z o.o., o którym mowa w tym przepisie jest oczywisty i wynika właśnie z odpowiedzialności Spółki jako nabywcy przedsiębirstwa P. K. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem w granicach zakreślonych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Stosując środki określone w wyżej wskazanych ustawach sądy dokonują oceny, czy zaskarżone rozstrzygnięcie organu administracji odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie decyzji lub postanowienia. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Powoływany w skardze przez Skarżących art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej istotnie stanowi, iż stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a, którzy z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do których czynność organu podatkowego się odnosi lub których interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Podobny zakres podmiotów mogących mieć przymiot strony wskazywał także przywoływany w skardze, chociaż uchylony z dniem 1 stycznia 2003 r., art. 134 § 1 Ordynacji podatkowej. Podkreślić jednakże należy, iż przepis art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej na pierwszy plan wysuwa "interes prawny" podmiotów żądających czynności organu podatkowego lub "interes prawny" podmiotów, których dotyczy działanie organu podatkowego. W rozpoznawanej sprawie organ, zdaniem Sądu, właściwie ocenił, iż "D." Spółka z o.o. może mieć jedynie interes faktyczny we wniesieniu odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. dotyczącej retrospektywnego zaksięgowania należności celnych w następstwie zmiany klasyfikacji taryfowej importowanych towarów oraz kwoty długu celnego związanych ze zgłoszeniem celnym SAD z [...] maja 2004 r., która to decyzja adresowana była do P. K. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i sądów wojewódzkich jest ugruntowane i sprowadza się do stanowiska, któremu NSA dał wyraz między innymi w wyroku z dnia 28 maja 2009 r.,( sygn. I FSK 392/08) wprost stwierdzając, iż z faktu, że w art. 133 § 1 wymieniono jako potencjalne strony w postępowaniu podatkowym podatników, płatników, inkasentów lub ich następców prawnych, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110 - 117 Ordynacji podatkowej, nie można wyprowadzać wniosku, że w każdym z postępowań podatkowych prowadzonych wobec jednej kategorii podmiotów, wymienionych w tym przepisie, mogą brać udział osoby czy jednostki zaliczane do innej kategorii podmiotów. Każda z tych osób czy jednostek nabywa status strony w postępowaniu, w którym wobec niej konkretyzują się prawa lub obowiązki wynikające z przepisów prawa podatkowego. Bezspornie, w rozpoznawanej sprawie, wobec treści § 4 umowy z dnia 4 czerwca 2004 r., którą P. K. jako prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "D." sprzedał na rzecz "D." Sp. z o.o. składniki przedsiębiorstwa określone w § 1 powołanej umowy Spółka nie jest podmiotem, którego własny interes prawny podlegałby konkretyzacji w postępowaniu podatkowym, w toku którego wydana została decyzja z dnia [...] kwietnia 2007 r. skierowana do P. K. Zgodnie bowiem z treścią § 4 strony umowy uzgodniły, iż :"W razie, gdyby po zawarciu niniejszej umowy powstało lub ujawniło się istnienie jakiegokolwiek zobowiązania, Sprzedający zobowiązuje się niezwłocznie je uregulować". Zapis ten przesądza o wyłącznej odpowiedzialności Skarżącego za wszystkie jego zobowiązania powstałe lub ujawnione po sprzedaży przedsiębiorstwa. Z powołanego w skardze art. 112 § 1 Ordynacji podatkowej wprawdzie wynika, iż nabywca przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, to jak wywiódł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 kwietnia 2006 r., sygn. III SA/Wa 1393/05, odpowiedzialność ta zarysowana jest szeroko i do jej zaistnienia może dojść w konsekwencji dokonania rozmaitych czynności prawnych, w tym umów kupna-sprzedaży, które kształtują wzajemne obowiązki stron umowy. Z zapisu § 4 umowy z dnia [...] czerwca 2004 r. jednoznacznie wynika wyłączenie odpowiedzialności nabywcy firmy "D." za zobowiązania powstałe lub ujawnione po nabyciu przez niego tego przedsiębiorstwa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, podzielając stanowisko Dyrektora Izby Celnej w W. wyrażone w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] grudnia 2009 r., oddalił skargę w oparciu o art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło