V SA/Wa 493/18

WyrokWSA w Warszawie2018-10-29

Skład orzekający: Tomasz Zawiślak, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Izabella Janson

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy realizacja zadania publicznego dofinansowanego z dotacji przez inne podmioty niż bezpośredni beneficjent umowy dotacyjnej, ale wskazane we wniosku i załącznikach do umowy, stanowi wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że realizacja projektu poprzez Wojewódzkie Szkolne Związki Sportowe (WSZS), które były wskazane we wniosku i załącznikach do umowy dotacyjnej, nie stanowiła naruszenia umowy ani przepisów ustawy o finansach publicznych. Skoro cel umowy został osiągnięty w terminie, a udział WSZS był przewidziany w dokumentacji aplikacyjnej, organ błędnie uznał dotację za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona, a postępowanie umorzone.
Stan faktyczny
Minister Sportu i Turystyki zobowiązał związek sportowy S. do zwrotu dotacji w kwocie 28.650,00 zł wraz z odsetkami, uznając, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, ponieważ umowa była realizowana przez inne związki sportowe (WSZS), a nie bezpośrednio przez S. Po utrzymaniu tej decyzji w mocy przez Ministra w drodze decyzji drugiej instancji, S. złożył skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Sportu i Turystyki, umorzył postępowanie administracyjne i zasądził od Ministra Sportu i Turystyki na rzecz S. kwotę 4476,50 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2018 r. sprawy ze skargi S. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji do budżetu państwa 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] października 2017 r., nr [...]; 2) umarza postępowanie administracyjne; 3) zasądza od Ministra Sportu i Turystyki na rzecz S. kwotę 4476,50 zł (słownie: cztery tysiące czterysta siedemdziesiąt sześć złotych i pięćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną przez S. (dalej jako Skarżący, Związek, SZS, Beneficjent) decyzją Minister Sportu i Turystyki z dnia (...)stycznia 2018 r. nr (...)utrzymał w mocy decyzję Ministra Sportu i Turystyki nr (...)z dnia (...)października 2017 r. w sprawie zobowiązania S. z siedzibą w W. do zwrotu kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 28.650,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczanymi od dnia 5 maja 2016 r., tj. od dnia przekazania środków. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: S. zawarł w dniu (...)marca 2016 r. z Ministrem Sportu i Turystyki umowę nr (...), której przedmiotem była realizacja zadania "Zawody dla Domów Dziecka i Ośrodków Szkolno-Wychowawczych w grach i zabawach". W wyniku kontroli realizacji zadania Minister Sportu i Turystyki stwierdził, że umowa została zawarta przez S., była zaś realizowana przez inne związki sportowe, tj. Wojewódzkie Szkolne Związki Sportowe i na tej podstawie organ stwierdził, że doszło do wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem i w wystąpieniu pokontrolnym zobligował SZS do zwrotu części kwoty dotacji w wysokości 28.650 zł wraz z odsetkami, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od 5 maja 2016 r., tj. od dnia przekazania środków. W wyniku wszczętego postępowania administracyjnego Minister Sportu i Turystyki w dniu (...)października 2017 r. wydał decyzję nr (...)wzywającą Związek do zwrotu zakwestionowanej części dotacji. W uzasadnieniu Minister wskazał, że umowa została zawarta przez S., była natomiast realizowana i rozliczana przez Wojewódzkie Szkolne Związki Sportowe (zwane dalej WSZS), niezgodnie z postanowieniami umowy tj. § 15, zgodnie z którym zapisano, iż wszelkie zmiany umowy i załączników wymagają zachowania formy pisemnego aneksu. We wniosku nie zawarto informacji o porozumieniach z WSZS. Stwierdzono też, że S. nie wnioskował o podpisanie aneksu, na podstawie którego przekazałby realizację zadania na inne podmioty. W związku z powyższym, realizacja umowy przez inny podmiot (nie określony w umowie lub wniosku, które stanowią integralną część umowy) jest rażącym naruszeniem postanowień umowy - § 15 umowy nr (...), zgodnie z którym wszelkie zmiany umowy i załączników wymagają zachowania formy pisemnego aneksu. W toku kontroli stwierdzono również, iż większość dokumentów finansowych, w łącznej kwocie 28.650,00 zł, były księgowane na WSZS co oznacza, że zadanie zostało zrealizowane niezgodnie z umową. W wyniku przeprowadzonego postępowania należy uznać, że kwota dotacji w wysokości 28.650,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonych od dnia przekazania dotacji, tj. od dnia 5 maja 2016 r., została przypisana do zwrotu w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości w zakresie wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 pkt 1 ustawy o finansach publicznych. Strona skarżąca złożyła do Ministra Sportu i Turystyki wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Sportu i Turystyki decyzją z dnia (...)stycznia 2018 r. nr (...)utrzymał w mocy decyzję Ministra Sportu i Turystyki nr (...)z dnia (...)października 2017 r. w sprawie zobowiązania S. do zwrotu kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości W uzasadnieniu wskazano, że w odniesieniu do realizacji umowy dotacyjnej, zawartej ze Stroną w dniu (...)marca 2016 r., nr (...) stwierdzono następujące nieprawidłowości: 1) Miało miejsce przeniesienie praw przez SZS z zawartej umowy na inne podmioty bez poinformowania o tym fakcie Ministra Sportu i Turystyki - przez inne podmioty, należy rozumieć inne niż SZS związki sportowe. 2) Miało miejsce niepodpisanie przez SZS z tymi związkami sportowymi (np. z E. Szkolnym Związkiem Sportowym czy Szkolnym Związkiem Sportowym "(...)" we W. i innymi podmiotami), porozumień na realizację zadań w 2016 r. po zawarciu umowy o dotację - pewnego typu porozumienia zostały wprawdzie zawarte w dniu 4 stycznia 2016 r. czyli przed zawarciem umowy o dotację - jednak po ich treści, nie można stwierdzić czy zawierane porozumienia dotyczyły tego właśnie zadania publicznego, czy też zupełnie innego. 3) Po podpisaniu umowy dotacyjnej, SZS przesłał informację do zainteresowanych realizacją zadania WSZS. W okresie od marca do kwietnia 2016 r. obowiązywał bowiem termin uszczegółowienie programu imprez, które powinny odbyć się w ramach realizacji zadania w różnych miejscowościach na terenie kraju, w których działają WSZS, zainteresowane realizacją zadania. We wniosku zaktualizowanym, stanowiącym załącznik do zawartej umowy z (...)marca 2016 r. w punkcie "II Opis zadania" wymieniono "miejsce wykonania zadania: Z., E., F., P., P.", natomiast w miejscu wniosku "Szczegółowy zakres" podano miejsce przeprowadzenia imprez - zawodów dla dzieci i młodzieży z Domów Dziecka i Ośrodków Szkolno- Wychowawczych: Z., E.., F., O. z informacją, że zawody te będą realizowane na przełomie maja i czerwca, uwzględniając takie okazje jak Dzień Dziecka i Tydzień Sportu Szkolnego. Dołączone programy imprez zawierają terminy: 1 czerwca 2016 r. lub 14 czerwca 2016 r. Nie dołączono programu imprezy mającej się odbyć w O. - występuje tutaj więc nieścisłość w załączonym do umowy dotacyjnej wniosku. Zadanie z umowy dotacyjnej zostało przekazane do realizacji przez różne związki sportowe - pomimo braków tego typu postanowień w treści umowy dotacyjnej. Dokumenty finansowe, poddane analizie w postępowaniu kontrolnym oraz ponownie zebrane i poddane sprawdzeniu w niniejszym postępowaniu administracyjnym, w liczbie 75-u z których większość stanowiły Faktury VAT oraz w tym 5 list płac osób zatrudnionych przy realizacji zadania, kwotowo po łącznym zliczeniu wyniosły 30.000,00 zł, a więc dokładnie taką kwotę na jaką przyznano dotację. Jednak 73 dokumenty zostały wystawione na inne podmioty, niebędące stroną umowy dotacyjnej, czyli na WSZS, w łącznej kwocie 28.650,00 zł Analizując postanowienia umowy dotacyjnej nr (...)zawartej w dniu [...] marca 2016 r. pomiędzy Skarbem Państwa - Ministrem Sportu i Turystyki, a S., dotyczącej dofinansowania zadania publicznego ze środków budżetu państwa: "Zawody dla Domów Dziecka i Ośrodków Szkolno - Wychowawczych w grach i zabawach", stwierdzono, iż: 1) SZS w umowie dotacyjnej jest jedynym zleceniobiorcą: w § 1 ust. 6 umowy wskazano: "Zleceniobiorca zobowiązuje się do wykorzystania przyznanych środków finansowych zgodnie z celem, na jaki je uzyskał i na warunkach określonych niniejszą umową" - postanowienie to określa jednoznacznie pojedynczego zleceniobiorcę i zobowiązuje do wykonania umowy z uwagi na jej cel i warunki. 2) W § 2 ust. 3 umowy, określono dopuszczalność zmiany w zakresie rzeczowo-finansowym, ale nie dopuszczono zmiany, co do podmiotu zleceniobiorcy, ani w tym miejscu umowy ani w żadnym innym jej postanowieniu. 3) Treść § 3 ust. 1 umowy stanowi, że: "Zleceniodawca przyznaje Zleceniobiorcy dotację celową w kwocie ", natomiast w § 3 ust 6, zapisano: "Przyznane środki finansowe o których mowa w ust. 1, zostaną przekazane w transzach na rachunek bankowy Zleceniobiorcy nr", dalej ust. 7 zawiera postanowienie, że: "Zleceniodawca oświadcza, że jest jedynym posiadaczem wskazanego w ust. 6 umowy rachunku bankowego i zobowiązuje się do utrzymania wskazanego powyżej rachunku bankowego nie krócej niż do chwili dokonania, wynikających z umowy, ostatecznych rozliczeń ze Zleceniodawcą" - nie ma tutaj zgody Organu na jakikolwiek inny podmiot jako beneficjenta dotacji. 4) § 8 ust. 1 umowy dotacyjnej stanowi, że: "Przyznane środki finansowe, określone w § 3 ust. 1, Zleceniobiorca jest zobowiązany wykorzystać przez zapłatę za zrealizowane zadanie do dnia wskazanego w § 2 ust. 1 jako terminu końcowego wykonania zadania."- jednoznacznie zatem określono kto ma wykorzystać środki z dotacji i co rozumie się poprzez ich właściwe wykorzystanie. 5) W postanowieniu § 10 ust. 1 umowy, określono, kiedy umowa zostaje wypowiedziana przez Zleceniodawcę ze skutkiem natychmiastowym, a mianowicie w przypadku wykorzystania udzielonej dotacji niezgodnie z przeznaczeniem ("pkt 1") i między innymi przekazania przez Zleceniobiorcę części lub całości dotacji osobie trzeciej, z uchybieniem zapisów niniejszej umowy ("pkt 3"). 6) Postanowienie § 15 umowy, zawiera treść: "Wszelkie zmiany umowy i załączników wymagają zachowania formy pisemnego aneksu pod rygorem nieważności, z zastrzeżeniem § 2 ust. 5.", Umowa dotacyjna nie była aneksowana przez Stronę i Ministra. Nie było zatem wspólnej zgody na zmianę jej treści oraz sposobu jej wykonywania. 7) Postanowienie § 18 umowy, określa jakie załączniki stanowią część integralną umowy - w punkcie 9 wymieniona została oferta wraz z załącznikami. Oferta ta, posiada tytuł: "Wniosek". W części: "II. Opis zadania", na stronie 3 tego dokumentu, w tabeli pod hasłem: "Opis planowanych kolejnych działań służących realizacji zadania (z podaniem terminów)", SZS zapisał: "Po podpisaniu Umowy Zarząd Główny SZS przesyła informację do zainteresowanych WSZS. W okresie III-IV 2016 r. Wojewódzki SZS uszczegóławia program imprezy informując potencjalnych uczestników o zasadach uczestnictwa" - tylko w taki sposób uzgodniono rolę WSZS w realizacji zadania. W postanowieniach umowy brak jest podstaw do wykonywania tej umowy przez inne podmioty niż SZS, który zawarł umowę. Minister wskazał przy tym, że jeżeli podstawą udzielenia dotacji jest umowa, to przez wykorzystanie dotacji zgodnie z przeznaczeniem należy rozumieć wykorzystanie dotacji na realizację określonego w umowie celu i zgodnie z warunkami określonymi w umowie. W ramach analizy dokumentacji związanej z udzieleniem dotacji w niniejszej sprawie stwierdzono, że S. we wniosku o przyznanie środków nie poinformował Organu o podpisaniu lub planowanym podpisaniu porozumień z innymi związkami sportowymi w celu realizacji zadania pn. "Zawody dla Domów Dziecka i Ośrodków Szkolno-Wychowawczych w grach i zabawach" przez WSZS. Ponadto stwierdzono, że SZS nie wnioskował do Organu o podpisanie aneksu do umowy dotacyjnej, na podstawie którego przekazałby realizację zadania na inne podmioty. W związku z powyższym w ocenie Ministra, realizacja umowy dotacyjnej przez inny podmiot (nie określony w umowie lub wniosku, które stanowią integralną część umowy) jest rażącym naruszeniem postanowień tejże umowy. Podsumowując Minister stwierdził, że zarówno w umowie dotacyjnej jak i we wniosku o dofinansowanie, złożonym w dniu [...] marca 2016 r. oraz w wymaganych załącznikach ujętych w Programie "Sport dla Wszystkich" wskazano, że jedynym realizującym umowę był SZS. Umowa podpisana w dniu (...)marca 2016 r., została zawarta wyłącznie przez SZS i podmiot ten nie wnioskował o zawarcie dodatkowego aneksu (czy aneksów) na mocy którego przekazałby realizacje zadania publicznego na inne podmioty. WSZS działają jako osobne podmioty, związki sportowe, posiadają osobowość prawną, tym samym odrębne wpisy do Krajowego Rejestru Sądowego, prowadzą odrębną księgowość. SZS zaś jest również odrębnym związkiem sportowym. Dokumenty księgowe w liczbie: 73 - jak wskazano w wyniku przeprowadzonej kontroli oraz jak ustalono w prowadzonym postępowaniu administracyjnym - w łącznej kwocie 28.650,00 zł były księgowane na WSZS, jedynie dokumenty w liczbie 2, na kwotę 1.300,00 zł zostały wystawione na SZS co przesądza definitywnie, że zadanie zostało zrealizowane niezgodnie z umową (§ 4 umowy). S. zaskarżył w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Ministra Sportu i Turystyki decyzją z dnia (...)stycznia 2018 r. nr (...)utrzymał w mocy decyzję Ministra Sportu i Turystyki nr (...) z dnia (...) października 2017 r. w sprawie zobowiązania do zwrotu kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, wnosząc o uchylenie obydwu decyzji, jak też o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów tj. : 1. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego w tym w szczególności art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 2077, ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że doszło do wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem; 2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem zasad postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj. ▪ art. 6 K.p.a. przez wydanie decyzji administracyjnej opartej na błędnym zastosowaniu art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, tj. błędnej subsumcji ustalonego stanu faktycznego w odniesieniu do normy prawnej wynikającej z art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych; ▪ art. 7 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i braku rozpoznania materiału dowodowego (wyjaśnień Związku złożonych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy); ▪ art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania strony do organów Państwa, w szczególności przez brak uwzględnienia faktu, że Skarżący w ofercie na realizację zadania szczegółowo opisał zasoby kadrowe i organizacyjne, za pomocą których będzie wykonywał zadanie publiczne oraz wskazał na udział w realizacji zadania Wojewódzkich Szkolnych Związków Sportowych; ▪ art. 77 § 1 K.p.a. poprzez wydanie z urzędu decyzji bez przeprowadzenia właściwego postępowania administracyjnego, w szczególności przez brak rzetelnego i wyczerpującego odniesienia się do twierdzeń Skarżącego zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności przez nieprzedstawienie dowodów, które podważałyby argumenty Skarżącego przedstawione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ▪ naruszenie art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, którą to ocena przybrała cechy arbitralności zwłaszcza w zakresie, w jakim organ pominął zupełnie okoliczność, że udział Wojewódzkich Szkolnych Związków Sportowych w realizacji zadania publicznego był wykazywany w ofercie i zaakceptowany przez Ministra Sportu i Turystyki; ▪ naruszenie przepisu art. 107 K.p.a. poprzez nie wskazanie należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, w szczególności w zakresie wyjaśnienia w jaki sposób doszło do naruszenia art. 169 § 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych. W odpowiedzi na skargę Minister Sportu i Turystyki podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. 1369 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa materialnego w sposób, które miał wpływ na wynik sprawy, jak również przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Przechodząc do analizy sprawy w pierwszej kolejności należy przytoczyć podstawy prawne mające zastosowanie w sprawie, wynikające z treści ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2077, z p. zm.) dalej jako u.f.p. Sąd podkreśla przy tym, że dotacja stanowi nieodpłatne przekazanie pewnej kwoty środków publicznych określonemu podmiotowi w celu realizacji zadań publicznych, przy czym fakt zawarcia w tym przedmiocie umowy nie oznacza, że wszelkie stosunki pomiędzy stronami umowy będą regulowane przez przepisy prawa prywatnego. Przekazane środki nie tracą bowiem swego publicznoprawnego charakteru. Zawarta przez Związek umowa zawierała w § 1 ust. 6 postanowienia zobowiązujące beneficjenta do wykorzystania otrzymanych środków w sposób zgodny z celem, na jaki je uzyskał i na warunkach określonych umową. Integralną zaś częścią umowy były załączniki precyzujące, na co środki mają być wydane. Zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu państwa wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem - podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Natomiast w myśl art. 169 ust. 4 u.f.p. zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu państwa, zgodnie z art. 169 ust. 5 pkt 1 u.f.p. nalicza się, począwszy od dnia przekazania z budżetu państwa dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, z zastrzeżeniem, że jeżeli dotacja stanowi pomoc publiczną, w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, odsetki nalicza się od dnia przekazania dotacji beneficjentowi. Ustawodawca nie definiuje terminu dotacja wykorzystywana niezgodnie z przeznaczeniem. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, z czym Sąd zgadza się w całej rozciągłości, że wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem oznacza, przede wszystkim wykorzystanie jej na cel inny niż ten, który w świetle umowy o wsparcie miał być realizowany. Umowa o dofinansowanie zakreśla zarówno cel, jak również termin, w którym cel ten musi być realizowany. W tym miejscu trzeba ponownie wskazać, że Strona zobowiązała się do wykorzystania dotacji zgodnie z celem i na warunkach określonych umową (§ 1 ust. 6 umowy), wykorzystanie dotacji jest wydatkiem ze środków publicznych, a zatem granice upoważnienia do jej wykonania stanowi zakreślony termin i cel. W wielu wyrokach sądy administracyjne podkreślały również, że to na podmiocie dotowanym spoczywa ciężar wykazania, że otrzymana kwota dofinansowania została skonsumowana na realizację preferowanych przez dotującego celów (patrz: wyrok WSA w Łodzi z 3 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 1229/10, LEX nr 992020), a zobowiązanie do zwrotu dotacji powstaje z mocy prawa, zaś decyzja w przedmiocie zwrotu dotacji ma charakter deklaratoryjny (patrz: wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 marca 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 1748/07, LEX nr 506979). Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy w zasadzie jest bezsporny. Minister Sportu i Turystyki - działając na podstawie art. 11 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego (Dz. U. z 2004 r., poz. 1118 z późn. zm.) ogłosił Program "Sport dla Wszystkich". W "Dziale IV" ww. programu zatytułowanym: "Wnioskodawcy uprawnieni do uzyskania dofinansowania", zawarto dyspozycję, że "O przyznanie dofinansowania na realizację w ramach dofinansowania zadania, mogą ubiegać się organizacje pozarządowe, powołane do realizacji w ramach swojej podstawowej działalności statutowej zadania w zakresie upowszechniania sportu i kultury fizycznej. W szczególności są to podmioty o zasięgu ogólnopolskim, posiadające odpowiednie (ponadregionalne i wojewódzkie) struktury organizacyjne tj. związki stowarzyszeń, stowarzyszenia, fundacje". W dniu (...)marca 2016 r. Strona skarżąca - w ramach wskazanego Programu - zawarła z Ministrem umowę nr (...), której przedmiotem była realizacja zadania "Zawody dla Domów Dziecka i Ośrodków Szkolno-Wychowawczych w grach i zabawach". Z treści cyt. umowy wynika, że opis zadania został określony szczegółowo w ofercie złożonej przez zleceniobiorcę (§ 1 ust. 2). Wniosek Związku zawiera w swoich zapisach informacje, kto i w jakim zakresie będzie realizował projekt. I tak na str. 5 oferty (Wniosku) w dziale "II. Opis zadania" w części "Opis planowanych kolejnych działań służących realizacji zadania (z podaniem terminów)" znalazł się zapis: "Wojewódzki SZS przesyła w XI 2015 do Zarządu Głównego SZS propozycje planowanych zawodów (nazwa, termin, preliminarz, program), zgodnie z informacją przekazaną po ustaleniach Zarządu Głównego SZS. Po podpisaniu umowy Zarząd Główny SZS przesyła informacje do zainteresowanych WSZS. W okresie III-IV 2016 r. Wojewódzki SZS uszczegóławia program imprezy informując potencjalnych uczestników o zasadach uczestnictwa. (...) Rozliczenie zadania przez S. do końca VII 2016 r.". Jednocześnie z dziale "IV. Inne wybrane informacje dotyczące zadania" znalazły się zapisy świadczące o tym, że w miejscowościach, w których odbędą się imprezy, działają instancje SZS, którego działacze, animatorzy, wolontariusze są wielokrotnymi organizatorami podobnych przedsięwzięć dla dzieci i młodzieży. Nadto z tego punktu wynika, że SZS "jako Związek-związków ma swoje samodzielne jednostki i w związku z tym możliwość dobierania sobie współorganizatorów na terenie całego kraju" oraz że wskazane Wojewódzkie SZS są organizatorami zawodów dla dzieci. Również z dalszej części tego działu wynika, że SZS jest stowarzyszeniem ogólnopolskim o strukturze związku związków. Ogólnopolski SZS zrzesza 16 Wojewódzkich SZS, z kolei Wojewódzkie SZS zrzeszają powiatowe i gminne SZS oraz Szkolne i Uczniowskie Kluby Sportowe. Wojewódzkie SZS posiadają biura i urządzenia, co "umożliwia sprawne realizowanie każdego z zadań" . W treści oferty znalazł się też zapis, że "Wskazane przez nas Wojewódzkie SZS od wielu lat są organizatorami zawodów dla dzieci z Domów dziecka i Ośrodków Szkolno-Wychowawczych". Ponadto dane podane w treści wniosku o dotację, który był załącznikiem do umowy z dnia (...)marca 2016 r. , są potwierdzone zapisami Statutu S., który był również częścią tej oferty. Świadczą o tym § 3, § 12 pkt 1, § 26 pkt 1 ppkt 4, § 27 pkt 4, § 33 ppkt 3, § 38 pkt 1 ppkt 5 oraz § 40, z którego wynika wprost, że w ramach Związku mogą funkcjonować w województwach Wojewódzkie SZS. W świetle przedstawionych powyżej postanowień ogłoszenia o Programie, w ramach którego zawarto umowę, samej umowy i załączników do niej, nie można twierdzić, tak jak to stwierdza organ w swoich decyzjach, że w myśl § 4 umowy podmiotem realizującym zadanie publiczne powinien być wyłącznie SZS, który zobowiązał się prowadzić wyodrębnioną ewidencję księgową środków otrzymanych z dotacji oraz wydatków dokonywanych z tych środków na realizacje zadania, opisywać w sposób właściwy dokumenty księgowe we własnym imieniu oraz przechowywać dokumentację przez okres 5 lat. W ocenie Sądu realizacja projektu poprzez Wojewódzkie SZS nie była sprzeczna z zawartą umową, albowiem wynikała w treści wniosku i załączników do niego. Z przytoczonych zapisów wynikało bowiem, że realizacja zadań opisanych w ofercie będzie realizowana przez Skarżącego poprzez poszczególne Wojewódzkie SZS, a nie bezpośrednio przez ogólnopolski S.. Reasumując należy uznać, że zarzuty postawione Skarżącemu dot. naruszenia wskazanych zapisów umowy, a tym samym działanie wbrew przepisom ustawy o finansach publicznych należy uznać za bezpodstawne. Skarżący osiągnął cel, umowę zrealizował w terminie, a zatem prowadzenie przez organ postępowania wszczętego zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. w sprawie zwrotu wykorzystanej dotacji niezgodnie z przeznaczeniem w ramach umowy z dnia (...)marca 2016 r. jest bezprzedmiotowe i jako takie winno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Należy przy tym wskazać, że sąd administracyjny rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu (czynności), a zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego aktu (czynności), zasadniczo nie podlega uwzględnieniu (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną lecz bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 72/06; uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09; wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych:www.orzeczenia.gov.pl) i dokonuje oceny, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał tym samym, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 145 § 1 ust. 1 litera a i c p.p.s.a., w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Nadto, na mocy art. 145 § 3 p.p.s.a., WSA umorzył postępowanie administracyjne w sprawie. Odnośnie do wniosku o zwrot kosztów, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje Skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do kosztów tych zalicza się między innymi koszty sądowe, w tym wpis, a także wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego stronę skarżącą, o czym stanowi art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a. Wniosek o zwrot kosztów Sąd rozstrzygnął zatem w oparciu o wskazane przepisy, zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę 4.476,50 zł, stanowiącą sumę uiszczonego w sprawie wpisu sądowego (859,50 zł) oraz wynagrodzenia radcy prawnego (3.600,00 zł), jak też zwrotu opłaty skarbowej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło