V SA/Wa 494/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2010 r. sprawy ze skargi H. N. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej oraz odmowy przyznania renty strukturalnej; oddala skargę. W dniu [...] grudnia 2005 r. H. N. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wniosek o przyznanie renty strukturalnej. Wniosek wraz z załącznikami nie zawierał informacji o toczącym się postępowaniu sądowym w sprawie przyznania H. N. renty zdrowotnej z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Do wniosku dołączono natomiast m.in. zaświadczenie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w S. z dnia [...] grudnia 2005 r. informujące o okresach podlegania przez H. N. ubezpieczeniu społecznemu rolników. W dniu [...] stycznia 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał postanowienie o spełnieniu wstępnych warunków do przyznania renty strukturalnej. Następnie w dniu [...] lutego 2006 r. H. N. złożyła zmianę wniosku o przyznanie renty strukturalnej wraz z załącznikami po przekazaniu gospodarstwa rolnego. Wyrokiem z dnia [...] marca 2006 r. Sąd Okręgowy w S. zmieniając decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] przyznał H. N. prawo do stałej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 1 stycznia 2005 roku. Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. przyznał H. N. rentę strukturalną w wysokości [...] zł na okres od lutego 2006 r. do stycznia 2016 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż wnioskodawczyni spełniła wszystkie prawne warunki wymagane dla przyznania renty strukturalnej. Wysokość przyznanej pomocy finansowej z tytułu renty strukturalnej zmieniono następnie decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] podwyższając przyznaną kwotę do wysokości [...] zł. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. znak [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenie Społecznego, stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolników w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego, macierzyńskiego jak również w zakresie ubezpieczenia emerytalno – rentowego, dla pani H. N., od dnia 1 stycznia 2005 r. W uzasadnieniu decyzji jako podstawę wydanego rozstrzygnięcia wskazano wyrok Sądu z dnia [...] marca 2006 r., którym przywrócono H. N. prawo do renty zdrowotnej od dnia 1 stycznia 2005 r. Pismem z dnia [...] sierpnia 2006 r. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w S., w nawiązaniu do zaświadczenia z dnia [...] grudnia 2005 r. dotyczącego potwierdzenia okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników pani H.N., powiadomiła Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S., iż decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. H. N. została wyłączona z ubezpieczenia społecznego rolników, a w związku z tym zmianie uległ okres podlegania przez nią ubezpieczeniu społecznemu rolników. Postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania prawa do renty strukturalnej pani H. N. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż w dniu wydania decyzji przyznającej H.N. prawa do renty strukturalnej organ administracyjny nie posiadał informacji, które wyszły na jaw [...] czerwca 2006 r., dlatego też należy dokonać ponownej oceny sprawy uwzględniając nowe okoliczności. Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] wydaną na podstawie § 20 ust. 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. (Dz. U. Nr 114 poz. 1191 ze zm.), art. 151 § 1 pkt 2 oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. poz. 1071 ze zm.), Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. uchylił decyzję nr [...] wydaną w dnia [...] przyznania renty strukturalnej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, iż w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej H. N. nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników, bowiem z dniem 1 stycznia 2005 r., uzyskała prawo do renty stałej z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W wyniku rozpoznania odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji w dniu [...] lipca 2008 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż składając wniosek o przyznanie renty strukturalnej w dniu [...] grudnia 2005 r. H. N. nie ujawniła i nie wycofała odwołania od decyzji ZUS o odmowie przedłużenia jej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, czego konsekwencją był wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] marca 2006 r. przyznający jej prawo do renty zdrowotnej. Podkreślono, iż Kierownik Biura Powiatowego wydał wobec H. N. postanowienie z dnia [...] stycznia 2006 r. o spełnieniu wstępnych warunków do przyznania renty strukturalnej i następnie wydał decyzję z dnia [...] marca 2006 r. o przyznaniu renty strukturalnej, bowiem nie posiadał wiedzy co do toczącego się postępowania skutkującego przyznaniem prawa do renty z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Organ II instancji wskazał, iż w konsekwencji zaistniałych zdarzeń H. N. w dniu wydawania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej miała przyznane prawo do renty z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, co doprowadzić musiało do wznowienia postępowania. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, w ustawowym terminie H. N. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie w całości. Pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. wstępujący do sprawy pełnomocnik procesowy Skarżącej wskazał, iż w dniu [...] marca 2009 r. Sąd Apelacyjny w L. w sprawie [...] wydał wyrok, mocą którego uchylona została decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] stycznia 2008 r., która była podstawą rozstrzygnięcia ARiMR. W ocenie strony skarżącej wyrok powyższy spowodował, iż w obrocie prawnym pozostaje decyzja o objęciu H. N. ubezpieczeniem społecznych rolników od dnia 6 lutego 2006 r. i tym samym brak jest podstaw do kwestionowania przez ARiMR okoliczności, iż H. N. nie podlega ubezpieczeniu rolniczemu. W wyniku rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 czerwca 2009r. sygn.akt V SA/Wa 2663/08 oddalił skargę, uznając iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, m.in., iż jak wynika z treści uzasadnienia decyzji organów obu instancji oraz z akt sprawy powodem wszczęcia postępowania wznowieniowego i wydania decyzji w trybie wznowieniowym, było wydanie przez Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. wyroku z dnia [...].03.2006 r., sygn. akt [...]. W wyroku tym sąd ustalił, że H.N. przysługuje prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 1 stycznia 2005 r. Orzeczenie to zapadło w wyniku rozpoznania odwołania Skarżącej od decyzji organu rentowego z dnia [...] marca 2005 r. o odmowie dalszej wypłaty renty. Po wydaniu powyższego wyroku decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenie Społecznego, stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolników w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego, macierzyńskiego jak również w zakresie ubezpieczenia emerytalno – rentowego, dla pani H. N., od dnia 1 stycznia 2005 r. Powyższe ustalenia były podstawą do uznania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S., że w niniejszej sprawie ujawniła się nowa okoliczność faktyczna istotna dla sprawy, istniejąca w dniu wydania decyzji i nie znana organowi, który wydał decyzję, a mianowicie posiadanie przez H. N. ustalonego prawa do renty zdrowotnej. Jak wynika z § 4 pkt 1) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004, Nr 114, poz. 191 ze zm.), rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu, który ma ukończone 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników; Sąd zwrócił uwagę, iż w rozpoznawanej sprawie przesłanka określona przepisem § 4 pkt 1) ww. rozporządzenia nie została spełniona, bowiem na skutek wyroku Sądu Okręgowego w S. w dniu wydania decyzji przyznającej rentę strukturalną Skarżąca miała przyznane prawo do stałej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W tej sytuacji, gdy jeden z warunków, które muszą wystąpić łącznie nie został spełniony, nawet spełnienie pozostałych nie powoduje możliwości wydania przez organ administracyjny decyzji pozytywnej. Z tego względu kwestia podlegania bądź nie ubezpieczeniu emerytalnemu rolników, nie ma znaczenia dla zasadności wydanej decyzji. Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza ani prawa materialnego, ani prawa procesowego. W skardze kasacyjnej od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca zarzuciła naruszenie art.145 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a, art.145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art.133 § 1 i art.134 § 1 p.p.s.a, art.145 § 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 p.p.s.a oraz art.141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu do wszystkich zarzutów zawartych w skardze. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 lutego 2010r. sygn.akt II GSK 922/09uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż o ustalonym prawie do emerytury i renty z ubezpieczenia społecznego w rozumieniu § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów można byłoby mówić dopiero wówczas, gdyby to prawo zostało ustalone ostateczną decyzją, czy też prawomocnym wyrokiem sądu. Tymczasem w dniu wydania decyzji o przyznaniu skarżącej renty strukturalnej ( 8 marca 2006r.) wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] marca 2006r., zmieniający decyzję ZUS i przyznający skarżącej prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, jeszcze się nie uprawomocnił. Wynika to jednoznacznie z obowiązujących przepisów, skoro w myśl art.369 § 1 k.p.c. termin do wniesienia apelacji wynosi dwa tygodnie od doręczenia stronie skarżącej wyrok u uzasadnieniem. Jak dalej podkreślił Sąd, dopiero prawomocne orzeczenie wydane przez sąd wiąże strony, a także inne sądy i organy administracji publicznej ( art.365 § 1 k.p.c.). W rozpoznawanej kwestia dotycząca daty prawomocności wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] marca 2006r. uszła uwadze WSA w Warszawie, a była to istotna okoliczność dla oceny, czy skarżąca spełniała przesłanki do przyznania renty strukturalnej, określone w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, co czyni zasadnym zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art.145 § 1 pkt 1 lit. c, art.134 § 1 i art.141 § 4 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym strony pozostały przy dotychczasowym stanowisku w sprawie. Rozpatrując sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2010 r., sygn. akt II GSK 922/09 wydanym w następstwie skargi kasacyjnej H. N. Badając zaskarżoną decyzję we wskazanym zakresie, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie § 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki: 1) ma ukończone 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników; 2) prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i przez okres co najmniej 5 lat podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanemu dalej "ubezpieczeniem emerytalno-rentowym"; 3) w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu; 4) przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha; 5) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej; 6) wpisany został do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 7) nie posiada zaległości z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. w dniu [...] marca 2006 r. wydał decyzję o przyznaniu H. N. renty strukturalnej. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. wyrokiem dnia [...] marca 2006 r., sygn. akt [...] ustalił, że H. N. przysługuje prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 1 stycznia 2005 r. Orzeczenie to zapadło w wyniku rozpoznania odwołania Skarżącej od decyzji organu rentowego z dnia [...] marca 2005 r. o odmowie dalszej wypłaty renty. Po wydaniu powyższego wyroku decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenie Społecznego, stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolników w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego, macierzyńskiego jak również w zakresie ubezpieczenia emerytalno – rentowego dla pani H. N. od dnia 1 stycznia 2005 r. W dniu [...] lipca 2008 r. organ administracyjny wydał w trybie postępowania wznowieniowego decyzję o uchyleniu decyzji przyznającej rentę strukturalną i o odmowie przyznania Skarżącej renty strukturalnej, która następnie została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. Przede wszystkim należy wskazać, że ustalając prawo do renty, właściwy organ rentowy potwierdza nabycie tego prawa w formie decyzji. Decyzja w przedmiocie prawa ubezpieczonego do renty zdrowotnej w przedmiotowej sprawie została zmieniona ww. wyrokiem Sądu Okręgowego w S., który przyznał Skarżącej prawo do stałej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 1 stycznia 2005 r. Wyrok Sądu Okręgowego w S. stał się prawomocny z dniem 11 kwietnia 2006r. (notatka służbowa – k 145 akt sądowych). Z tą datą orzeczenie to wiąże strony, a także inne sądy i organy administracji publicznej. Z cytowanego powyżej przepisu § 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich wynika, że rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu, będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łącznie spełnia on wymienione w tym przepisie warunki. Jak wynika natomiast z § 4 pkt 1) ww. rozporządzenia rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu, który ma ukończone 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników; W niniejszej sprawie przesłanka określona przepisem § 4 pkt 1) nie została zatem spełniona, bowiem na skutek wyroku Sądu Okręgowego w S. w dniu wydania decyzji przyznającej rentę strukturalną Skarżąca miała przyznane prawo do stałej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W tej sytuacji, gdy jeden z warunków, które muszą wystąpić łącznie nie został spełniony, nawet spełnienie pozostałych nie powoduje możliwości wydania przez organ administracyjny decyzji pozytywnej. Z tego względu kwestia podlegania bądź nie ubezpieczeniu emerytalnemu rolników, nie ma znaczenia dla zasadności wydanej decyzji. Mając na uwadze powyższe, należało uznać, iż zaskarżona decyzja nie narusza ani prawa materialnego, ani prawa procesowego, a zatem skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.