V SA/Wa 5040/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Asesor WSA - Arkadiusz Koziarski, Protokolant - st. spec. Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi D. w K. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, że produkt nie jest bezpieczny, zakazu wprowadzania na rynek, nakazu wycofania z rynku i nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na rzecz D. w K. kwotę 2.057 (dwa tysiące pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez D. w K. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") jest decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej "Prezes UOKiK" lub "organ II instancji") z dnia 25 czerwca 2020 r. nr DNR-1/28/2020 utrzymująca w mocy decyzję Prezesa UOKiK (dalej: "organ I instancji") z dnia 27 kwietnia 2020 r. nr DNR-1/19/2020 w przedmiocie stwierdzenia, że produkt nie jest bezpieczny, zakazu wprowadzania na rynek, nakazu wycofania z rynku i nałożenia kary pieniężnej. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Pismem z 5 sierpnia 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi UOKiK protokół wraz z aktami kontroli dotyczący ceramicznej formy do tarty "[...]" marki [...], o średnicy 24 cm, kod EAN [...], wprowadzonej na rynek przez Spółkę. Inspektorzy poddali ocenie organoleptycznej formę do tarty w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2016 r. poz. 2047, z późn. zm.); dalej: "u.o.b.p.", posiłkując się wymaganiami normy PN-EN 13834+A1:2009 "Naczynia kuchenne. Naczynia użytkowane w tradycyjnych piekarnikach domowych". Następnie próbka produktu (w ilości 3 sztuk) została przekazana do badań laboratoryjnych do Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych w Warszawie. Zakresem ww. badań objęto ocenę spełniania przez produkt wymagań w zakresie bezpieczeństwa określonych w pkt 6.1.7 ww. normy ("odporność na szok cieplny materiałów kruchych"), z wykorzystaniem metody badawczej wskazanej w pkt 6.2 normy PN-EN 1183:2000 "Materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z produktami spożywczymi. Metody badania szoku termicznego i odporności na szok termiczny". Badania laboratoryjne wykazały, że wszystkie badane trzy sztuki formy do tarty uległy popękaniu przy różnicy temperatur równej 180°C (temperatura pieca 200°C, temperatura wody 20°C), co jest niezgodne z pkt 6.1.7 normy, zgodnie z którym trzy próbki badanego produktu powinny przejść pozytywnie badanie przy t=180°C. W związku z ustaleniami inspektorów Inspekcji Handlowej, Prezes UOKiK uznał za zasadne wszczęcie w tej sprawie postępowania administracyjnego na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Prezes UOKiK powiadomił przedsiębiorcę D. w K. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa formy do tarty oraz wyznaczył stronie postępowania termin 14 dni na zajęcie stanowiska w sprawie W trakcie postępowania strona zakwestionowała ocenę bezpieczeństwa produktu i zwróciła się o umorzenie postępowania administracyjnego, powołując się na zapisy instrukcji użytkowania produktu i kwestionując metodologię przeprowadzonych badań laboratoryjnych oraz sporządzone przez Inspekcję Handlową szacowanie ryzyka związanego z używaniem produktu, jak również moc wiążącą normy PN-EN 1183:2000, na której badanie to zostało oparte. Decyzją z 27 kwietnia 2020 r. Prezes UOKiK stwierdził, że ceramiczna forma do tarty "[...]" o średnicy 24 cm, ze względu na niewystarczającą odporność na szok termiczny nie jest produktem bezpiecznym i zakazał stronie wprowadzania tego produktu na rynek, nakazał podjęcie czynności niezbędnych do zapewnienia przestrzegania tego zakazu, a także nakazał stronie natychmiastowe wycofanie tego produktu z rynku oraz nałożył karę pieniężną w wysokości 6000 zł. Po złożeniu przez Spółkę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes UOKiK wydał decyzję z 2 czerwca 2020 r., którą utrzymał w mocy poprzedzającą własną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie Prezes UOKiK wskazał, że w sprawie podstawowe znacznie ma ustalenie, jakie wymagania powinna spełniać forma do tarty. Dokonując oceny bezpieczeństwa tego produktu poprzez posiłkowanie się w trakcie jego badania wymaganiami określonymi w normie PN-EN 13834+A1:2009, inspektorzy Inspekcji Handlowej kierowali się art. 6 ust. 3 pkt 1 u.o.b.p., który stanowi, że w przypadku braku szczegółowych przepisów Wspólnoty Europejskiej dotyczących bezpieczeństwa określonego produktu, braku polskich szczegółowych wymagań bezpieczeństwa i norm uznanych za zgodne z przepisami dotyczącymi ogólnego bezpieczeństwa, bezpieczeństwo produktu ocenia się z uwzględnieniem spełniania przez ten produkt wymagań wynikających z dobrowolnych norm krajowych państw członkowskich Unii Europejskiej będących transpozycją norm europejskich innych niż normy uznane przez Komisję Europejską za zgodne z przepisami dotyczącymi ogólnego bezpieczeństwa produktów. Z dołączonej do spornej formy do tarty tekturowej wkładki wynika, że jest ona przeznaczona m.in. do piekarnika. W instrukcji do produktu zawarto natomiast zapis, że "naczynia ceramiczne przeznaczone są do pieczenia we wszystkich typach piekarników, podgrzewania potraw w kuchence mikrofalowej. Odporne na temperaturę do m+ 260 °C". W ocenie organu, nie ma więc wątpliwości, że sporna forma do tarty jest naczyniem przeznaczonym do użytkowania w piekarnikach w rozumieniu normy PN-EN 13834+A1:2009, a więc zasadnie Inspekcja Handlowa i Prezes UOKiK dokonali oceny bezpieczeństwa tego produktu z uwzględnieniem określonych w niej wymagań. Jednym z wymagań w przypadku użycia materiałów kruchych (naczyń ceramicznych, ze szkła ceramicznego i szklanych) jest bowiem odporność na szok cieplny, czyli nagłą zmianę temperatury (pkt 2.1. normy PN-EN 1183:2000). Aby naczynie mogło zostać uznane za odporne na szok cieplny, musi uzyskać pozytywny wynik tego badania. W ocenie organu nie ma znaczenia, że strona postępowania w załączonej do produktu instrukcji zastrzegała, by nie dolewać zimnych płynów do rozgrzanego naczynia ani nie stawiać go na zimnym lub mokrym podłożu, gdyż w przypadku naczyń przeznaczonych do użytkowania w piekarnikach, zawsze istnieje ryzyko nagłej zmiany temperatury. W ocenie Prezesa UOKiK, do szoku termicznego może dojść w zwykłych lub dających się przewidzieć warunkach używania naczynia przeznaczonego do pieczenia, a żadne ostrzeżenie producenta nie jest w stanie wyeliminować takiej możliwości. Przeciwnie, producent przewidując, że w trakcie zwykłego użytkowania konsument odruchowo stawia gorące naczynie na zimnym blacie, powinien zapewnić, aby wprowadzany przez niego na rynek produkt spełniał wymagania w tym zakresie. Mając na uwadze nieprawidłowości stwierdzone na podstawie przeprowadzonych badań laboratoryjnych produktu, a także fakt, że w toku postępowania strona nie przekazała żadnych dowodów potwierdzających bezpieczeństwo formy do tarty w kwestionowanym zakresie (tj. odporności naczynia na szok termiczny), Prezes UOKiK uznał, iż produkt ten stwarza zagrożenie dla zdrowia i życia użytkowników, co oznacza, że nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ust. 1 u.o.b.p. Z tego powodu Prezes UOKiK uznał za niezbędne zakazanie wprowadzania przedmiotowego produktu na rynek oraz nakazanie jego natychmiastowego wycofania z rynku. Wprowadzenie na rynek produktu który nie jest bezpieczny, stanowi naruszenie art. 10 ust. 1 u.o.b.p. i uprawniało Prezesa UOKiK do nałożenia kary, o której mowa w art. 33a ust. 2 pkt 2 u.o.b.p. Na powyższą decyzję Prezesa UOKiK skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie: 1) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 7, art. 8, § 1, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.); dalej: "k.p.a." poprzez zaniechanie przez organ czynności zmierzających do dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz pominięcie przy ocenie zebranego materiału dowodowego dowodów i twierdzeń przedstawionych przez skarżącą, w tym sprawozdania z badań z 31 maja 2019 r., deklaracji zgodności produktu oraz wyników badań laboratoryjnych, pomimo że wyniki tych badań były pozytywne z punktu widzenia wymagań przewidzianych dla materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, co potwierdzało, że forma "[...]" jest produktem bezpiecznym; art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o inspekcji handlowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1706); dalej: "u.i.h." poprzez nieuwzględnienie przez organ zastrzeżeń skarżącej dotyczących wadliwego sposobu przeprowadzenia badania formy "[...]" przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, dokonanym sprzecznie z deklaracjami skarżącej oraz bezkrytycznym uznaniem wyników badań za poprawne i przyjęciem ich jako podstawę decyzji, przy jednoczesnym odrzuceniu wszelkich twierdzeń skarżącej stojących w sprzeczności z wynikami badań laboratoryjnych formy "[...]"; art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 27 ust. 4 u.i.h. poprzez nieuwzględnienie przez organ zapisów sprawozdania WIIH dotyczących braku kwestionowania oznakowania i instrukcji bezpiecznego użytkowania formy "[...]", które to zapisy wskazują, że produkt jest bezpieczny, pomimo niespełnienia wymogów badania na szok termiczny, co w całości dyskwalifikuje stanowisko organu, zgodnie z którym produktem bezpiecznym jest tylko produkt spełniający wymagania w zakresie szoku termicznego; art. 7, art 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału i przyjęcie, że przeprowadzenie badania w zakresie szoku termicznego i odporności na szok termiczny według normy PN-EN 1183:2000 w sposób sprzeczny z przeznaczeniem produktu, instrukcją użytkowania oraz ostrzeżeniami deklarowanymi przez producenta było poprawne; art. 80 k.p.a. w zw. z art. 26 u.o.b.p. poprzez uznanie za udowodnioną okoliczności, że skarżąca wprowadziła na rynek produkt niespełniający wymogów bezpieczeństwa, pomimo że wobec braku przepisów regulujących wymagania bezpieczeństwa dla tej grupy produktów, jak również metod badań oraz norm uznanych za zgodne z przepisami o ogólnym bezpieczeństwie produktów, nie uzyskano wiarygodnych dowodów, pozwalających prawidłowo ocenić poziom bezpieczeństwa produktu; art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na błędnym uznaniu, że forma "[...]" ma szerokie i ogólne zastosowanie jako naczynie żaroodporne, podczas gdy nazwa, parametry oraz informacje dla konsumenta zawężają jej zastosowanie wyłącznie do przygotowania tarty; art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. polegające na wadliwej ocenie bezpieczeństwa produktu poprzez uwzględnienie wymagań wynikających z normy PN-EN 13834+A1/2009 w sytuacji, gdy brak jest przepisów prawa, które regulowałyby wymagania bezpieczeństwa dla tej grupy produktów, zaś skarżąca nie deklaruje, że forma "[...]" spełnia wymagania określone w tej normie; art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że skarżąca jest odpowiedzialna za bezpieczeństwo produktu, który jest użytkowany sprzecznie z przeznaczeniem oraz załączonymi przez skarżącą informacjami, w tym ostrzeżeniami dla konsumenta, co w sposób nieuprawniony przenosi nieograniczoną odpowiedzialność na producenta, naruszając zasadę bezpieczeństwa obrotu oraz ograniczając swobodę prowadzenia działalności gospodarczej wynikającą z art. 22 Konstytucji RP; art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art, 80 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie przez organ rozbieżności w ilości pobranych próbek do badań wyrażonych w normie PN-EN 1183:2000 oraz normie PN-EN 13834+A1:2000; j) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 26 u.o.b.p. poprzez zaniechanie przez organ wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji wydanie błędnej decyzji, a także poprzez przerzucenie na stronę obowiązku udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy; przy czym powyższe uchybienia doprowadziły organ do nieprawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy, co skutkowało błędną subsumcją stanu faktycznego i niewłaściwą kwalifikacją formy [...] jako produktu niebezpiecznego. k) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie ustalenia czy zachodzą przesłanki obligatoryjnego odstąpienia od wymierzenia kary, a jedynie przyjęcie z góry założenia, że nie. 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 4 ust. 1 u.o.b.p, poprzez przyjęcie, że produktem bezpiecznym jest tylko taki produkt, który spełnia wymagania w zakresie szoku termicznego, podczas gdy brak jest przepisów regulujących wymagania bezpieczeństwa dla tego typu produktów, zaś właściwa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że produktem bezpiecznym jest produkt, który nie w laboratoryjnych, ale w zwykłych warunkach jego używania, z uwzględnieniem jego przeznaczenia oraz instrukcji użytkowania, nie stwarza lub stwarza znikome zagrożenie dla przeciętnego konsumenta, jako osoby dobrze poinformowanej, uważnej i racjonalnej; art. 4 ust. 2 u.o.b.p. poprzez jego niezastosowanie przy ocenie bezpieczeństwa formy "[...]" i nieuwzględnieniu przez organ oznakowania, ostrzeżenia i instrukcji dotyczącej użytkowania produktu, podczas gdy prawidłowe zastosowanie tego przepisu doprowadziłoby do wniosku, że produkt jest bezpieczny; art. 33a ust. 2 pkt 2 u.o.b.p. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy brak było podstaw do uznania, że forma "[...]" nie spełnia wymagań bezpieczeństwa określonych w przepisach prawa. Podnosząc wskazane wyżej zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Prezesowi UOKiK oraz o wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonej decyzji W skardze podniesiono, że w dołączonej do produktu instrukcji użytkowania znajdują się ostrzeżenia przed dolewaniem zimnych płynów do rozgrzanego naczynia oraz stawianiem rozgrzanego naczynia na zimnym lub mokrym podłożu, natomiast badania laboratoryjne, które w ocenie organu miały świadczyć o tym, że produkt jest niebezpieczny, były przeprowadzane wbrew zaleceniom zawartym w instrukcji użytkowania. Spółka podniosła, że forma "[...]" przeznaczona jest do pieczenia tarty i Spółka nigdy nie deklarowała, że spełnia wymagania normy w zakresie odporności na szok termiczny. W ocenie skarżącej, organ w decyzji założył skrajnie nieodpowiedzialne i nieracjonalne zachowanie konsumenta, sprzeczne z ostrzeżeniami umieszczonymi na produkcie, co nie może zostać uznane za uzasadniające uznanie produktu za niebezpieczny. Każdy produkt użytkowany niezgodnie z jego przeznaczeniem może stwarzać rożne niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia konsumentów. Producent ma prawo dokonać wyłączenia danego sposobu użytkowania produktu. Takie wyłączenia są wręcz nakazane przez UOKIK, np. "nie stosować na grillu" dla wszystkich naczyń do piekarnika, zaś katalog wyłączeń nie jest katalogiem zamkniętym. Przedsiębiorcy są zobowiązani przekazywać konsumentom jednoznaczne informacje, umożliwiające im ocenę zagrożeń wiążących się z produktem w trakcie jego zwykłego lub racjonalnie przewidywalnego okresu użytkowania oraz zabezpieczenie się przed negatywnymi konsekwencjami. W skardze zakwestionowano zasadność nałożenia przez Organ kary pieniężnej wskazując, że okoliczności sprawy nie dały jednoznacznych podstaw do stwierdzenia, że forma "[...]" jest produktem niebezpiecznym, a także wysokość kary podnosząc, że taka decyzja ma charakter uznaniowy, co oznacza, że ewentualne rozstrzygnięcie co do ukarania należy do organu, który dokonuje oceny działań producenta jako zagrażających i w jakiej mierze interesowi społecznemu, a wymierzając karę pieniężną w określonej wysokości, kieruje się stopniem oraz okolicznościami w jakich doszło do naruszenia obowiązków. W ocenie skarżącej, organ nie wykazał podstaw uzasadniających zasadność nałożenia kary pieniężnej. W odpowiedzi na skargę Prezes UOKiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 3 września 2020 r. Sąd I instancji odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na to postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z 15 grudnia 2020 r., sygn. akt II GZ 372/20. Wyrokiem z 18 lutego 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1636/20 WSA w Warszawie oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie oraz zrzekając się rozprawy. Wyrokiem z 29 października 2021 r., sygn. akt II GSK 1560/21 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że Sąd I instancji nie dokonał żadnej oceny zasadności podnoszonych przez skarżącą wątpliwości co do zakresu obowiązywania norm technicznych. Kwestia podstawy prawnej do orzekania jest podstawowa w każdej sprawie, natomiast w tej sprawie Sąd w ogóle tego nie rozważył, pomimo kwestionowania jej przez stronę zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w skardze do sądu. Sąd nie wyraził żadnego stanowiska w tym zakresie, w tym również w kontekście konsekwentnego stanowiska skarżącej, że nigdy nie deklarowała ona, iż badana forma do tarty spełnia wymagania określone w tych normach. Całkowicie pominięto też w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty naruszenia prawa poprzez nieuwzględnienie przez organ zastrzeżeń skarżącej dotyczących wadliwego sposobu przeprowadzenia badania formy [...] przez [...] WIIH, dokonanych zdaniem skarżącej sprzecznie z jej deklaracjami oraz bezkrytyczne uznanie wyników badań za poprawne i przyjęcie ich jako podstawę decyzji, przy jednoczesnym odrzuceniu wszelkich twierdzeń Skarżącej stojących w sprzeczności z wynikami badań laboratoryjnych formy [...]. Sąd w ogóle nie odniósł się do zarzucanego w skardze do WSA nieuwzględnienia przez organ zapisów sprawozdania WIIH dotyczących braku kwestionowania oznakowania i instrukcji bezpiecznego użytkowania formy [...], wskazujących, że produkt jest bezpieczny, pomimo niespełnienia wymogów badania na szok termiczny. Skarżąca zarzucała, że w całości dyskwalifikuje to przyjęte przez organ w sprawie stanowisko, że produktem bezpiecznym jest tylko produkt spełniający wymagania w zakresie szoku termicznego. W zaskarżonym wyroku brak wyraźnego i jednoznacznego stanowiska Sądu, że poprawne było przeprowadzenie badania w zakresie szoku termicznego i odporności na szok termiczny według normy PN-EN 1183:2000, pomimo wskazywanego przez stronę przeznaczenia produktu, instrukcji użytkowania oraz ostrzeżeń deklarowanych przez producenta. W ogóle nie odniósł się Sąd do argumentacji skarżącej, że zarówno WIIH w trakcie badań organoleptycznych i zlecając badania laboratoryjne, jak i Prezes UOKiK przy wydawaniu obu decyzji, całkowicie pominęły dołączone do badanego produktu oznakowanie i zapisy instrukcji bezpiecznego użytkowania. Sąd nie odniósł się również ani jednym słowem do zarzucanego przez skarżącą niedostatecznego wyjaśnienie przez organ rozbieżności w ilości pobranych próbek do badań wyrażonych w normie PN-EN 1183:2000 oraz normie PN-EN 13834+A1:2000. Skarżąca wskazała, że zgodnie z zapisem zawartym w pkt 5. Próbki do badań normy PN-EN 1183:2000 Materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z produktami spożywczymi. Metody badania szoku termicznego i odporności na szok termiczny, "Badanie powinno być przeprowadzone co najmniej na 10 próbkach. Rozpoczynając badanie korzystać tylko z nieużywanych próbek". Natomiast badanie zostało przeprowadzone na 3 próbkach, co uwidoczniono w sprawozdaniu z badań. Sąd nie przedstawił również żadnego własnego stanowiska co do zasadności zarzutu naruszenia art. 4 ust. 1 u.o.b.p. poprzez przyjęcie, że produktem bezpiecznym jest tylko taki produkt, który spełnia wymagania w zakresie szoku termicznego, podczas gdy brak jest przepisów regulujących wymagania bezpieczeństwa dla tego typu produktów, zaś właściwa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że produktem bezpiecznym jest produkt, który nie w laboratoryjnych, ale w zwykłych warunkach jego używania, z uwzględnieniem jego przeznaczenia oraz instrukcji użytkowania, nie stwarza lub stwarza znikome zagrożenie dla przeciętnego konsumenta, jako osoby dobrze poinformowanej, uważnej i racjonalnej. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji ograniczył się jedynie do zacytowania tych przepisów. Z treści uzasadnienia wyroku nie wynika, które konkretnie normy wynikające z zacytowanych przez Sąd przepisów spowodowały w stanie faktycznym tej sprawy uznanie, że badana forma do tarty nie jest produktem bezpiecznym. W uzasadnieniu wyroku nie wyjaśniono w sposób precyzyjny dlaczego zdaniem Sądu w tej sprawie doszło do prawidłowego ustalenia całokształtu istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Nie ma też w treści uzasadnienia orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uzasadnienia prawnego poprzez wskazanie przyczyn, z powodu których uznał argumenty organu za zasługujące na uwzględnienie, natomiast argumenty skarżącej za nietrafne. W ponownie prowadzonym postępowaniu Sąd I instancji winien dokonać rzetelnej i wnikliwej oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i następnie precyzyjnie wskazać w uzasadnieniu wyroku podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia oraz jej uzasadnienie, szczegółowo ustosunkowując się do zarzutów i argumentacji podniesionej w skardze. Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (NSA). Stosownie do przepisu art. 190 p.p.s.a. wykładnia prawa - ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że WSA jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do wykładni - oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Przez wykładnie - ocenę prawną, o której mowa w art. 190 p.p.s.a. rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję tej oceny. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia jego wadliwości, np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Niewątpliwie wskazana wykładnia – ocena prawna to osąd o prawnej wartości sprawy i może ona dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2014 r. II GSK 1602/12, Lex nr 145763). Mając na względzie powyższe podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie WSA w Warszawie związany jest wykładnią prawa zawartą w wyroku NSA z dnia 29 października 2021 r., sygn. akt II GSK 1560/21. Rozpoznając sprawę ponownie – skutkiem tego wyroku - Sąd stwierdził, że skarga ma uzasadnione podstawy dla jej uwzględnienia. NSA zarzucił Sądowi I instancji, iż ten nie dokonał żadnej oceny zasadności podnoszonych przez skarżącą wątpliwości co do zakresu obowiązywania norm technicznych. Kwestia podstawy prawnej do orzekania jest podstawowa w każdej sprawie, natomiast w tej sprawie Sąd w ogóle tego nie rozważył, pomimo kwestionowania jej przez stronę zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w skardze do sądu. Sąd nie wyraził żadnego stanowiska w tym zakresie, w tym również w kontekście konsekwentnego stanowiska skarżącej, że nigdy nie deklarowała ona, iż badana forma do tarty spełnia wymagania określone w tych normach. Całkowicie pominięto też w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zarzuty naruszenia prawa poprzez nieuwzględnienie przez organ zastrzeżeń skarżącej dotyczących wadliwego sposobu przeprowadzenia badania formy [...] przez [...] WIIH, dokonanych, zdaniem skarżącej, sprzecznie z jej deklaracjami oraz bezkrytyczne uznanie wyników badań za poprawne i przyjęcie ich jako podstawę decyzji, przy jednoczesnym odrzuceniu wszelkich twierdzeń Skarżącej stojących w sprzeczności z wynikami badań laboratoryjnych formy [...]. NSA wskazał, że Sąd I instancji nie odniósł się również ani jednym słowem do zarzucanego przez skarżącą niedostatecznego wyjaśnienie przez organ rozbieżności w ilości pobranych próbek do badań wyrażonych w normie PN-EN 1183:2000 oraz normie PN-EN 13834+A1:2009. Należy w powyższym kontekście zauważyć, iż organ pominął fakt zgłaszanych przez skarżącą rozbieżności w ilości pobranych próbek do badań. Skarżąca zakwestionowała sposób przeprowadzenia badania ze względu na zapis zawarty w pkt 5. Próbki do badań normy PN-EN 1183:2000 Materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z produktami spożywczymi. Metody badania szoku termicznego i odporności na szok termiczny. Skarżąca zauważyła, że z ww. punktu wynika, iż "Badanie powinno być przeprowadzone co najmniej na 10 próbkach. Rozpoczynając badanie korzystać tylko z nieużywanych próbek". Natomiast badanie zostało przeprowadzone na 3 próbkach, co uwidoczniono w sprawozdaniu z badań pkt 4.1 "Liczność próbki: 3 szt.". W ocenie skarżącej Spółki, procedura określona w przywołanej normie została przewidziana dla 10 próbek, więc przeprowadzone badanie było niemiarodajne. Tym samym istniała rozbieżność pomiędzy wymogiem wynikającym z przywołanej metodyki badań dotyczącym ilości badanych próbek, a rzeczywistą ich ilością. Ze sprawozdania z badań wynika, że podczas badania zastosowano metodę badań określoną w ww. Normie jednocześnie badając jedynie 3 sztuki produktu. Organ nie wyjaśnił rozbieżności pomiędzy normami w zakresie ilości pobieranych próbek. Tym samym, w ocenie Spółki, istniała rozbieżność pomiędzy wymogiem wynikającym z przywołanej metodyki badań dotyczącym ilości badanych próbek, a rzeczywistą ich ilością. Dodatkowo Spółka podniosła, iż w decyzji Prezesa UOKiK nr DNR-1/20/2015 z dnia 9 marca 2015 na str.3 Inspektorzy reprezentujący [...] WIIH pobrali do badań na szok termiczny 10 sztuk salaterek według normy PN-EN 1183:2000. Sąd podzielił stanowisko Spółki, iż powyższe okoliczności były o tyle istotne, że kwestionowane w sprawie badanie dało wynik całkowicie odwrotny od innego analogicznego badania produktu przeprowadzonego na zlecenie WIIH [...] (sprawozdanie z badań 105/P/LB/2019 z dnia 31 maja 2019 r. Dotyczące produktu tej samej partii - formy ceramicznej do tarty [...] 9 cm, kod [...], nr partii [...]). W odniesieniu do przywołanych przez organ norm, zauważyć należy, że Polskie Normy nie należą do systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego, co wynika wprost z art. 87 Konstytucji RP stanowiącego, że źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia (ust. 1), a na obszarze działania organów, które je ustanowiły także akty prawa miejscowego (ust. 2). Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2015r, II OSK 1840/13 i z dnia 18 września 2014r, II OSK 675/13 "Polskie normy nie są przepisami powszechnie obowiązującymi chyba, że obowiązek ich stosowania wynika z przepisu prawa". Powołane przez organ Polskie Normy, z uwagi na oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na ich treści, posiadały w kontrolowanym postępowaniu walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. W przypadku powołania się w postępowaniu administracyjnym na określoną Polską Normę koniecznym było jednak przeprowadzenie dowodu z dokumentu ją zawierającego, przy czym dowód ten przeprowadzony powinien być z urzędu w sytuacji gdy, tak jak w niniejszej sprawie, na daną Polską Normę powołuje się organ. Ma to o tyle istotne znaczenie, że wskutek objęcia Polskich Norm prawami autorskimi i w dodatku wyjęcia ich spod reżimu ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) dostęp do nich jest odpłatny. Powyższe dodatkowo przemawia za przyjęciem, iż tylko odniesienie do Polskiej Normy wprost w ustawie powiązane z darmową jej dostępnością skutkowałoby obowiązkiem jej stosowania. W demokratycznym państwie prawnym nie sposób bowiem oczekiwać od obywatela stosowania się do regulacji, które nie zostały opublikowane w sposób prawem przewidziany i które są dla niego niedostępne, względnie trudno dostępne, a tak sytuacja zachodzi w przypadku Polskich Norm, z którymi można się zapoznać po ich zakupie lub w czytelni Polskiego Komitetu Normalizacyjnego, które znajdują się jedynie w Warszawie, Łodzi i Katowicach. Dalszym następstwem takiego rozumienia charakteru Polskich Norm będzie stwierdzenie, iż w przypadku powołania się w postępowaniu administracyjnym na określoną Polską Normę koniecznym będzie przeprowadzenie w tym postępowaniu dowodu z dokumentu ją zawierającego, przy czym dowód ten przeprowadzony może zostać z urzędu w sytuacji gdy na daną Polską Normę powołuje się organ, względnie na wniosek strony, która powołuje się na jej zapisy i która co za tym idzie winna tą Polską Normę przedłożyć do akt sprawy. Brak dołączenia Polskiej Normy do akt sprawy w sytuacji gdy jak w niniejszym postępowaniu skarżąca zakwestionowała sposób przeprowadzenia badania ze względu na zapis zawarty w pkt 5. Próbki do badań normy PN-EN 1183:2000 skutkuje brakiem możliwości dokonania przez Sąd kontroli prawidłowości zaskarżonej decyzji pod kątem zarzutów skargi odwołujących się do treści tejże Polskiej Normy, albowiem Sąd nie dysponuje treścią danej Polskiej Normy i co za tym idzie nie jest w stanie nie tylko ocenić czy jej zapisy są prawidłowo wykładane przez stronę sporu, lecz nawet ustalić czy została ona przytoczona przez stronę skarżącą zgodnie z jej oryginalnym, zatwierdzonym przez krajową jednostkę normalizacyjna brzmieniem. W rozpoznawanej sprawie mimo powołania się przez organ na normę takiego dowodu nie przeprowadzono, do akt administracyjnych nie włączono bowiem dokumentu w postaci tejże normy. W efekcie zatem nie zostało poprzedzone zebraniem kompletnego materiału dowodowego, co w oczywisty sposób naruszało art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy trafnie wskazał, że w kontrolowanej sprawie istotne znacznie ma ustalenie, jakie wymagania powinna spełniać forma do tarty, a w szczególności - czy powinna spełniać wymagania dotyczące odporności na szok cieplny. Dokonując oceny bezpieczeństwa formy do tarty poprzez posiłkowanie się w trakcie jej badań wymaganiami dotyczącymi odporności na szok cieplny, określonymi w normie PN-EN 13834+A1:2009, inspektorzy Inspekcji Handlowej zasadnie kierowali się art. 6 ust. 3 pkt 1 u.o.b.p., który stanowi, że w przypadku braku szczegółowych przepisów Wspólnoty Europejskiej dotyczących bezpieczeństwa określonego produktu, braku polskich szczegółowych wymagań bezpieczeństwa i norm uznanych za zgodne z przepisami dotyczącymi ogólnego bezpieczeństwa, bezpieczeństwo produktu ocenia się z uwzględnieniem spełniania przez ten produkt wymagań wynikających z dobrowolnych norm krajowych państw członkowskich Unii Europejskiej będących transpozycją norm europejskich innych niż normy uznane przez Komisję Europejską za zgodne z przepisami dotyczącymi ogólnego bezpieczeństwa produktów. W związku z tym, to właśnie brak przepisów prawa regulujących wymagania bezpieczeństwa dla naczyń do zapiekania oraz norm uznanych za zgodnie z przepisami o ogólnym bezpieczeństwie produktów sprawia, że - w świetle przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów - ich ocena może być dokonywana na podstawie normy PN-EN 13834+A1:2009. Zgodnie z definicją zawartą w pkt 3.1 normy PN-EN 13834+A1:2009, naczyniem jest naczynie kuchenne w kształcie wgłębionego lub płaskiego pojemnika, przeznaczone do gotowania stałej lub płynnej żywności. Naczynia obejmują m.in. naczynia do wypieków, stosowane do przygotowania i pieczenia różnych rodzajów ciast. Z dołączonej do formy do tarty tekturowej wkładki wynika, że jest ona przeznaczona m.in. do piekarnika. W instrukcji do produktu zawarto natomiast zapis, że "naczynia ceramiczne przeznaczone są do pieczenia we wszystkich typach piekarników, podgrzewania potraw w kuchence mikrofalowej. Odporne na temperaturę do m+ 260 °C". Prezes UOKiK trafnie wywiódł zatem, że forma do tarty będąca przedmiotem postępowania jest naczyniem przeznaczonym do użytkowania w piekarnikach w rozumieniu normy PN-EN 13834+A1:2009. Organ wskazał, że zgodnie z pkt 1 - Zakres normy, norma PN-EN 13834+A1:2009 określa wymagania dotyczące bezpieczeństwa i właściwości użytkowe odnoszące się do wszystkich naczyń kuchennych przeznaczonych do użytkowania w piekarnikach i ma zastosowanie do naczyń niezależnie od użytego materiału i sposobu ich produkcji. Jednym z wymagań w przypadku użycia materiałów kruchych (naczyń ceramicznych, ze szkła ceramicznego i szklanych) jest odporność na szok cieplny, czyli nagłą zmianę temperatury. Jako zasadne ocenić należy natomiast zarzuty naruszenia przepisów postępowania poprzez błędne uznanie, że skarżąca jest odpowiedzialna za bezpieczeństwo produktu, który jest użytkowany sprzecznie z przeznaczeniem oraz załączonymi przez skarżącą informacjami, w tym ostrzeżeniami dla konsumenta. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.o.b.p. produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub w innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć, warunkach jego używania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a także, w zależności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza żadnego zagrożenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagrożenie, dające się pogodzić z jego zwykłym używaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i życia ludzkiego. Trafnie zatem przyznał organ odwoławczy, że rację ma skarżąca Spółka wskazując, że przy ocenie bezpieczeństwa produktu uwzględnia się m. in. zapisy instrukcji użytkowania produktu, a także wszelkie informacje i ostrzeżenia udostępnione konsumentom wraz z produktem, jednakże przy ocenie tej należy również uwzględniać zwykły (tj. zwyczajowy) lub inny, dający się w sposób uzasadniony przewidzieć, sposób użytkowania produktu przez konsumentów. Nie ulega przy tym wątpliwości, że forma do tarty musi być traktowana jako naczynie żaroodporne, tj. nadające się do użytku w piekarniku, w warunkach oddziaływania wysokiej temperatury. W ocenie organu, oznacza to, że aby naczynie mogło zostać uznane za odporne na szok cieplny, musi uzyskać pozytywny wynik tego badania. Nie ma przy tym znaczenia, że skarżąca w załączonej do produktu instrukcji zastrzegała by nie dolewać zimnych płynów do rozgrzanego naczynia ani nie stawiać go na zimnym lub mokrym podłożu. W przypadku naczyń przeznaczonych do użytkowania w piekarnikach, zawsze istnieje ryzyko nagłej zmiany temperatury. W ocenie Sądu, stanowisko Prezesa UOKiK jest nieuprawnione. Właściwa wykładnia przepisu art. 4 ust. 1 u.o.b.p. prowadzi bowiem do wniosku, że produktem bezpiecznym jest produkt, który nie w laboratoryjnych, ale w zwykłych warunkach jego używania, z uwzględnieniem jego przeznaczenia oraz instrukcji użytkowania, nie stwarza lub stwarza znikome zagrożenie dla przeciętnego konsumenta, jako osoby dobrze poinformowanej, uważnej i racjonalnej. Dokonując ustaleń faktycznych organ w całości pominął fakt, że skarżąca odpowiada za bezpieczeństwo produktów wprowadzonych na rynek, pod warunkiem, że są użytkowane zgodnie z przeznaczeniem oraz zgodnie z załączonymi informacjami, w tym ostrzeżeniami dla konsumentów. W tym kontekście Spółka zasadnie wskazała, że badanie nie udowodniło istnienia niebezpieczeństwa dla osób korzystających z formy [...] w sposób zgodny z instrukcją. Organ pominął fakt, że wnioskiem wynikającym z badania jest uznanie instrukcji użytkowania za prawidłowo ostrzegającą przed niebezpieczeństwem. Zastosowanie kryterium zwykłego lub dającego się w uzasadniony sposób przewidzieć sposobu użytkowania, pozwala uznać formę [...] za produkt bezpieczny. W ocenie Sądu, nieuprawnione jest także twierdzenie, że skarżąca jest zobowiązana do odpowiedzialności za bezpieczeństwo produktów, nawet w sytuacji użycia produktu w sposób odmienny niż zgodnie z przeznaczeniem oraz zasadami bezpieczeństwa użytkowania. Organ w zaskarżonej decyzji założył bowiem skrajnie nieodpowiedzialne i nieracjonalne zachowanie konsumenta, sprzeczne z ostrzeżeniami umieszczonymi na produkcie, co nie może zostać uznane za uzasadniające uznanie produktu za niebezpieczny. Spółka zasadnie wskazała, że każdy produkt użytkowany niezgodnie z jego przeznaczeniem może stwarzać różne niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia konsumentów. Producent ma prawo dokonać wyłączenia danego sposobu użytkowania produktu. Zgodnie z art. 10 ust. 2 u.o.b.p. producent wprowadzający produkt na rynek polski, w zakresie prowadzonej działalności jest zobowiązany dostarczać konsumentom informacje w języku polskim: umożliwiające im ocenę zagrożeń związanych z produktem w czasie zwykłego lub możliwego do przewidzenia okresu jego używania, jeżeli takie zagrożenia nie są, przy braku odpowiedniego ostrzeżenia, natychmiast zauważalne; dotyczące możliwości przeciwdziałania tym zagrożeniom. Zasadnie wywiodła zatem Spółka, iż w przypadku, gdy przedsiębiorca wprowadza do obrotu produkt oznaczając jego zastosowanie i wyłączając wyraźnie zastosowanie w określonych przypadkach, to nieuprawnione jest oczekiwanie organu, że producent będzie odpowiedzialny za stosowanie przez konsumenta produktu w sposób odmienny niż zgodny z przeznaczeniem (w sposób nieuprawniony). Zasadnie, w powyższym kontekście, skarżąca powołała się na wyniki kontroli WIIH w [...], przeprowadzonej w Spółce w dniu 23 maja 2019 r. W świetle protokołu kontroli z 23 maja 2019 roku, kontrolą objęto m.in. ceramiczną formę do tarty [...], [...] 24 cm, EAN: [...], która stanowi produkt posiadający tożsame wymiary i oznakowanie, jak sporna forma do tarty. Oceny bezpieczeństwa naczynia żaroodpornego dokonano z uwzględnieniem wymagań normy PN-EN 13834+A1:2009. W protokole stwierdzono, że w oznakowaniu objętych oceną wyrobów oraz w załączonych instrukcjach konserwacji i użytkowania zawarte były wszystkie informacje niezbędne dla prawidłowego i bezpiecznego użytkowania tych wyrobów, w tym informacje mające na celu poinformowanie konsumentów o sposobach uniknięcia zagrożeń. Wskazano m.in. ich przeznaczenie, wielkość produktu, maksymalną temperaturę użytkowania oraz piktogram informujący o możliwości stosowania tego naczynia w domowych piekarnikach. Ponadto, podano ostrzeżenia o zagrożeniach związanych z użyciem wyrobu oraz zalecenia dotyczące zasad bezpiecznego użytkowania (w tym. o konieczności stosowania rękawic ochronnych); Wskazano również informacje dotyczące przygotowania do pierwszego użycia i sposobu czyszczenia po użyciu. W oznakowaniu ocenianych wyrobów podano również dane producenta i oznaczenie identyfikujące produkt. Reasumując - przeprowadzone badania organoleptyczne nie wykazały nieprawidłowości w zakresie cech konstrukcyjnych i oznakowaniu. Tym samym w zakresie dokonanej oceny wszystkie oceniane wyroby, w ocenie WIIH w [...], spełniały wymagania art. 4 i art. 10 u.o.b.p. W świetle powyższych ustaleń zasadne jest stanowisko skarżącej, iż organ nie przeprowadził wszechstronnego postępowania dowodowego i nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Fakt udowodnienia danego zdarzenia winien być bowiem oceniony na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Prezes UOKIK nie uwzględnił okoliczności popartych materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania w zakresie oceny bezpieczeństwa kwestionowanych produktów, w szczególności opakowania oraz oznakowania formy [...], a także pominął fakt, że każdy produkt został opatrzony wyraźną instrukcja użytkowania wraz z ostrzeżeniem: "nie należy dolewać zimnych płynów do rozgrzanego naczynia" oraz "Niezastosowanie się do wymienionych w instrukcji użytkowania środków ostrożności narazi użytkowników na wskazane zagrożenia: ryzyko poparzenia oraz ryzyko skaleczenia. Ponadto, organ odwoławczy wydał rozstrzygnięcie bez wszechstronnego i pełnego rozpatrzenia stanu faktycznego oraz materiału dowodowego dotyczącego okoliczności, w jakich strona skarżąca naruszyła obowiązki nałożone na nią na mocy art. 10 ust. 1 u.o.b.p. Z wymienionych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku. Zawarte w wyroku postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych zostało oparte na przepisie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 4 rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Na wysokość zasądzonych kosztów (2.057 zł) składa się wpis stosunkowy w wysokości 240 zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości w wysokości 1.800 zł i 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.