V SA/Wa 508/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-08-11

Skład orzekający: Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi ustanowionemu z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej, który stwierdził brak podstaw do jej wniesienia, przysługują koszty nieopłaconej pomocy prawnej, a jeśli tak, to w jakiej wysokości?
Ratio decidendi
Adwokatowi ustanowionemu z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej, który po zapoznaniu się ze sprawą stwierdził brak podstaw do jej wniesienia, przysługują koszty nieopłaconej pomocy prawnej. Wysokość tych kosztów ustala się na podstawie stawek minimalnych określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, uwzględniając specyfikę czynności (sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej) oraz podatek VAT.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję ZUS w przedmiocie umorzenia należności. WSA w Warszawie odrzucił skargę. Następnie skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu celem wniesienia skargi kasacyjnej. Wyznaczony pełnomocnik poinformował o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej i wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Zasądzono ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. N. kwotę 219,60 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi S. F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy oraz odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne p o s t a n a w i a : - zasądzić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata A. N., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 219,60 zł (dwieście dziewiętnaście złotych i sześćdziesiąt groszy), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 180,00 zł (sto osiemdziesiąt złotych) oraz tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 39,60 zł (trzydzieści dziewięć złotych i sześćdziesiąt groszy). Postanowieniem z 28 marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę S. F. na decyzję działającego w imieniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Prezesa tego Zakładu z [...] czerwca 2007 r. Na wniosek skarżącej przyznane zostało - postanowieniem z 26 maja 2008 r. - prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu celem wniesienia skargi kasacyjnej. Pismem z 1 sierpnia 2008 r. wyznaczony pełnomocnik - adwokat A. N. - poinformował, że nie znajduje podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej oraz wniósł o przyznanie kosztów z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Rozpoznając wniosek należało zwarzyć, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Aktem prawnym regulującym powyższe zasady jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Zgodnie z § 19 pkt 1 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5. Stawki minimalne w postępowaniu przed sądem administracyjnym zostały określone w Rozdziale 5 rozporządzenia. W myśl § 18 ust. 1 rozporządzenia omawiane stawki są różnicowane wedle przedmiotu zaskarżenia. Wobec tego, iż w niniejszej sprawie zaskarżona została decyzja o odmowie umorzenia należności pieniężnej, przyjąć należało dla wyliczenia kosztów zastępstwa procesowego stawkę minimalną określoną w punkcie "c" omawianego przepisu, tj. 240 zł. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia to, iż decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia należności nie rozstrzyga kwestii związanych z wysokością tych należności, lecz przesądza o braku podstaw do umorzenia określonej kwoty co do zasady. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 22 kwietnia 2008 r. o sygn. akt II GZ 89/08 ponosząc, iż jakkolwiek przedmiotem żądania ubezpieczonego jest umorzenie określonej kwoty zaległej, to wysokość tej kwoty nie ma bezpośredniego znaczenia dla ustalenia całkowitej nieściągalności długu. Z kolei, zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit b rozporządzenia, stawka minimalna za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W przedmiotowej sprawie adwokat został ustanowiony w czasie, kiedy biegł termin do wniesienia skargi kasacyjnej, celem jej sporządzenia i wniesienia, a więc nie brał on udziału w postępowaniu sądowym w pierwszej instancji. Stawka minimalna w niniejszej sprawie - zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c - wynosi: 240 zł, zaś 75% tej stawki - 180 zł. Jednocześnie stosownie do treści § 20 omawianego rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub części. Zgodnie natomiast z § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty (...) sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Na marginesie już tylko przywołać należy stanowisko jakie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 11 października 2006 r., sygn. akt I FZ 288/06, wskazując, iż sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie stanowi wprawdzie działania w imieniu ewentualnego mocodawcy w procesie, jednakże wymaga zapoznania się ze sprawą i przedstawienia potencjalnemu mocodawcy oceny prawnej dotyczącej jego sprawy. Tym samym czynność ta jest usługą prawną na jego rzecz i jako taka mieści się w ramach nieopłaconej pomocy prawnej (art. 250 p.p.s.a.). Biorąc powyższe pod uwagę oraz wobec oświadczenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu, że koszty pomocy udzielonej z urzędu nie zostały opłacone, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło