V SA/Wa 526/11
WyrokWSA w Warszawie2011-07-14
Skład orzekający: Michał Sowiński, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Joanna Zabłocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił powierzchnię działek rolnych kwalifikujących się do płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, a jeśli nie, to czy uzasadnienie decyzji zawiera wystarczające wyjaśnienie podstaw tych ustaleń?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organ odwoławczy nie uzasadnił w sposób wystarczający, na jakiej podstawie dowodowej organ pierwszej instancji dokonał zmniejszenia powierzchni działek rolnych kwalifikujących się do płatności. Brak jasnego wskazania prawidłowych powierzchni działek i dowodów, na których oparto rozstrzygnięcie, stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu dowodowym i uzasadnieniu decyzji (art. 80 i 107 § 3 k.p.a.), co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący M. G. złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Organ pierwszej instancji zmniejszył przyznaną płatność, uznając, że zadeklarowana powierzchnia działek rolnych została zawyżona. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Skarżący zakwestionował prawidłowość ustaleń organów co do powierzchni działek i sposób ich uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 100 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2011 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz M. G. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 100 zł (sto złotych);
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez M. G. (zwanego dalej: Skarżącym) decyzją z [...] stycznia 2011 r. nr [...] Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. z [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] maja 2010 r. wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR wniosek producenta rolnego o przyznanie płatności na rok 2010. We wniosku o przyznanie płatności zostały zadeklarowane działki rolne o łącznej powierzchni: ONW strefa nizinna I – [...] ha.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR W. w dniu [...] października 2010 r. wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności ONW, przyjmując jako powierzchnię stwierdzoną: ONW strefa nizinna I – [...] ha.
Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż płatność została zmniejszona:
• dla działki rolnej [...] (działka ewidencyjna nr [...]) do areału [...]ha (wobec deklaracji [...] ha) na podstawie danych o powierzchni ewidencyjno-gospodarczej PEG.
• dla działki rolnej [...] (działka ewidencyjna nr [...]) do areału [...] ha (wobec deklaracji [...] ha) na podstawie pomiarów dokonanych na ortofotomapie w systemie informatycznym, przy uwzględnieniu załącznika graficznego.
W dniu [...] listopada 2010 r. wpłynęło odwołanie M.G. od przedmiotowej decyzji (data nadania [...] listopada 2010 r.). Producent rolny zakwestionował słuszność i zasadność przedmiotowej decyzji, zarzucając jej niezgodność z obowiązującymi przepisami w tym zakresie oraz brak wskazania, na których dowodach oparł się organ I instancji.
Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny ustalony w sprawie, dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz przepisy prawa stanowiące podstawę wydanych decyzji administracyjnych. Przedstawiając motywy dokonanej oceny podkreślił, iż podczas kontroli administracyjnej niniejszej sprawy stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2010. Powierzchnia stwierdzona ustalona została w oparciu o system informacji geograficznej (ustanawiany na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych - ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych – tzw. system LPIS), o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zamieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16).
Organ podkreślił, że powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności na rok 2010 wynosiła [...] ha. Powierzchnia deklarowana kwalifikowana do płatności oraz powierzchnia co do której wniosek został rozpatrzony wyniosła [...] ha. Powierzchnia została stwierdzona na podstawie danych o powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) dla działki rolnej [...] oraz w oparciu o pomiary deklarowanej powierzchni na dostępnych w systemie informatycznych ortoobrazie. W związku z powyższym płatność dla producenta rolnego została zmniejszona względem pierwotnej deklaracji o [...] ha:
• w odniesieniu do działki rolnej [...] (działka ewidencyjna nr [...]) wykluczono [...] ha, na podstawie danych o powierzchni ewidencyjno-gospodarczej PEG,
• w odniesieniu do działki rolnej [...] (działka ewidencyjna nr [...]) wykluczono [...] ha, na podstawie pomiarów w systemie informatycznym, dokonanych na ortofotomapie w systemie informatycznym, przy uwzględnieniu załącznika graficznego.
Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. stwierdził, że organ I instancji w myśl art. 75 § 1 oraz 77 Kodeksu postępowania administracyjnego był zobligowany do uwzględnienia powyższego w trakcie rozstrzygania w zakresie przyznania płatności. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uczynił zadość powyższym obowiązkom, wykonał wizualizację deklarowanych działek na której wystąpiły nieprawidłowości, ponadto w związku z wykonaniem pomiaru działki rolnej [...], do płatności zakwalifikowany został obszar [...] ha (wobec deklaracji [...] ha). W związku ze stwierdzeniem rozbieżności pomiędzy deklaracją Wnioskodawcy a powierzchnią ustaloną w kontroli administracyjnej, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wyliczył procentową różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną uprawnioną do płatności. Jednocześnie w następstwie ustalenia, iż różnica ta wyniosła powyżej 3 %, zastosowane zostały właściwe przepisy prawa wspólnotowego (art. 16 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) NR 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 roku).
Odnosząc się do podniesionych w piśmie odwoławczym wątpliwości w zakresie prawidłowości rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż Wnioskodawca zadeklarował powierzchnię większą aniżeli powierzchnia referencyjna poszczególnych działek ewidencyjnych uprawniająca do otrzymania do nich płatności. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR był zobowiązany do uwzględnienia powyższego w trakcie rozstrzygania o przyznaniu płatności.
Zdaniem Dyrektora ustalona przez organ I instancji powierzchnia uprawniająca do dopłaty, dokonana został prawidłowo w oparciu o obowiązujące przepisy, a uzyskany wynik nie stwarzał podstaw do kwestionowania go jako uzyskanego z pominięciem innych dowodów.
Składając wniosek o przyznanie płatności wnioskodawca winien wskazać powierzchnię rzeczywistą spełniającą wymagania rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, a nie ustaloną w oparciu o dane historyczne.
W skardze M. G. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Skarżący stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza interes prawny skarżącego poprzez błędne uzasadnienie, zawierające m.in. stwierdzenie, że skarżący zawyżył powierzchnie działek, dla których przysługuje pomoc finansowa z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
• naruszenie prawa procesowego zawartego w art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;
• naruszenie art. 80 i art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z p. zm., dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Postępowanie administracyjne będące przedmiotem kontroli Sądu, zostało wszczęte wnioskiem skarżącego z [...] maja 2010 r., o przyznanie m.in. płatności do gruntów rolnych na rok 2010, w tym płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013. (Dz. U. Nr 40, poz. 329 z p. zm.) oraz ustawy z dnia 7 marca 2007 r., o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 z p. zm.).
Jednocześnie wskazać trzeba, iż w związku z członkostwem Polski w Unii Europejskiej, bezpośrednie zastosowanie w niniejszej sprawie miały także akty normatywne wydane przez organy Unii Europejskiej m.in. rozporządzenie Komisji (WE) nr 1975/2006 z 7 grudnia 2006 r., ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (DZ. Urz. UE L 368 z 23,12 2006 r.), rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30 kwietnia 2004), rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16) oraz rozporządzenie Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006, str. 15, z p. zm.).
Specyfika przyznawania pomocy odnoszącej się do powierzchni (obszarowej) polega na tym, iż obszar działek rolnych powinien być ustalany przy pomocy wszelkich odpowiednich środków, które zapewnią pomiar z należytą dokładnością. Organy administracji winny ustalić margines tolerancji uwzględniając rodzaj stosowanej metody pomiarowej, rzetelność dostępnych dokumentów, a także czynniki lokalne, takie jak wielkość danej działki czy też rzeźba terenu, która może komplikować interpretację prac pomiarowych dokonywanych metodą teledetekcji. Podkreślenia wymaga w tym kontekście, iż zgodnie z art. 32 ust. 1 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 w przypadku gdy państwo członkowskie wykorzystuje przewidzianą w akapicie drugim art. 29 możliwość przeprowadzania kontroli na miejscu metodą teledetekcji, należy przeprowadzić fizyczne inspekcje terenowe na wszystkich działkach rolnych, których fotointerpretacja nie umożliwia zweryfikowania dokładności deklaracji w sposób, który zadowalałby właściwe organy. W świetle powyższego, uznać zatem należy, iż organ powinien w każdym przypadku, gdy przeprowadzona fotointerpretacja obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych działek rolnych w celu pomiaru ich powierzchni nie jest wystarczająco wiarygodna, rozważyć zastosowanie takiej techniki pomiarów, która zapewniałaby właściwą dokładność, biorąc pod uwagę czynniki lokalne działek rolnych.
Należy przy tym podkreślić, że dla potrzeb pomocy obszarowej podstawowe znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona określona uprawa, na co słusznie wskazywał organ. Weryfikacja danych obszarowych działek rolnych wskazanych we wniosku producenta rolnego o przyznanie płatności, nie następuje na podstawie danych zawartych w ewidencjach i rejestrach, lecz przede wszystkim na podstawie kontroli na miejscu, a w szczególności fizycznej inspekcji działek co do rzeczywistego obszaru zgłoszonych upraw (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie sygn. akt II GSK 259/07, ONSAiWSA 2009/5/96).
Przechodząc do analizy niniejszej sprawy Sąd wskazuje, iż skarżący kwestionuje treść uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji o przyznaniu płatności ONW do gruntów rolnych za 2010 r., albowiem sama kwota otrzymanej płatności pozostała na wnioskowanej wysokości, albowiem skarżący występując o przyznanie pomocy finansowej w ramach ONW zadeklarował grunty rolne o łącznej powierzchni [...] ha, jednakże w wyniku uznania przez organy, że powierzchnia zadeklarowana we wniosku przez skarżącego została zawyżona o [...] ha (różnica przekroczyła 3 %), organ, stosując się do treści art. 16 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z 7.12.2006 r., który odsyłając do przepisu art. 57 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z 30.11.2009 r. , nie naruszając art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 przyznał płatność do powierzchni zadeklarowanej.
Sąd stwierdził, że rozpatrując sprawę ponownie organ II instancji w obszernym – liczącym 10 stron – uzasadnieniu wskazał M. G. obowiązujące przepisy prawa oraz orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie objętym jego wnioskiem, jednakże nie uzasadnił, na jakiej podstawie dowodowej oraz dlaczego organ I instancji dokonał zmniejszenia powierzchni działek objętych wnioskiem.
Z akt sprawy wynika, że zgodnie z informacją dot. działek ewidencyjnych wg stanu na dzień [...] maja 2010 r. dla działki nr [...] określono powierzchnię [...] ha (zgodnie z wnioskiem), zaś dla działki [...] – [...] ha (we wniosku – [...] ha). Jednocześnie z "Raportu kontroli administracyjnej sprawy ONW 2010" wynika, że "wykorzystano funkcjonalność powierzchni udowodnionej" i dla działki nr [...] zapisano [...] ha - zgodnie z załącznikiem graficznym, zaś dla działki [...] - zgodnie z PEG. Ponadto z jednego z protokołów wynika, że powierzchnia trwałych użytków zielonych wyniosła [...] ha, a w innym – [...] ha.
Skarżący podniósł ponadto w odwołaniu, że podał w swoim wniosku o dopłaty na 2010 r. taką powierzchnię działek, jaką ustalono na podstawie kontroli administracyjnej, która została przeprowadzona w 2009 r., jednakże w decyzji organu II instancji nie ma odniesienia do różnic wynikłych między wnioskiem a stanem przyjętym do obliczenia świadczenia oraz próby wyjaśnienia Skarżącemu, czym została spowodowana ta różnica.
Oceniając skarżoną decyzję w tej części Sąd stwierdza, że istnieją nieprawidłowości w działaniu organów obydwu instancji, albowiem z uzasadnienia decyzji podlegających kontroli Sądu nie wynika bezspornie, które powierzchnie działek są prawidłowe oraz na których dowodach oparł się organ podejmując rozstrzygnięcie w sprawie.
Powyższe uchybienia dają podstawę do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością jej uchylenia, strona bowiem powinna wiedzieć, na jakiej podstawie (tu odnoszącej się do powierzchni) zostało przyznane jej świadczenie.
Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., sygn. SA 810/81, ONSA 1981, z. 1, poz. 4). Brak przedstawienia przekonywujących motywów działania organów administracji publicznej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowi nie tylko naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., ale i art. 8 oraz 11 k.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 maja 2005 r., sygn. IV SA/Wa 156/05, Legalis).
Na uwzględnienie, zdaniem Sądu, nie zasługują podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia przez organy administracyjne w toku postępowania zasad procedury określone w art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z dnia 26 stycznia 2007 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 z p. zm.), gdyż zastosowanie w niniejszych płatnościach mają wyżej wymienione przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 z p. zm.).
W tym miejscu wskazać należy, iż przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju nieco inaczej, aniżeli zasady procedury administracyjnej określone w k.p.a. statuują pozycję strony w postępowaniu o przyznanie pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem. Art. 21 ust. 1 powołanej ustawy stanowi, iż do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Jednakże w myśl ust. 2 pkt 3 powyższego przepisu organ administracyjny udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania jak również (pkt 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
W tym postępowaniu Agencja nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodu. To na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu, zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Porównanie przytoczonej regulacji z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a. wskazuje, że ustawodawca w omawianej kategorii spraw odstąpił od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. Zgodnie z tą zasadą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładne wyjaśnienia stanu faktycznego. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W art. 21 ustawy o wspieraniu rozwoju obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy administracji publicznej nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Nie zmienia to jednakże faktu, iż wnioskujący o pomoc i otrzymujący świadczenie musi być przeświadczony o prawidłowym działaniu organu, który podejmując rozstrzygnięcie oraz prowadząc postępowanie jest zobowiązany do stania na straży praworządności (art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju), należy zgodzić się bowiem ze Skarżącym, że zaskarżona decyzja została wydana bez dokonania bezspornych ustaleń co do powierzchni gruntów rolnych, co ma zasadnicze znaczenie dla przyznania płatności oraz odpowiedniego wyartykułowania tych ustaleń w uzasadnieniu decyzji.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, konieczne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji, ponieważ niezbędne jest przedstawienie przekonujących motywów działania organu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w zakresie dokonanych ustaleń.
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło