V SA/Wa 527/24
WyrokWSA w Warszawie2024-05-17
Skład orzekający: Monika Kramek, Michał Sowiński, Bożena Zwolenik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena wniosku o dofinansowanie projektu, która nie spełniła obligatoryjnych kryteriów, w tym zdolności wnioskodawcy do finansowej realizacji projektu, była zgodna z prawem, mimo potencjalnych nieprawidłowości w ocenie innych kryteriów?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo iż ocena projektu w zakresie kryteriów "Spójność projektu", "Istota modułu" oraz częściowo "Budżet modułu" mogła naruszać prawo, to naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik oceny. Kluczowe było niespełnienie obligatoryjnego kryterium "Zdolność wnioskodawcy do finansowej realizacji projektu", które zostało ocenione prawidłowo i stanowiło wystarczającą podstawę do odrzucenia wniosku.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu badawczo-rozwojowego. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) oceniła wniosek negatywnie, stwierdzając niespełnienie kilku obligatoryjnych kryteriów, w tym "Istota modułu", "Budżet modułu", "Spójność projektu", "Zdolność wnioskodawcy do finansowej realizacji projektu" oraz "Projekt obejmuje moduł obligatoryjny". Po rozpatrzeniu protestu spółki, PARP podtrzymała negatywną ocenę. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów i wadliwą ocenę kryteriów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Monika Kramek (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant sekr. sąd. - Agnieszka Ciszek, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2024 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w G. na rozstrzygnięcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia 26 stycznia 2024 r. nr DWI.SK4.550.130.2023(6) w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę.
Przedmiotem skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w G. jest rozstrzygnięcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z 26 stycznia 2024 r. nr DWI.SK4.550.130.2023(6) w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu: ,,Opracowanie nowego kandydata na lek przeciwko [...]-pozytywnemu nowotworowi piersi z wykorzystaniem cząsteczek wirusopodobnych".
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
[...] sp. z o.o. (dalej: skarżąca, wnioskodawca, spółka) przystąpiła do naboru organizowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: PARP, organ) w ramach Działania Ścieżka SMART Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki.
Pismem z dnia 13 listopada 2023 r. sygn.: DWI.SK4.550.130.2023(1) skarżąca została poinformowana, że jej wniosek o dofinansowanie nie został wybrany do dofinansowania. W wyniku oceny dokonanej w ramach naboru stwierdzono, że projekt nie spełnił następujących kryteriów oceny:
Obligatoryjne kryteria modułowe "Moduł B+R":
- Istota modułu;
- Budżet modułu.
Obligatoryjne kryteria wspólne dla projektu:
- Spójność projektu;
- Zdolność wnioskodawcy do finansowej realizacji projektu;
- Projekt obejmuje moduł obligatoryjny.
Skarżąca złożyła protest od ww. informacji.
PARP w piśmie z dnia 26 stycznia 2024 r. poinformował spółkę, że protest nie został uwzględniony.
Odnosząc się do kryterium "Istota modułu" Komisja Oceny Projektów (dalej: KOP) nie uznała kryterium za spełnione, z uwagi na brak spełnienia wymogów określonych w kryterium, dotyczących wydatków w zakresie wynagrodzeń personelu B+R ponieważ niektórzy członkowie personelu B+R pełnią w przedsiębiorstwie role nadzorcze i zarządcze nad projektem oraz wchodzą w skład organów reprezentujących przedsiębiorstwo, stąd ich wynagrodzenie powinno być finansowane w ramach kosztów pośrednich a nie w bezpośrednich kosztach Personelu projektu. Ponadto uznano brak prawidłowego i transparentnego rozdziału ról osób zaangażowanych w realizację projektu po stronie przedsiębiorstwa w kontekście planowanego w projekcie podwykonawstwa. Kierownik zarządzający projektem oraz osoby wykonujące w zastępstwie ich obowiązki nie mogą być jednocześnie wykonawcami jakichkolwiek prac po stronie podwykonawcy, w tym nie mogą pozostawać w stosunku służbowym lub innej formie współpracy z podwykonawcą zgodnie z zasadą opisaną w dokumencie "Kryteria wyboru projektów" dla działania "Ścieżka SMART" w ramach 1 Priorytetu "Wsparcie dla przedsiębiorców.
Zdaniem PARP analiza uzasadnienia negatywnej oceny KOP wskazuje, że opiera się ono na danych z wniosku i zawiera wyczerpujące i wystarczające uzasadnienie w zakresie aspektów podlegających ocenie w omawianym kryterium. Jego analiza nie daje podstaw do kwestionowania prawidłowości wyniku oceny projektu Wnioskodawcy.
Zdaniem PARP zastrzeżenia KOP były słuszne. Wnioskodawca nieprawidłowo uznał koszty osób pełniących role zarządcze i równocześnie role badawcze, jako koszty bezpośrednie Personelu projektu. Aspekt ten nie jest spełniony. W odniesieniu do zarzutu wnioskodawcy w zakresie braku wezwania do uzupełnień informacji w trybie określonym w Regulaminie wyboru projektów (dalej: Regulamin, RWP) PARP stwierdził, że zgodnie z § 6 ust. 2 RWP "Wnioskodawca może zostać wezwany przez IP do uzupełnienia lub poprawienia wniosku. Wezwanie do uzupełnienia lub poprawienia wniosku zawiera wstępną opinię w zakresie kryteriów wymagających uzupełnienia lub poprawy". Organ wyjaśnił, że wnioskodawca może, ale nie musi zostać wezwany do uzupełnień. Nie jest to bowiem działanie obligatoryjne ze strony KOP chociaż można uznać zasadność argumentu wnioskodawcy, że na tak istotny aspekt KOP powinna była zwrócić uwagę w wezwaniu kierowanym na etapie oceny zgodnie z § 6 ust. 2 RWP.
Zdaniem organu z uwagi na brak spełnienia również innych kryteriów wyboru projektów na etapie rozpatrywania protestu odstąpiono od wezwania do przeniesienia kosztów wynagrodzenia osób zarządzających (we wszystkich zadaniach, w których występują) do kosztów pośrednich i zmniejszenie tym samym wartości projektu. Brak wezwania ze strony KOP nie zmienia faktu, że złożony przez wniosek nie został sporządzony zgodnie z wymogami dokumentacji naboru.
Organ zaznaczył, że wnioskodawca złożył oświadczenie, że zapoznał się z Regulaminem wyboru projektów i akceptuje jego zasady (oświadczenie nr 2). Tym samym aplikując o udzielenie wsparcia powinien złożyć wniosek o dofinansowanie, który będzie zawierał wymagane dokumentacją naboru informacje.
Organ nie uznał argumentów wnioskodawcy w zakresie drugiego negatywnie ocenionego przez KOP aspektu tj. braku prawidłowego i transparentnego rozdziału ról osób zaangażowanych w realizację projektu po stronie przedsiębiorstwa w kontekście planowanego w projekcie podwykonawstwa zadań dla Uniwersytetu G. Jak bowiem zauważył ekspert zewnętrzny w opinii przygotowanej w toku rozpatrywania protestu wnioskodawca wskazuje, że "We wniosku firmy [...] nie przewidziano żadnego podwykonawstwa po stronie Uniwersytetu G.", i dalej " W żadnym wypadku podwykonawca nie został wybrany i nie jest planowany wybór Podwykonawcy, będącego pracodawcą części kadry". Wnioskodawca konkluduje "Uznać należy, że powyższy zarzut wynikał z nadinterpretacji Recenzenta i jest sprzeczny z informacjami prezentowanymi we wniosku". Jednocześnie wnioskodawca powołuje się na zapisy we wniosku projektowym: "Kwota oszacowana na podstawie rozeznania rynku wśród potencjalnych usługodawców (Uniwersytet G., Instytut im. N.)" oraz "Cenę oszacowano na podst. przeprowadzonej analizy rynku, rozmów telefonicznych z potencjalnymi oferentami oraz pozyskanych ofert m.in. z Uniwersytetu G. oraz Instytutu N.".
Wobec powyższego organ zgodził się z ocena eksperta, że wnioskodawca potwierdził, że Uniwersytet G. i jego pracownicy są potencjalnymi podwykonawcami w niniejszym projekcie, dlatego też protest w tym zakresie należało odrzucić.
Odnosząc się do kryterium "Budżet modułu" PAPR wskazała, iż KOP nie uznała kryterium za spełnione, z uwagi na brak spełnienia wymogów określonych w kryterium, tj. kwalifikowalność poszczególnych pozycji w budżecie nie jest zgodna z katalogiem wskazanym w Przewodniku kwalifikowalności wydatków załączonym do Regulaminu wyboru projektów. Wskazano także, że wprowadzenie rezultatu modułu na rynek nie jest opłacalne a załączony model finansowy zawiera istotne braki i uchybienia.
PARP stwierdziła, że analiza uzasadnienia negatywnej oceny KOP wskazuje, że opiera się ono na danych z wniosku wnioskodawcy i zawiera wyczerpujące i wystarczające uzasadnienie w zakresie aspektów podlegających ocenie w omawianym kryterium. Jego analiza nie daje podstaw do kwestionowania prawidłowości wyniku oceny projektu. Wnioski PARP potwierdza również ekspert zewnętrzny w opinii przygotowanej w toku rozpatrywania protestu, że "po zapoznaniu się z kompletną dokumentację aplikacyjną oraz zarzutami zawartymi w proteście oceniający uznaje, że koszty wynagrodzeń osób na stanowiskach: Głównego specjalisty—wirusologa, specjalisty biologa molekularnego, Inżyniera laboratoryjnego zostają uznane jako niekwalifikowane w ramach kosztów rzeczywistych. Oceniający zauważa, że funkcja Prezesa spółki ulega łączeniu w rolach kierownika B+R, Research Managera/RM/ oraz głównego specjalisty - wirusologa, funkcja Wiceprezesa zarządu łączy się w rolach Research Managera /RM/ oraz Specjalisty biologa molekularnego, funkcja Research Managera /RM/ oraz Inżyniera laboratoryjnego również się łączy. Zgodnie z pkt 3.3.1 Przewodnika kwalifikowalności wydatków, "W przypadku wykonywania przez dany personel jakichkolwiek zadań związanych z zarządzaniem, nadzorem lub koordynacją projektem badawczo-rozwojowym będącym przedmiotem modułu B+R lub zarządzeniem modułem B+R lub zarządzaniem projektem (składającym się także z innych modułów niż moduł B+R), koszt jego wynagrodzenia jest niekwalifikowalny w kategorii Personel projektu. Koszt wynagrodzenia takich osób (...) stanowi w całości wydatek kwalifikowalny w kategorii Koszty pośrednie (ogólne)".
Powyższy zapis zdaniem organu wskazuje jednoznacznie, że jedna osoba może jednocześnie być członkiem personelu badawczego oraz nadzorować zespół badawczy (decyzja w tym zakresie należy do wnioskodawcy). Przy czym całość jej wynagrodzenia należy kwalifikować do kosztów pośrednich w module B+R.
Organ wskazał na stanowisko eksperta zewnętrznego, że koszt wynagrodzenia Specjalisty - hodowle komórkowe stanowi wydatek niekwalifikowalny - zgodnie z § 2 art. 214/art. 387 KSH - osoby podlegające bezpośrednio członkowi podlegające bezpośrednio członkowi zarządu nie mogą być jednocześnie członkami rady nadzorczej (wg KRS: M. K. jest członkiem Rady Nadzorczej, we wniosku M. K. została przewidziana jako Specjalista hodowle komórkowe). W związku z powyższym uznał, że kwalifikowalność ww. pozycji budżetowych nie jest zgodna z katalogiem wskazanym w Przewodniku kwalifikowalności wydatków.
Zarzut wnioskodawcy w zakresie przedmiotowego aspektu organ uznał za niezasadny przyjmując, że jego ocena została przeprowadzona prawidłowo.
PARP wskazała, że ekspert nie uznał także argumentacji wnioskodawcy, jakoby wprowadzenie rezultatu modułu na rynek było opłacalne, w tym prognoza finansowa przychodów oraz kosztów związanych z wdrożeniem nowego procesu biznesowego lub produktu wskazywała na opłacalność. Zgodnie z Instrukcją wypełniania modelu finansowego opłacalność weryfikowana jest jedynie dla modułów " B+R" oraz " Wdrożenie innowacji" na podstawie NPV bez uwzględnienia dotacji. Projekt przewiduje jedynie moduł B+R. Prognoza finansowa przychodów oraz kosztów związanych z produktem będącym rezultatem projektu wskazuje na brak jego opłacalności. Wewnętrzna stopa zwrotu IRR liczona dla wariantu bez dotacji modułu B+R, na podstawie danych Wnioskodawcy, wynosi 7,63%, natomiast obliczone NPV dla wariantu bez dotacji modułu B+R wg Wnioskodawcy przyjmuje wartość dodatnią w roku 2033.
Organ wskazał na stanowisko oceniającego że załączony model finansowy zawiera istotne braki i uchybienia: Nie wskazano wyczerpujących założeń, na jakiej podstawie przewidziano uzyskiwane przychody projektu, przy relatywnie niskim poziomie kosztów ich poniesienia. Przychody zostają osiągane jedynie w roku 2032 w wartości, aż 42 000 tys. zł, przy relatywnie niższych kosztach operacyjnych bez amortyzacji rzędu od 580 tys. zł w 2032 r. Projekcja wskazanego poziomu przychodów przy relatywnie niższych kosztach operacyjnych bez amortyzacji wskazuje, że wewnętrzna stopa zwrotu IRR na podstawie danych Wnioskodawcy liczona dla wariantu bez dotacji modułu B+R wynosi 7,63%, natomiast obliczone NPV wg Wnioskodawcy przyjmuje wartość dodatnią w roku 2033, co zdaniem oceniającego nie jest możliwe do osiągnięcia. Brak wskazania konkretnych założeń metodologii oszacowania uzyskiwanych przychodów przy znacznej dysproporcji między kosztami ich poniesienia, brak oszacowania przychodów w pozostałych latach prognozy, świadczą o nierzetelności przyjętych danych dla obliczenia wartości NPV i wewnętrznej stopy zwrotu IRR dotyczących przedmiotowego modułu. Nie przedstawiono wyczerpujących informacji pochodzących z wiarygodnych dokumentów (w przypadku posiadania np. listów intencyjnych, wstępnych kontraktów, umów itp.) albo alternatywnie, nie wskazano rzetelnych argumentów potwierdzających, że przyjęty wolumen sprzedaży produktu/usługi będących rezultatem przedmiotowego projektu występujący jedynie w roku 2032 został realnie oszacowany. Wnioskodawca rozpoczął działalność gospodarczą od 09.2019 r., przychody ze sprzedaży produktu, będącego rezultatem projektu docelowo mają wynosić aż 42 000 tys. zł, a zgodnie z danymi przedstawionymi w tabelach finansowych wnioskodawca za ostatni rok obrotowy osiągnął przychód rzędu 4583 tys. zł, co jest niewspółmierne do założonej prognozy sprzedaży. Ponadto oceniający zauważa, że w pozostałych latach prognozy planowana wielkość przychodu wynosi 0 zł.
Jak podała PARP oceniający zwrócił również uwagę na fakt, że prognozowana kwota przychodu, zgodnie z założeniem wnioskodawcy, zawiera w sobie opłatę licencyjną i refundację kosztów badań klinicznych Fazy 1 poniesionych do momentu podpisania umowy przez spółkę. W opinii oceniającego wartość prognozowanego przychodu została sztucznie zawyżona o kwotę grantu ABM w kwocie 15 min zł, co stanowi błąd merytoryczny. Przewidywane przychody powinny obejmować wyłącznie opłatę licencyjną, oszacowaną na zasadach rynkowych, pomniejszoną o prowizję z tytułu successfee doradcy, natomiast wartość refundacji dotycząca grantu nie może sztucznie jej zawyżać. Zawyżenie przychodów poprzez nieprawidłowe ujęcie refundacji kosztów związanych z grantem w modelu finansowym wypacza obraz zysku netto w danym okresie. W związku z powyższym oceniający stwierdził, iż przyjęty wolumen sprzedaży produktów będących rezultatem przedmiotowego projektu nie został realnie oszacowany.
PARP zauważyła, że wnioskodawca w złożonym proteście nie przedstawia konkretnych argumentów przemawiających na jego korzyść, tylko prowadzi polemikę w przedmiotowym zakresie i przypisuje informacjom wskazanym we wniosku inne znaczenie niż oceniający. Zarzuty protestującego nie mogą być podstawą do uznania, że ocena została przeprowadzona nieprawidłowo, gdyż stanowią tylko odmienne zdanie wnioskodawcy dla oceny przedmiotowej kwestii, w związku z czym nie mogą zostać uwzględnione.
Konkludując PARP podniosła, że model finansowy zawiera istotne uchybienia. Świadczą one o nierzetelności przyjętych danych, zaś przyjęte ilości i wartości sprzedaży nie zostały realnie oszacowane, a obliczone wartości NPV i IRR dla wariantu bez dotacji modułu B+R w podanym okresie prognozy przyjmują nierealną wartość. Pozwala to stwierdzić, że wprowadzenie rezultatu modułu na rynek nie jest opłacalne. W związku z powyższym dane przyjęte przez Wnioskodawcę przy określaniu opłacalności projektu nie są realne z uwagi na ww. istotne uchybienia merytoryczne występujące w przygotowanym okresie prognozy, wskazujące na nieprawidłowo sporządzoną analizę finansową. Powyższe pozwala stwierdzić, iż zarzuty wnioskodawcy w zakresie przedmiotowego aspektu są niezasadne".
W związku z powyższym PARP stwierdziła, że protest w zakresie wskazanego kryterium należy odrzucić, kryterium nie jest spełnione, a ocena KOP była prawidłowa.
Odnosząc się do kryterium "Spójności projektu" PARP wskazała na nieuznanie tego kryterium przez KOP za spełnione, z uwagi na brak spełnienia wymogów określonych w kryterium, tj. kwestii planowanego zatrudniania personelu B+R do prac merytorycznych projektów oraz do czynności mających znamiona zarządzania projektem. W tym kontekście zastrzeżenia KOP wzbudził fakt, że częściowo wydatki przewidziane na pracę członków zespołu o charakterze zarządczym/nadzorczym zostały ujęte w kosztach bezpośrednich, co jest niedopuszczalne regulaminem konkursu [...].
Zdaniem PARP analiza uzasadnienia negatywnej oceny KOP wskazuje, że opiera się ono na danych z wniosku wnioskodawcy i zawiera wystarczające uzasadnienie w zakresie aspektów podlegających ocenie w omawianym kryterium. Jego analiza nie daje podstaw do kwestionowania prawidłowości wyniku oceny projektu wnioskodawcy.
Rozpatrując protest PARP stwierdziła, że nie można potwierdzić, by zaplanowane w projekcie zadania i wydatki były racjonalne i spójne, w tym brak jest transparentności rozdziału zadań pomiędzy wnioskodawcą i podwykonawcą.
Zdaniem PARP wnioski te potwierdza ekspert zewnętrzny w opinii przygotowanej w toku rozpatrywania protestu, który wskazuje na ryzyko braku prawidłowego i transparentnego rozdziału ról osób zaangażowanych w realizację projektu po stronie przedsiębiorstwa w kontekście planowanego w projekcie podwykonawstwa zadań dla Uniwersytetu G.
Odnosząc się do kryterium "Zdolność wnioskodawcy do finansowej realizacji" projektu PARP wskazała na nieuznanie przez KOP tego kryterium za spełnione, z uwagi na brak spełnienia wymogów w nim określonych tj. brak wiarygodnych środków finansowych na realizację projektu. Ocena, zdaniem PARP została dokonana na podstawie analizy przedstawionej w Modelu finansowym, którego wzór stanowi załącznik do Regulaminu wyboru projektów, w tym danych z wniosku i zawiera wyczerpujące i wystarczające uzasadnienie w zakresie aspektów podlegających ocenie w omawianym kryterium. Jego analiza nie daje podstaw do kwestionowania prawidłowości wyniku oceny Projektu. Wnioski KOP potwierdza również ekspert zewnętrzny w opinii przygotowanej w toku rozpatrywania protestu, który stwierdził, że: "Biorąc pod uwagę całość dokumentacji w ramach procedury odwoławczej, stan prawny, faktyczny oraz argumentację wnioskodawcy zawartą w złożonym proteście, w wyniku przeprowadzonej weryfikacji oceny należy stwierdzić, że Projekt składa się z modułów: B+R oraz Internacjonalizacja. Wydatki ogółem w projekcie wynoszą 18 627 388,18 zł. Wydatki kwalifikowalne w łącznej wysokości 16 590177,34 zł. zostaną pokryte z dofinansowania 1246 7769,76 zł. oraz środków własnych prywatnych w wysokości 4122 407,58 zł. Wnioskodawca prawidłowo ujął poszczególne wartości w "Źródłach finansowania wydatków". W polach komentarza modelu finansowego nie wskazano, czy przewiduje się skorzystanie z zaliczkowania dotacji. W kontekście przedstawionych założeń finansowania wezwano wnioskodawcę do uzupełnień m.in. w zakresie stosownej korekty w modelu finansowym korespondującej z tabelą "Źródła finansowania" we wniosku oraz przedstawienia informacji nt. konkursu ABM, w ramach którego wnioskodawca planuje pozyskać grant wysokości 15 mln zł z przeznaczeniem na sfinansowanie niniejszego projektu.
Wnioskodawca przedstawił następujące źródła finansowania projektu: "Wkład prywatny w projekcie [...] w wysokości 6160 tys. zł spółka [...] Sp. z o.o. planuje sfinansować poprzez:
a) wygenerowane zyski,
b) środki finansowe od inwestorów, które stanowić będą dopłaty do kapitału. Środki te będą uzyskiwane w latach 2024-2026 i osiągną one wartość 4 min zł. Bezpieczną dla nich alternatywą, której nie wykazano w modelu (w przypadku ewentualnego niepowodzenia w pozyskaniu środków od inwestorów w wymaganej wysokości) będzie pożyczka od udziałowca w wysokości 2 mln zł.
Dodatkowo, po zakończeniu projektu [...], spółka planuje pozyskać grant ABM (2027 r.) w celu sfinansowania 1. fazy badań klinicznych. Jego wysokość sięgnie 15 mln zł". W polu komentarza modelu finansowego zawarto także informację, że fundusze [...] oraz [...], wyraziły zainteresowanie inwestycją na obecnym etapie realizacji projektu w celu udziału w finansowaniu wkładu własnego w projekcie [...]. W toku złożonych uzupełnień poinformowano, że spółka obecnie prowadzi rozmowy z szeregiem funduszy inwestycyjnych typu seed/venture Capital oraz inwestorami indywidualnymi (tzw. [...]) i przed końcem 2023 r. planuje zamknięcie rundy inwestycyjnej w kwocie do 4 mln zł, która będzie podzielona na 3 etapy w latach 2024-2026, uzależnione od realizacji kamieni milowych, w tym założonych w ramach niniejszego wniosku wyników. Wskazane środki służą pokryciu wkładu w przedmiotowym projekcie. Ponadto wskazano, że alternatywnie dla pozyskiwania ww. środków, spółka podpisała również umowę promesy kredytowej ze wspólnikiem M. S. na łączną kwotę do 2 mln zł z celem uzupełniania w miarę potrzeb kapitałów obrotowych spółki. Ekspert zewnętrzny stwierdził, że w modelu finansowym odzwierciedlono dopłaty do kapitału w latach 2024-2027 w wysokościach odpowiednio: 1 500 tys. zł, 1500 tys. zł, 1 000 tys. zł, 15000 tys. zł w części dotyczącej projektu, jednak wnioskodawca nie podał żadnych kluczowych informacji, które uwiarygodniłyby ujęte w modelu finansowym dopłaty do kapitału.
Oceniający zwrócił uwagę, że wybór źródła finansowania projektu należy do wnioskodawcy. Jeśli Wnioskodawca decyduje się na finansowanie w postaci dopłaty do kapitału, to należy to właściwie uwiarygodnić. Samo wyrażenie zainteresowania danych Funduszy inwestycją w działalność wnioskodawcy nie jest wystarczające. Wnioskodawca powinien przedstawić informacje na temat dokumentów stanowiących zobowiązanie inwestora do wniesienia dopłaty do kapitału oraz dokumentów potwierdzających dysponowanie wolnymi środkami finansowymi przez inwestorów na zrealizowanie dopłat do kapitału w założonych wysokościach, czego nie uczynił. Pozwala to oceniającemu stwierdzić, że w efekcie nie uwiarygodniono, że wskazani inwestorzy, dysponują wolnymi środkami pieniężnymi na dokapitalizowanie wnioskodawcy w założonych kwotach.
Podobnie zdaniem eksperta, jeśli wnioskodawca decyduje się na finansowanie w postaci pożyczki od udziałowca, to należy właściwie uwiarygodnić zdolność pożyczkodawcy do jej udzielenia. Wnioskodawca powinien rzetelnie przedstawić informacje, powołując się na konkretne dokumenty potwierdzające dysponowanie środkami finansowymi przez pożyczkodawcę do udzielenia pożyczki w założonej wysokości, czego nie uczynił. Nie uwiarygodniono zatem, że pożyczkodawca M. S., będący osobą prywatną, dysponuje wolnymi środkami finansowymi z przeznaczeniem na udzielenie pożyczki w wysokości 2 mln zł. Oceniający zauważył także, że planowana pożyczka od udziałowca nie została ujęta w modelu finansowym, co zresztą potwierdził sam wnioskodawca.
W kwestii uzyskania środków w postaci grantu ABM w 2027 r. w kwocie 15 mln zł, oceniający ekspert uznał, że zamierzenie pozyskania kapitału z grantu konkursowego w żaden sposób nie potwierdza posiadania środków finansowych na realizację projektu. Środki finansowe pochodzące z grantów konkursowych mają niepewny charakter i uzależnione są m.in. od pozytywnej oceny złożonej dokumentacji aplikacyjnej, wyboru do dofinansowania i spełnienia wymaganych warunków do podpisania umowy. Zatem obwarowane są wysokim stopniem ryzyka braku ich pozyskania. Oceniający zauważa, że środki pochodzące z wszelkich dotacji, czy grantów konkursowych mają charakter warunkowy, gdyż znajdą się w dyspozycji wnioskodawcy jedynie w przypadku ich przyznania. Zatem, z uwagi na wysokie ryzyko braku uzyskania grantu w odległym terminie (2027 r.), nie mogą być uwzględnione przy ocenie zdolności do sfinansowania inwestycji. Przy ocenie zdolności do sfinansowania projektu bierze się pod uwagę jedynie środki finansowe, będące bezwarunkowo w posiadaniu wnioskodawcy. Konkludując oceniający uznaje, że ujęte w modelu finansowym dopłaty do kapitału w łącznej wysokości 19.000 tys. zł nie zostały uwiarygodnione.
Oceniający zauważył, że wnioskodawca na etapie rozpatrzenia protestu przedstawił również nowe informacje. Nie są one jednak brane pod uwagę przy rozstrzygnięciu przedmiotowego protestu ponieważ stanowią nowe treści, które nie były znane na etapie pierwotnej ceny wniosku.
Wnioskodawca nie wskazał również, jaką wolną kwotą środków własnych z przeznaczeniem na realizację projektu dysponuje, nie podano danych finansowych za bieżący okres roku kalendarzowego. Zatem przyjąć należało, że kwota środków pieniężnych jaką aktualnie dysponuje wnioskodawca wynika z pozycji Bilansu "środki pieniężne w kasie i na rachunkach" i na koniec ostatniego zamkniętego roku obrachunkowego (2022) wynosi 2.309 tys. zł. Oceniający zauważył, że w modelu finansowym wnioskodawca wykazał przesunięcie/zaangażowanie środków własnych przedsiębiorstwa do Projektu w latach 2023-2024 w łącznej wysokości 2.600 tys. zł. Aktualny stan środków pieniężnych nie pozwala na dokonanie przesunięcia w zaplanowanej wartości. Ponadto wykazane w Bilansie środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych nie pokrywają także zapotrzebowania na wydatki ujęte w Harmonogramie rzeczowo-finansowym planowanego przedsięwzięcia.
Przy ocenie potencjału finansowego wnioskodawcy brana jest pod uwagę jego kondycja finansowa, a zatem przedstawienie informacji dotyczącej wybranego źródła finansowania projektu nie stanowi wyłącznej przesłanki do pozytywnej oceny potencjału finansowego. Zatem kluczowa jest ocena kondycji finansowej.
Dokonując tej weryfikacji ekspert zewnętrzny wskazał, że: przedsiębiorca rozpoczął działalność od września 2019 r. Z załączonego modelu finansowego wynika, że osiągał zyski w wysokościach odpowiednio: za rok 2022 -1.493 tys. zł, za rok 2021-1.260 tys. zł. W roku 2020 nie osiągnięto żadnego przychodu i nie wygenerowano kosztów działalności operacyjnej. Wartość pozycji "środki pieniężne w kasie i na rachunkach", na koniec 2022 r. wynosiła 2.309 tys. zł, na koniec 2021 r.: 1.466 tys. zł, a na koniec 2020 kształtowała się na poziomie 65 tys. zł. Danych za okres bieżący tj. za ostatni zamknięty kwartał nie podano. Zdaniem oceniającego posiadana kondycja finansowa wnioskodawcy nie jest wystarczająca do sfinansowania planowanej inwestycji wyłącznie środkami własnymi - w tym na pokrycie wydatków kwalifikowalnych objętych dofinansowaniem do czasu uzyskania refundacji nawet przy uwzględnieniu możliwości skorzystania z systemu zaliczek. Mimo osiąganych zysków, dane zawarte w tabelach finansowych, w tym aktualny stan środków finansowych w kasie i na rachunkach, nie potwierdzają faktu dysponowania wolnymi środkami pieniężnymi wystarczającymi na realizację projektu z zachowaniem płynności finansowej. Sytuacja ekonomiczno-finansowa wnioskodawcy jest niewspółmierna do wartości planowanego przedsięwzięcia o wartości całkowitej 18.627.388,18 zł, a skala projektu znacząco przewyższa możliwości finansowe wnioskodawcy.
Zdaniem oceniającego eksperta, którego opinię wykorzystano przy rozpatrywaniu protestu, aby projekt mógłby zostać uznany za wykonalny finansowo wnioskodawca musi wykazać się odpowiednią kondycją finansową pozwalającą na zapewnienie płynności finansowej projektu (w tym na pokrycie wydatków kwalifikowalnych objętych dofinansowaniem do czasu uzyskania refundacji z uwzględnieniem możliwości otrzymania zaliczki i utrzymanie płynności finansowej pozwalającej na regulowanie zobowiązań). Oceniający zwracił uwagę, że założenie wykorzystania własnych środków pieniężnych wygenerowanych z bieżącej działalności i zysków nie jest w pełni wystarczające do potwierdzenia posiadania środków własnych na realizację przedsięwzięcia, gdyż opiera się wyłącznie na deklaracji i danych prognostycznych, cechujących się wysokim ryzykiem. Ponadto, przy ocenie zdolności do sfinansowania projektu nie jest wystarczające wykazanie środków na tzw. "wkład własny". Wnioskodawca musi mieć możliwość zapewnienia płynności finansowej projektu. Zatem wnioskodawca ma za zadanie w taki sposób opisać swoją sytuację finansową, który jednoznacznie pozwoli uznać, że jego kondycja umożliwi realizację projektu. Ekspert podkreślił, że wykonalność finansowa projektu oceniana jest przez pryzmat kondycji finansowej wynikającej z danych za ostatnie lata obrotowe oraz wiarygodnych informacji lub rzetelnych argumentów potwierdzających zapewnienie finansowania w postaci środków zewnętrznych, bądź potwierdzających posiadanie odpowiedniej kondycji finansowej umożliwiającej zapewnienie środków własnych. Dodatkowo zwrócił się uwagę na fakt, że dokumentacja konkursowa nie precyzuje w jakiej wartości wnioskodawca powinien wykazać środki finansowe, zatem powinien to przedstawić tak, żeby oceniający mógł uznać, że plan zapewnienia środków finansowych jest realistyczny i wiarygodny. Oceniając potencjał finansowy wzięto pod uwagę wszystkie aspekty wymienione w definicji kryterium i na ich podstawie ustalono, że wnioskodawca nie posiada odpowiedniej kondycji finansowej umożliwiającej realizacje projektu. Oceną objęto zdolność do sfinansowania łącznie wszystkich zaproponowanych we wniosku o dofinansowanie zadań w modułach B+R oraz Internacjonalizacja i przyporządkowanych im wydatków z uwzględnieniem dofinansowania uzyskanego w przypadku pozytywnej oceny wniosku.
PARP wskazała, że oceny dokonano na podstawie analizy przedstawionej w module finansowym tj. danych za ostatnie trzy lata obrotowe, prognozach finansowych, informacji pozyskanych na Panelu Ekspertów oraz przedstawionych wyjaśnieniach i uzupełnieniach.
W związku z powyższym protest PARP uznał za niezasadny, a tym samym uznał, że ocena kryterium "Zdolność wnioskodawcy do finansowej realizacji projektu" została przeprowadzona prawidłowo co oznacza, że kryterium nie zostało spełnione.
Odnosząc się do kryterium "Projekt obejmuje moduł obligatoryjny" PARP wyjaśniła, że zgodnie z opisem kryterium otrzyma ocenę "TAK", jeżeli moduł obligatoryjny w projekcie otrzyma oceny "TAK" we wszystkich kryteriach obligatoryjnych dla tego modułu, co w przypadku projektu Wnioskodawcy nie miało miejsca.
Z powodu braku pozytywnej oceny wszystkich obligatoryjnych kryteriów Modułu B+R (potwierdzonej w rozpatrzeniu protestu), kryterium PARP uznała za niespełnione. Ocena KOP została dokonana prawidłowo.
W skardze do sądu administracyjnego skarżąca spółka zarzuciła naruszenie:
1) art. 45 ust. 1 i 2, art. 51 ust. 1 pkt 3, art. 53, art. 54 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, § 6 ust. 2 i ust. 11 Regulaminu naboru oraz opisu kryteriów: "Spójność projektu", "Istota modułu" oraz "Budżet modułu" - polegające na braku wezwania wnioskodawcy do poprawy opisu wydatków związanych z personelem Projektu, pomimo wyraźnej podstawy w tych przepisach, a następnie uczynienie opisu tych wydatków podstawą dla negatywnej oceny Projektu w zakresie trzech kryteriów: "Spójność projektu", "Istota modułu" oraz "Budżet modułu";
2) art. 45 ust. 1 i 2, art. 43, art. 51 ust. 1 pkt 3,4 i 7 i ust. 2 pkt. 2, art. 53 ust. 1 i ust. 5, art. 54 ust. 1 oraz jak również art. 63, 67 ust. 3 oraz 69 ust. 3 ustawy wdrożeniowej poprzez zaakceptowanie przez PARP wadliwej oceny Projektu, sprzecznej z wiążącymi opisami kryteriów oraz naruszającej zasady normatywne, w zakresie następujących kryteriów wyboru projektów:
a) Spójność projektu, b) Projekt obejmuje moduł obligatoryjny, c) Istota modułu, d) Zdolność wnioskodawcy do finansowej realizacji projektu, e) Budżet modułu.
Skarżąca podniosła, że naruszenie to polega także na:
- pominięciu przez PARP w toku rozpatrywania protestu szeregu argumentów objętych wnioskiem o dofinansowanie oraz zarzutów wnioskodawcy przedstawionych w proteście;
- przyjęciu za podstawę negatywnego rozpatrzenia protestów twierdzeń pozostających w prostej sprzeczności z opisem kryteriów, w tym akceptacji twierdzeń eksperta uczestniczącego w rozpatrywaniu protestu sprzecznych z opisami kryteriów oraz treścią wniosku o dofinansowanie;
- przyjęciu w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu argumentacji, która zmienia (modyfikuje) podstawy negatywnej oceny kryterium "Spójność projektu" względem tych, które zostały przedstawione przez PARP w informacji o negatywnej ocenie Projektu z dnia 13 listopada 2023 r.
Skarżąca spółka wniosła o uwzględnienie skargi oraz stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez PARP.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację na poparcie sformułowanych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest informacja Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia 26 stycznia 2024 r. nr DWI.SK4.550.130.2023(6) w przedmiocie oceny wniosku [...] Sp. z o.o. o dofinansowanie realizacji projektu dotyczącego "opracowania nowego kandydata na lek przeciwko [...]-pozytywnemu nowotworowi piersi z wykorzystaniem cząsteczek wirusopodobnych", w ramach konkursu ogłoszonego przez PARP organizowanego w ramach programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki, priorytet I: Wsparcie dla przedsiębiorców, działanie: Ścieżka SMART, numer naboru FENG.01.01-IP.02-001/23.
Na wstępie wskazać należy, że uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz.U. z 2022 r., poz. 1079 – dalej: ustawa wdrożeniowa) w zw. z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
W myśl art. 73 ust. 8 ustawy wdrożeniowej sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji programu. W przepisie tym przewidziano uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia.
Wprowadzając w art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 59, że do postępowań w zakresie wyboru projektów do dofinansowania nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem art. 24 i art. 57 § 1-4, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Z drugiej strony może budzić wątpliwości kwestia dopuszczalnej sądowej oceny procesu weryfikacji wniosków o dofinansowanie zamierzonych przedsięwzięć. Praktyka sądów administracyjnych wypracowana na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów odnoszących się do perspektywy 2007-2013 i 2014-2020, tj. ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r., poz. 1649 ze zm.) oraz ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818 ze zm.) wskazywała, że przy interpretacji przepisów ustaw wdrażających, przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie – postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W ocenie sądu tę wypracowaną praktykę należy stosować także w odniesieniu do rozpoznawania spraw na podstawie ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027, z uwzględnieniem zmian wskazanych w tej ustawie.
Uznać zatem należy, że prawo jako wzorzec kontroli sądowej, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy prawa wspólnotowego i ustawy, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego.
Tę praktykę należy zastosować także w odniesieniu do rozpoznawania spraw na podstawie ustawy wdrożeniowej. Zatem prawo, jako wzorzec kontroli sądowej, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, obejmuje nie tylko przepisy prawa wspólnotowego i ustaw, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego.
Kontrolując w takim zakresie legalność oceny projektu dokonanej przez PARP, jak również legalność działań podejmowanych w toku procedury odwoławczej, które znalazły ostateczny wynik w informacji z dnia 26 stycznia 2024 r. stwierdzić wypada, że mimo pewnych sprzeczności w stanowisku PARP z wiążącym opisem kryteriów "Spójność projektu", "Istota modułu", oraz częściowo "Budżet modułu" ostatecznie sąd nie stwierdził, by ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny.
Ocena sądu sprowadza się do zbadania zgodności postępowania PARP z prawem, w tym zgodności m.in. z:
- ustawą z 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027;
- Regulaminem wyboru projektów w ramach Programu: Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki, Priorytet: I. Wsparcie dla przedsiębiorców, Działanie: Ścieżka Smart (dalej: Regulamin wyboru projektów) wraz z kryteriami wyboru projektów stanowiącego załącznik nr 3 do tego regulaminu (dalej: Kryteria wyboru);
- Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie Priorytet 1. "Wsparcie dla przedsiębiorców".
Przed przystąpieniem do oceny wypada przypomnieć, w ramach tak zarysowanej osnowy sprawy, że art. 45 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej nakłada na właściwą instytucję, przeprowadzającą wybór projektów do dofinansowania, obowiązek respektowania zasad przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów, a także równości traktowania wszystkich wnioskodawców aplikujących w ramach danego konkursu, poprzez zapewnienie im równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Wynikająca z art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie samego tego postępowania konkursowego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości.
Zasada przejrzystości reguł oceny projektów realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów, pozostając w ścisłej korelacji z zasadą rzetelności, która związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru, co odnosi się również do należytego umotywowania dokonanej oceny projektu. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów. Równy dostęp do informacji, będący emanacją traktatowej zasady równości w dostępie do pomocy, nakłada na właściwą instytucję obowiązek publikowania informacji niezbędnych do realizacji równego dostępu do pomocy w zakresie ubiegania się o dofinansowanie projektów (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt II GSK 3252/17 i przywołane w nim orzecznictwo; wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.gov.pl).
Zasada przejrzystości reguł oceny projektów, wymieniona w art. 45 ust. 1 przywołanej ustawy, ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Wymogi zaś stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia, miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, a więc tak, aby nie pozostawiało to żadnych wątpliwości odnośnie do przyjętych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania, które to kryteria oceny powinny być znane wnioskodawcom i w odpowiedni sposób im notyfikowane.
Zarazem nie sposób tracić z pola widzenia, że formuła przedmiotowej procedury jest szczególna, tj. nastawiona na przeprowadzenie swoistej kalkulacji. Nieprzypadkowo do postępowania w sprawie ubiegania się oraz udzielenia dofinansowania nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 59 ustawy wdrożeniowej). Istotą bowiem i zasadniczym celem procedury takiej, jak kontrolowana w przedmiotowym przypadku, zaliczanej do tzw. procedur trzeciej generacji, nie jest – w przeciwieństwie do procedur typu jurysdykcyjnego – konkretyzacja praw lub obowiązków, lecz optymalizacja wyniku pewnego cyklu działań (w tym przypadku absorpcji środków unijnych), zwłaszcza poprzez dokonanie podziału posiadanej puli środków finansowych na zasadach konkurencji uczestników postępowania (konkursu) (szerzej np. Z. K., Idea procedur administracyjnych trzeciej generacji (na przykładzie postępowania w sprawach dofinansowania projektów w ramach programów operacyjnych), Państwo i Prawo 2015, nr 5, s. 11 i n.). Tym samym ma ona charakter autonomiczny względem "klasycznego" modelu jurysdykcyjnego, zbliżając administrowanie w omawianym zakresie do modelu responsywnego, zorientowanego na uzgadnianie interesów różnych kategorii zainteresowanych, a przez to niepoddające się prostej kwalifikacji w ramach instytucji strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego (por. A. Wegner-Kowalska, Idea governance a współczesne kierunki rozwoju prawa, Państwo i Prawo 2016, nr 2, s. 16). W tej optyce relacje między administracją publiczną, a podmiotami administrowanymi kształtowane są co do zasady w sposób kooperacyjny, wykorzystujący alternatywne w stosunku do decyzji metody załatwienia sprawy (przykładowo w przypadku przedmiotowej procedury rozstrzygnięcie Instytucji Pośredniczącej stanowi podstawę do zawarcia umowy o dofinansowanie projektu – art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). To właśnie z tej perspektywy postrzegać należy gwarancje procesowe wnioskodawcy, który uczestniczy w procesie na zasadzie partycypacji i partnerstwa, tj. aktywnego uczestnictwa, nie zaś podmiotu, który dysponuje określonym interesem prawnym, czy tym bardziej prawem podmiotowym podlegającym ochronie w ujęciu kodeksowym. Konsekwentnie w takim ujęciu należy wykładać formułę sądowej kontroli rozstrzygnięć takich, jak będące przedmiotem skargi.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 43 ustawy wdrożeniowej, wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów.
Stosownie do art. 50 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, w celu wyboru projektów do dofinansowania właściwa instytucja przeprowadza nabór wniosków o dofinansowanie projektu, zwany dalej "naborem". Według art. 50 ust. 2 ustawy warunkiem przeprowadzenia naboru przez właściwą instytucję jest:
1) przyjęcie regulaminu wyboru projektów oraz
2) udostępnienie regulaminu wyboru projektów potencjalnym wnioskodawcom.
Udostępnienie regulaminu wyboru projektów, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, w przypadku konkurencyjnego sposobu wyboru projektów następuje w formie ogłoszenia o naborze upublicznianego na stronie internetowej właściwej instytucji oraz na portalu (art. 50 ust. 3 ustawy). Zgodnie z art. 50 ust. 4 ustawy wdrożeniowej, ogłoszenie o naborze zawiera nazwę właściwej instytucji, wskazanie przedmiotu naboru, informację o potencjalnych wnioskodawcach, termin składania wniosków o dofinansowanie projektu, regulamin wyboru projektów oraz dane do kontaktu.
Według art. 51 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, regulamin wyboru projektów określa w szczególności:
1) kwotę przeznaczoną na dofinansowanie projektów;
2) maksymalny, dopuszczalny poziom dofinansowania projektu lub maksymalną, dopuszczalną kwotę dofinansowania projektu;
3) kryteria wyboru projektów
4) wskazanie sposobu wyboru projektów do dofinansowania oraz jego opis;
5) właściwy system teleinformatyczny, w którym można złożyć wniosek o dofinansowanie projektu, oraz sposób dostępu do formularza wniosku o dofinansowanie projektu;
6) termin składania wniosków o dofinansowanie projektu;
7) załączniki do wniosku o dofinansowanie projektu, o ile wymagane jest ich złożenie, oraz sposób, formę i termin ich przedłożenia;
8) zakres, w jakim możliwe jest uzupełnianie lub poprawianie wniosków o dofinansowanie projektu;
9) sposób komunikacji między wnioskodawcą a właściwą instytucją;
10) czynności, które powinny zostać dokonane przed zawarciem umowy o dofinansowanie projektu lub podjęciem decyzji o dofinansowaniu projektu, oraz termin ich dokonania.
Z treści art. 53 ust. 1 ustawy wdrożeniowej wynika, że w celu dokonania oceny projektów właściwa instytucja powołuje komisję oceny projektów oraz określa regulamin jej pracy. W skład komisji oceny projektów wchodzą pracownicy właściwej instytucji posiadający wiedzę, umiejętności, doświadczenie lub wymagane uprawnienia w dziedzinie objętej programem, w ramach której jest dokonywany wybór projektów (art. 53 ust. 2 ustawy).
Podkreślić należy, że eksperci Komisji Oceny Projektów są odpowiedzialni za jakość podejmowanych decyzji, tj. za obiektywną i rzetelną ocenę udokumentowaną w kartach oceny projektów, w szczególności za jasność oraz przejrzystość wyników oceny, wypełnienie wszystkich pól w kartach oceny projektów oraz szczegółowe uzasadnienie oceny każdego kryterium. Jakość pracy eksperta podlega weryfikacji, która jest dokonywana w oparciu o dane, agregowane w ramach monitoringu pracy ekspertów podczas poszczególnych KOP.
Procedura działania KOP, w ocenie Sądu, zapewnia bezstronność osób oceniających projekty, wprowadza regulacje w przypadkach wykrycia nieprawidłowości postępowania eksperta i jego odpowiedzialności z tytułu wykonywanej pracy.
Dokonując oceny zaskarżonej informacji w pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z § 6 ust. 14 i 15 Regulaminu wyboru projektów w zakresie oceny kryteriów: 1) obligatoryjnych – Eksperci mogą ocenić je zgodnie z opisem danego kryterium w sposób "spełnia"/ "nie spełnia" ("TAK"/ "NIE"), 2) rankingujących – Eksperci przyznają punktację zgodnie z opisem danego kryterium. W wyniku oceny projekt może zostać: 1) wybrany do dofinansowania – gdy spełnił on wszystkie kryteria obligatoryjne wspólne dla projektu oraz wszystkie kryteria obligatoryjne dla wszystkich modułów wchodzących w skład projektu albo 2) niewybrany do dofinansowania – gdy nie spełnił on któregokolwiek z kryteriów obligatoryjnych podlegających ocenie lub kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w naborze została wyczerpana. W § 7 ust. 1 Regulaminu wyboru projektów wskazano, że projekt może zostać wybrany do dofinansowania, jeśli w każdym z kryteriów obligatoryjnych, wspólnych dla projektu oraz w każdym z kryteriów obligatoryjnych dla każdego z modułów wchodzących w skład projektu otrzyma ocenę "TAK".
W kryteriach wyboru projektów powtórzono, że projekt może zostać wybrany do dofinansowania, jeśli w każdym z kryteriów obligatoryjnych wspólnych dla projektu oraz w każdym z kryteriów obligatoryjnych dla danego modułu (w sprawie B+R) otrzyma ocenę "TAK". Tym samym, aby skarżąca mogła uzyskać dofinansowanie, to Sąd musiałby stwierdzić naruszenia reguł konkursu w każdym zakwestionowanym przez oceniających kryterium ocenianym TAK/NIE.
Odnosząc się do merytorycznej polemik skarżącej z treścią rozstrzygnięcia w zakresie analizowanych kryteriów, wywieść na wstępie należy, że wybór projektów następuje w trybie konkursowym. Kryteria wyboru mają z założenia charakter ocenny i na tyle ogólny, by umożliwiały porównanie wszystkich zgłoszonych projektów. Kryteria są jednakowe dla wszystkich potencjalnych beneficjentów projektów zgłoszonych w ramach danego konkursu. Wynik takiej oceny powinien zawierać, ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności, które zadecydowały o przyznanej ilości punków w ramach tej oceny. Natomiast kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. To oznacza, że sąd nie jest uprawniony do merytorycznej weryfikacji oceny projektu dokonanej przez ekspertów z danej dziedziny. Sąd bada natomiast, czy organ prawidłowo uznał, że treść wniosku w części zakwestionowanej nie odpowiada wskazanym kryteriom oceny, a także czy kryteria te odpowiadają wyznaczonym w ustawie standardom (por. wyrok NSA o sygn. II GSK 1711/14, CBOSA; por. także J. Jaśkiewicz, Zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020. Komentarz, LEX/el. 2014).
Uzasadniając negatywną ocenę kryterium "Spójność projektu" (pismo PARP z dnia 13 listopada 2023 r.), KOP wskazała, że "zastrzeżenia wzbudziła" kwestia planowanego zatrudniania personelu wnioskodawcy do prac merytorycznych oraz do czynności mających znamiona zarządzania projektem. KOP podniosła, że częściowo wydatki przewidziane na pracę członków zespołu o charakterze zarządczym/nadzorczym zostały ujęte w kosztach bezpośrednich, co jest niedopuszczalne regulaminem konkursu [...].
Ta sama okoliczność została podniesiona w ocenie kryterium "Istota modułu". Uzasadniając negatywną ocenę tego kryterium wskazano, że w ocenie ekspertów występują w kosztach bezpośrednich składniki wynagrodzeń, "które można uznać za niekwalifikowalne w tej kategorii kosztowej". Dodatkowo KOP wskazała, że osoba wskazana jako członek zespołu badawczego jest także członkiem Rady Nadzorczej Spółki. Te same okoliczności zostały wskazane, jako uzasadnienie negatywnej oceny kryterium "Budżet modułu". Dodatkowo, negatywna ocena kryterium "Istota modułu B+R" była jedyną, wyłączną przesłanką negatywnej oceny kryterium "Projekt obejmuje moduł obligatoryjny". A zatem kwestia "zastrzeżeń" wobec części wydatków związanych z personelem Projektu, stała się podstawą do negatywnej oceny Projektu w ramach trzech kryteriów oraz negatywnej oceny w ramach kryterium "Projekt obejmuje moduł obligatoryjny".
Skarżąca stoi na stanowisku, że ze względu na stan sprawy KOP miała obowiązek wezwać wnioskodawcę do poprawy Projektu, a nie zastosowała się w tym zakresie do tej zasady wynikającej tak z Regulaminu, jak i opisu powołanych kryteriów.
Niewątpliwie Komisja wezwała spółkę 27 lipca 2023 r. do poprawy wniosku, m.in. w zakresie kryterium "Budżet modułu", choć nie wskazywała na zastrzeżenia dotyczące części kosztów wynagrodzeń.
Zdaniem skarżącej organ zastosował w wezwaniu § 6 ust. 2 Regulaminu, a bezpodstawnie pominął jego § 6 ust. 11 pkt 2, który ponad wszelką wątpliwość również mógł zostać zastosowany w sprawie zwłaszcza, że zdaniem skarżącej kwestia skorygowania części wydatków, o wartości marginalnej względem wartości wydatków kwalifikowalnych Projektu była możliwa do poprawy.
Sąd zgadza się z PARP, że z uwagi na brak spełnienia również innych kryteriów wyboru projektu (tu: zdolność wnioskodawcy do finansowej realizacji projektu, o czym dalej) niewezwanie spółki do przeniesienia kosztów wynagrodzenia osób zarządzających do kosztów pośrednich i zmniejszenia tym samym wartości projektu nie stanowiło naruszenia reguł konkursu.
Natomiast rację ma skarżąca, że uzasadnienie objęte Informacją o negatywnej ocenie Projektu wskazuje, że podstawą takiej oceny Projektu na podstawie kryteriów "Spójność projektu" oraz "Projekt obejmuje moduł obligatoryjny" było to, że doszło do negatywnej oceny kryterium "Istota modułu", przy czym negatywna ocena w tym kryterium dotyczyła dwóch aspektów;
- wydatków w ramach modułu (wynagrodzenia personelu B+R, którego niektórzy członkowie pełnią w przedsiębiorstwie role nadzorcze i zarządcze) oraz
- ryzyka braku prawidłowego i transparentnego rozdziału ról osób zaangażowanych w realizację projektu po stronie przedsiębiorstwa w kontekście planowanego w projekcie
podwykonawstwa zadań dla Uniwersytetu G. zgodnie z zasadą opisaną
w dokumencie "Kryteria wyboru projektów" dla działania "Ścieżko SMART" w ramach 1 Priorytetu "Wsparcie dla przedsiębiorców", że kierownik prac B+R, kierownik zarządzający projektem oraz osoby wykonujące w zastępstwie ich obowiązki nie mogą być jednocześnie wykonawcami jakichkolwiek prac po stronie podwykonawcy, (...).
Rację ma skarżąca, że obydwa te aspekty pozostają w sprzeczności z wiążącym (art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy wdrożeniowej) opisem kryterium "Istota modułu", a zatem nie mogły stanowić podstawy dla negatywnej oceny tego kryterium.
W ramach kryterium: "Istota modułu" ocenie, jeśli chodzi o wydatki podlega to, czy są racjonalne i uzasadnione. Rację ma skarżąca, że KOP nie zakwestionowała racjonalności wydatków jak i uzasadnienia wydatków. Natomiast prawidłowość przyporządkowania wydatków do właściwej kategorii została potwierdzone przez KOP - tyle że w uzasadnieniu oceny kryterium "Budżet modułu", w którym KOP wskazała: "Wydatki są właściwie przyporządkowane do odpowiednich kategorii wydatków".
A zatem te zasady badania wydatków, które z woli Instytucji Zarządzającej oraz
Komitetu Monitorującego zostały objęte opisem kryterium "Istota modułu", nie zostały
negatywnie ocenione przez KOP.
Sąd zgadza się ze skarżącą, że kwestia zgodności poszczególnych pozycji w budżecie Projektu z katalogiem wskazanym w Przewodniku kwalifikowalności wydatków załączonym do Regulaminu wyboru projektów jest przedmiotem oceny innego kryterium: "Budżet modułu". Zagadnienia badane w ramach kryterium "Budżet modułu" nie mogą być podstawą do negatywnej oceny kryterium "Istota modułu".
Zagadnienie, zgodnie z którym "kierownik zarządzający projektem oraz osoby wykonujące w zastępstwie ich obowiązki nie mogą być jednocześnie wykonawcami jakichkolwiek prac po stronie podwykonawcy", czy potencjał podwykonawcy, podlegają ocenie wyłącznie w ramach kryterium "Potencjał do realizacji modułu". Wskazać przy tym należy, że Projekt w ramach kryterium "Potencjał do realizacji modułu" został ocenione pozytywnie.
Zgodzić się więc należy ze skarżącą, że przy weryfikacji oceny projektu PARP nie dostrzegła, że przesłanki wskazywane przez KOP nie są objęte kryterium: "Istota modułu", co w efekcie stanowiło naruszenie art. 45 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej w zakresie obowiązku respektowania zasad przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów, a także § 6 ust. 1 Regulaminu poprzez wadliwą ocenę Projektu w zakresie niespełnienia ww. kryterium.
W odniesieniu do kryterium "Spójność projektu" KOP stwierdziła, że "Zaplanowane zadania w ramach obu modułów są zaplanowane prawidłowo, zadania zostały zidentyfikowane prawidłowo, jednakże zastrzeżenia ekspertów wzbudziła podczas oceny kryterium związanego z istotą modułu B+R kwestia planowanego zatrudniania personelu B+R do prac merytorycznych projektów oraz do czynności mających znamiona zarządzania projektem".
Zgodnie z kryteriami wyboru projektów w kryterium "Spójność projektu" ocenie podlega to, czy we wniosku o dofinansowanie wskazano powiązania pomiędzy poszczególnymi modułami w projekcie w tym, czy zaplanowane zadania w ramach wszystkich modułów są racjonalne, komplementarne i zapewniają synergię na poziomie projektu lub spójność ze strategią przedsiębiorstwa.
Zatem takie stanowisko KOP nie zostało odwołane do wyników oceny kryterium "Spójność projektu", jest sprzeczne z opisem kryterium "Istota modułu" i jest sprzeczne z opisem kryterium "Spójność projektu".
Słusznie zwraca uwagę skarżąca, że stanowisko PARP jakoby nie można było, rozpatrując protest potwierdzić, że zaplanowane w projekcie zadania i wydatki są racjonalne i spójne pozostaje w sprzeczności z treścią oceny KOP, wyrażonej na str. 1 Informacji o negatywnej ocenie, zgodnie z którą: "Zaplanowane zadania w ramach obu modułów są zaplanowane prawidłowo, zadania zostały zidentyfikowane prawidłowo".
Modyfikacja w ww. aspekcie przez PARP stanowiska KOP, w celu wywiedzenia podstaw do odmowy uwzględnienia protestu, była nieuprawniona w świetle zasady przejrzystości i rzetelności, statuowanych art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.
Treść informacji o negatywnej ocenie nie pozostawia wątpliwości co do tego, że wyłączną podstawą uznania kryterium "Projekt obejmuje moduł obligatoryjny" za niespełnione, jest wynik oceny kryterium "Istota modułu". Skoro zatem - jak wykazano wyżej - ocena kryterium "Istota modułu" została przeprowadzona nieprawidłowo, to odpadała także podstawa do negatywnej oceny kryterium "Projekt obejmuje moduł obligatoryjny''.
Sąd nie podziela jednak w części stanowiska skarżącej, co do błędnej oceny Projektu w zakresie kryterium "Budżet modułu". O ile bowiem rację ma skarżąca w aspekcie "łączenia stanowisk" w ramach oceny tego kryterium, to nie sposób zgodzić się z nią, że wadliwie oceniono kwestię opłacalności Projektu. Tu PARP słusznie stwierdziła, że załączony model finansowy zawiera istotne braki i uchybienia. Nie wskazano wyczerpujących założeń, na jakiej podstawie przewidziano uzyskiwane przychody projektu, przy relatywnie niskim poziomie kosztów ich poniesienia. Przychody zostają osiągane jedynie w roku 2032 w wartości, aż 42 mln zł, przy relatywnie niższych kosztach operacyjnych bez amortyzacji rzędu od 580 tys. zł w 2032 r. (...) Wnioskodawca rozpoczął działalność gospodarczą we wrześniu 2019 r., przychody ze sprzedaży produktu, będącego rezultatem projektu docelowo mają wynosić 42 mln zł, a zgodnie z danymi przedstawionymi w tabelach finansowych wnioskodawca za ostatni rok obrotowy osiągnął przychód rzędu 4.583 tys. zł, co jest niewspółmierne do założonej prognozy sprzedaży. Ponadto jak zauważył ekspert zewnętrzny w pozostałych latach prognozy planowana wielkość przychodu wynosi 0 zł. Negatywną ocenę opłacalności Projektu (prognoza finansowa przychodów oraz kosztów związanych z Projektem), organ ustalił także przy uwzględnieniu informacji uzyskanych podczas Panelu z wnioskodawcą, co wynika z Arkusza oceny projektu.
Sąd wskazuje w tym miejscu, że wbrew twierdzeniom skarżącej organ nie miał obowiązku wzywać strony do uzupełnienia, bądź poprawy wniosku.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 8 ustawy wdrożeniowej regulamin wyboru projektów określa w szczególności zakres, w jakim możliwe jest uzupełnianie lub poprawianie wniosków o dofinansowanie projektu. W art. 55 ust. 1 ustawy wdrożeniowej podano, że na wezwanie właściwej instytucji wnioskodawca może uzupełnić lub poprawić wniosek o dofinansowanie projektu w zakresie określonym w wezwaniu, zgodnie z regulaminem wyboru projektów. Właściwa instytucja w trakcie uzupełniania lub poprawiania wniosku o dofinansowanie projektu zapewnia równe traktowanie wnioskodawców. Mając powyższe na względzie to właściwa instytucja wzywa stronę do dokonania określonych uzupełnień, a nie wszystkich dostrzeżonych braków. Uzupełnienie wniosku reguluje w szczególności § 6 ust. 2 Regulaminu wyboru projektów, który stanowi, że wnioskodawca może zostać wezwany przez IP do uzupełnienia lub poprawienia wniosku. Wezwanie do uzupełnienia lub poprawienia wniosku zawiera wstępną opinię w zakresie kryteriów wymagających uzupełnienia lub poprawy. Zatem z regulacji tej wynika, że to organ wskazuje na zakres koniecznych uzupełnień i to od samego organu zależy jakich uzupełnień lub popraw wniosek wymaga. A więc to nie w każdym elemencie wniosek o dofinansowanie podlega uzupełnieniu, ale tylko w takim, jakim zażąda tego organ.
Natomiast zgodnie z § 6 ust. 11 Regulaminu wyboru projektów, jeżeli po Panelu, Panel KOP uzna, że projekt może uzyskać ocenę pozytywną, jednak niezbędna jest poprawa wniosku w zakresie:
1) usunięcia modułu,
2) przeniesienia części wydatków kwalifikowalnych (do 20%) do wydatków niekwalifikowalnych,
3) wskaźników,
4) porządkowych zmian we wniosku,
5) innych zmian uzgodnionych na Panelu w zakresie dopuszczonym w kryteriach wyboru projektów,
wnioskodawca może zostać wezwany przez IP do uzupełnienia lub poprawienia wniosku we wskazanym w wezwaniu zakresie.
Zdaniem Sądu wskazane w powyższych regulacjach wezwanie do uzupełnień stanowi uprawnienie, a nie obowiązek Instytucji i jest podporządkowane celowi konkursu. Z tego względu, wezwanie strony do poprawy lub uzupełnienia wniosku w zakresie danego kryterium nie jest celowe, jeżeli nie spowoduje pozytywnej oceny projektu w oparciu o to kryterium. To, że zgodnie z regulaminem wyboru projektów, wniosek o dofinansowanie może zostać poprawiony, nie obliguje PARP, aby opracowywać wniosek w taki sposób, aby spełnił wymagania naboru i mógł otrzymać dofinansowanie. Rolą członków KOP, ani PARP nie jest ustalanie treści wniosku o dofinansowanie, czy poszukiwanie informacji w zakresie ewentualnych wątpliwości co do spełnienia przez projekt kryteriów, wręcz takie działania mogłyby doprowadzić do nierównego traktowania wnioskodawców. Tym samym, aplikując o udzielenie wsparcia powinna złożyć wniosek o dofinansowanie, który będzie zawierał wymagane dokumentacją naboru informacje. Sąd wskazuje, że zainteresowany podmiot składając wniosek o dofinansowanie powinien dochować należytej staranności i upewnić się, że jego wniosek spełnia wszystkie kryteria, gdyż jakiekolwiek niedociągnięcia, niedopowiedzenia, niespójności, luki w argumentacji, czy opisie poszczególnych pozycji wniosku, obciążają wyłącznie stronę zainteresowaną.
Zatem brak wezwania skarżącej do uzupełnienia lub poprawienia wniosku nie stanowił o naruszeniu powołanych w skardze przepisów, bowiem ostatecznie organ prawidłowo ocenił niespełnienie obligatoryjnego kryterium wspólnego dla Projektu tj. "Zdolność wnioskodawcy do finansowej realizacji projektu".
Przypomnieć należy, że zgodnie z § 7 ust. 1 Regulaminu wyboru projektów projekt może zostać wybrany do dofinansowania, jeśli w każdym z kryteriów obligatoryjnych, wspólnych dla projektu oraz w każdym z kryteriów obligatoryjnych dla każdego z modułów wchodzących w skład projektu otrzyma ocenę "TAK".
W tym miejscu wskazać należy, odnośnie obligatoryjnego kryterium wspólnego dla projektu: "Zdolność wnioskodawcy do finansowej realizacji projektu", że w świetle zapisów dokumentu Kryteria wyboru projektów w kryterium tym badane jest, czy wnioskodawca przedstawił adekwatne źródła finansowania realizacji projektu. Ocena obejmować ma zdolność do sfinansowania łącznie wszystkich, a proponowanych we wniosku o dofinansowanie zadań w poszczególnych modułach i przyporządkowanych im wydatków z uwzględnieniem dofinansowania uzyskanego w przypadku pozytywnej oceny wniosku. Plan zapewnienia środków finansowych musi być realistyczny i wiarygodny. Ocena zostanie dokonana na podstawie analizy przedstawionej w Modelu finansowym, którego wzór stanowi załącznik do Regulaminu wyboru projektów.
W przypadku stwierdzenia braku zdolności wnioskodawcy do sfinansowania wszystkich modułów w ramach projektu, wnioskodawca będzie miał możliwość skorygowania wniosku poprzez usunięcie modułów, których nie jest w stanie sfinansować. Jeśli wnioskodawca w toku oceny nie wyrazi zgody na usunięcie modułów, których nie jest w stanie sfinansować, projekt uzyskuje ocenę negatywną.
Kryterium otrzyma ocenę "TAK", jeśli zostaną spełnione wymagania wskazane w jego opisie. Informacje, które weryfikowane są w tym kryterium będzie można poprawić we wniosku w trakcie oceny w trybie określonym w Regulaminie wyboru projektów.
Bezsporne w sprawie jest, że ocena ww. kryterium "Zdolność wnioskodawcy do finansowej realizacji projektu" została dokonana przez KOP, a następnie zweryfikowana przez PARP w trakcie rozpoznawania projektu z wykorzystaniem opinii eksperta finansowego, na podstawie danych przedstawionych w Modelu finansowym. Podkreślić należy, że stanowiska zawarte zarówno w informacji z 13 listopada 2023 r. jak i w zaskarżonej informacji z 26 stycznia 2024 r. są zbieżne i spójne. Ustalono, że wnioskodawca nie przedstawił adekwatnych źródeł finansowania realizacji Projektu i że nie jest on (Projekt) możliwy do wykonania pod względem finansowym.
PARP posiłkując się oceną eksperta zewnętrznego prawidłowo zdaniem Sądu ustaliła, że spółka nie będzie w stanie zrealizować inwestycji z uwagi na brak wystarczającej kondycji finansowej, brak uwiarygodnienia dopłat do kapitału, brak uwiarygodnienia zaciągnięcia pożyczki oraz nierealistyczny i niewiarygodny plan zapewnienia środków finansowych. Ocena to wynikała z analizy przedstawionej w Modelu finansowym tj. danych za ostatnie trzy lata obrotowe, prognozach finansowych, informacji pozyskanych na Panelu Ekspertów oraz przedstawionych wyjaśnieniach i uzupełnieniach.
Sąd nie znajduje podstaw do podważenia dokonanej przez PARP analizy kondycji finansowej spółki na podstawie danych historycznych za lata 2021-2022 oraz projekcji wyników na lata 2023-2030. PARP słusznie zwróciła uwagę, że spółka prognozuje spadek zdolności sprzedażowych w ramach dotychczasowej działalności. Z poziomu 4,5 mln zł przychodu w roku 2022 do 0,5 mln zł przychodów rocznie od 2023 r. Słusznie zatem PARP wywiodła, że prognozy dotychczasowej działalności nie zapewniają środków do realizacji projektu. Podkreślić przy tym należy, że jest to ocena oparta na analizie dokonanej przez ekspertów dobranych ze względu na Krajowe Inteligentne Specjalizacje oraz wybranych zgodnie z Regulaminem pracy Komisji Oceny Projektów.
Podobnie prawidłowej analizy PARP dokonała w aspekcie środków finansowych pozyskanych od inwestorów które w latach 2024 – 2026 zdaniem spółki osiągną wartość 4 mln zł i dla których jak przyznaje sama skarżąca w skardze, alternatywą (w przypadku niepowodzenia ich pozyskania) będzie pożyczka od udziałowca w wysokości 2 mln zł.
PARP w przekonujący sposób podobnie, jak KOP wyjaśniła bowiem, że fundusz [...] jest akcjonariuszem podmiotu [...] (podmiot powiązany osobowo z wnioskodawcą, za pośrednictwem M. S. – "Kierownik zarządzający modułem i administracją/rozliczeniami"), a wartość pakietu wynosi ok. 15,4mln zł (stooq.pl). [...] jest spółką notowaną na [...]. Kapitalizacja [...] wynosi 187,5mln zł (na 12 sierpnia 2023r.), udział [...] wynosi 5,44% (wg danych z WZA z 30 czerwca 2023 r.). Oczekiwana inwestycja przez spółkę byłaby równowartością pakietu akcji funduszu w spółce [...]. Suma bilansowa funduszu [...] sp. z o.o. na dzień 31 grudnia 2022 r., zgodnie ze sprawozdaniami finansowymi, wynosiła 19 464 tys. zł, w tym środki pieniężne w wysokości 3 750 tys. zł. Obejmowane pakiety (wg cen nabycia 19 podmiotów) w spółkach z o.o. lub S.A., zgodnie z informacją dodatkową do sprawozdań za rok 2022, nie przekraczały 1 000 tys. zł. Pakiet w posiadaniu [...] przywołanej spółki [...], wg cen nabycia, na dzień 31 grudnia 2023 r. wynosił 602 tys. zł.
Należy zgodzić się z PARP, że te informacje nie uwiarygadniają zdolności do posiadania środków na kwoty przewidywane przez spółkę. Samo wyrażenie zainteresowania określonych Funduszy inwestycją w działalność spółki nie jest wystarczające.
Zgodzić się również należało z PARP, że spółka nie uwiarygodniła, by udziałowiec (osoba prywatna) M. S., dysponował wolnymi środkami finansowymi z możliwością przeznaczenia ich na udzielenie pożyczki w wysokości 2 mln zł.
Należało podzielić także stanowisko [...] w zakresie oceny środków z grantu [...] (15 mln zł), które spółka zamierza pozyskać (2027 r.) w celu sfinansowania 1 fazy badań kliniczny. Słusznie organ wskazał, że pozyskanie tych środków pozostaje zarówno w sferze spekulacji spółki jak i planów, które niekoniecznie mogą się zrealizować.
Sąd nie miał podstaw do podważania w tym zakresie oceny dokonanej przez [...], której podstawą była analiza przeprowadzona przez eksperta zewnętrznego.
Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez skarżącą kwestii posiadania na etapie oceny wniosku, dokumentów potwierdzających źródła finansowania realizacji projektu, których złożenia KOP nie zażądał, to wskazać należy, że w świetle Regulaminu, wnioskodawca nie ma możliwości przesyłania dodatkowych dokumentów, np. umowy pożyczki, czy listów intencyjnych. Wnioskodawca wszelkie informacje nt. dokumentów potwierdzających posiadanie środków finansowych przez inwestorów, czy wspólnika-pożyczkodawcę mógł i powinien wpisać w pole "komentarz" w Modelu finansowym. Wnioskodawca takich informacji w Modelu nie zawarł, pomimo pisemnego wezwania do uzupełnień z 27 lipca 2023 r. Nie można się zatem zgodzić z argumentem, że nie mógł wykazać informacji uwiarygadniających możliwość uzyskania pożyczki.
Odnosząc się natomiast do zarzutu, że rozstrzygnięcie protestu odwołuje się do opinii anonimowego eksperta to wyjaśnić należy, że zgodnie z § 7 ust. 9 Regulaminu, dane osobowe ekspertów nie są udostępniane wnioskodawcy.
W konsekwencji Sąd stwierdza, że jakkolwiek ocena projektu w zakresie kryteriów "Spójność projektu", "Istota modułu" oraz częściowo "Budżet modułu" została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, to naruszenie to ostatecznie nie miało wpływu na wynik oceny, bowiem i tak niewątpliwie nie zostało spełnione obligatoryjne kryterium wspólne dla Projektu "Zdolność wnioskodawcy do finansowej realizacji projektu". Ocena w zakresie tego kryterium została przeprowadzona prawidłowo, w sposób jasny, niebudzący wątpliwości, przy wypełnieniu zasady wskazanej w art. 45 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej. Niespełnienie choćby tego jednego kryterium obligatoryjnego - wspólnego dla projektu, mogło stanowić podstawę do niewybrania projektu do dofinansowania.
Z tego też powodu orzeczono, jak w sentencji, na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło