V SA/Wa 536/17

Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Stowarzyszenia (...) w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) stycznia 2017 r. Nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. Stowarzyszenie P. "P." w W. wystąpiło z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż Stowarzyszenie nie posiada majątku ani środków trwałych, nie osiągnęło również zysku w ostatnim roku obrotowym. W uzasadnieniu podniesiono, iż Stowarzyszenie nie posiada rachunków bankowych, które zostały wypowiedziane. Do wniosku załączono kopie pism bankowych z dnia [...]r. o wypowiedzeniu umów rachunku bankowego oraz kopię zawiadomienia z dnia [...] r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Wniosek Stowarzyszenia jest bezprzedmiotowy w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 239 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2014 r. poz. 1118, 1138 i 1146) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Jak wynika ze złożonej do akt sprawy informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z Rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej Krajowego Rejestru Sądowego, skarżące Stowarzyszenie posiada status organizacji pożytku publicznego (k.169 akt sądowych). Potwierdza to również "Wykaz organizacji pożytku publicznego uprawnionych do otrzymania 1% podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2016, sporządzony zgodnie z art. 27a ust. 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t. j. Dz.U. z 2016 r., poz. 239 ze zm.)" – udostępniony przez Departament Pożytku Publicznego Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej za pośrednictwem strony internetowej www.pozytek.gov.pl – w którym skarżące Stowarzyszenie figuruje na dzień [...] r. pod pozycją [...]. Badając natomiast drugą z przesłanek objęcia strony przepisem art. 239 § 2 p.p.s.a. wskazać należy, iż przedmiotem skargi złożonej przez Stowarzyszenie jest odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, mocą której zobowiązano Stowarzyszenie do zwrotu dotacji udzielonej mu z budżetu państwa. W ocenie referendarza sądowego, w niniejszej sprawie Stowarzyszenie występuje zatem "w sprawie własnej", która nie dotyczy prowadzonej działalności gospodarczej. Wobec tego stwierdzić należało, iż Stowarzyszenie jako organizacja pożytku publicznego korzysta w niniejszej sprawie z ustawowego zwolnienia od opłat sądowych, z mocy wskazanego art. 239 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że Stowarzyszenie nie ma obowiązku ponoszenia żadnych opłat sądowych, w tym również występując ze skargą kasacyjną, co z kolei powoduje, że rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych staje się zbędne. Stosownie do przepisu art. 249a p.p.s.a., jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 § 1 w zw. art. 249a p.p.a.s.a. orzeczono, jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Rozpoznając natomiast wniosek Stowarzyszenia w zakresie ustanowienia adwokata, stwierdzić należało, że zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie referendarza sądowego Stowarzyszenie wykazało, że nie posiada środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. W tym zakresie zauważyć należało, iż nie prowadzi ono działalności zarobkowej, nie posiada majątku ani zasobów pieniężnych, które mogłyby zostać przeznaczone na wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Należało mieć również na uwadze określone w statucie cele działania Stowarzyszenia, jak również to, że jego sytuacja majątkowa była już wielokrotnie przedmiotem analizy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z dnia 11 października 2013 r. o sygn. akt II GZ 563/13 uznał, że Stowarzyszenie zasługuje na przyznanie prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.