V SA/Wa 537/12
WyrokWSA w Warszawie2012-05-25
Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Jolanta Bożek, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy producent warzyw, który przechowywał część zebranych ogórków w chłodni, a następnie je zniszczył i przyorał, może ubiegać się o wsparcie finansowe w ramach mechanizmu "niezbierania" produktów rolnych, mimo że część plonu została przeznaczona na cele handlowe lub zmagazynowana po terminie kwalifikującym do wsparcia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że działania producenta nie spełniły warunków "niezbierania" określonych w przepisach unijnych i krajowych. Przechowywanie produktów w chłodni i przeznaczenie ich na cele handlowe, a także zniszczenie ich po terminie kwalifikującym do wsparcia, wyklucza możliwość otrzymania pomocy finansowej. Ponadto, sąd podkreślił, że sposób produkcji (uprawa polowa pod osłonami, a nie w szklarniach czy ogrzewanych tunelach foliowych) wpływa na wysokość przyznanego wsparcia.Stan faktyczny
Producent rolny Z. B. złożył powiadomienie o "niezbieraniu" ogórków i sałaty w związku z kryzysem spowodowanym szczepem bakterii EHEC. Po kontroli i złożeniu wniosku o wsparcie, organy ARR wydały decyzje, które ostatecznie przyznały wsparcie tylko częściowo, odmawiając go dla części uprawy ogórków. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję przyznającą wsparcie jedynie dla uprawy polowej, argumentując, że producent nie udowodnił prowadzenia uprawy w szklarniach lub ogrzewanych tunelach foliowych, a część produktów została przeznaczona na cele handlowe lub zmagazynowana po terminie kwalifikującym do wsparcia. Producent zaskarżył decyzję, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - spec. Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2012 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia ... grudnia 2011 r. nr ... w przedmiocie udzielenia wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw oddala skargę
Wnioskiem z dnia ... czerwca 2011 r. Z. B. złożył w Oddziale Terenowym Agencji Rynku Rolnego w L. "Powiadomienie o zielonych zbiorach/niezbieraniu w związku z kryzysem spowodowanyr szczepem bakterii EHEC" informując, że zamierza dokonać "niezbierania" produktu - ogórek (powierzchnia upraw ... ha).
W dniach ... 2011 r. w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzona została kontrola, mającą na celu zweryfikowanie okoliczności związanych z powyższym powiadomieniem. W związku z przedmiotowym powiadomieniem OT ARR w L. w dniach ...06.2011 r. - ..06.2011 r. i przeprowadził kontrolę na miejscu u producenta warzyw. Z w/w kontroli został sporządzony Raport nr ..., który wskazuje m.in. że powierzchnia uprawy produktu objętego działaniem "niezbieranie" stwierdzona podczas kontroli wynosi ... ha, a cała uprawa znajdowała się w tunelach foliowych, które w dniu kontroli zostały zdemontowane. Produkty, które zostały niezebrane a osiągnęły dojrzałość umożliwiającą wprowadzenie ich do obrot podczas obecności kontrolera zostały poddane zabiegom agrotechnicznym. Określona powierzchnia uprawy produktu (za pomocą kółka pomiarowego) została zniszczona poprzez cięcie agregatem talerzowym. Wnioskowana powierzchnia dotycząca niezbierania to ... ha, przewidywany plon z tej powierzchni - ... kg, a ilość produktu pozyskanego w celach handlowych w trakcie normalnego cyklu produkcyjnego do dnia kontroli - ... kg. Sposób uprawy - w gruncie pod osłonami.
W raporcie z kontroli znalazła się uwaga, że przewidywany plon z wnioskowanej powierzchni oraz ilość produktu pozyskanego w celach handlowych w trakcie normalnego cyklu produkcyjnego ustalono na podstawie ustnego oświadczenia kontrolowanej osoby.
Producent warzyw w dniu ...07.2011 r. złożył w OT ARR w L. wniosek o udzielenie wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC. Przedmiotowy dokument został złożony w terminie. Do wniosku zostało dołączone "Oświadczenie o niezbieraniu/zielonych plonach w związku z wystąpieniem kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC".
We wniosku zadeklarowano:
a) od dnia ...05.2011 r. do dnia ...06.2011 r. - "niezbieranie" poprzez woranie sałaty (powierzchnia ... ha) oraz ogórka (powierzchnia ... ha);
b) od dnia ...06.2011 r. do dnia ...06.2011 r. - "niezbieranie" poprzez woranie ogórka (powierzchnia ... ha)
Działanie określone w lit. b) zostało potwierdzone w trakcie kontroli ARR, po złożeniu powiadomienia, z której sporządzono raport z kontroli.
Na podstawie złożonych dokumentów w dniu ... lipca 2011 r. została przeprowadzona kontrola ARR mająca na celu potwierdzenie danych zadeklarowanych w przedmiotowym wniosku ze stanem faktycznym. Wyniki z kontroli ujęte w raporcie z kontroli nr ... wskazują m.in., że:
1. powierzchnia uprawy produktów stwierdzona podczas kontroli dla: ogórków wynosi ... ha, a sałaty ... ha,
2. przewidywany plon z wnioskowanej powierzchni dla ogórków wynosi ...kg, a sałaty ... kg,
3. ilość produktu pozyskanego w celach handlowych w trakcie normalnego cyklu produkcyjnego do dnia kontroli wynosi ... kg zarówno w stosunku do sałaty jak i ogórka,
4. ogórki stanowią uprawę polową pod osłonami,
5. sałata stanowi uprawę polową,
6. uprawa ogórków i sałaty została zaorana,
7. niezbieranie zostało potwierdzone na podstawie kontroli fizycznej oraz wywiadu ze świadkiem J. D..
Decyzją z dnia ... września 2011 r. Dyrektor Oddziału Terenowego ARR w L. udzielił wsparcia producentowi do uprawy pomidorów, ogórków, sałąty, endywi o karbowanych liściach, papryki słodkiej i cukini. Decyzją z dnia ... października 2011 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego uchylił decyzję Dyrektora Oddziału i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia ... listopada 2011 r. Dyrektor Oddziału ozpatrzył sprawę ponownie wydając decyzję nr ... w sprawie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC: udzielając wsparcia wg rodzaju i łącznej powierzchni uprawy produktów: ogórki - powierzchnia ... ha (produkcja polowa), sałata - powierzchnia ... ha (produkcja polowa) oraz odmawiając udzielenia wsparcia do powierzchni uprawy ogórków ... ha.
Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji, skutkiem czego decyzją z dnia ... grudnia 2011 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Dyrektora Oddziału. W uzasadnieniu organ wskazał, iż skarżący nie dostarczył żadnych dokumentów potwierdzających prowadzenie uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych uznawanych za działy specjalne produkcji rolnej. Działy specjalne produkcji rolnej podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Podatnicy, którzy osiągają dochody z działów specjalnych produkcji rolnej, są obowiązani składać w terminie do 30 listopada roku poprzedzającego rok podatkowy urzędowi skarbowemu deklaracje wg ustalonego wzoru o rodzajach i rozmiarach zamierzonej produkcji w roku następnym (PIT-6).
Zaznaczył, że ustawodawca kalkulując maksymalne stawki wsparcia dla produkcji pod osłonami (określone w Załączniku do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r.) przyjął do ich wyliczenia dane z GUS z lat 2006-2010 odnoszące się do specjalistycznych działów produkcji rolnej tj. upraw szklarniowych i w ogrzewanych tunelach foliowych. Producenci prowadzący swe uprawy w gruncie i stosujący osłony foliowe celem przyspieszenia wegetacji lub ochrony uprawy przed wiosennymi przymrozkami niewątpliwie ponoszą znacznie mniejsze nakłady finansowe i nie może być to utożsamiane z uprawą w szklarniach czy ogrzewanych tunelach foliowych. Producent warzyw de facto prowadził uprawę w gruncie pod osłonami a nie posiadał szklarni czy też ogrzewanych tuneli foliowych.
Organ odwoławczy podkreślił również, że podczas kontroli przeprowadzonej w okresie ...06.2011 r. -...06.2011 r. ustalono, że pozyskano ... kg ogórków w celach handlowych przy określeniu, że przewidywany plon z wnioskowanej powierzchni wynosi ... kg, zatem można określić, że faktyczna ilość produktu który mógł zostać poddany niezbieraniu to ... kg. Powyższy fakt został również podniesiony przez skarżącego w odwołaniu poprzez zasygnalizowanie, że produkty, które w dniu kontroli nie zostały zniszczone w obecności kontrolera ARR były w chłodni i po dwóch tygodniach zostały wyrzucone i przyorane. Jednocześnie organ podkreślił, że w myśl w/w art. 6 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 585/2011 wsparciem mogą zostać objęte produkty dla których przeprowadzono działanie "niezbierania" przy obecności kontrolerów ARR. Producent warzyw w dniu przedmiotowej kontroli dokonał w/w działanie tylko w zakresie ... kg.
Z uwagi na fakt, że kontrola zakończyła się dnia ...06.2011 r. a producent warzyw poinformował, że ogórki były w chłodni i po dwóch tygodniach wyrzucił je i przyorał organ odwoławczy mógł wnioskować że skarżący dokonał zniszczenia produktów z chłodni już po okresie, za który przysługiwało wsparcie w ramach mechanizmu "Wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC", zakreślonym w w/w przepisie prawnym.
Działanie skarżącego polegające na przechowywaniu w chłodni oraz przeznaczeniu na cele handlowe części ogórków pochodzących z uprawy na powierzchni zgłoszonej w Powiadomieniu o zielonych zbiorach/niezbieraniu w związku z kryzysem spowodowanym szczepem bakterii EHEC z dnia ...06.2011 r. nie może w ocenie organu zostać uznane za działanie "niezbierania" z uwagi na naruszenie treści art. 84 ust. 1 lit. b) rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw oraz § 4 ust. 1 pkt 2) lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowego nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw (Dz. U. Nr 130, poz. 750, z późn. zm.).
Nadzwyczajnym wsparciem może zostać objęta tylko ta powierzchnia uprawy ogórków, na której faktycznie przeprowadzono działanie "niezbierania" polegające na wprowadzeniu produktów pochodzących z tej uprawy do gleby. Wobec powyższego, wsparciem może zostać objęta łączna powierzchnia ... ha uprawy ogórka, na której wg poniższej kalkulacji producent warzyw przeprowadził w okresie od ...05.2011 r. do ...06.2011 r. działanie "niezbierania". Przedmiotowa powierzchnia obejmuje:
a) ... ha uprawy ogórka, na której w okresie od ... maja 2011 r. do ... czerwca 2011 r. przeprowadzono działanie "niezbierania" polegające na woraniu uprawy,
b) ... ha uprawy ogórka, na której w okresie od dnia wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.06.2011 r. (Dz. U. Nr 130, poz. 750, z póżn. zm.) do dnia 30.06.2011 r. dokonano działania "niezbierania" poprzez woranie uprawy. Powierzchnia ta została ustalona w następujący sposób:
- określono powierzchnię uprawy ogórka, która nie kwalifikuje się do objęcia wsparciem (... ha) na podstawie stosunku procentowego: "Ilość produktu pozyskanego w celach handlowych w trakcie normalnego cyklu produkcyjnego do dnia kontroli" (... kg) do "Przewidywany plon z wnioskowanej powierzchni" (... kg).
- wnioskowana powierzchnia uprawy ogórka, dla której zadeklarowano, że dokonano działania "niezbierania" w/w okresie (... ha) została pomnożona przez wynik przedmiotowego stosunku (78,95 %).
- od wnioskowanej powierzchni (... ha) odjęto w/w powierzchnię niekwalifikująca się (... ha), w wyniku czego otrzymano powierzchnię uprawy ogórka dla ilości ... kg, na której faktycznie przeprowadzono w w/w okresie przedmiotowe działanie (tj.... ha).
Zatem łączna powierzchnia, do której przysługuje wsparcie w zakresie uprawy ogórka kształtuje się na poziomie .... ha.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Wraszawie od decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego strona podniosła następujące naruszenia przepisów prawa materialnego:
1. § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. (Dz. U. Nr 130, poz. 750 z późn. zm.) w sprawie realizacji przez ARR zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw w zw. z art. 4 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 85/2011 z dnia 17 czerwca 2011 r. ustanawiającym tymczasowe nadzwyczajne środki wspierania sektora owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 160 z 18.06.2011, str. 71), w związku z art. 85 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1580/2007 i art. 84 ust. 1 lit. b) rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011 poprzez ich nieprawidłową wykładnię i bezpodstawne uznanie, iż działanie strony, polegające na zebraniu ... kg ogórków z pola i ich późniejszym magazynowaniu oraz wprowadzeniu do gleby w formie kompostu, nie może zostać uznane za "niezbieranie" w rozumieniu powyższych przepisów, podczas gdy strona nie zebrała ogórków w celach handlowych, zaś ich późniejsze zniszczenie nie wynikało z niekorzystnych zjawisk klimatycznych chorób lub braku popytu na zebrane plony;
2. § 4 ust. 1 pkt 2 lit b Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. poprzez jego nieprawidłową wykładnię i bezpodstawne uznanie, iż strona nie dokonała zabiegu, polegającego na wprowadzeniu uprzednio zebranych ... kg ogórków, pochodzących z uprawy, do gleby, podczas gdy strona powyższy zabieg wykonała i tym samym spełniła warunek przyznania pomocy.
Strona podniosła też naruszenie przepisów postępowania:
1. Art. 7 kpa poprzez jego błędną wykładnię i nie podjęcie kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w szczególności poprzez:
- niedostateczne rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego,
- nieprzeprowadzenie wobec strony dodatkowego postępowania dowodowego w postaci udostępnienia jej formularza oświadczenia o celach handlowych, w sytuacji gdy podobny dowód został przeprowadzony w stosunku do innych podmiotów, ubiegających się o ten sam rodzaj wsparcia,
- nieuwzględnienie słusznego interesu obywateli i nierówne ich potraktowanie poprzez wydanie w identycznym stanie faktycznym, decyzji administracyjnych o odmiennym rozstrzygnięciu merytorycznym;
2. Art. 10 kpa poprzez jego nie zastosowanie i nie zapewnienie stronie aktywnego udziału w postępowaniu, w szczególności poprzez nie umożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez zapoznanie się z aktami sprawy;
3. Art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, w szczególności polegające na nierównym traktowaniu obywateli;
4. Art. 9 kpa poprzez jego niezastosowanie i nieudzielenie stronie, występującej w postępowaniu bez profesjonalnego pełnomocnika, niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, mających na celu uniknięcie sytuacji, gdy strona ponosi szkodę z powodu nieznajomości prawa;
5. Art. 77 § 1 kpa poprzez niedokonanie w sposób wyczerpujący i całościowy rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności polegające na:
- pominięciu uwag wpisanych przez kontrolerów ARR do protokołów kontroli, wyraźnie wskazujących na fakt prowadzenia przez stronę hodowli ogórków "pod osłoną",
- pominięciu okoliczności, iż zebrane przez stronę ogórki nie zostały wprowadzone do obrotu,
- nieuwzględnieniu okoliczności, iż demontaż tuneli foliowych odbył się w dniu kontroli na wyraźne żądanie organu administracji publicznej, które zostało przedstawione jako warunek uzyskania odszkodowania,
- dowolnym i nie znajdującym podstawy prawnej ustaleniu definicji uprawy prowadzonej "pod osłoną";
6. Art. 80 kpa poprzez jego błędną wykładnię i bezpodstawne uznanie za udowodnioną okoliczności, iż:
- hodowla ogórków przez stroną była uprawą polną, a nie tunelową,
- plon z ogórków w wysokości ... kg przechowywany przez stronę w chłodni, a następnie zniszczony poprzez wprowadzenie go w glebę, należy traktować jako wprowadzony do obrotu i nie podlegający odszkodowaniu;
7. Art. 107 kpa poprzez sporządzenie do zaskarżonej decyzji uzasadnienia, które zawiera rażące braki w zakresie uzasadnienia faktycznego jak i prawnego, w postaci braku wyjaśnienia całości podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, co stanowi także naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej: p.p.s.a. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zarzuty i wnioski strony nie są uzasadnione. Zaskarżona decyzja została podjęta z zachowaniem norm prawa procesowego oraz materialnego, w tym prawa wspólnotowego, a zatem nie istnieją powody do jej wzruszenia
Skarżący składając wniosek o udzielenie wsparcia w sektorze owoców i warzyw z powodu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC oświadczył, że znane mu są warunki udzielania wsparcia. Przedmiotowe warunki jak, również art. 6 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 585/2011 wprost wskazują, że działania dotyczące niezbierania i zielonych zbiorów podlegają 100 % kontroli fizycznej. Zatem wnioskodawca powinien dochować wszelkiej staranności, aby udowodnić zgodność danych zawartych we wniosku ze stanem faktycznym stwierdzonym podczas czynności kontrolnych. Tymczasem producent podpisał Raporty z kontroli nr ..., nie wnosząc do nich zastrzeżeń. Dopiero po otrzymaniu decyzji Dyrektora OT ARR w L., w której udzielono wsparcia zgodnie z kwalifikacją uprawy wskazaną w przedmiotowym raporcie, skarżący podważył zakwalifikowanie do produkcji polowej uprawy ogórka. Producent warzyw wniósł o ustalenie wysokości wsparcia analogicznie do produkcji pod osłonami (tj. szklarnia, ogrzewane tunele foliowe), mimo że faktycznie- posiadał uprawę ogórka w tunelach foliowych nie ogrzewanych, które w trakcie kontroli ARR w dniach ...06.2011 r. - ...06.2011 r. zostały zdemontowane.
Dodatkowo należy wskazać że ustawodawca w uzasadnieniu do zmiany rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw, wsparcie przyznawane przez Unię Europejską miało na celu złagodzenie negatywnych skutków kryzysu wywołanego na skutek śmiertelnych zakażeń enterokrwotocznymi szczepami Eschericha coli, a nie wypłatę nadmiernej rekompensaty,
Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2011 r. (Dz. U. Nr 172, poz. 1026} do w/w rozporządzenia z dnia 21 czerwca 2011 r. (Dz. U. Nr 130, poz. 750) została wprowadzona zmiana (tj. § 5 ust, 5) nakładająca na Dyrektorów OT ARR obowiązek uwzględniania przy wyliczeniu kwoty wsparcia następujących czynników:
1) współczynnika przydziału zgodnie z art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 585/2011;
2) sposobu produkcji;
3) rodzaju dokonanych działań, o których mowa w § 4 ust, 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw (Dz. U. Nr 130, poz. 750, z póżn. zm.).
Intencją ustawodawcy, wprowadzając powyższe było, aby rekompensata była uzależniona od miejsca prowadzenia produkcji, tj. produkcja polowa i produkcja pod osłonami (w znaczeniu szklarnie, ogrzewane tunele foliowe), od różnicy w pionowaniu upraw oraz od rodzaju podjętych działań: niezbieranie, gdzie utrata plonu jest całkowita i zielonych zbiorów, przy których utrata plonu jest częściowa.
Straty ekonomiczne w przypadku prowadzenia uprawy polowej (w gruncie) są znacznie mniejsze, niż w przypadku prowadzenia produkcji pod osłonami (szklarnie, ogrzewane tunele foliowe), z uwagi na większe nakłady środków poniesionych z tytułu zakupu opału, czy też budowy systemów grzewczych, nawadniających oraz przeprowadzania zabiegów dezynfekcji, jak również wymiany podłoża.
Skarżący nie dostarczył żadnych dokumentów potwierdzających prowadzenie uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych uznawanych za działy specjalne produkcji rolnej. Działy specjalne produkcji rolnej podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Podatnicy, którzy osiągają dochody z działów specjalnych produkcji rolnej, są obowiązani składać w terminie do 30 listopada roku poprzedzającego rok podatkowy urzędowi skarbowemu deklaracje wg ustalonego wzoru o rodzajach i rozmiarach zamierzonej produkcji w roku następnym (PIT-6).
Ustawodawca kalkulując maksymalne stawki wsparcia dla produkcji pod osłonami (określone w Załączniku do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r.) przyjął do ich wyliczenia dane z GUS z lat 2006-2010 odnoszące się do specjalistycznych działów produkcji rolnej, tj. upraw szklarniowych i w ogrzewanych tunelach foliowych.
Producenci prowadzący swe uprawy na gruncie i stosujący osłony foliowe celem przyspieszenia wegetacji lub ochrony uprawy przed wiosennymi przymrozkami niewątpliwie ponoszą znacznie mniejsze nakłady finansowe i nie może być to utożsamiane z uprawą w szklarniach czy ogrzewanych tunelach foliowych,
Należy zatem stwierdzić, że zarzut strony w przedmiotowej skardze dotyczący dokonania przez organ Il instancji nieprawidłowej kwalifikacji sposobu uprawy ogórka jest niezasadny. Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie jednoznacznie wynika, że uprawa nie była prowadzona w szklarni lub w ogrzewanych tunelach foliowych, wręcz przeciwnie - odnotowano uprawę w gruncie jedynie pod osłonami. Należy mieć na uwadze, że § 5 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. obliguje dyrektora oddziału terenowego Agencji m.in. do uwzględnienia sposobu produkcji przy określaniu wysokości wsparcia. Zatem warunkiem koniecznym staje się dokonanie kwalifikacji uprawy (tj. produkcja polowa, produkcja pod osłonami), aby zgodnie okreśił wysokość przysługującego wsparcia. Jednocześnie art. 4 ust. 5 akapit 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 585/2011, określa, że w przypadku niezbierania i zielonych zbiorów, deleguje na państwa członkowskie obowiązek określenia kwoty dodatkowego wsparcia Unii na hektar na poziomie nieprzekraczajacym 90 % kwot określonych w części B załącznika I do niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do wycofania z rynku. Wobec tego w rozporządzeniu Rady Ministrów została ujęta w/w delegacja, zgodnie z którą dyrektorzy oddziału terenowego Agencji określają wysokość wsparcia uwzględniając przesłanki wskazane w przedmiotowym § 5 ust, 5 rozporządzenia Rady Ministrów.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego dotyczącego powołania się przez organ administracji publicznej w swojej decyzji na treść uzasadnienia ustawodawcy do zmiany rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21,06.2011 r. należy podkreślić, że przedmiotowa treść skutkuje jedynie interpretacją § 5 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. a nie stanowi podstawy prawnej zaskarżonego orzeczenia administracyjnego wydanego w przedmiotowej sprawie.
Podczas kontroli przeprowadzonej w okresie ...06.2011 r. - ..06.2011 r. ustalono na podstawie ustnego oświadczenia kontrolowanej osoby, że pozyskano ... kg ogórków w celach handlowych przy określaniu, że przewidywany plon z wnioskowanej powierzchni wynosi ... kg, zatem można stwierdzić, że faktyczna ilość produktu, który mógł zostać poddany niezbieraniu to ... kg. Fakt ten został podniesiony przez skarżącego w odwołaniu poprzez zasygnalizowanie, że produkty, które w dniu kontroli nie zostały zniszczone w obecności kontrolera ARR były w chłodni i po dwóch tygodniach zostały wyrzucone i przyorane.
Zgodnie z art. 6 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 585/2011 wsparciem mogą zostać objęte produkty, dla których przeprowadzono działanie "niezbierania" przy obecności kontrolerów ARR. Nadto Warunki uczestnictwa w mechanizmie "Wsparcie w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC" obligują producenta warzyw do powyższego. Wymóg ten związany jest z wypełnieniem treści art. 110 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r.
ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, zgodnie z którą "przed rozpoczęciem operacji niezbierania państwa członkowskie sprawdzają za pomocą kontroli na miejscu, czy dany obszar był utrzymywany w dobrym stanie i nie przeprowadzono już na nim częściowych zbiorów, a produkt jest dobrze rozwinięty i czy, ogólnie, jest w dobrym stanie, a jego jakość odpowiednia i pozwalająca na wprowadzenie do obrotu. Państwa członkowskie zapewniają poddanie produktu denaturacji. Jeśli nie jest to możliwe, państwa członkowskie dopilnowują dzięki kontroli lub kontrolom na miejscu w okresie zbiorów, aby zbiory nie odbyły się. Producent warzyw podczas kontroli ARR w okresie ...06.2011 r. – ...06.2011 r. powinien:
- dokonać działania "niezbierania" na całej uprawie ogórków wykazanej w "Powiadomieniu o zielonych zbiorach/niezbierania w związku z kryzysem spowodowanym szczepem bakterii EHEC", a nie kierować cześć uprawy np.: do chłodni,
- najpóźniej w dniu ...06.2011 r. dokonać denaturacji na niezbieranych produktach. Zatem produktu, który został zebrany i skierowany np.: do chłodni nie można uznać za
produkt niezbierany.
Finalnie producent warzyw w dniu przedmiotowej kontroli dokonał w/w działania tylko w zakresie ... kg produktu.
Zgodnie z art. 1 ust, 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 585/2011 z dnia 17 czerwca 2011 r. ustanawiającego tymczasowe nadzwyczajne środki wspierania sektora owoców i warzyw, w okresie od dnia 26 maja 2011 r. do dnia 30 czerwca 2011 r. przyznaje się nadzwyczajne wsparcie dla organizacji producentów, o których mowa w art. 122 lit. a) ppkt (iii) rozporządzenia (WE) nr 1234/2007, oraz producentów, którzy nie są członkami tych organizacji, w odniesieniu do następujących produktów sektora owoców i warzyw, przeznaczonych do spożycia jako produkty świeże:
- pomidory objęte kodem CN 07020000;
- sałaty objęte kodami CN 07051100 i 07051900; endywie o liściach karbowanych i endywie o liściach szerokolistnych (Balavian) objęte kodem CN 052900;
- ogórki objęte kodem CN 07070005;
- słodkie papryki objęte kodem CN 07096010;
- cukinie objęte kodem CN 07099070.
Z uwagi na fakt, że kontrola potwierdzająca dokonanie działania "niezbierania" zakończyła się dnia ...06.2011 r., a producent warzyw poinformował, że ogórki były w chłodni i po dwóch tygodniach wyrzucił je i przyorał, organ odwoławczy może wnioskować, że skarżący dokonał zniszczenia produktów z chłodni już po okresie, za który przysługiwało wsparcie w ramach mechanizmu "Wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC", zakreślonym w w/w przepisie prawnym- Konsekwencją tego jest fakt, że po okresie zakreślonym w art. 1 ust. 1 (tj. ...05.2011 r. - ...06.2011 r.) nie przyznaje się nadzwyczajnego wsparcia,
Działanie skarżącego polegające na przechowywaniu w chłodni, tudzież przeznaczeniu na cele handlowe części ogórków pochodzących z uprawy na powierzchni zgłoszonej w Powiadomieniu o zielonych zbiorach/niezbieraniu w związku z kryzysem spowodowanym szczepem bakterii EHEC z dnia ...06.2011 r. nie może zostać uznane za działanie "niezbierania''' z uwagi na naruszenie treści:
1. art. 84 ust. 1 lit b) rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, zgodnie z którym "niezbieranie" oznacza sytuację, w której z danego obszaru nie pozyskuje się produkcji w celach handlowych w trakcie normalnego cyklu produkcyjnego. Zniszczenie produktów w wyniku niekorzystnych zjawisk klimatycznych lub chorób nie jest jednak uważane za niezbieranie,
2. § 4 ust. 1 pkt 2) lit, b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw (Dz. U. Nr 130, poz. 750, z późn. zm.), zgodnie z którym niezbieranie, o którym mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 585/2011 oznacza przeprowadzenie na uprawie objętej tym działaniem zabiegu uprawowego polegającego na wprowadzeniu produktów pochodzących z tej uprawy do gleby.
Wobec powyższego argument strony podniesiony w skardze, że organ administracji publicznej w sposób nieprawidłowy posługuje się w/w definicjami jest nietrafny. Organ biorąc pod uwagę treść w/w przepisów prawnych nie mógł postąpić inaczej, jak tylko i wyłącznie ocenić, że nadzwyczajnym wsparciem może zostać objęta tylko ta powierzchnia uprawy ogórków, na której faktycznie przeprowadzono, zgodnie z przepisami prawa działanie "niezbierania" polegające na wprowadzeniu produktów pochodzących z tej uprawy do gleby.
Wobec powyższego, wsparciem mogła zostać objęta łączna powierzchnia ... ha uprawy ogórka, na której wg poniższej kalkulacji producent warzyw przeprowadził w okresie od ...05.2011 r. do ...06.2011 r. działanie "niezbierania". Przedmiotowa powierzchnia obejmuje:
1) ... ha uprawy ogórka, na której w okresie od ... maja 2011 r. do ... czerwca 2011 r. przeprowadzono działanie "niezbierania" polegające na woraniu uprawy,
2) ... ha uprawy ogórka, na której w okresie od dnia wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.06.2011 r. (Dz. U. Nr 130, poz. 750, z późn. zm.) do dnia ...06.2011 r. dokonano działania "niezbierania" poprzez woranie uprawy. Powierzchnia ta została ustalona następująco:
- określono powierzchnię uprawy ogórka, która nie kwalifikuje się do objęcia wsparciem (... ha) na podstawie stosunku procentowego: "Ilość produktu pozyskanego w celach handlowych w trakcie normalnego cyklu produkcyjnego do dnia kontroli" (...kg). Przewidywany plon z wnioskowanej powierzchni (... kg).
- wnioskowana powierzchnia uprawy ogórka, dla której zadeklarowano, że dokonano działania "niezbierania" w/w okresie (... ha) została pomnożona przez wynik w/w stosunku procentowego (78,95 %).
- od wnioskowanej powierzchni (... ha) odjęto w/w powierzchnię niekwalifikująca się (... ha), w wyniku czego otrzymano powierzchnię uprawy ogórka dla ilości ... kg, na której faktycznie przeprowadzono w w/w okresie przedmiotowe działanie (tj.... ha).
Zatem ustalono, że łączna powierzchnia, do której przysługuje wsparcie w zakresie uprawy ogórka kształtuje się na poziomie ... ha.
Co do zarzutu, że kontrolerzy tego samego organu, przeprowadzając kontrolę w tym samym dniu, wpisali do protokołu kontroli dwa różniące się od siebie dane dotyczące tej samej uprawy należy podkreślić, że OT ARR w L. u skarżącego przeprowadzili dwie kontrole dotyczące różnego przedmiotu pierwsza kontrola w okresie ...06.2011 r. - ...06.2011 r. z której sporządzono raport nr ... dotyczyła potwierdzenia danych ujętych w "Powiadomieniu o zielonych zbiorach/niezbierania w związku z kryzysem spowodowanym szczepem bakterii EHEC." Natomiast druga kontrola w dniu ...07.2011 r. dotyczyła potwierdzenia informacji wskazanych we wniosku o udzielenie wsparcia w zakresie przeprowadzonego działania "niezbierania" w okresie od ...05.2011 r. do dnia wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.06.2011 r. Zatem w/w dokumentacja kontrolna zawiera różne fakty.
Dodatkowo należy podkreślić, że producent warzyw dopiero w odwołaniu z dnia ...09.2011 r. poinformował organ administracji publicznej, że przechowywał produkt w chodni, natomiast podczas kontroli ARR jednoznacznie stwierdził, że ... kg ogórków stanowiło ilość produktu pozyskanego w celach handlowych. Wobec tego, w dniu kontroli kontrolerzy nie mieli możliwości zasygnalizowania stronie, aby zniszczyła, zmagazynowaną w chłodni, część produkcji ogórków. Na uwagę zasługuje także fakt, że w kompetencji kontrolerów ARR nie leży udzielanie informacji czy też interpretacji, gdyż stanowisko organu administracji publicznej, wiążące dla beneficjentów mechanizmów WPR administrowanych przez ARR, jest powszechnie dostępne m.in. w warunkach publikowanych na stronie internetowej Agencji. Warunki udzielenia wsparcia precyzyjnie określające zasady tego rodzaju pomocy finansowej również były dostępne dla zainteresowanych podmiotów. Należy także stwierdzić, że podczas prowadzonych czynności kontrolnych i sporządzania raportu z kontroli kontrolerzy ARR nie mają wpływu na treść składanych do niego wniosków oraz oświadczeń, jak i nie mogą odmówić ich przyjęcia, nawet, gdy są niezasadne czy też mają braki. W przypadku oświadczeń składanych w trakcie kontroli obowiązkiem pracowników ARR dokonujących kontroli nie jest ocena poprawności składanych przez kontrolowanego oświadczeń, tylko wniesienie do raportu składanych oświadczeń.
Co do zarzutu strony dotyczącego naruszenia w zaskarżonej decyzji przepisów art. 7, art. 9, art. 10, art. 11 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich niezastosowanie są bez podstawy faktycznej. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych, jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administrącyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Przepis ten w znacznym stopniu ogranicza lub nawet wyłącza stosowanie naczelnych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady legalizmu, prawdy obiektywnej, wyważania interesu społecznego i słusznego obywateli (art. 7), zasady informowania stron (art. 9), zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10) oraz zasady dopuszczenia jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w szczególności dokumentów, zeznań świadków, opinii biegłych oraz oględzin (art. 75 § 1), zasady wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 71 § 1), prawa strony do wypowiadania się co do dowodów (art. 81). Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa została skonkretyzowana w art. 77 § 1 kpa, z którego wynika dla organu administracji publicznej obowiązek zgromadzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a następnie rozpatrzenia całokształtu tego materiału w celu prawidłowego ustalenia podstaw faktycznej decyzji. Ustawa o Agencji Rynku Rolnego wyłącza jednak ten obowiązek, co oznacza, że cały ciężar dowodu nałożony został na stronę. Organy administracji publicznej przy takim uregulowaniu nie mają obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ponadto w ustawie tej ograniczono stosowanie zasady informowania stron i innych uczestników postępowania przez organ administracji publicznej (art. 9 k.p.a.) oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Powyższe oznacza, że organy administracji publicznej - w tym dyrektor OT ARR oraz Prezes ARR - nie mają obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17.03.2010 r., sygn. akt II GSK 483/09).
Zdaniem Sądu nie doszło też do naruszania art.8kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, w szczególności polegające na nierównym traktowaniu obywateli, należy zaznaczyć, że ARR prowadząc postępowanie podjęła wszelkie niezbędne działania do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez przeprowadzenie wszelkich niezbędnych kontroli, zarówno administracyjnych, jak również fizycznych. Beneficjenci mechanizmu w żaden sposób nie byli dyskryminowani, każda sprawa była traktowana indywidualnie, a decyzje podejmowane po przeprowadzonej analizie materiału dowodowego. Uzasadnienia orzeczeń administracyjnych w przedmiotowych sprawach zawierały określenie przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, nie doszło także do zwłoki w ich rozpoznawaniu.
W ocenie Sądu Agencja udzieliła wyczerpującej informacji, o czym świadczy fakt, że po wejściu wżycie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw (Dz.U.Nr 130, poz. 750 z późn.zm.) ARR poinformowała instytucje związane bezpośrednio ze środowiskiem rolniczym o zasadach przyznawania wsparcia a warunki pzyjmowania wniosków zamieszczone były przez ARR w mediach lokalnych i ogólnokrajowych, jak równiez na stronie internetowej Agencji.
Należy też wskazać, że nie doszło do swobodnej oceny materiału dowodowego, zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z normami prawa procesowego, z należytą starannością oraz z zachowaniem następujących reguł:
- opiera się na materiale dowodowym zebranym w sprawie (oświadczenia strony, dokumnetacja kontrolna zawierająca również fotografie, wyjaśnienia skarżącego zawarte w odwołaniach),
- ocena oparta jest na całokształcie materiału dowodowego, który został poddany analizie pod względem znaczenia i wartości w toczącej się sprawie,
- ustalono okoliczności faktyczne zgodne z zasadami logiki,
czego konsekwencją jest zachowanie treści art.107 kpa, a nie jej naruszenie, jak to zostało podniesione w przedmiotowej skardze.
Reasumując należy stwierdzić, że organ rozpatrując sprawę podjął rozstrzygnięcie w oparciu o całość dokumentacji a fakty, które wziął pod uwage rozstrzygając sprawę wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Decyzja została podjęta prawidłowo i zgodnie z obowiązującym prawem.
Z tych względów z mocy art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło