V SA/Wa 549/10
WyrokWSA w Warszawie2010-06-08
Skład orzekający: Małgorzata Dałkowska - Szary, Izabella Janson, Piotr Piszczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o rozłożeniu należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników na raty została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności poprzez brak należytego ustalenia stanu faktycznego dotyczącego możliwości płatniczych wnioskodawcy?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego została uchylona, ponieważ organ nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego w zakresie możliwości płatniczych wnioskodawcy. Brak ustaleń dotyczących dochodów i wydatków skarżącego uniemożliwił ocenę adekwatności ustalonej liczby rat do jego sytuacji finansowej, co stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący R. C. złożył wniosek o rozłożenie na raty zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wydał decyzję rozkładającą należności na 20 rat, a następnie utrzymał ją w mocy po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Skarżący podniósł w skardze, że zaległości wynikają z nieznajomości przepisów i braku informacji o zadłużeniu, a jego sytuacja materialna wymaga wydłużenia terminu spłaty i umorzenia odsetek. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę ze skargi R. C.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia ... stycznia 2010 r. znak: ... w przedmiocie: rozłożenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne rolników na raty. uchyla zaskarżoną decyzję
Decyzją z dnia ... grudnia 2009 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. – stosownie do treści art.36 ust.1 pkt 10 oraz art.41a ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
(Dz.U. z 2008 r. Nr 50 poz. 291 ze zm.) – rozłożył ... zł z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od I kwartału 2001 r. do III kwartału 2009 r. na 20 rat.
W motywach wskazano, że od należności rozłożonych na raty nie naliczono odsetek, wskazano też, że "niepodjęcie spłaty zaległości w ratach w wyznaczonym terminie i pełnej wysokości spowoduje, że kwota niezapłaconych składek stanie się wymagalna wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi od dnia następnego, po dniu w którym upłynął ustawowy termin płatności każdej z zaległych składek".
W efekcie złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy tenże Organ decyzją z dnia ... stycznia 2010 r. – stosownie do treści art.138 §1 pkt 1 w zw. z art. 127 §3 k.p.a. i art.59 ust.3, art.36 ust.1 pkt 10 oraz art. 41a pkt 1 ust.1 powołanej wyżej ustawy – postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, iż złożony "wniosek z dnia 29 grudnia 2009 r. nie wnosi nowych okoliczności dających podstawę do umorzenia należności. Gospodarstwo rolne oraz dochód z tytułu zatrudnienia daje podstawę do utrzymania trzyosobowej rodziny".
W skardze R. C. podniósł, ze zaległości w opłacaniu składek były efektem nieznajomości przepisów. Od I kwartału 2001 r. nie otrzymał żadnej – w tej kwestii – rzeczowej informacji o stanie zadłużenia.
Skarżący wskazał, że swoją sytuację materialną i finansową przedstawił .... listopada 2009 r. oraz ... grudnia 2009 r. i wnosi "o wnikliwe przeanalizowanie prośby". Konieczne jest w szczególności wydłużenie terminu spłaty i umorzenie pozostałych odsetek.
W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia – podniesiono argumenty zbieżne z motywami zaskarżonych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna – częściowo z przyczyn wskazanych przez Skarżącego.
Zgodnie z treścią art. 41a ust.1 pkt 1 powołanej na wstępie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno – rentowego i składkowego, może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części. Warunkiem sine qua non wydania prawidłowego rozstrzygnięcia jest ustalenie prawidłowego stanu faktycznego – w niniejszej sprawie to możliwości płatnicze wnioskodawcy.
Te stanowią całkowitą niewiadomą, albowiem w motywach decyzji (zarówno z dnia ... grudnia 2009 r. jak też z dnia ... stycznia 2010 r.) brak jest jakichkolwiek ustaleń. Pierwszy z aktów administracyjnych – w uzasadnieniu – wyjaśnia jedynie jakie konsekwencje wywoła "niepodjęcie spłaty". Powyższe nie pozwala ustalić jaki jest miesięczny dochód Skarżącego i czy nie jest konieczne zwiększenie ilości miesięcznych rat.
Wskazać też trzeba, że nie można zaakceptować decyzji z dnia ... stycznia 2010 r., zwłaszcza w zakresie jej motywów. Uzasadnienie – co do formy i treści – jest tożsame z motywami decyzji z tej samej daty ze sprawy V SA/WA 548/10. Zważywszy, iż przedmiot tych spraw jest różny, sporządzenie jednobrzmiących uzasadnień – w oderwaniu od ich realiów – istotnie narusza prawo.
Tymczasem w piśmie z dnia 29 grudnia 2009 r. podniesiono szereg ważkich argumentów, które trzeba rozważyć, jak wysokość pobieranego przez Skarżącego wynagrodzenia – w kontekście utrzymania trzyosobowej rodziny; brak możliwości zarobkowych żony, wydatki związane z dojazdem Skarżącego do pracy w Warszawie, koszty utrzymania (wydatki) mieszkania oraz zadłużenie u rodziny i znajomych.
Reasumując, ani decyzja z ... grudnia 2009 r., ani akt administracyjny z .... stycznia 2010 r. w warstwie uzasadnienia tych istotnych okoliczności nie ustala ani nie dokonuje ich oceny. Jest to istotny brak przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, który trzeba sanować. Przede wszystkim należy ustalić realne dochody Skarżącego i ocenić je w kontekście wydatków, o których mowa we wniesionym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dopiero wówczas będzie można ocenić, czy określona przez Organ ilość rat jest adekwatna do dochodów Skarżącego.
Mając na uwadze powyższe – stosownie do treści art.145 §1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło