V SA/Wa 554/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Irena Jakubiec-Kudiura po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 554/13 w sprawie ze skargi E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie zwolnionego zabezpieczenia z tytułu zaliczkowej refundacji wywozowej; postanawia: 1. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12kwietnia 2013 r. sygn. akt V SA/WA 554/13 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji; 2. umorzyć postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję organu I instancji ustalającą wobec E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę nienależnie zwolnionego zabezpieczenia z tytułu zaliczkowej refundacji wywozowej w wysokości [...] zł wypłaconej przez Agencję Rynku Rolnego do wniosku [...] z dnia [...] września 2004 r. oraz nakładającą na ww. Spółkę obowiązek zwrotu tej kwoty wraz z odsetkami od dnia zwolnienia zabezpieczenia do dnia poprzedzającego dzień zapłaty. Skarżąca pismem z dnia 25 lutego 2013 r. zwróciła się o wstrzymanie wykonania ww. decyzji podnosząc w uzasadnieniu wniosku, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, a zaskarżona decyzja jest jedną z kilku decyzji zobowiązujących ją do zwrotu kwot podobnej wielkości. Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. z 2012 r., poz. 270] – dalej jako "p.p.s.a." orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu tego postanowienia zwrócono w szczególności uwagę na znaczną kwotę stanowiącą przedmiot postępowania ([...] zł) jak również okoliczność prowadzenia przed WSA w Warszawie kilku innych spraw skarżącej o analogicznych stanach faktycznych. Na tej podstawie uznano, iż ewentualne zablokowanie środków pieniężnych skarżącej w tak znacznej kwocie, wskutek wdrożonej przez wierzyciela egzekucji należności, może naruszyć jej dalsze funkcjonowanie. Pismem z dnia 24 kwietnia 2013 r. organ wniósł zażalenie na ww. postanowienie podnosząc, iż dla rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji istotne było nie tylko to, jakie kwoty są egzekwowane, lecz również to, jakimi kwotami skarżąca dysponuje i jaka jest jej ogólna sytuacja majątkowa. Podkreślił, iż uzasadnienie wniosku o wstrzymanie powinno być poparte dokumentami źródłowymi dotyczącymi sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy. Takich dokumentów skarżąca natomiast nie przedstawiła. Ponadto organ zwrócił uwagę, iż w dniu [...] marca 2013 r. skarżąca dokonała spłaty wszelkich zobowiązań wynikających z zaskarżonych decyzji ustalających kwoty nienależnie zwolnionego zabezpieczenia z tytułu zaliczkowej refundacji wywozowej. Łączna kwota objęta wpłatą wyniosła [...] zł. Co ważne, wpłata ta nastąpiła dobrowolnie – bez udziału organu egzekucyjnego. W ocenie organu takie działanie skarżącej świadczy, iż jej płynność finansowa nie jest zachwiana, a spowodowanie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków poprzez wykonanie zaskarżonej decyzji skarżącej nie dotyczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 195 § 2 p.p.s.a. jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. W niniejszej sprawie – na co trafnie zwrócono uwagę w zażaleniu – strona skarżąca wnioskując o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przedstawiła dokumentacji popierającej jej twierdzenia o znajdowaniu się w trudnej sytuacji finansowej. Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność dobrowolnego – bez udziału organu egzekucyjnego – wykonania przez skarżącą decyzji ustalających kwoty nienależnie zwolnionego zabezpieczenia z tytułu zaliczkowej refundacji wywozowej w łącznej wysokości [...] zł. O tym działaniu skarżącej, stojącym w sprzeczności w jej twierdzeniami o trudnej sytuacji finansowej Sąd nie miał wiedzy w dniu wydania zaskarżonego postanowienia. Przedstawione okoliczności czynią koniecznym ponowne rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym należało uznać wniesione zażalenie za oczywiście uzasadnione w rozumieniu art. 195 § 2 p.p.s.a. i na tej podstawie orzec o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. Przechodząc do ponownego rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy zwrócić uwagę na to, iż przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 ustawy wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, Monitor Prawniczy, 2006 r., nr 14, s. 677). W konsekwencji uznać należy, że zastosowanie ochrony przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. ma zastosowanie tylko i wyłącznie w stosunku do decyzji, które nadają się do wykonania. Przenosząc ww. uregulowanie prawne na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest bezprzedmiotowy albowiem skarżąca wykonała już zaskarżoną decyzję tj. dokonała spłaty całej kwoty nienależnie zwolnionego zabezpieczenia z tytułu zaliczkowej refundacji wywozowej wraz z odsetkami, przed wydaniem przez Sąd rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania tejże decyzji. Podkreślenia wymaga, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania, w sytuacji gdy skutki, które wynikają z wykonania decyzji już wystąpiły, gdyż instytucja wstrzymania wykonania określonego aktu lub czynności jest postrzegana jako tymczasowa ochrona podmiotu, który wniosek taki składa przed ewentualnymi skutkami kontrolowanego przez Sąd działania organu administracji publicznej. Objęcie skarżącej ochroną przewidzianą w art. 61 § 3 p.p.s.a. może mieć miejsce – jak wskazano powyżej – tylko i wyłącznie w przypadku zaskarżenia decyzji, która nadaje się do wykonania i która ma być w przyszłości wykonana. Zatem w sytuacji, gdy decyzja została już wykonana, wniosek o wstrzymanie jej wykonania staje się bezprzedmiotowy. Skoro bowiem postanowienie Sądu ma uchronić stronę przed skutkami wykonania decyzji, to jej wykonanie niweczy cel zastosowania instytucji przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2010 r., I OZ 410/10). W sytuacji, gdy zaskarżona decyzja określiła kwotę nienależnie zwolnionego zabezpieczenia z tytułu zaliczkowej refundacji wywozowej oraz zobowiązała skarżącą do jej zwrotu wraz z odsetkami, a skarżąca w dniu [...] marca 2013 r. kwotę tę na rzecz Skarbu Państwa uiściła, to w chwili orzekania przez Sąd pierwszej instancji skutek wynikający z zaskarżonej decyzji już nastąpił. Obecnie skutki tej decyzji mogą być zniwelowane jedynie przez pozytywne dla skarżącej orzeczenie Sądu uwzględniające skargę, a nie przez wydanie postanowienia o wstrzymaniu jej wykonania. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie z wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jako bezprzedmiotowe.