V SA/Wa 558/09
WyrokWSA w Warszawie2009-09-22
Skład orzekający: Michał Sowiński, Barbara Mleczko - Jabłońska, Małgorzata Rysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania części obiektu budowlanego, nałożonej na podstawie przepisów Prawa budowlanego, powinien być rozpatrywany w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące umorzenia zaległości podatkowych, a jeśli tak, to czy sytuacja finansowa i majątkowa strony uzasadnia zastosowanie tej ulgi?Ratio decidendi
Wniosek o umorzenie kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, nałożonej na podstawie Prawa budowlanego, rozpatrywany jest w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące umorzenia zaległości podatkowych (art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej). Instytucja umorzenia jest nadzwyczajna i wymaga zaistnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. W analizowanej sprawie, pomimo trudnej sytuacji finansowej strony, organy prawidłowo oceniły, że nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności uzasadniające umorzenie kary, gdyż działalność gospodarcza strony przynosi dochód pozwalający na bieżące regulowanie zobowiązań, a interes publiczny przemawia za realizacją świadczeń publicznych.Stan faktyczny
Skarżący Z. R. wniósł o umorzenie kary pieniężnej w kwocie 50.000 zł nałożonej za nielegalne użytkowanie części obiektu budowlanego. Po odmowie umorzenia przez Wojewodę i utrzymaniu tej decyzji przez Ministra Finansów, skarżący zaskarżył decyzję Ministra do WSA. Skarżący argumentował, że jego trudna sytuacja finansowa i rodzinna uzasadnia umorzenie kary na podstawie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. WSA oddalił skargę, uznając decyzję Ministra za prawidłową.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant - Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2009 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności pieniężnej z tytułu kary za nielegalne użytkowanie części obiektu budowlanego; oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez Z. R. jest decyzja Ministra Finansów z [...] marca 2009 r. o nr [...]. Zaskarżonym orzeczeniem Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2008 r. o odmowie umorzenia na wniosek strony nałożonej na nią kary pieniężnej w kwocie 50.000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania części obiektu budowlanego.
Podejmując takie rozstrzygnięcie Minister Finansów w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż:
W dniu [...] września 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. wydał postanowienie znak: [...], mocą którego nałożył na Z. R. karę w wysokości 50.000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania części obiektu budowlanego. Na postanowienie to zainteresowany złożył zażalenie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. Postanowieniem z [...] października 2006 r. znak: [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Następnie, Z. R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wyrokiem z dnia 15 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Lu 1005/6 skargę oddalił.
I dalej Minister Finansów podał, że pismem z [...] stycznia 2007 r. Z. R. zwrócił się do Wojewody [...] z wnioskiem o umorzenie nałożonej kary. Decyzją z [...] sierpnia 2007 r. Wojewoda [...] wskazany wniosek strony załatwił negatywnie. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie do Ministra Finansów, który decyzją z [...] września 2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Następnie, decyzją z [...] czerwca 2008 r. Wojewoda [...] ponownie odmówił stronie umorzenia nałożonej na nią kary w kwocie 50.000 zł. Od powyższej decyzji strona również złożyła odwołanie do Ministra Finansów, który po rozpatrzeniu wniesionego środka zaskarżenia decyzją z [...] września 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Decyzją z [...] grudnia 2008 r. Wojewoda [...] -po raz trzeci w tej samej sprawie- odmówił stronie umorzenia należności z tytułu kary nałożonej ww. postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. Od powyższej decyzji strona kolejny raz odwołała się do Ministra Finansów. Wniosła o całkowite umorzenie obciążającej ją kary lub uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuciła organowi I instancji błędną ocenę materiału dowodowego, w szczególności jej sytuacji ekonomicznej, oraz naruszenie treści art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej - w zakresie przesłanek ważnego interesu strony i interesu publicznego.
Po przedstawieniu powyższego Minister Finansów, orzekający w sprawie na skutek odwołania strony od ww. decyzji Wojewody z [...] grudnia 2008 r., przystąpił do omówienia w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia tych okoliczności, które -w jego ocenie- miały wpływ na wynik postępowania.
W pierwszej kolejności wskazał na przepisy prawa stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, przede wszystkim na art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Wyjaśnił przy tym, iż umorzenie należności publicznoprawnej jest instytucją nadzwyczajną, albowiem co do zasady każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawie - o czym stanowi art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zauważył też, że skoro regułą jest ponoszenie ciężarów i świadczeń publicznych przez obywateli, to podmiot publiczny tylko w wyjątkowych sytuacjach może zrezygnować z należnego świadczenia. Taką sytuację przewiduje art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, który dopuszcza możliwość całkowitego bądź częściowego umorzenia należności uzależniając to od zaistnienia przesłanek w postaci ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Minister Finansów wyjaśnił także, że decyzja o udzieleniu ulgi w spłacie należności publicznoprawnej ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że ustawodawca pozostawił organowi stosującemu prawo pewien zakres luzu decyzyjnego.
Następnie Minister Finansów stwierdził, iż w jego ocenie w przedmiotowej sprawie organ I instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący zebrał, i ocenił materiał dowodowy. Stwierdził też, że w sprawie brak jest ustawowych przesłanek do zastosowania ulgi - zgodnie z wnioskiem strony.
Wskazał, że rodzina strony składa się z czterech osób, w tym we wspólnym gospodarstwie domowym pozostają trzy. Podał też, że strona prowadzi działalność gospodarczą w przedmiocie m.in. produkcji, przetwórstwa oraz sprzedaży hurtowej mięsa i wyrobów z mięsa, produkcji wyrobów tartacznych, sprzedaży detalicznej paliwa. Stosownie do jej oświadczenia z [...] października 2008 r., w skład jej majątku wchodzi m.in. mieszkanie o wartości ok. [...] tyś. zł (do remontu), masarnia o wartości ok. [...] tyś zł, dwa budynki gospodarcze (do remontu) i nieużytkowane gospodarstwo rolne o pow. [...] ha. Nadto strona jest właścicielem [...] samochodów ciężarowych o wartości łącznej ok. [...] tyś. zł oraz maszyn o łącznej wartości ok. [...] tyś. zł (wszystkie ww. wartości oszacowane przez stronę). Miesięczne wydatki strony oscylują zaś na około [...] zł, w tym wydatki na spłatę kredytów i pożyczek wynoszą ok. [...] zł, a koszty utrzymania rodziny - [...] zł.
Dostrzegając powyższe Minister Finansów stwierdził, że prowadzona przez stronę działalność gospodarcza przynosi dochód, natomiast podnoszony przez nią argument o niewielkiej skali rentowności prowadzonego zakładu nie stanowi wystarczającej podstawy do umorzenia kary. Podejmowanie każdego rodzaju działalności jest związane z ryzykiem powodzenia przedsięwzięcia i organy władzy publicznej od tego rodzaju ryzyka nie są w stanie nikogo uwolnić. Dodatkowo zaznaczył, że strona może dowolnie kształtować swoje zobowiązania prywatnoprawne lecz zarazem ma obowiązek przestrzegać wymogów wynikających z przepisów o publicznoprawnym charakterze. Konieczność spłacenia kredytu bankowego, czy też ponoszenie bieżących kosztów związanych z wykonywaną działalnością nie stanowi wystarczającej podstawy do umorzenia nałożonej kary.
I dalej, Minister Finansów wyjaśnił, iż co do zasady przyjmuje się, że udzielanie ulg, o których mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej uzależnione jest od wystąpienia czynników, na które podatnik nie ma wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Ulga w postaci całkowitego umorzenia należności jest najszerzej zakrojoną formą pomocy stronie, bowiem zakłada całkowite zrzeczenie się z należnego prawem świadczenia. Jako że umorzenie należności jest wyjątkiem od zasady ponoszenia prawem przewidzianych świadczeń, to i przypadki zastosowania tej instytucji powinny mieć charakter zdarzeń nadzwyczajnych.
W analizowanym postępowaniu okoliczności o tak wyjątkowym charakterze -zdaniem Ministra- nie występują. W konsekwencji, biorąc pod uwagę ogół występujących w sprawie okoliczności takich jak wielkość gospodarstwa domowego, posiadany majątek, źródła przychodów, koszty utrzymania, zaciągnięte zobowiązania, Minister uznał, że ważny interes podatnika nie stanowi podstawy do wydania w niniejszej sprawie decyzji zgodnie z wnioskiem strony.
Analizując przesłankę interesu publicznego jako podstawę udzielenia ulgi Minister zauważył, że nie można utożsamiać tej przesłanki z subiektywnym przekonaniem strony o potrzebie umorzenia należności z uwagi na jej wysokość. Interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze wartości wspólne dla całego społeczeństwa, takie jak sprawiedliwość czy bezpieczeństwo. Minister wskazał też, że w szeroko rozumianym interesie publicznym leży także to, aby świadczenia publiczne były realizowane, a inwestorzy budowlani nie byli pochopnie zwalniani z obowiązku ich zapłaty. W konsekwencji Minister podał, że w jego ocenie w analizowanym przypadku interes publiczny nie stanowi przesłanki do wydania decyzji zgodnie z wnioskiem strony. Brak bowiem w sprawie dodatkowych i szczególnych okoliczności przemawiających za wyjątkowym potraktowaniem strony i odstąpieniem od ogólnie obowiązujących reguł.
Na koniec, w uzasadnieniu swojej decyzji, Minister Finansów odniósł się do zarzutów procesowych podniesionych w odwołaniu. Stwierdził, że organ I instancji dokonał szczegółowej i rzetelnej oceny faktów i dowodów zgromadzonych w toku postępowania, a wydanie decyzji przez ten organ poprzedzone zostało wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą. Wskazał też, że w analizowanej sprawie sposób oceny zebranego materiału dowodowego przez organ I instancji nie wykracza poza zakres wyznaczony przez zasadę swobodnej oceny dowodów.
Reasumując Minister Finansów wskazał, iż na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego nie znalazł przesłanek do zastosowania ulgi w postaci umorzenia kary w wysokości 50.000 zł, nałożonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z [...] września 2006 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyżej omówioną decyzję Ministra Finansów z [...] marca 2009 r. skarżący - Z. R. wniósł o jej zmianę w całości, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzji tej zarzucił naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak pełnej i wnikliwej oceny materiału dowodowego oraz art. 67 § 1a pkt 3 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu skargi skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu odwoławczego w niniejszej sprawie. W jego ocenie, Minister Finansów w sposób bezkrytyczny, jednostronny i zbyt mało dokładny ocenił stan faktyczny sprawy i zgromadzone dowody zważywszy, że w dacie rozpatrywania sprawy przez ten organ sytuacja majątkowa i finansowa skarżącego uległa istotnej zmianie na jego niekorzyść. Skarżący podniósł m.in., iż długi bankowe i grożąca mu egzekucja zmusiły go do sprzedaży samochodu dostawczego i likwidacji sklepu mięsnego. Podniósł też, że pozostałe samochody będące jego własnością, są w bardzo złym stanie, wymagającym ciągłych remontów, a maszyny ślusarskie przeznaczone są do złomowania. Kapitalnego remontu wymaga również mieszkanie i budynki gospodarcze. Skarżący wskazał także, że jego żona obecnie nie pracuje i jest wraz z córką na jego wyłącznym utrzymaniu. Powołując się na zły stan ekonomiczny i rodzinny skarżący w konsekwencji stwierdził, że spełnia przesłanki z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej pozwalające na zastosowania wobec niego przewidzianej w tym przepisie ulgi.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola taka jest dokonywana w oparciu o stan faktyczny sprawy i przepisy prawne statuujące podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, istniejące w czasie podejmowania zaskarżonego aktu lub zaskarżonej czynności (art. 133 p.p.s.a.).
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że orzeczenie to jest prawidłowe - wydane w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i prawidłowo zastosowane przepisy prawa.
Przede wszystkim zauważenia wymaga, iż kontrolowana sprawa została zainicjowana wnioskiem skarżącego o umorzenie nałożonej na niego kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania części obiektu budowlanego, wynikającej z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. wydanego w oparciu o art. 57 ust. 7 i art. 59g ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.; dalej: Prawo budowlane). Z uwagi na przedmiot wniosku i należność, której ten wniosek o zastosowanie ulgi dotyczy, zastosowanie w sprawie znajdowały przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: Ordynacja podatkowa), o czym stanowi wyraźnie art. 59g ust. 5 w związku z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego.
Tym samym wniosek skarżącego należało rozpatrzeć w oparciu o art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organy podatkowe, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, mogą umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Powyższy przepis -jak z niego wynika- przewiduje ulgę w postaci umorzenia należności publicznoprawnych. Przy czym zaznaczyć już w tym miejscu trzeba, iż regułą jest ponoszenie ciężarów publicznych, a tylko w wyjątkowych sytuacjach możliwe jest zrezygnowanie przez właściwy do tego organ administracyjny z należnego świadczenia. Zatem okoliczności, które mogą decydować o zastosowaniu ulgi z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej winny być szczególne, tj. o charakterze nadzwyczajnym i mieszczące się w jednej dwóch przesłanek wymienionych w tym przepisie, a opartych na pojęciach nieostrych, tj. ważnym interesie podatnika oraz interesie publicznym. Nadto, zaznaczyć trzeba, iż występowanie jednego z powyższych interesów uprawnia, a nie obliguje organ do pozytywnego załatwienia wniosku strony. Decyzja organu w tym zakresie ma bowiem charakter uznaniowy, to zaś oznacza, że organ orzekający może (ale nie musi) zastosować wobec strony i na jej wniosek (i tylko zgodnie z jej wnioskiem) przewidzianą w nim ulgę. Stwierdzenie istnienia którejkolwiek lub obu łącznie ustawowych przesłanek dotyczących ważnego interesu podatnika, czy interesu publicznego, nie nakłada jednak na organ automatycznego obowiązku orzeczenia zgodnie z oczekiwaniem wnioskodawcy, w tym przypadku o umorzeniu stosownych należności. Tak właśnie należy rozumieć zwrot "może" zastosowany przez prawodawcę w omawianym przepisie.
Dalej, zauważenia wymaga, iż o istnieniu "ważnego interesu podatnika", jak podnosi się w literaturze przedmiotu, nie decyduje jego subiektywne przekonanie o tym, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym "ważny interes podatnika" definiuje się jako sytuację, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków doszło do znacznego obniżenia zdolności płatniczych dłużnika, co w konsekwencji doprowadziło do tego, że podatnik nie jest w stanie uregulować należności podatkowych. Przykładowo wymienia się tu utratę możliwości zarobkowania, utratę losową majątku (por. np. wyrok NSA z 22 kwietnia 1999 r., sygn. akt SA/Sz 850/98). Przesłanka "ważnego interesu podatnika" wymaga więc -jak zauważa się w orzecznictwie- ustalenia sytuacji majątkowej podatnika i skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania - dla niego i jego rodziny. Jednocześnie zaznacza się, iż organ podatkowy musi mieć na uwadze w takiej sprawie i to, że między innymi względy społeczne wymagają również, żeby zobowiązanie podatkowe było realizowane, a podatnik pochopnie nie był z nich zwalniany (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2001, I SA/Ka 577/00, niepubl.).
Definiując przesłankę "interesu publicznego", należy natomiast wskazać, iż przez pojęcie to doktryna rozumie dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego, itp. Zasadą pozostać musi płacenie podatków w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo. Jedynie nadzwyczajne okoliczności mogą spowodować odstępstwo od tej reguły (por. B. Dauter (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2007, s. 522 i n. tezy 14,15 i 18 do 20 i powołane tam orzecznictwo).
Trzeba też podkreślić, iż znamiennym dla tego typu postępowań jest to, iż kognicja sądu nie wkracza bezpośrednio w zakres owego uznania. Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji obejmuje samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania przewidzianego prawem wyboru. Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się więc właściwie do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury, zarówno przepisów szczegółowych, jak i zasad ogólnych, w tym zbadania wszystkich okoliczności sprawy mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia i ich oceny w świetle ustawowych przesłanek umorzenia oraz powinności ujęcia tej oceny w uzasadnieniu decyzji.
Kierując się powyższym, Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo zastosował omówiony powyżej przepis prawa i zasadnie w uzasadnieniu swojej decyzji skoncentrował się na analizie sprawy z uwzględnieniem dwóch przesłanek mogących stanowić podstawę do zastosowania wnioskowanej przez skarżącego ulgi - stosując przy tym prawidłową wykładnię art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Przed zaprezentowaniem swojego stanowiska, organ odwoławczy bardzo szczegółowo przedstawił interpretację ww. przepisu, po czym wskazał na okoliczności faktyczne, które z uwagi na ww. normę prawną uznał za wymagające rozważenia. Następnie poddał analizie okoliczności faktyczne w kontekście ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, i uzasadnił powody swojego rozstrzygnięcia - z powołaniem się na liczne orzecznictwo. W świetle treści uzasadnienia tej decyzji oraz decyzji I instancji, a także zawartości akt administracyjnych brak jest podstaw do przyjęcia, iż rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest oparte na wadliwie przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym (tj. niepełnym postępowaniu dowodowym), czy też wykracza poza zakres przyznanego uznania administracyjnego.
W szczególności zauważyć należy, iż stan faktyczny sprawy został przez organy orzekające ustalony w sposób wyczerpujący i pełny. W tym zakresie warto wskazać, iż kontrolowana sprawa -zainicjowana wnioskiem skarżącego z [...] stycznia 2007 r.- była trzykrotnie analizowana i rozpatrywana przez organ I instancji, który to ostatecznie w dniu [...] grudnia 2008 r. wydał decyzję (utrzymaną w mocy decyzją organu odwoławczego zaskarżoną do Sądu), po szczegółowo przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym i zgromadzeniu wszystkich możliwych do uzyskania dokumentów i materiałów - z udziałem strony. Świadczy o tym choćby treść pisma tego organu z [...] października 2007 r. stanowiącego wezwanie strony do dostarczenia dokumentów w tym piśmie wymienionych, dotyczących m.in. wysokości uzyskiwanego bieżącego dochodu, korzystania z pomocy społecznej, kosztów utrzymania rodziny, posiadanego majątku i aktualnego zadłużenia.
Jednocześnie wskazać trzeba, iż organy orzekające w obu instancjach odniosły się do wszelkich twierdzeń skarżącego i oceniły wszystkie podane przez niego argumenty stanowiące uzasadnienie jego wniosku, a odnoszące się do jego sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej. Uwzględniły stan rodziny skarżącego, jej obciążenia (w tym kredytowe) oraz wysokość uzyskiwanych dochodów, a także posiadany majątek i jego szacowaną przez zainteresowanego wartość oraz posiadane oszczędności. Dane te w sposób pełny zostały wskazane w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...]. Nie zostały pominięte również przez organ odwoławczy. Na podstawie posiadanych danych organy obu instancji stwierdziły, że prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza jest rentowana i umożliwia na bieżąco regulowanie wszelkich zobowiązań, w tym dokonywanie spłaty kredytów i pożyczek. Stwierdzenie takie w ocenie Sądu jest uzasadnione okolicznościami sprawy i nie świadczy o dowolnej jej ocenie. Ze złożonego przez skarżącego w toku postępowania oświadczenia wynika, iż wszelkie zobowiązania reguluje on w zasadzie na bieżąco oraz, że spłacił w całości kredyt w banku w kwocie [...] zł. Płaci też składki ZUS za pracowników oraz podatki (oświadczenie zawarte w piśmie z [...] listopada 2007 r.). Nadto, należy też zaznaczyć, iż w odwołaniu od decyzji Wojewody z [...] grudnia 2008 r. skarżący chociaż nie zgodził się z ustalonym przez ten organ stanem faktycznym, to jednak nie przedstawił powodów, dla których stan faktyczny przyjęty w sprawie kwestionuje. Poprzestał jedynie na zanegowaniu twierdzeń i wniosków organu. Żadnych nowych danych świadczących o jego złej sytuacji finansowej, majątkowej - tj. ogólnie złej sytuacji życiowej, nie przedstawił. Nie wskazywał też na zmianę, tj. pogorszenie się jego dotychczasowej sytuacji życiowej, która nastąpiłaby w toku trwającego postępowania administracyjnego.
W konsekwencji, Sąd stwierdza, iż organy orzekającego w obu instancjach -kierując się przesłanką ważnego interesu podatnika i interesu publicznego- prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe i prawidłowo ustaliły stan faktyczny. Postępowanie to -w ocenie Sądu- było prowadzone z poszanowaniem przepisów procesowych, w tym art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Uchybień w powyższym zakresie Sąd -tak z urzędu jak i kierując się zarzutami skargi- nie dostrzegł.
Dodatkowo, mając na uwadze treść skargi, Sąd w tym miejscu zauważa, iż nie można czynić organom orzekającym skutecznego zarzutu z nie uwzględnienia określonych danych dotyczących sytuacji życiowej strony, skoro nie były one w toku postępowania administracyjnego zgłoszone tym organom, czy też -co więcej- w ogóle wówczas jeszcze nie miały miejsca. Organy orzekające obowiązane są uwzględnić stan faktyczny istniejący w dacie rozstrzygania przez nie. Wszelkie więc okoliczności, na które powołuje się skarżący w skardze, a które zaistniały po wydaniu skarżonej decyzji, nie mogą mieć wpływu na ocenę niniejszej sprawy. Nie mogły być bowiem z oczywistych względów wzięte pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.
Nie dostrzegając uchybień procesowych w sprawie, Sąd za prawidłowe i słuszne uznał stanowisko organów, iż sytuacja materialna skarżącego nie jest na tyle ciężka, aby przesądzała o konieczności zastosowania wobec niego wnioskowanej ulgi - z uwagi na przesłankę ważnego interesu podatnika. Zastosowania tej ulgi nie uzasadnia też interes publiczny.
Warto w tym miejscu jeszcze raz zaznaczyć, iż skarżący prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą dochód pozwalający zaspokoić podstawowe potrzeby jego rodziny. Nie korzysta z pomocy społecznej. Spłaca przy tym inne zobowiązania, w tym o charakterze prywatnoprawnym. Trudno w tej sytuacji nie podzielić stanowiska organów orzekających. Skoro skarżący jest w stanie wywiązać się z zaciągniętych zobowiązań kredytowych (utrzymując przy tym swoich bliskich - żonę i córkę, pozostających na jego wyłącznym utrzymaniu), to należy stwierdzić, iż może również regulować zobowiązania wobec Państwa (choćby w systemie ratalnym - o co może dodatkowo wnioskować). Umorzenie w takiej sytuacji obciążającej go kary należałoby potraktować jako przedwczesne i sprzeczne z interesem publicznym.
Reasumując, należy podzielić stanowisko Ministra Finansów, że w sprawie brak było szczególnych okoliczności przemawiających za wyjątkowym potraktowaniem skarżącego i zastosowaniem ulgi przewidzianej w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Jednocześnie Sąd jeszcze raz znawcza, iż nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu skargi sprowadzającego się do zakwestionowania postępowania dowodowego w sprawie jak i zarzuty naruszenia art. 67a § 1 pkt 3 Ordynaci podatkowej, z przyczyn powyżej wyjaśnionych.
Kierując się przedstawionymi względami Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło