V SA/Wa 558/11

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie: uchylenia decyzji w sprawie odmowy rozłożenia na raty należności pieniężnych p o s t a n a w i a: - odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy K. F. (dalej: "skarżąca" lub "strona") wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Oboje z mężem nie pracują i mają podpisaną intercyzę przedmałżeńską. Do majątku skarżąca zaliczyła samochód F. S., rok produkcji 1998. Ponieważ oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego skarżącej, wezwano ją do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów. Odpowiadając na wezwanie skarżąca wskazała, że nie posiada żadnych rachunków oszczędnościowych, zeznania podatkowe przesłała do Inspekcji Transportu Drogowego i nie może ich przedstawić w Sądzie. Skarżąca wskazała również samochód M. V., rok produkcji 1998. Wyjaśniła, że ogólne koszty utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego wynoszą 1200 zł (bez zobowiązań kredytowych). Skarżąca zaciągnęła dwa kredyty bankowe, które spłaca z zasiłku dla bezrobotnych, a część spłat pokrywa mąż. Dodała, że ma podpisaną z mężem umowę majątkową przedmałżeńską o ustanowieniu rozdzielności majątkowej oraz, że pobiera zasiłek dla bezrobotnych. Do wyjaśnień załączyła kopię umowy kredytowej oraz umowy pożyczki wraz z harmonogramem ich spłaty, kopie decyzji o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz umowę majątkową przedmałżeńską o ustanowieniu rozdzielności majątkowej. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 P.p.s.a., można wezwać skarżącego do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez niego okoliczności. Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz stan faktyczny sprawy, brak uzasadnienia dla przyznania skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie, ponieważ skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślenia wymaga, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy mieć na uwadze, że to na skarżącym spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy natomiast ocenia przedstawione informację i nie spoczywa na nim obowiązek udowadniania, że strona środki na pokrycie kosztów sądowych jednak posiada. W ocenie referendarza sądowego informacje przedstawione we wniosku złożonym na formularzu PPF nie były wystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej. Dlatego na podstawie art. 255 P.p.s.a. skarżąca została wezwana do przedstawienia dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie dopełniła w sposób należyty, ciążącego na niej obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Nie przedstawiła bowiem wszystkich informacji oraz dokumentów, o które została wezwana na podstawie art. 255 P.p.s.a. Z przedstawionych informacji i dokumentów wynika, że skarżąca od [...] maja 2011r. otrzymuje zasiłek w wysokości 742,10 zł (brutto), a od [...] sierpnia 2011 r. w kwocie 582,70 zł (brutto). Na skarżącej ciążą również zobowiązania pieniężne wobec banków z tytułu spłaty kredytu oraz pożyczki. Umowę pożyczki kwoty 7000 zł skarżąca podpisała w dniu [...] grudnia 2010 r. Miesięcznie z tego tytułu skarżąca uiszcza ratę 342,77 zł. Umowę kredytu podpisała w dniu [...] kwietnia 2008 r. na kwotę 30000 zł, a miesięczna rata wynosi 559,65 zł. Zgodnie z jej oświadczeniem miesięczne koszty utrzymania dwuosobowego gospodarstwa wynoszą 1200 zł. Jeżeli do tych kosztów doliczymy ponad 900 zł z tytułu spłaty kredytu, koszty te wyniosą 1900 zł. Skarżąca oświadczyła, że zobowiązania i miesięczne wydatki rodziny pokrywa z otrzymanego zasiłku, a pozostałą ich część spłaca jej mąż. W ocenie referendarza sądowego przedstawione wyjaśnienia nie są wiarygodne. Zauważyć bowiem należy, że skarżąca otrzymuje zasiłek od [...] maja 2011 r. Wcześniej prowadziła działalność gospodarczą, a następnie nie pracowała. Uzyskiwane obecnie dochody nie są jednak wystarczające regulowania bieżących kosztów utrzymania, co może wskazywać, że skarżąca posiada inne źródła dochodów, których nie wykazała. Nadmienić należy, że zgodnie z wyjaśnieniami skarżącej, jej mąż również jest osobą bezrobotną. Istotne jest również, że skarżąca nie przedstawiła wyciągów z rachunków bankowych, a z przedstawionych umów kredytu i pożyczki wynika, że skarżąca posiada co najmniej dwa rachunki bankowe. Ponadto, skarżąca nie udzieliła informacji, na temat sytuacji finansowej i majątkowej męża, tłumacząc to faktem podpisania przez małżonków intercyzy przedmałżeńskiej. Równocześnie skarżąca wskazała, że prowadzi z mężem wspólne gospodarstwo domowe, mąż uczestniczy w regulowaniu miesięcznych kosztów utrzymania łącznie ze spłatą zobowiązań skarżącej. Odnosząc się do informacji o intercyzie małżeńskiej przypomnieć należy, że stosownie do art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), dalej powoływana jako k.r.o., małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z art. 23 k.r.o. małżonkowie mają m.in. obowiązek do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny. W świetle powyższego należy uznać, że skarżąca powinna przedstawić informacje na temat sytuacji majątkowej oraz dochodów męża w tym przedstawić wymienione w wezwaniu dokumenty: zeznania podatkowe, wyciągi z rachunków bankowych. Jej mąż uczestniczy w ponoszeniu kosztów utrzymania i skarżąca może liczyć na jego wsparcie finansowe. Skarżąca nie przedstawiła w tym zakresie żadnych wyjaśnień, a argument, że ma podpisaną z mężem umowę małżeńską o ustanowieniu rozdzielności majątkowej, nie może uzasadniać przyznania skarżącej prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 6 października 2004r. sygn. akt GZ 61/04 (niepubl.) stwierdził, że przy badaniu przesłanek z art. 246 §1 P.p.s.a. należy wziąć pod uwagę, że zgodnie z art. 23 k.r.o. małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej. Podkreślić należy, że wszystkie dane, o które została poproszona w wezwaniu są niezbędne do oceny możliwości finansowych skarżącej. Mając zatem na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, że skarżąca nie wykazała, iż ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w odniesieniu do jej osoby wystąpiła. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.