V SA/Wa 562/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia (...) lutego 2019 r. nr (...) w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz M. B. kwotę 1097 zł (tysiąc dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] 2018 roku znak: [...] Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej także jako: organ, Prezes Zarządu PFRON) nakazał M. B. (dalej także jako: Strona, Skarżący) zwrot w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego w osobie K. .B. łącznej kwocie 4500,00 zł. Od powyższej decyzji złożony został wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 26a ust. 11 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. 2018. 511 tekst jedn. z późn. zm.), dalej także jako ustawa o rehabilitacji, lub ustawa poprzez niesłuszne zobowiązanie skarżącego do zwrotu kwoty 4500,00 zł a także naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 ust.1 oraz 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego. Podniesiono również, że komplet dokumentów wraz z orzeczeniem o niepełnosprawności K. B. strona otrzymała w dniu [...] 2017 roku. Ponadto na orzeczeniu o niepełnosprawności K. B. została wpisana data wpływu dokumentu do biura rachunkowego, a nie data wpływu do pracodawcy. Wobec powyższego wniesiono o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania. W następstwie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ decyzją z dnia [...] 2019 roku znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazał między innymi, że zgodnie z art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. W związku z tym, jednym z warunków koniecznych do spełnienia efektu zachęty jest przedstawienie pracodawcy ważnego orzeczenia najpóźniej w dniu podpisania umowy o pracę. O zrekrutowaniu i dalszym zatrudnieniu pracownika niepełnosprawnego jako przesłance wyjściowej do ustalenia efektu zachęty można mówić jedynie w przypadku, gdy pracodawca wiedział, że zatrudnia osobę niepełnosprawną w rozumieniu ustawy o rehabilitacji. W świetle art. 1 ustawy o rehabilitacji pracodawca musi dysponować orzeczeniem potwierdzającym niepełnosprawność osoby zatrudnianej. Zgodnie z art. 26a ust. 11 pkt 1 ustawy o rehabilitacji (...) w przypadku stwierdzenia niepełnosprawności w wyniku kontroli albo analizy dokumentów zgromadzonych przez Fundusz lub danych, o których mowa w art. 49c, prezes Zarządu PFRON wydaje decyzję nakazującą zwrot wypłacanego dofinansowania w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości. Zgodnie natomiast z art. 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji (...) stanowiącym podstawę wydania zaskarżonej decyzji, środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Zwrotu środków dokonuje się w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu. Powołany przepis zawiera uregulowanie o charakterze procesowym, umożliwiające Prezesowi PFRON wydanie decyzji administracyjnej nakazującej zwrot nienależnie pobranych środków. Organ nie uznaje wyjaśnień Strony dotyczących daty wpływu orzeczenia p. K. B. do strony za wiarygodne, gdyż pismem z dnia [...] 2017 roku stronę wezwano do przedstawienia kopii orzeczeń o niepełnosprawności K. B. zgromadzonych począwszy od daty zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego. Pismem z dnia [...] 2017 r. (data wpływu do PFRON [...] 2017 r.) Strona wskazała, że w załączeniu do pisma przedkłada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności zatrudnionego pracownika wraz z potwierdzeniem daty wpływu. Z dołączonych do pisma kopii orzeczeń wynika, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności K. B. z dnia [...] 2010 r. wpłynęło do strony w dniu [...] 2017 roku a orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] 2017 r. w dniu [...] 2017 r. Strona osobiście udzieliła odpowiedzi na pismo Funduszu z dnia [...] 2017 r. W związku z powyższym organ uznaje, że pracodawca był świadomy dat, które widniały na przesłanych kopiach dokumentów i w ocenie udzielającego odpowiedzi pracodawcy były to daty prawidłowe. Dopiero po otrzymaniu wezwania do zwrotu środków, strona postanowiła dokonać zmiany wcześniej przedstawionego stanowiska, nie posiadając dowodów na poparcie swoich twierdzeń. W ocenie organu twierdzenie strony, iż komplet dokumentów wraz z orzeczeniem o niepełnosprawności K. B. otrzymała w dniu [...] 2017 r. nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Albowiem na orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności widnieje data wpływu [..] 2017 r. Decyzję wyżej opisaną zaskarżył M. B.zarzucając jej: 1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 26a ust. 11 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.) poprzez niezasadne zobowiązanie skarżącego do zwrotu kwoty 4500 zł wraz z odsetkami, pomimo spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie skarżącemu dofinansowania do wynagrodzeń pracownika niepełnosprawnego. 2. Naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 8, art. 77 ust. 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i uznanie, że skarżący w dniu [...] 2017 r. nie dysponował orzeczeniem o niepełnosprawności K. B. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu z [...] 2018 r. oraz o zarządzenie kosztów postępowania według norm przepisanych i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi podkreślono między innymi, że M. B., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą P.[...] M. B., zawarł w dniu [...] 2017 r. z K. B. (swoim ojcem) umowę o pracę. Orzeczenie o niepełnosprawności, wydane na stałe w dniu [...] 2010 r. przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. W.., zaliczające K. B. do lekkiego stopnia niepełnosprawności, zostało przedłożone pracodawcy w dniu [...] 2017 r., o czym świadczy stosowna adnotacja dokonana przez M. B. na tym orzeczeniu. Nie ulega zatem wątpliwości, że w dniu podpisywania umowy o pracę, tj. w dniu [...] 2017 r., pracodawca dysponował powyższym orzeczeniem, Ponadto biorąc pod uwagę fakt, iż pracodawca jest jednocześnie synem pracownika trudno uznać, że nie wiedział o uzyskanym przez swojego ojca stopniu niepełnosprawności. Zawierając zatem z nim umowę o pracę wiedział, że zawiera tę umowę z osobą niepełnosprawną. Odnosząc się do twierdzenia organu, że orzeczenie o niepełnosprawności zostało przedłożone pracodawcy dopiero [...] 2017 r. skarżący wskazuje, że w tym dniu wszystkie dokumenty związane z zatrudnieniem K. B, łącznie z przedmiotowym orzeczeniem o niepełnosprawności, zostały złożone w biurze rachunkowym prowadzącym sprawy finansowo-kadrowe skarżącego, celem zgłoszenia pracownika do ubezpieczenia i założenia jego akt osobowych. Okoliczność ta została jednoznacznie potwierdzona przez pracownika biura rachunkowego w trakcie przeprowadzonej przez organ kontroli. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje: Stosownie do art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji pracodawcy przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1 (zd. I). Natomiast zgodnie z art. 2a ust. 1 tejże ustawy osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. W przedmiotowej sprawie interpretacja powyższych przepisów musi być powiązana ze specyficzną, nietypową relacją jaka miała miejsce pomiędzy skarżącym M.B., będącym pracodawcą a pracownikiem K. B. który jest jego ojcem. Z akt sprawy bezspornie wynika, że K. B. posiadał orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] 2010 r., a także drugie orzeczenie tego typu z dnia [...] 2010 r. Trudno sobie w związku z tym wyobrazić, iż syn K. B. będący jego pracodawcą nie wiedział o stopniu niepełnosprawności ojca przed dniem [...] 2017 r., kiedy to zdaniem organu (tzn. [...] 2017 r.) wpłynęło do pracodawcy orzeczenie o stopniu niepełnosprawności K. B. Twierdzenie, iż decydująca dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej jest właśnie powyższa data wynika z niczym nieuzasadnionego rygoryzmu organu oraz z pominięcia realiów rodzinnych oraz wiedzy o pracowniku, który jest dla pracodawcy osobą najbliższą. W świetle powyższego wykładnia art. 2a ust. 1 ustawy, którą reprezentował organ jest w realiach przedmiotowej sprawy nie do przyjęcia. Jest tak także dlatego, iż organ zaniechał przesłuchania osoby prowadzącej biuro rachunkowe (która zajmowała się księgowością skarżącego) na okoliczność tego, czego w istocie dotyczyła data [...]2017 r. i czy była to data, w której przekazane zostało m.in. orzeczenie o niepełnosprawności K. B. do tegoż biura. Niezależnie od powyższego należy mieć na uwadze przede wszystkim to, że nie wydaje się możliwe aby skarżący nie wiedział, że zatrudnia niepełnosprawnego ojca. Sąd zwracał na to uwagę już wcześniej uznając, iż jest to w istocie kwestia kluczowa dla rozstrzygnięcia sprawy. Powyższe w zestawieniu z zeznaniami osoby prowadzącej biuro rachunkowe, ewentualnie pracownika tego biura oraz z wyjaśnieniami najbardziej zainteresowanych, tj. skarżącego i ewentualnie jego ojca pozwoli na niebudzące wątpliwości ustalenia od kiedy skarżący będący pracodawcą swojego ojca posiadł wiedzę o orzeczeniu potwierdzającym jego niepełnosprawność i dlaczego zatrudnił akurat jego. Niejako na marginesie Sąd podnosi, iż analogiczne stanowisko jak w sprawie niniejszej zostało wyrażone przez tut. sąd w sprawie o sygn. akt V SA/WA 249/19. Podstawą wyroku jest art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 P.p.s.a.