V SA/Wa 566/20
WyrokWSA w Warszawie2020-11-26
Skład orzekający: Tomasz Zawiślak, Marek Krawczak, Jadwiga Smołucha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zgłoszenie celne wywozowe może zostać unieważnione po zwolnieniu towarów, jeśli istnieje podejrzenie, że towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty, pomimo pierwotnego potwierdzenia wywozu przez system ECS?Ratio decidendi
Zgłoszenie celne wywozowe może zostać unieważnione po zwolnieniu towarów, jeśli urząd celny wywozu uzyska informację, że towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty. Nawet jeśli system ECS pierwotnie potwierdził wywóz, a potwierdzenie to zostało obalone dowodami wskazującymi na zewnętrzną ingerencję w system lub brak faktycznego opuszczenia terytorium UE, zgłoszenie może zostać unieważnione. Kluczowe jest faktyczne opuszczenie obszaru celnego Wspólnoty, a nie tylko formalne potwierdzenie w systemie.Stan faktyczny
Spółka dokonała zgłoszenia celnego wywozowego towarów do systemu ECS, które zostało potwierdzone. Następnie, na podstawie informacji od zagranicznych administracji celnych (Bułgarii i Ukrainy) o zewnętrznej ingerencji w systemy i braku faktycznego opuszczenia terytorium UE przez towary, polskie organy celne wszczęły postępowanie w sprawie unieważnienia zgłoszenia. Pomimo przedstawienia przez spółkę dokumentów takich jak faktury, potwierdzenia załadunku i płatności, organy celne uznały je za niewystarczające do potwierdzenia faktycznego wywozu towarów poza obszar celny UE, zwłaszcza w świetle informacji od ukraińskich władz celnych, że towary nie zostały tam zgłoszone do obrotu, a nabywca nie był zarejestrowany. W konsekwencji organy celne unieważniły zgłoszenie celne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2020 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego wywozowego oddala skargę
Przedmiotem skargi [...] S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej: "Spółka", "Skarżąca", "Strona") jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektor IAS", "organ odwoławczy") z 20 grudnia 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. (dalej: "Naczelnik UCS", "organ I instancji") z ... stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego wywozowego.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
[...] czerwca 2015 r. skarżąca, reprezentowana przez Agencję Celną CJP S.C., dokonała w systemie kontroli eksportu (ECS) elektronicznego zgłoszenia celnego nr [...] w procedurze wywozu na U. towaru w postaci: olejów silnikowych do pojazdów, mas uszczelniających, preparatów do czyszczenia, płynów hamulcowych, koncentratu do chłodnic, wyposażenia nadwozi z tworzyw sztucznych do pojazdów, przewodów chłodzenia, przewodów hamulcowych, pasków klinowych, pasków rozrządu i innych elementów stosowanych w pojazdach o masie brutto 400.000 kg i wartości 19 786,59 EUR. Towar zwolniono do wnioskowanej procedury celnej bez przeprowadzania rewizji celnej. W zgłoszeniu deklarowanym urzędem wyprowadzenia był urząd celny [...], a odbiorcą towaru firma [...], ul. [...], L., U.. Ostatnim dniem dostarczenia towaru do urzędu wyprowadzenia był 19 września 2015 r. Zgodnie z wydrukiem ECS 9 lipca 2015 r. potwierdzono wyprowadzenie towaru z obszaru celnego Unii Europejskiej.
Przy piśmie z 5 czerwca 2017 r. IAS w W. przekazała do Naczelnika USC pismo Izby Administracji Skarbowej we W. Działu Międzynarodowej Pomocy Administracyjnej w Sprawach Celnych nr [...] z 25 maja 2017 r. wraz z informacją spontaniczną nr [...], stanowiącą załącznik do pisma [...] z 16 maja 2017 r., przekazaną przez Administrację Celną W.. W piśmie nr [...] Administracja Celna W. informuje, iż w oparciu o wniosek b. administracji celnej, strona w. prowadzi kontrolę celną dotyczącą zamknięcia procedury tranzytu, w trakcie której ustalono, że 42 różne przesyłki zostały dostarczone z W., z Oddziału Punkt I Odpraw Celnych [...] [...] ([...] [...] Customs Clearance Point I ([...])), według dokumentów tranzytowych Tl do b. Urzędu Celnego [...]. Zgodnie z posiadanymi danymi, w przypadku wyżej wymienionych przesyłek procedury tranzytu zostały zakończone w b. Urzędzie Celnym [...] ([...]).
3 lutego 2017 r. b. administracja celna poinformowała stronę w., iż zgodnie z ustaleniami ekspertów informatycznych w systemach b. administracji celnej nastąpiła ingerencja zewnętrzna. W związku z tym procedury tranzytowe Tl będące przedmiotem kontroli zostały zakończone w sposób nieprawidłowy, komunikaty elektroniczne dotyczące zmiany zadeklarowanego urzędu przeznaczenia ([...]), przedstawienia towarów w urzędzie przeznaczenia ([...]), przeprowadzonej kontroli i zakończenia operacji ([...]) zostały przesłane do urzędu celnego ([...]) bez jakiejkolwiek ingerencji funkcjonariuszy celnych. Z uwagi na powyższe w. służba celna ustaliła, że w przypadku 31 przesyłek środki transportu zawierały takie towary, w których historiach występowały różne procedury wywozowe. Po zamknięciu procedur wywozowych towary zostały przeładowane na t. środek transportu, a przedstawiciel u. firmy [...] lub [...] Ltd, który miał prawo rozporządzania towarami, zawnioskował o procedurę tranzytu towarów do T.. Każda rozpoczęta przesyłka składała się z licznych - w niektórych przypadkach nawet 50-60 - procedur wywozowych.
Towary, które były transportowane na podstawie zgłoszeń MRN o numerach wymienionych w załączniku 2 do pisma Administracji Celnej W., zostały objęte procedurami wywozowymi w Polsce. Z ww. pisma wynika, iż na podstawie informacji przekazanej przez stronę bułgarską ustalono, że towary objęte dokumentami MRN wymienionymi w załączniku 2 nie opuściły terytorium Unii Europejskiej w związku z powyższym Administracja Celna W. wycofuje wyprowadzenie towarów i nie potwierdza końcowego wywozu tych towarów z obszaru Wspólnoty.
Wśród zgłoszeń ujętych w załączniku 2 do pisma nr [...] Administracji Celnej W. znajdowały się także zgłoszenia wywozowe dokonane w 2015 r. przez skarżącą.
Naczelnik USC pismem z [...] lipca 2017 r. wezwał spółkę do dostarczenia w terminie 14 dni oryginałów dokumentów, w szczególności faktur i protokołów załadunku do zgłoszeń celnych wywozowych m.in. zgłoszeń celnych tranzytowych, wykazanych między innymi [...]. W odpowiedzi pełnomocnik strony przesłał m.in.: faktury VAT Export od nr [...] do [...] z 16 czerwca 2015 r., faktury VAT Export od nr [...] do [...] z 22 czerwca 2015 r., faktury VAT Export od nr [...] do [...] z 22 czerwca 2015 r. oraz protokół załadunku z ... czerwca 2015 r.
Pismem z [...] października 2017 r. Naczelnik USC wystąpił za pośrednictwem IAS we W. do u. administracji celnej o udzielenie pomocy w zakresie przeprowadzenia weryfikacji dokumentów dotyczących eksportu towarów przez skarżącą, realizowanego na rzecz kontrahenta z U.. Organ I instancji zwrócił się między innymi o ustalenie, czy towary ujęte w fakturach eksportowych: od nr [...] do [...] z 16 czerwca 2015 r., od nr [...] do [...] z 22 czerwca 2015 r., od nr [...] do [...] z 22 czerwca 2015 r. (31 faktur na łączną kwotę 19 786,59 EUR wystawionych przez skarżącą na rzecz nabywcy: [...] , ul. [...] L., [...]) zostały objęte procedurą celną na terenie U..
W odpowiedzi na ukraińska administracja celna poinformowała, że na terytorium U. nie dokonano zgłoszenia celnego towaru na podstawie ww. faktur oraz eksportowych deklaracji celnych. Jednocześnie u. organy celne ustaliły, że przedsiębiorstwo o nazwie firma "[...]" nie jest zarejestrowane jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą na U., nie prowadzi również działalności zagranicznej. Wskazany we wniosku adres firmy "[...]" ul. [...] L. występuje na U..
Organ I instancji powiadomił stronę o podstawach, na których zamierza oprzeć swoją decyzję oraz wyznaczył 30-dniowy termin na przedstawienie stanowiska w przedmiotowej sprawie. Strona nie skorzystała z możliwości przedstawienia swojego stanowiska.
Decyzją z [...] stycznia 2019 r. o ww. numerze Naczelnik USC unieważnił zgłoszenie celne nr [...] z 22 czerwca 2015 r.
Od decyzji tej skarżąca złożyła odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie.
W wyniku rozpoznania odwołania, Dyrektor IAS decyzją z [...] grudnia 2019 r. o numerze wskazanym wyżej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że wspólnotowe przepisy celne przewidują możliwość unieważnienia zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów w przypadku towarów, w odniesieniu do których urząd celny wywozu uzyskał informację, że nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty.
W realiach rozpoznawanej sprawy taka sytuacja zaistniała, gdyż formalnie komunikat [...] został wygenerowany w systemie ECS, jednakże procedura wywozu nie została w sposób prawidłowy zakończona, tj. towar nie opuścił terytorium UE. Nie został zatem spełniony materialnie podstawowy wymóg zwolnienia, czyli wywóz towaru poza obszar Unii Europejskiej. Świadczą o tym kluczowe dla sprawy dowody tj. pismo u. administracji celnej nr [...] z 26 lutego 2018 r. oraz pismo Administracji Celnej W. nr [...] z 16 maja 2017 r., wraz z informacją spontaniczną nr [...]. Z powyższych informacji wynika, że towar nie wjechał na terytorium U., a tym samym nie opuścił obszaru celnego UE.
Z informacji spontanicznej uzyskanej od Administracji Celnej W. wynika, w jakich okolicznościach doszło do wygenerowania, bez odzwierciedlenia w rzeczywistości, elektronicznego potwierdzenia wywozu towaru przez W. administrację celną, w związku z ingerencją zewnętrzną, o której poinformowała b. administracja celna. Informacja, iż towar nie opuścił obszaru UE, jest spójna z ustaleniami dokonanymi przez u. administrację celną. W piśmie z ... lutego 2018 r. nr [...] administracja ta poinformowała, że na terytorium U. nie dokonano zgłoszenia celnego towaru na podstawie wskazanych faktur oraz eksportowych deklaracji celnych. Jednocześnie ukraińskie organy celne ustaliły, że przedsiębiorstwo o nazwie firma "[...]" nie jest zarejestrowane jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą na U., nie prowadzi również działalności zagranicznej, a wskazany we wniosku adres firmy "[...]" ul. [...] L. nie występuje na U..
Dyrektor IAS podkreślił, że pisma zagranicznych władz celnych (W. i u.) wyjaśniają zasadnicze dla rozstrzygnięcia sprawy kwestie, dotyczące braku podstaw do stwierdzenia, że towary wymienione w unieważnionym zgłoszeniu celnym, w rzeczywistości opuściły terytorium UE. Dokumenty te mają moc dowodową dokumentu urzędowego, a ustalenia w nich zawarte są wiążące dla polskich organów celnych. Prawidłowo przeprowadzone przez organy celne państwa członkowskiego kontrole procedur wywozowych są bowiem wiążące dla organów celnych drugiego państwa członkowskiego i nie podlegają postępowaniu sprawdzającemu.
Zdaniem organu II instancji strona nie przedstawiła dowodów, z których wynikałoby, iż informacje zawarte w pismach W. oraz u. administracji celnej są niezgodne ze stanem faktycznym. Spółka nie przedstawiła też innych dokumentów potwierdzających dokonanie odprawy celnej przedmiotowego towaru na terenie U. (np. pismo władz tego kraju). Rola skarżącej ograniczyła się do negowania wiarygodnych dokumentów władz celnych U., które nie potwierdziły wprowadzenia towaru na jej obszar. Z dowodów przedstawionych przez spółkę nie wynika, że towar objęty unieważnionym zgłoszeniem celnym został wywieziony z obszaru celnego Unii Europejskiej.
Według organu ze zgłoszenia celnego [...] z 22 czerwca 2015 r. nie wynika, iż przedmiotowy towar został wywieziony z obszaru celnego Unii Europejskiej. Brak jest na nim potwierdzenia wywozu towaru przez urząd wyprowadzenia. Dokument ten potwierdza jedynie zgłoszenie towaru w postaci: olejów silnikowych do pojazdów, mas uszczelniających, preparatów do czyszczenia, płynów hamulcowych, koncentratu do chłodnic, wyposażenia nadwozi z tworzyw sztucznych do pojazdów, przewodów chłodzenia, przewodów hamulcowych, pasków klinowych, pasków rozrządu i innych elementów stosowanych w pojazdach o masie brutto 400.000 kg i wartości 19786,59 EUR do procedury wywozu przez firmę [...] oraz wskazuje odbiorcę towaru firmę [...] z U..
Przedłożone przez stronę faktury eksportowe nie mogą być zaś uznane za alternatywny dowód potwierdzający faktyczny jego wywóz z obszaru celnego Unii Europejskiej. W ocenie Dyrektora IAS faktury eksportowe potwierdzają jedynie przeprowadzenie transakcji pomiędzy stroną a podmiotem mającym siedzibę na U. i nie stanowią jednoznacznego dowodu potwierdzającego wywóz towaru z obszaru celnego Unii Europejskiej. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie. Natomiast z protokołu załadunku z 22 czerwca 2015 r. wynika, iż tego dnia na terenie firmy [...] S.A. zostało załadowanych 37 coli części samochodowych o łącznej wadze 400 kg do samochodu (marki oraz nr rejestracyjnego pojazdu nie podano). Powyższy dokument nie jest również dowodem potwierdzającym faktyczny wywóz towaru z obszaru celnego Unii Europejskiej.
Zdaniem Dyrektora IAS w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, zastrzeżenia budzi także wiarygodność przedłożonego przez spółkę oświadczenia z 22 lutego 2019 r., załączonego do pisma z 1 marca 2019 r. z którego wynika, iż wywieziono poza obszar celny Wspólnoty towary wykazane w załączniku numer 1 do pisma. U. organy celne ustaliły bowiem, że przedsiębiorstwo o nazwie firma "[...]" nie jest zarejestrowane jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą na U., nie prowadzi również działalności zagranicznej, a wskazany we wniosku adres firmy "[...] ul. [...] L. nie występuje na U.. Ponadto ww. oświadczenie zostało złożone na druku firmowym podmiotu [...] S.A., a ma zaświadczać wywóz towaru przez przedstawiciela firmy [...].
W świetle powyższego Dyrektor IAS uznał, że skoro w. administracja celna zaprzeczyła dokonaniu wywozu z terytorium UE towarów, o których mowa w unieważnionym zgłoszeniu celnym, a spółka się nie przedstawiła wiarygodnych dowodów, które mogłyby zostać uznane za uzasadniające twierdzenia, iż towar opuścił UE, to brak było podstaw do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. W szczególności brak było podstaw do wystąpienia do W. administracji celnej z żądaniem potwierdzenia tego, co już wynika z treści informacji spontanicznej Administracji Celnej W.. Komunikat [...] wskazujący, że towar objęty zgłoszeniem celnym opuścił obszar celny UE, nie może mieć przesądzającego znaczenia dla stwierdzenia wywozu towaru w sytuacji, gdy istnieją wiarygodne dowody potwierdzające, że do takiego wywozu towaru poza obszar celny UE nie doszło.
Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora IAS z [...] grudnia 2019 r. nr do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając:
I. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. 191, art. 192 oraz art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej: "O.p." lub "Ordynacja podatkowa") w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1880 z poźn. zm., dalej: "P.c." lub "prawo celne"), poprzez błędną oceną zgromadzonego materiału dowodowego, skutkującą uznaniem przez organ odwoławczy za prawidłowe stanowisko Naczelnika UCS, jakoby dokument elektroniczny [...] wystawiony w systemie ECS, nie dokumentował przemieszczenia towarów poza Wspólnotowy Obszar Celny;
2) art. 180 § 1 oraz art. 187 § 1 O.p. w związku z art. 73 ust. 1 P.c. poprzez uznanie jakoby Naczelnik UCS w całości zgromadził niezbędny materiał dowodowy w przypadku gdy organ ten nie podjął jakichkolwiek czynności niezbędnych do ustalenia okoliczności faktycznych (takich jak np. miejsc sprzedanych przez spółkę towarów), w szczególności nie podjął własnych ustaleń mających na celu weryfikację doniesień organów W. administracji skarbowej wskazujących na domniemany brak przemieszczenia towarów poza obszar celny Wspólnoty, co spowodowało wydanie decyzji przez Naczelnika UCS wyłącznie w oparciu o pismo przekazane przez organy W. administracji skarbowej;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 796e, art. 796da oraz art. 251 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L Nr 253, str. 1, z dnia 11 października 1993 r. ze zm., dalej: "rozporządzenie nr 2454/93") w zw. z art. 161 oraz art. 162 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L 302 z dnia 19 października 1992 r., z późn. zm. dalej: "WKC"), poprzez ich błędne zastosowanie w stanie faktycznym, w którym nie powinny mieć łącznego zastosowania.
Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie sąd wyjaśnia, że z uwagi na objecie Warszawy strefą czerwoną z tytułu panującej pandemii i wydaniem zarządzeń przez Prezesa NSA nr 39 z dnia 16 października 2020 r. i Prezesa WSA z dnia 16 października 20 r. nr 21 o odwołaniu rozpraw i kontynuowaniu działalności orzeczniczej w trybie posiedzeń niejawnych, sprawę przekazano do rozpoznania w trybie niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r., poz. 374). Przepis ten stanowi, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Skarga okazała się niezasadna.
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "ppsa"), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa).
W rozpoznawanej sprawie sąd uznał, że Dyrektor IAS nie naruszył przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przechodząc do merytorycznej analizy sprawy sąd zauważa, że w sprawie spór sprowadza się do oceny, czy przedłożone przez skarżącą dokumenty dokumentują wywóz towaru poza obszar celny Unii Europejskiej. Zdaniem skarżącej złożone dokumenty w postaci: 1) dokumentu urzędowego w formie komunikatu elektronicznego [...] oraz dokumenty dodatkowe w postaci: 2) faktur sprzedaży; 3) potwierdzenia płatności; 4) potwierdzenia załadunku; 5) specyfikacji towarowych dokumentują przemieszczenie towarów poza obszar celny Wspólnoty, co powoduje, że wydana decyzja unieważniająca zgłoszenie celne wywozowe jest nieprawidłowa. Przeciwnego zdania są organy celne, które wskazują, że elektroniczny komunikat [...] ze względu na zewnętrzną ingerencję po stronie b. - bez jakiejkolwiek ingerencji funkcjonariuszy celnych - został wygenerowany nieprawidłowo i w związku z tym administracja celna W. wycofała wyprowadzenie towarów i nie potwierdza końcowego wywozu tych towarów z obszaru Wspólnoty. Ponadto organy celne ustaliły, że towar eksportowany do U. nigdy tam nie dotarł, gdyż towary ujęte we wskazanych fakturach eksportowych wystawionych na łączną kwotę 19 786,59 EUR nie zostały objęte zgłoszeniem celnym na terenie U. oraz że nabywca towarów przedsiębiorstwo [...] ze L. nie jest zarejestrowany jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą na U., nie prowadzi również działalności zagranicznej, a lwowski adres podmiotu nie występuje na U..
Rozstrzygając powyższy spór sąd podziela stanowisko organów celnych i stwierdza, że w sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów, które potwierdzałyby wyprowadzenie towarów poza obszar celny Unii Europejskiej.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca dokonała zgłoszenia celnego towarów i objęcia ich procedurą wywozu. Zgłoszenie celne w procedurze wywozu miało miejsce ... czerwca 2015 r. Ostatnim dniem dostarczenia przedmiotowego towaru do urzędu wyprowadzenia był 19 września 2015 r. Zgodnie z wydrukiem ECS (system kontroli eksportu) w dniu 9 lipca 2015 r. potwierdzono wyprowadzenie towaru z obszaru celnego Unii Europejskiej. Towar miał zostać wywieziony na U. przez przejście graniczne na W.. Urząd celny wywozu znajdował się w Polsce ([...]), urząd celny wyjścia na W. ([...]). Procedura wywozu została zamknięta przez urząd celny inny niż pierwotnie określony przez eksportera ([...]), a organy nie dysponują dokumentem zgłoszenia zmiany organu wyprowadzenia. Ustalono, że 42 różne przesyłki zostały dostarczone z W., z Oddziału Punkt I Odpraw Celnych [...] [...] ([...] [...] Customs Clearance Point I ([...])), według dokumentów tranzytowych T1 do b. Urzędu Celnego [...]. Zgodnie z posiadanymi danymi, w przypadku wyżej wymienionych przesyłek procedury tranzytu zostały zakończone w b. Urzędzie [...] ([...]). Rzeczone towary zostały następnie objęte procedurą tranzytu do T., na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez inny podmiot, który według organów posiadał prawo dysponowania towarem. Według informacji przekazanych przez administrację celną B. procedury tranzytu w B. miały zostać zamknięte w nieprawidłowy sposób, bez udziału funkcjonariuszy celnych, ponieważ stwierdzono zewnętrzną ingerencję w systemy teleinformatyczne administracji celnej. B. administracja celna poinformowała, że komunikaty elektroniczne dotyczące zmiany zadeklarowanego urzędu przeznaczenia ([...]), przedstawienia towarów w urzędzie przeznaczenia ([...]), przeprowadzenia kontroli i zakończenia operacji ([...]) zostały przesłane do W. urzędu celnego ([...]) bez ingerencji funkcjonariuszy celnych. W związku z informacjami uzyskanymi od administracji celnej B. organy administracji celnej W. podały w wątpliwość czy towary objęte ww. procedurami wywozu opuściły terytorium Wspólnoty. Ostatecznie W. organy celne wycofały wyprowadzenie towarów i nie potwierdziły końcowego wywozu towarów z obszaru Wspólnoty. Polskie organy celne wezwały eksportera do przedłożenia alternatywnych dowodów opuszczenia przez towar granic UE, o których mowa w art. 796da ust. 4 RWKC, a także wystąpiły do administracji celnej U. o informację czy towary wskazane w konkretnych fakturach objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym wywozowym zostały dopuszczone do obrotu na terenie U.. W odpowiedzi na powyższe skarżąca nadesłała żądane dokumenty. Z kolei u. organy celne poinformowały, że towary nie zostały zgłoszone do odprawy celnej na terenie U. oraz że u. nabywca towarów ([...]) nie jest zarejestrowany jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą na U., nie prowadzi również działalności zagranicznej, a adres tego przedsiębiorstwa nie występuje na U.. Wobec powyższych informacji polskie organy celne uznały, że zaistniały podstawy do unieważnienia zgłoszenia celnego.
Z uwagi na datę dokonanego zgłoszenia celnego zastosowanie znajdą przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny oraz rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Zgodnie bowiem z art. 67 WKC, jeżeli szczególne przepisy nie stanowią inaczej, datą, którą należy uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary, jest data przyjęcia zgłoszenia przez organy celne.
Zgodnie z art. 161 ust. 1 WKC procedura wywozu pozwala na wyprowadzenie towarów, posiadających status towarów wspólnotowych, poza obszar celny Wspólnoty. Dokonanie wywozu wymaga spełnienia formalności dla niego przewidzianych (...).
Formalności dokonuje się w urzędzie celnym wywozu (art. 4 pkt 4c WKC). Natomiast przedstawienie towarów przed opuszczeniem obszaru celnego Wspólnoty i poddanie ich kontroli celnej (art. 4 pkt 14 WKC) związanej z formalnościami wyjazdowymi należało dokonać w urzędzie celnym wyjazdu (art. 4 pkt 4d WKC). Towary wspólnotowe traciły swój status celny z chwilą opuszczenia obszaru celnego Wspólnoty (art. 4 pkt 8 WKC).
Co do zasady stosownie do art. 161 ust. 5 WKC zgłoszenie do wywozu musi zostać złożone w urzędzie celnym właściwym dla dozoru miejsca, gdzie osoba dokonująca wywozu ma swoją siedzibę lub gdzie towary zostały zapakowane bądź załadowane do transportu wywozowego.
Zgodnie z art. 59 ust. 2 w związku z art. 162 WKC towary objęte procedurą wywozu pozostają pod dozorem celnym od chwili przyjęcia zgłoszenia celnego aż do czasu opuszczenia obszaru celnego Wspólnoty i muszą opuścić ten obszar w takim samym stanie, w jakim znajdowały się w chwili przyjęcia zgłoszenia do wywozu.
Prawidłowo Dyrektor IAS wyjaśnił, że z powyższych regulacji wynika, iż zwolnienie do wywozu udzielane jest pod warunkiem, że towary opuszczą obszar celny Wspólnoty w tym samym stanie, w jakim znajdowały się w chwili przyjęcia zgłoszenia do wywozu.
Zgodnie z art. 796d ust. 2 zdanie pierwsze RWKC urząd celny wyprowadzenia przesyła do urzędu celnego wywozu komunikat zawierający wyniki kontroli przeprowadzonej w urzędzie celnym wyprowadzenia najpóźniej w dniu roboczym następującym po dniu, w którym towary opuściły obszar celny Wspólnoty.
W sprawie zgłoszenie celne zostało dokonane w Systemie Kontroli Eksportu ECS i dowodem potwierdzającym wywóz towarów poza terytorium Wspólnoty jest komunikat [...] podpisany przez system ECS przy użyciu klucza do bezpiecznej transmisji danych. Komunikat [...] jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu.
W myśl art. 796da ust. 1 RWKC jeżeli po upływie 90 dni od zwolnienia towarów do wywozu urząd celny wywozu nie otrzyma komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie celnym wyprowadzenia", o którym mowa w art. 796d ust. 2, urząd celny wywozu może w razie potrzeby zażądać od eksportera lub zgłaszającego, by wskazał datę, w której towary opuściły obszar celny Wspólnoty, oraz urząd celny, przez który to nastąpiło. W ust. 2 tego przepisu wyjaśniono, że eksporter lub zgłaszający, z własnej inicjatywy lub na żądanie sporządzone zgodnie z ust. 1, mogą poinformować urząd celny wywozu, że towary opuściły obszar celny Wspólnoty, podając datę, w której towary opuściły obszar celny Wspólnoty oraz urząd celny, przez który to nastąpiło, oraz zażądać od urzędu celnego wywozu potwierdzenia wyprowadzenia towarów. W takim przypadku urząd celny wywozu żąda od urzędu celnego wyprowadzenia przekazania komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" a urząd celny wyprowadzenia udziela odpowiedzi w ciągu 10 dni. Jeżeli w przypadkach, o których mowa w ust. 2, urząd celny wyprowadzenia nie potwierdzi wyprowadzenia towarów w terminie określonym w ust. 2, urząd celny wywozu informuje o tym eksportera lub zgłaszającego. Eksporter lub zgłaszający mogą przekazać urzędowi celnemu wywozu dowód, że towary opuściły obszar celny Wspólnoty (art. 792da ust. 3 RWKC).
Przepisy także wskazują na alternatywne sposoby udokumentowania wywozu. I tak zgodnie z art. 792da ust. 4 RWKC dowód, o którym mowa w ust. 3 (alternatywny dowód potwierdzający wyprowadzenie towaru z obszaru celnego Wspólnoty) może w szczególności stanowić jeden z następujących dokumentów lub kilka z nich:
a) kopia potwierdzenia dostawy podpisana lub uwierzytelniona przez odbiorcę spoza obszaru celnego Wspólnoty;
b) dowód zapłaty, faktura lub potwierdzenie dostawy należycie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorcę, który wyprowadził towary poza obszar celny Wspólnoty;
c) oświadczenie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorstwo, które wyprowadziło towary poza obszar celny Wspólnoty;
d) dokument poświadczony przez organy celne państwa członkowskiego lub kraju spoza obszaru celnego Wspólnoty.
Ze względu na użycie przez prawodawcę unijnego terminu "w szczególności" katalog powyższy jest otwarty. Innymi słowy dowodem może być wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 op). Słusznie Dyrektor IAS wyjaśnił, że dowód musi pozwalać na identyfikację towaru, aby można było stwierdzić, że jest to ten sam towar, który został zgłoszony do procedury wywozu.
Podkreślenia wymaga, że konsekwencją nieprzedstawienia wiarygodnych dowodów potwierdzających wywóz towaru poza obszar Wspólnoty jest unieważnienie zgłoszenia celnego. Zgodnie z art. 251 pkt 2 lit. b RWKC, zgłoszenie celne może zostać unieważnione po zwolnieniu towarów w przypadku towarów, w odniesieniu do których urząd celny wywozu został poinformowany, zgodnie z art. 792a ust. 1, lub uznaje on, zgodnie z art. 796e ust. 2, że zgłoszone towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty. Stosownie do postanowień art. 796e ust. 2 RWKC, jeżeli w ciągu 150 dni od daty zwolnienia towarów do wywozu urząd celny wywozu nie otrzymał komunikatu "wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu wyprowadzenia ani dostatecznych dowodów zgodnie z art. 796da ust. 4, urząd celny wywozu może uznać to za informację, że towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty.
W sprawie organ celny I instancji unieważnił zgłoszenie celne do procedury wywozu stosując art. 251 pkt 2 lit. b w związku z art. 796e ust. 2 RWKC. Wbrew bowiem twierdzeniom strony skarżącej w sprawie zaistniały wszystkie przesłanki określone dyspozycją tych przepisów. Strona skarżąca nie zwraca bowiem uwagi, że mimo, iż pierwotnie urząd celny wyprowadzenia potwierdził urzędowi wywozu wyprowadzenie towarów poza obszar Wspólnoty, to potwierdzenie to okazało się niezgodne z rzeczywistością, gdyż było skutkiem zewnętrznej ingerencji w b. system teleinformatyczny, a więc komunikaty elektroniczne generowane były bez jakiejkolwiek ingerencji b. organów celnych. Innymi słowy wygenerowany przez W. służby celne komunikat oparty na wadliwych komunikatach przekazywanych przez b. służbę celną (w której systemie nastąpiła zewnętrzna ingerencja) nie odpowiadał rzeczywistości i ostatecznie w. administracja celna wycofała wyprowadzenie towarów i nie potwierdziła końcowego wywozu towarów poza Unię Europejską. Tym samym zupełnie bezzasadny okazał się zarzut naruszenia art. 251 w zw. z art. 296e ust. 2 RWKC, gdyż mimo pierwotnego otrzymania stosownego komunikatu w terminie 150 dni, to istotne jest, że komunikat ten okazał się nieprawidłowy. W sprawie zatem został przekroczony 150 dniowy termin warunkujący zastosowanie art. 296e ust. 2 RWKC, gdyż po unieważnieniu pierwotnego komunikatu urząd celny wywozu nie dysponuje zarówno komunikatem urzędu celnego wyprowadzenia "wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" jak i dostatecznymi dowodami wskazanymi w art. 796da ust. 4 RWKC. Podkreślenia także wymaga, że w świetle art. 78 ust 1 WKC (po zwolnieniu towarów organy celne mogły z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia) i art. 78 ust 3 WKC (jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynikało, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne obowiązane były podjąć niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują) nawet okoliczność wygenerowania wskazanego komunikatu nie wyłączała prawa organu celnego do następczej kontroli prawidłowości zamknięcia procedury wywozu.
Dodatkowo zauważyć należy, że zwolnienie do wywozu miało charakter warunkowy i wymagało faktycznego wyprowadzenia towaru poza obszar celny Wspólnoty, o czym wprost stanowi art. 162 WKC wskazujący, że zwolnienie do wywozu udzielane jest pod warunkiem, że towary opuszczą obszar celny Wspólnoty w tym samym stanie, w jakim znajdowały się w chwili przyjęcia zgłoszenia do wywozu. Innymi słowy wyprowadzenie towaru powinno nastąpić w ramach procedury wywozu, do zamknięcia której konieczne było dopełnienie wymagań formalnych (art. 161 ust. 1 zdanie drugie WKC) oraz faktyczne opuszczenie towaru obszaru celnego Wspólnoty w tym samym stanie, w jakim się on znajdował w chwili przyjęcia do wywozu (art. 162 WKC). Samo formalne zamknięcie procedury i wygenerowanie komunikatów z systemu teleinformatycznego, bez fizycznego opuszczenia przez towar obszaru celnego Wspólnoty, nie świadczyło o dopełnieniu wszystkich warunków przewidzianych dla tej procedury celnej.
W sprawie, o czym już była mowa wyżej brak jest dowodu świadczącego o wyprowadzeniu towaru poza obszar Wspólnoty, gdyż komunikat o tym świadczący okazał się nieprawidłowy, a strona mimo, iż przedstawiła określone dokumenty, które mogłyby świadczyć o wyprowadzeniu towarów poza obszar Wspólnoty, to w kontekście dodatkowych ustaleń organów celnych dowody te mimo formalnej poprawności nie wskazują na fizyczne wyprowadzenie towarów poza obszar Wspólnoty. Natomiast, zgodnie z tym co zostało wskazane wyżej do prawidłowego zwolnienia do wywozu konieczne jest opuszczenie przez towary obszaru celnego Wspólnoty. Brak dowodów na to, że dany towar opuścił obszar Wspólnoty w stanie, w jakim opisano go w zgłoszeniu celnym, stanowi podstawę do unieważnienia tego zgłoszenia, a to wobec braku dowodów na dopełnienie wymagań (formalnych i materialnych) tej procedury.
W odniesieniu do dowodów przedstawionych przez skarżącą, to należy wskazać, że są to dowody wskazane w art. 792da ust. 4 RWKC. Jednakże załączone dowody wprost nie potwierdzają opuszczenia przez towary obszaru Wspólnoty i co najważniejsze organ poczynił dodatkowe ustalenia, z których wynika, że towar nie został dopuszczony do obrotu na terytorium U.. W sprawie bowiem skarżąca nie zauważa, że organy celne dysponują dowodem z dokumentu urzędowego jakim jest pismo u. administracji celnej, która jednoznacznie podała, że towary wskazane na fakturach eksportowych spółki objęte spornym zgłoszeniem celnym nie zostały zgłoszone do odprawy celnej na terenie U. oraz że nabywca ([...] ze L. nie jest zarejestrowany jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą na U., nie prowadzi również działalności zagranicznej, a l. adres podmiotu nie występuje na U.. Pisma administracji celnej W. oraz U. prawidłowo zostały wykorzystane jako materiał dowodowy w postępowaniu celnym w sprawie unieważnienia zgłoszenia celnego. Ustalenia faktyczne zawarte w powyższych pismach potwierdzają fakt, że procedura wywozu nie została zakończona zgodnie z przepisami prawa. Powołane pisma, jak prawidłowo zauważył organ II instancji stanowią dowód z dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 op (dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone). Słusznie podkreślono w sprawie, że dokumentom urzędowym przyznaje się zwiększoną moc dowodową w zakresie tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone, jeżeli dokumenty sporządzone zostały w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej. Sąd w tym miejscu nie będzie rozwijał wątku wskazującego podstawy prawne dla których dokumenty te zostały uznane za dokumenty urzędowe i jedynie wskaże, że wątek ten został prawidłowo wyjaśniony w zaskarżonej decyzji. Zwiększona moc dowodowa dokumentu urzędowego sprowadza się do przyjęcia dwóch domniemań: prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności). W sprawie należy wyjaśnić, że pierwotnie komunikat [...] także korzystał ze zwiększonej mocy dowodowej, gdyż był dokumentem urzędowym. Jednakże w sprawie domniemanie zgodności z prawdą twierdzenia w nim zawartego zostało obalone przez ustalenia W. administracji celnej, które znalazły odzwierciedlenie w piśmie skierowanym do polskiej administracji celnej. Dowód z W. dokumentu, także został potwierdzony dowodem z u. dokumentu i tym samym w sprawie organ jest w posiadaniu dwóch niezależnych od siebie dowodów, które jednoznacznie wskazują, że towary objęte zgłoszeniem celnym nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty. Informacje nadesłana przez administrację W. są spójne z dokumentami przekazanymi przez ukraińskie władze. W związku z powyższym organ odwoławczy nie naruszył art. 191, art. 192 oraz art. 194 op w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego skutkującą uznaniem przez organ za prawidłowe stanowiska Naczelnika UCS, jakoby dokument elektroniczny [...] wystawiony w systemie ECS, nie dokumentował przemieszczenia towarów poza Wspólnotowy obszar celny.
Wbrew twierdzeniom skarżącej, spółka nie przedstawiła dowodu, z którego wynikałoby, że informacje zawarte powołanych pismach administracji celnych są niezgodne ze stanem faktycznym. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo organ odwoławczy wyjaśnił skarżącej, że brak jest podstaw do wystąpienia do W. administracji celnej z dalszymi żądaniami. Skoro w. administracja jednoznacznie wskazała, że towar nie opuścił obszaru celnego Unii Europejskiej, to brak jest podstaw do dalszych ustaleń i to obecnie ewentualnie rolą strony będzie przedstawienie dowodów wskazujących, że towar opuścił obszar celny Unii Europejskiej i został, np. dopuszczony do obrotu na terytorium U.. To w interesie strony jest wykazanie, że towar objęty ww. zgłoszeniem celnym wywozowym został wyprowadzony poza obszar celny Wspólnoty i ciężar obecnie udowodnienia tego faktu spoczywał na spółce. Skarżąca jak widać z materiału dowodowego ma kontakt z przedstawicielem nabywcy towaru i nic nie stało na przeszkodzie, aby przedłożyła w określony sposób uwiarygodnione u. zgłoszenie celne lub pismo władz tego kraju. Podkreślenia wymaga, że spółka takimi dokumentami powinna dysponować, także dla potrzeb realizacji obowiązków dokumentacyjnych związanych z podatkiem od towarów i usług (por. art. 41 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, według stanu prawnego na czerwiec 2015 r.), a obowiązek ten ciążył na niej także na podstawie przepisów prawa celnego. Termin do przechowywania takich dokumentów wynosił 5 lat (patrz art. 9 Prawa celnego). Jednakże tego nie uczyniła poprzestając jedynie na przesłaniu: 1) dokumentu urzędowego w formie komunikatu elektronicznego [...], 2) zgłoszenia celnego do procedury wywozu, 3) faktur sprzedaży; 4) potwierdzenia płatności; 5) potwierdzenia załadunku; 6) specyfikacji towarowych, 7) oświadczenia z 22 lutego 2019 r.
Odnośnie pierwszych dwóch dowodów, to nie potwierdzają one opuszczenia terytorium Wspólnoty przez towary nabyte przez u. kontrahenta skarżącej. Pierwszy dokument sąd już omówił wyżej i dla przypomnienia należy jedynie wskazać, że domniemanie prawdziwości treści tego dowodu zostało skutecznie obalone informacją pochodzącą od W. administracji celnej, która to informacja został uzupełniona informacją u. władz celnych. Z kolei zgłoszenie celne do procedury wywozu potwierdza jedynie, że skarżąca w określonym dniu zgłosiła do procedury wywozu określony towar, o określonej masie i cenie oraz wskazuje odbiorcę towaru. Dokument ten nie potwierdza, że przedmiotowy towar został wywieziony z obszaru celnego Unii Europejskiej (brak jest na nim potwierdzenia wywozu towaru przez urząd wyprowadzenia).
Słusznie także organ II instancji zauważył, że przedłożone przez skarżącą faktury eksportowe nie mogą być uznane za alternatywny dowód potwierdzający faktyczny jego wywóz z obszaru celnego Unii Europejskiej. Faktury te potwierdzają jedynie przeprowadzenie transakcji pomiędzy stroną, a podmiotem mającym siedzibę na U. i nie stanowią jednoznacznego dowodu potwierdzającego wywóz towaru z obszaru celnego Unii Europejskiej. Sam fakt, że druga strona umowy wskazała w fakturze miejsce siedziby znajdujące się poza obszarem Unii nie może w braku innych dowodów przesądzać, że towar został wyprowadzony z jej obszaru. Zasadnie organ w tym zakresie wyjaśnił, że dowody alternatywne o których mowa w powołanym art. 796da ust. 4 RWKC oprócz tego, że muszą mieć określoną formę (oryginał lub potwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia), to także muszą w sposób jednoznaczny pozwalać na identyfikację wywiezionego towaru w taki sposób, by można było bez żadnych wątpliwości stwierdzić, że dotyczy tego samego towaru, który został zgłoszony do procedury wywozu. Co więcej przedstawienie wymienionych w art. 796da ust. 4 RWKC dokumentów, którymi strona może udowodnić fakt wyprowadzenia towaru z obszaru Wspólnoty, nie oznacza, że przedstawienie jednego z nich oznacza udowodnienie wyprowadzenia. Ustawodawca unijny wskazuje bowiem, że w oparciu o przedstawione dokumenty organ ma być przekonany o tym, że dowody te są dostateczne dla uznania faktu wywozu towaru poza obszar celny Wspólnoty. Dokonując oceny dowodów alternatywnych organ zawsze musi mieć na względzie fakt, że aby uznać, iż procedura wywozu odbyła się zgodnie z regulacjami, to muszą być dopełnione warunki formalne oraz towar musi opuścić obszar celny Wspólnoty. Zatem aby dokument alternatywny mógł być uznany za dowód potwierdzający wyprowadzenia towarów, to musi w sposób niewątpliwy wskazywać, że towar nie znajduje się na obszarze celnym Unii Europejskiej (opuścił obszar celny Wspólnoty).
Prawidłowo również Dyrektor IAS dokonał oceny pozostałych dowodów i stwierdził, że również raporty kasowe (składane w innych sprawach spółki; w przedmiotowej sprawie brak jest raportów kasowych) dot. wpłat gotówkowych nie stanowią dowodów potwierdzających fatyczny wywóz towaru z obszaru celnego Unii Europejskiej. Dokumenty te potwierdzają jedynie dokonanie operacji finansowej co nie jest równoznaczne z wyprowadzeniem towaru poza obszar celny Unii Europejskiej. Również protokół załadunku z .. czerwca 2015 r. wskazuje jedynie, że w określonym dniu (22 czerwca 2015 r.) na terenie firmy [...] S.A. zostało załadowanych 37 coli części samochodowych o łącznej wadze 400 kg do samochodu. Zasadnie również organ II instancji zakwestionował wiarygodność oświadczenia ([...] P.S.) z 22 lutego 2019 r., z którego wynika, że towar wskazany w załączniku nr 1 do pisma został wywieziony poza obszar celny Wspólnoty. Po pierwsze i najważniejsze oświadczenie to jest sprzeczne z dokumentem urzędowym jakim jest pismo u. władz celnych wskazujące, że na terenie U. nie dokonano zgłoszenia celnego tego towaru. Po drugie u. organy celne ustaliły, że firma "[...]" (nabywca towaru) nie jest zarejestrowany jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą na U., nie prowadzi również działalności zagranicznej, a l. adres podmiotu nie występuje na U.. Po trzecie także sama forma oświadczenia budzi wątpliwości, gdyż została sporządzona na druku firmowym podmiotu [...] S.A., a ma zaświadczać wywóz towaru przez przedstawiciela firmy [...] oraz brak jest jakichkolwiek informacji jaką funkcję pełni [...]. u nabywcy towaru i czy może go reprezentować. Dlatego też niezasadne okazały się zarzuty strony wskazujące na naruszenie przez Dyrektora IAS art. 796e, art. 796da, art. 251 RWKC w związku z art. 161 i 162 WKC. Pomimo zatem tego, że spółka przedstawiła dowody, z których część mogła być uznana za spełniające wymagania dowodów alternatywnych, o których mowa w art. 796da ust. 4 RWKC, to jednak na podstawie całokształtu materiału dowodowego nie były to dowody wystarczające, które pozwoliłyby organom przyjąć, że eksporter udowodnił fakt wywozu towaru poza granice Wspólnoty.
W ocenie sądu organy wbrew twierdzeniom strony w sposób kompleksowy dokonały oceny całego materiału dowodowego. Podkreślenia wymaga, że ustaleń tych dokonały na podstawie dowodów urzędowych pochodzących od w. i u. władz celnych. Ustalenia w. władz celnych zapoczątkowała informacja o nieprawidłowościach w procedurach tranzytowych podana przez władze celne B.. Informacja ta stanowiła impuls do weryfikacji prawidłowości zamknięcia procedur wywozowych dokonanych przez spółkę. W sprawie brak było potrzeby dokonywania dalszych ustaleń ze strony w. organów celnych, gdyż one jednoznacznie podały, iż towar nie opuścił obszaru celnego Wspólnoty. Krajowe organy celne, wbrew twierdzeniom spółki prowadziły dodatkowe czynności zmierzające do ustalenia okoliczności związanych z wyprowadzeniem towaru poza Unię Europejską (patrz pismo do władz celnych U. i odpowiedź tych władz), a więc podjęły próbę ustalenia czy towar objęty zgłoszeniem wywozowym został przez eksportera faktycznie wywieziony poza terytorium Wspólnoty, a zatem czy ziściły się materialnoprawne warunki prawidłowego zamknięcia procedury wywozu. W wyniku tych działań m.in. ustaliły, że towar nie dotarł na teren U., a więc na terytorium państwa, na którym miało zostać dokonane zgłoszenie celne dopuszczające towar do obrotu, gdyż u. władze celne w stosunku do tego towaru nie przyjęły zgłoszenia celnego. W ten sposób podważono zasadność wystawionych komunikatów elektronicznych, które dla oceny procedury wywozu mają tylko znaczenie formalne. Jeżeli bowiem towar faktycznie nie został wywieziony w procedurze wywozu, to zgłoszenie celne, które tę procedurę otwarło, musi zostać unieważnione, ponieważ nie dopełniono warunków prawnych dla uznania tej procedury za prawidłowo zamkniętą, tj. zgodnie z odnośnymi przepisami prawa celnego. Tak więc dokonywanie przez organy celne ustaleń dotyczących procedury tranzytu nie miałoby bezpośredniego przełożenia na kontrolę procedury wywozu, ponieważ nie pozostaje z nią w bezpośrednim związku. Słusznie organ odwoławczy zauważył, że dla instytucji unieważnienia zgłoszenia celnego nieistotne jest kto nie dopełnił obowiązku wywozu towaru oraz w jakim zakresie przyczynił się (lub nie) do tego faktu zgłaszający. Wystarczającym jest ustalenie faktu, iż wywóz nie nastąpił, a zatem towar pozostał na obszarze UE, aby zgłoszenie wywozowe zostało unieważnione.
W związku z powyższym wbrew twierdzeniom spółki Dyrektor IAS nie naruszył art. 180 § 1 oraz art. 187 § 1 op w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego.
Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź innych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
Mając powyższe na względzie sąd oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło