V SA/Wa 57/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia .... grudnia 2015 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu 23 grudnia 2016 r. – data stempla pocztowego) skarżąca A. P. zażądała ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że wraz z córką (6-letnią) przebywa w W. B. i nie posiada środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Skarżąca oświadczyła, iż nie dysponuje żadnym majątkiem, a jej źródłem utrzymania jest zasiłek, który pobiera w W. B. na dziecko. Mając na uwadze, że oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, w wykonaniu zarządzenia starszego referendarza sądowego, pismem Sądu z 10 stycznia 2017 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia ww. wniosku w terminie 14 dni poprzez: a) wskazanie źródeł utrzymania, w szczególności oświadczenie, czy skarżąca korzysta z jakichkolwiek form pomocy społecznej bądź pomocy materialnej innych osób - jeżeli tak, to zobowiązano do przedstawienia kopii decyzji o przyznaniu zasiłków lub podania przez kogo i w jakim zakresie skarżąca i jej córka są utrzymywane, tj. kto zapewnia im żywność, mieszkanie, odzież oraz pokrywa koszty leczenia, b) oświadczenie, czy skarżąca figuruje w ewidencji osób bezrobotnych, jeśli tak, to zobowiązano do przedstawienia zaświadczenia właściwego organu potwierdzającego ten fakt, c) nadesłanie wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych (w tym lokat i kont dewizowych) z okresu ostatnich trzech miesięcy, obejmujących wszystkie operacje dokonywane w ww. okresie, d) przedstawienie dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania (np. czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon) oraz innych obciążeń (np. kredyty, pożyczki), e) wyjaśnienie, czy małżonek skarżącej prowadzi razem ze skarżącą i dzieckiem wspólne gospodarstwo domowe. Powyższe wezwanie doręczono skarżącej 16 stycznia 2017 r. (odbiór korespondencji pokwitował małżonek skarżącej M.P.– vide zwrotne potwierdzenie odbioru – karta 65 akt sądowych sprawy). Skarżąca dotychczas nie wykonała przedmiotowego wezwania. Natomiast w dniu 23 stycznia 2017 r. do akt sądowych sprawy wpłynęło pismo męża skarżącej, który został pominięty w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jako pełnomocnik skarżącej z uwagi na nieprzedstawienie dokumentu pełnomocnictwa. W piśmie tym małżonek skarżącej wskazał, że jego żona wraz z córką od grudnia 2010 r. na stałe przebywa w Wielkiej Brytanii i to państwo zapewnia im byt. Zatem on nie prowadzi z żoną i dzieckiem wspólnego gospodarstwa domowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). W tym miejscu podkreślić należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej i jej rodziny. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Jeżeli oświadczenia składane we wniosku o przyznanie prawa pomocy okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzą wątpliwości, Sąd (referendarz sądowy) może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego (art. 255 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 91/09, LEX nr 550327). Wobec nieprzedstawienia żądanych dokumentów i informacji, w szczególności dotyczących wysokości uzyskiwanych dochodów i poziomu ponoszonych wydatków, nie można stwierdzić, iż A. P. nie jest w stanie pokryć wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i córki. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w postanowieniu.