V SA/Wa 58/06

WyrokWSA w Warszawie2006-05-25

Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Mirosława Pindelska, Danuta Dopierała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, powołując się na upływ 3-letniego terminu od dnia powstania długu celnego, mimo że strona twierdziła, iż decyzja nie została prawidłowo doręczona jej pełnomocnikowi?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ celny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego. Sąd stwierdził, że 3-letni termin do wszczęcia postępowania biegnie od dnia powstania długu celnego, a nie od dnia doręczenia decyzji pełnomocnikowi, a także że przepisy Kodeksu celnego dotyczące stwierdzania nieważności decyzji mają pierwszeństwo przed przepisami Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji organu celnego I instancji, która uznała zgłoszenia celne za nieprawidłowe i dokonała ponownego ustalenia wartości celnej. Organ celny odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na upływ 3-letniego terminu od powstania długu celnego. Spółka zarzuciła m.in. wadliwe doręczenie decyzji organu I instancji jej pełnomocnikowi oraz błędne zastosowanie przepisów Kodeksu celnego zamiast Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Asesor WSA - Danuta Dopierała (spr.), Protokolant - Beata Zborowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2006 r. sprawy ze skargi P. [...] Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o uznaniu zgłoszeń celnych za nieprawidłowe oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2005 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W., powołując się na przepis art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 221 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 Ordynacja Podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm.), art. 262, art. 2621 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. nr 68, poz. 623) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2004 r. nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] stycznia 2003 r., którą organ I instancji uznał n/w zgłoszenia celne za nieprawidłowe i dokonał ponownego ustalenia wartości celnej towaru z uwzględnieniem opłat licencyjnych w następującym stanie faktycznym. Firma "P. [...] " Sp. z o.o. dokonała zgłoszeń celnych o numerach: [...] w dniu [...] lutego 2000 r., [...] w dniu [...] lutego 2000 r., [...] w dniu [...] lutego 2000 r., [...] w dniu [...] lutego 2000 r., [...] w dniu [...] lutego 2000 r., [...] w dniu [...] lutego 2000 r., [...] w dniu [...] lutego 2000 r., [...] w dniu [...] lutego 2000 r., [...] w dniu [...] lutego 2000 r., [...] w dniu [...] lutego 2000 r., [...] w dniu [...] lutego 2000 r., [...] w dniu [...] lutego 2000 r., [...] w dniu [...] lutego 2000 r., [...] w dniu [...] lutego 2000 r., [...] w dniu [...] lutego 2000 r., [...] w dniu [...] lutego 2000 r., [...] w dniu [...] lutego 2000 r., celem objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu części do produkcji sprzętu gospodarstwa domowego sprowadzonych z Holandii. Do zgłoszenia celnego załączono m.in. faktury handlowe oraz Deklaracje Wartości Celnej. Dyrektor Urzędu Celnego w W. przyjął ww. zgłoszenia celne jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 i 2 Kodeksu celnego, co z mocy prawa spowodowało objęcie przedmiotowego towaru procedurą celną zgodnie z wnioskiem Strony. Po zwolnieniu towaru, w wyniku kontroli przeprowadzonej w okresie od [...] sierpnia 2000 r. do [...] grudnia 2001 r. przez funkcjonariuszy Działu Powtórnej Kontroli Celnej Urzędu Celnego w B. w siedzibie firmy importera, ujawniono faktury wystawione przez firmę K. P. [...] obciążające importera kosztami badań i rozwoju, know-how, udzielenia praw autorskich, patentów, licencji, znaków handlowych i innej (technicznej) pomocy udzielonej zgodnie z Generalną umową o świadczeniu usług z dnia [...] marca 1999 r. Wobec powyższego, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wszczął z urzędu postępowanie w sprawach ww. zgłoszeń celnych, a następnie decyzją nr [...] , [...] , [...] , [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. uznał przedmiotowe zgłoszenia celne za nieprawidłowe i dokonał ponownego ustalenia wartości celnej towaru z uwzględnieniem opłat licencyjnych. Pismem z dnia [...] września 2003 r. "P [...] " Sp. z o.o. złożyła wniosek o zmianę decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] stycznia 2003 r. w trybie art. 253 § 1 Ordynacji podatkowej lub o stwierdzenie nieważności decyzji w trybie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, ewentualnie o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 6 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na wezwanie organu do sprecyzowania trybu postępowania, w jakim należy rozpatrzyć wskazany wyżej wniosek, pismem z dnia [...] maja 2004 r. uzupełnionym pismem z dnia [...] września 2004 r., Strona wniosła o rozpatrzenie ww. wniosku - w pierwszej kolejności - jako wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w trybie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, a w przypadku wydania decyzji negatywnej, jako wniosku o zmianę decyzji w trybie art. 253 § 1 tej ustawy. Decyzją z dnia [...] września 2004 r., działając na podstawie art. 2652 pkt 1 i art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. nr 75, poz. 802 ze zm.), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. nr 68, poz. 623), Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] stycznia 2003 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż w myśl art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego, organ celny nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego (który powstał w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego). Zważywszy, iż przedmiotowe zgłoszenia celne zostały przyjęte w terminie od [...] do [...] lutego 2000 r., wniosek Strony z dnia [...] września 2003 r. o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. został wniesiony po upływie 3-letniego terminu wskazanego w art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego. W wyniku rozpatrzenia odwołania Strony, Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] października 2005 r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2004 r. Podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił ponownie, iż w sprawie niniejszej stwierdzono formalnoprawne przeszkody do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] stycznia 2003 r., wynikające z treści przepisu art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego. Wobec powyższego organ celny był zobligowany do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia prawa poprzez nieuwzględnienie upoważnienia udzielonego Agencji Celnej "P." do działania w formie przedstawicielstwa bezpośredniego i w konsekwencji niedoręczenie Agencji – jako pełnomocnikowi Strony - decyzji organu celnego I instancji, organ odwoławczy podniósł, iż w sprawie niniejszej "P [...] " Sp. z o.o., określając zakres upoważnienia dla Agencji Celnej "P" nie upoważniła jej do odbioru pism w postępowaniu celnym. Wskazała jedynie, że Agencja ta ma możliwość wnoszenia odwołań i innych wniosków podlegających rozpatrzeniu przez organy celne, co nie może być utożsamiane z obowiązkiem organów celnych do doręczania pism skierowanych do Strony. W związku z powyższym zarzut rażącego naruszenia przepisów art. 145 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej uznać należy za bezprzedmiotowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2005 r. utrzymującej w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2004 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...] stycznia 2003 r. lub o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa. Zaskarżonej decyzji zarzucił: l. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało decydujący wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: (1) art. 145 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 2621 ustawy Kodeks celny przez całkowity brak doręczenia decyzji merytorycznej, tj. decyzji naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] stycznia 2003 r. pełnomocnikowi strony, mimo iż był ustanowiony w sprawie, tj. brak doręczenia decyzji Agencji Celnej "P."; (2) art. 187 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 262 ustawy Kodeks celny przez pominięcie znajdującego się w aktach sprawy dowodu z dokumentu, tj. upoważnienia do reprezentacji strony skarżącej dla Agencji Celnej "P" 2. rażące naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 2652 pkt l ustawy Kodeks celny poprzez oczywiście błędne jego zastosowanie, mimo że winien być zastosowany przepis art. 249 § l pkt l ustawy Ordynacja podatkowa oraz oczywiście błędne przyjęcie, iż upłynął, wskazany przez organ celny, 3-letni termin wynikający z art. 2652 ustawy Kodeks celny, mimo iż decyzja z dnia [...] stycznia 2003 r. nigdy nie została doręczona pełnomocnikowi strony, który był dla niej ustanowiony, 3. rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 249 § l ustawy Ordynacja podatkowa poprzez brak jego zastosowania i błędne przyjęcie 3-letniego zamiast 5-letniego terminu przedawnienia, mimo iż decyzja merytoryczna rozstrzyga nie tylko o cle, ale także o podatku od wartości dodanej, a wobec powyższego przepis art. 249 ustawy Ordynacja podatkowa jako dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji jest z całą pewnością przepisem lex specialis w stosunku do art. 2652 ustawy Kodeks celny, 4. rażące naruszenie art. 201 § l pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa przez brak zawieszenia postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji do chwili uprawomocnienia się lub nie decyzji merytorycznej wydanej w dniu [...] stycznia 2003 r., skoro postępowanie w tamtej sprawie nie zostało zakończone a wynik tamtejszego postępowania może mieć decydujący wpływ na wynik sprawy o stwierdzenie nieważności, co w konsekwencji doprowadziło do oczywiście wadliwego zbiegu postępowań, tj. prowadzonego w wyniku odwołania oraz w wyniku złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Zgodnie ze stanowiskiem Skarżącej rozstrzygnięcie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] stycznia 2003 r., którą uznano przedmiotowe zgłoszenia celne za nieprawidłowe, jest przedwczesne, gdyż nie zostało zakończone postępowanie główne (odwoławcze od ww. decyzji). Dyrektor Izby Celnej w W. winien zawiesić postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, ponieważ decyzja merytoryczna nie była i nie jest ostateczna, a odwołanie Strony nie zostało rozpatrzone. Strona skarżąca złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z ostrożności procesowej jedynie dla zachowania terminu i wyłącznie na wypadek, gdyby jej odwołanie okazało się nieuzasadnione lub bezskuteczne. W ocenie Skarżącej, decyzja merytoryczna nie została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi Strony, skutkiem czego Strona została pozbawiona możliwości obrony jej praw. Nadto Skarżąca zauważyła, iż w wyniku oczywistej wady doręczenia decyzji, 3-letni termin - przewidziany w art. 2652 pkt 1 ustawy Kodeks celny - nigdy nie rozpoczął biegu. Niezależnie jednak od powyższego w sprawie niniejszej przepis art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego nie może mieć zastosowania. Pogląd ten, zdaniem Skarżącej, uzasadnia brzmienie art. 262 Kodeksu celnego, zgodnie z którym do postępowania w sprawach celnych stosuje się przepisy działu IV ustawy Ordynacja podatkowa – w sprawie niniejszej przepis art. 249 § l pkt 1 tej ustawy, przewidujący 5-letni termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, który w rozpatrywanej sprawie z całą pewnością nie upłynął. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie wskazać należy, iż Sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi stwierdzić należy, że jest ona bezzasadna, bowiem w ocenie Sądu, decyzje Dyrektora Izby Celnej odpowiadają prawu. W sprawie niniejszej bezsporna jest okoliczność, iż pismem z dnia [...] września 2003 r. "P [...] " Sp. z o.o. złożyła wniosek o weryfikację – w trybie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej - decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] stycznia 2003 r., którą organ I instancji uznał wskazane wyżej zgłoszenia celne za nieprawidłowe i dokonał ponownego ustalenia wartości celnej towaru (części do produkcji sprzętu gospodarstwa domowego sprowadzonych z Holandii) z uwzględnieniem opłat licencyjnych. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2005 r. Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2004 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności ww. decyzji organu I instancji wobec wypełnienia przesłanek wskazanych w art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego. Zgodnie z postanowieniami art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623 ze zm.), przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Powyższe regulacje wskazują, iż w sprawie niniejszej mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 1997 r., Nr 23, poz. 117 ze zm.). Zasadniczą kwestią sporną pozostaje zasadność rozstrzygnięcia sprawy niniejszej przez organ celny w oparciu o przepis art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego. Zgodnie z brzmieniem regulacji "jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego, organ celny nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji". W ocenie pełnomocnika skarżącej Spółki cyt. powyżej przepis został błędnie zastosowany przez Dyrektora Izby Celnej, ponieważ - wobec oczywistej wady doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W., z dnia [...] stycznia 2003 r., prawidłowo ustanowionemu pełnomocnikowi Strony (Agencji Celnej "P") - 3-letni termin, po upływie którego organ celny nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nigdy nie rozpoczął biegu. Przepis ten nie może mieć zastosowania w sprawie niniejszej również z tego względu, że Kodeks celny nie reguluje kwestii rozstrzygania wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji. Zgodnie bowiem z treścią art. 262 Kodeksu celnego do postępowania w sprawach celnych stosuje się przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Zatem, zdaniem pełnomocnika Skarżącej, w rozpatrywanej sprawie ma zastosowanie przepis art. 249 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej jako lex specialis w stosunku do art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego. Natomiast w ocenie Dyrektora Izby Celnej, wobec braku podstaw do uznania twierdzeń pełnomocnika Skarżącej odnośnie wadliwego doręczenia wskazanej wyżej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. za uzasadnione oraz mając na względzie treść art. 262 Kodeksu celnego, w rozpatrywanej sprawie prawidłowo zastosowano przepis art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Ustosunkowując się w pierwszej kolejności do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przepisu art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie upoważnienia dla Agencji Celnej "P." do reprezentacji Strony Skarżącej w toku postępowania przed organami celnymi i – w konsekwencji – brak doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] stycznia 2003 r. wskazanej agencji celnej jako pełnomocnikowi Strony, Sąd zważył, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że w toku postępowania administracyjnego w sprawie celnej, w badanym stanie faktycznym, na organach celnych ciążył obowiązek doręczania pism ustanowionemu przez "P.[...] " Sp. z o.o., w trybie art. 254 Kodeksu celnego, przedstawicielowi bezpośredniemu – Agencji Celnej "P.". Stosowanie do art. 145 § 1 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się Stronie, a gdy Strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Określony w art. 145 § 1 Ordynacji podatkowej obowiązek doręczania pism przedstawicielowi działającemu za stronę dotyczy jednak tylko przedstawiciela ustanowionego do działania za stronę niezdolną do czynności prawnych lub osoby nieobecnej – na podstawie art. 138 § 1 lub 2 cyt. wyżej ustawy i nie ma zastosowania do szczególnego rodzaju przedstawicielstwa określonego w Kodeksie celnym. W świetle przepisów Kodeksu celnego odnoszących się do instytucji przedstawicielstwa uznać należy, że przedstawiciel nie jest pełnomocnikiem strony ani w rozumieniu Kodeksu celnego, ani w rozumieniu prawa cywilnego. Instytucja przedstawicielstwa uregulowana została w przepisach art. 253 – 261 Kodeksu celnego. Kodeks celny wyróżnia dwie formy przedstawicielstwa - pośrednie i bezpośrednie, a ponadto określa krąg osób, które mogą występować w charakterze przedstawiciela w wypadkach, gdy postępowanie dotyczy towarów, których rodzaj lub ilość wskazuje na przeznaczenie do działalności gospodarczej. Przedstawicielem bezpośrednim osoby może być agencja celna - podmiot wykonujący zlecone czynności z zakresu prawa celnego na rzecz innych osób fizycznych i prawnych lub instytucji i organizacji nie posiadających osobowości prawnej, dokonujących obrotu towarami z zagranicą. Przedstawicielstwo bezpośrednie polega na tym, że przedstawiciel działa na rzecz i w imieniu innej osoby, a więc podejmowane przez niego czynności w granicach udzielonego upoważnienia pociągają za sobą skutki prawne bezpośrednio dla reprezentowanego i są podejmowane w imieniu reprezentowanego (Feliks Prusak, komentarz do art. 253 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny, Kodeks celny komentarz; Oficyna Prawnicza Muza S.A., Warszawa 2000). Instytucję przedstawicielstwa w sprawach celnych należy jednak odróżnić od instytucji pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym w sprawach celnych (art. 136 – 137 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 262 Kodeksu celnego). Powyższego nie zmienia, podniesiona przez pełnomocnika Skarżącej na rozprawie przed WSA w dniu 15 maja 2006 r., okoliczność upoważnienia Agencji Celnej "P." do składania odwołań i innych wniosków podlegających rozpatrzeniu przez organy celne (Pkt 1f upoważnienia do działania w formie przedstawicielstwa bezpośredniego z dnia 1 marca 1999 r. nr ewid. 2050/99 – k. 64 akt sądowych). Upoważnienie udzielone w tym zakresie - wobec treści całego dokumentu - nie obligowało organu celnego do doręczania agencji celnej pism skierowanych do Strony w postępowaniu celnym. Wszczęte z urzędu i prowadzone z udziałem Skarżącej postępowanie w sprawie uznania zgłoszeń celnych za nieprawidłowe nie spowodowało zgłoszenia się agencji celnej w charakterze pełnomocnika. W konkluzji stwierdzić należy, iż doręczenie Skarżącej Spółce decyzji w postępowaniu celnym nie naruszało jej praw, nawet jeżeli z upoważnienia dla Agencji Celnej "P" wynikało prawo złożenia odwołania od niej (v. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. V SA 1682/03 nie publ., w podobnym stanie faktycznym). W świetle powyższego, w ocenie Sądu, zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowości doręczenia decyzji organu celnego I instancji i naruszenia przepisu art. 187, art. 191 oraz art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego są całkowicie bezzasadne. Sąd zważył, iż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...] stycznia 2003 r., w której zawarto pouczenie o dopuszczalności wniesienia środka zaskarżenia, została doręczona Skarżącej w dniu [...] stycznia 2003 r. (dowód: potwierdzenie odbioru k – 7 akt admin.). A zatem od tej daty rozpoczął się bieg 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania. Zważywszy, iż odwołanie nie zostało wniesione w terminie ustawowym, w dniu [...] lutego 2003 r., przedmiotowa decyzja stała się decyzją ostateczną. Na marginesie zauważyć należy, iż okoliczność złożenia przez P [...] " Sp. z o.o wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2003 r., w którym nie podniesiono zarzutów odnośnie wadliwego doręczenia decyzji organu celnego I instancji wskazuje na to, iż na odnośnym etapie postępowania Skarżąca Spółka nie kwestionowała zakończenia postępowania celnego decyzją ostateczną, podlegającą ewentualnej weryfikacji w trybie nadzwyczajnym. Ustosunkowując się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie w sprawie niniejszej – w miejsce art. 249 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej - przepisu art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego Sąd zważył, iż zgodnie z art. 262 Kodeksu celnego do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. W myśl art. 249 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji. Zgodnie natomiast z treścią art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego, który wszedł w życie w dniu 21 maja 1999 r. mocą art. 1 pkt 36 ustawy z dnia 10 kwietnia 1999 r. o zmianie ustawy Kodeks celny (Dz. U. Nr 40, poz. 402), jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego, organ celny nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie w sprawach celnych nie ma odrębnej regulacji proceduralnej. Przyjęto, iż powinno ono być prowadzone na zasadach ogólnych procedury podatkowej. Jak wynika z powołanej wyżej regulacji, przepisy Kodeksu celnego dotyczące postępowania w sprawach celnych stosowane są w pierwszej kolejności, natomiast gdy brak jest w ustawie odpowiednich postanowień, znajdują zastosowanie przepisy działu IV Ordynacji podatkowej. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, art. 2652 Kodeksu celnego, który jest przepisem szczególnym, dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji lub wznowienia postępowania, wyłącza (...) w zakresie w nim unormowanym stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej (v. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt GSK 1461/04, LEX nr 168008). Wobec powyższego, Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej, zgodnie z którym, w przypadku żądania stwierdzenia nieważności decyzji w trybie stosowanych przepisów Ordynacji podatkowej, należy uwzględnić w pierwszej kolejności przepisy proceduralne, odnoszące się do nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji administracyjnych, wynikające z Kodeksu celnego – w sprawie niniejszej art. 2652 Kodeksu celnego. Powyższe czyni nieuzasadnionym zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak jego zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Wskazana wyżej regulacja art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego określa termin, po upływie którego organ celny nie wszczyna, bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Termin ten wynosi 3 lata i jest liczony od dnia powstania długu celnego. Stosownie do postanowień art. 209 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego, dług celny w przywozie powstaje w wypadku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. Dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 209 § 2 cyt. wyżej ustawy). Zważywszy, iż zgłoszenia celne o wskazanych wyżej numerach, zostały przyjęte przez Dyrektora Izby Celnej jako odpowiadające wymogom formalnym, określonym w art. 64 § 1 i § 2 Kodeksu celnego i objęte z mocy prawa wnioskowaną procedurą celną w okresie od dnia [...] do [...] lutego 2000 r., w tych dniach wobec towaru będącego przedmiotem zgłoszeń celnych - stosownie do art. 209 § 2 Kodeksu celnego - powstał dług celny. Zatem wniosek "P. [...] " Sp. z o.o. z dnia [...] września 2003 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] I w W. z dnia [...] stycznia 2003 r. w trybie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej został wniesiony po upływie 3 lat od dnia powstania długu celnego. Wobec powyższego, stanowisko Dyrektora Izby Celnej, który stwierdził formalnoprawne przeszkody stwierdzenia nieważności decyzji organu celnego I instancji wynikające z art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego i – w konsekwencji – wydał decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, jest całkowicie uzasadnione. W ocenie Sądu, nietrafny jest również zarzut skargi dotyczący rażącego naruszenia przepisu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego poprzez brak zawieszenia postępowania w sprawie wniosku Skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] stycznia 2003 r. Art. 201 Ordynacji podatkowej wyznacza podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania podatkowego. Organ zatem, w razie wystąpienia jednej z wyliczonych podstaw, obowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie. Z urzędu więc w trakcie postępowania ma obowiązek badać, czy nie powstało zdarzenie lub sytuacja, która wymaga zawieszenia postępowania. W myśl art. 201 § 1 pkt 2 cyt. ustawy, organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zdaniem Sądu, w okolicznościach sprawy niniejszej brak jest podstaw do obligatoryjnego zwieszenia postępowania z przyczyn wskazanych przez pełnomocnika Skarżącej. Jak już wskazano powyżej, postępowanie celne w sprawie uznania przedmiotowych zgłoszeń celnych za nieprawidłowe zostało zakończone decyzją Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] stycznia 2003 r. Wobec braku wniesienia przez Stronę odwołania w ustawowym terminie, ww. decyzja stała się w dniu [...] lutego 2003 r. decyzją ostateczną, posiadającą cechę trwałości w myśl art. 128 Ordynacji podatkowej. Postępowanie w trybie nadzwyczajnym wszczyna się natomiast w sytuacji, gdy istnieje już decyzja ostateczna, której trwałość wymaga oceny w świetle przesłanek ustawowych. Nietrafna jest zatem argumentacja pełnomocnika Skarżącej, iż rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej w sprawie z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organu celnego I instancji z dnia [...] stycznia 2003 r. jest przedwczesne, ponieważ nie zostało zakończone postępowanie główne (postępowanie w sprawie o uznanie zgłoszeń celnych za nieprawidłowe). Nietrafny jest również zarzut wadliwego zbiegu postępowań w wyniku wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji merytorycznej. Dodatkowo Sąd zauważa, iż w sprawie niniejszej brak jest podstaw do obligatoryjnego zawieszenia postępowania, o którym mowa w art. 201 Ordynacji podatkowej również z tego względu, iż przedmiotem postępowania jest odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, a nie stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji (odmowa stwierdzenia nieważności) w wyniku postępowania wszczętego na żądanie strony (art. 248 § 1 ordynacji podatkowej). W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało oddalić skargę jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło