V SA/Wa 586/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi I. C. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez I.C. (dalej: "Zobowiązany", "Strona", "Skarżący") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2016 r. Nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. (dalej: "Dyrektor IS") z dnia [...] września 2015 r. Nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B., jako organ egzekucyjny, na podstawie tytułów wykonawczych Nr [...] i Nr [...] obejmujących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od sierpnia 2014 r. do marca 2015 r., wszczął egzekucję do majątku Zobowiązanego. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego Zobowiązanego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w [...] Banku Spółdzielczym w W. Oddział w J. O zajęciu wierzytelności z ww. rachunku bankowego powiadomiono Zobowiązanego w dniu [...] sierpnia 2015 r. Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. Zobowiązany wniósł skargę na wyżej wymienioną czynność egzekucyjną do Dyrektora IS. W dniu [...] września 2015 r. Dyrektor IS postanowieniem oddalił skargę uznając, że organ egzekucyjny działał prawidłowo. Zobowiązany wniósł zażalenie do Ministra Finansów. Po rozpatrzeniu podniesionych Minister Finansów stwierdził, że zażalenie jest nieuzasadnione. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] stycznia 2016 r. o numerze wskazanym wyżej, utrzymującego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) zaskarżone postanowienie organu I instancji w mocy, Minister Finansów stwierdził, że podstawę dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego stanowiły tytuły wykonawcze wystawione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Inspektorat w Z. na Zobowiązanego, na dochodzone należności, których odpisy doręczono Zobowiązanemu wraz z kopią zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego w dniu [...] sierpnia 2015 r. Zajęcia rachunku bankowego dokonano zgodnie z art. 80 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619, ze zm.), dalej: "ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji", poprzez przesłanie do dłużnika zajętej wierzytelności - [...] Banku Spółdzielczego w W. Oddział w J. - zawiadomienia z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] o zajęciu wierzytelności Zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanych należności wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi. Do zajęcia wierzytelności zastosowano obowiązujący druk "Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego", który odpowiada wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druku w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 655). Dłużnik zajętej wierzytelności pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. poinformował organ egzekucyjny, że nie prowadzi rachunku na rzecz Zobowiązanego. Organ II instancji stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest zgodne ze stanem faktycznym oraz prawidłowe pod względem merytorycznym, a podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na podstawie tego środka zaskarżenia można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Organ podkreślił, że w postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności, czy dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a skarga na czynności egzekucyjne nie przysługuje w sytuacjach, gdy przewiduje się inne środki zaskarżenia (zarzuty, zażalenia na postanowienia, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego) albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. Organ wskazał również, że kwestia wymagalności dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym zaległości nie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, o której mowa w ww. art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zarzuty dotyczące braku wymagalności dochodzonych zaległości podlegają rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej lub na podstawie art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie organ podkreślił, że z akt sprawy wynika, że Zobowiązany skorzystał z trybu określonego w art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wniósł zarzuty, które zarówno Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. (postanowienie nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r.), jak i Dyrektor Izby Skarbowej w B. (postanowienie nr [...] z dnia [...] grudnia 2015r.) uznał za nieuzasadnione. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] lutego 2016 r. Strona podniosła, że postanowienie Ministra Finansów jest wadliwe i podważa zasady praworządności, bezstronności postępowania oraz błędne merytorycznie. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066). Po rozpoznaniu niniejszej sprawy Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarga nie jest zasadna. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisy ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednio zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela, na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej (art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej). Przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (art. 1a pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Natomiast na podstawie art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W trybie powołanego przepisu prawa ocenie podlega prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora czynności o charakterze wykonawczym pod względem ich zgodności z przepisami regulującymi sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Należy podkreślić, że przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne nie mogą być kwestie materialnoprawne dotyczące m.in. wymagalności dochodzonych należności, czy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu, jak prawidłowo wskazał organ, kwestie te stanowią inny przedmiot sprawy i podlegają rozpatrzeniu w odrębnych postępowaniach. Według Sądu, poprzez wniesienie skargi na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji można kwestionować (skutecznie) jedynie działania organów administracji podjęte w ramach postępowania egzekucyjnego. Bezskuteczne natomiast pozostaną próby wzruszania rozstrzygnięć będących podstawą postępowania egzekucyjnego, do czego zostały przewidziane inne tryby postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze faktycznym i to tylko takie, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (m.in. wyrok z dnia 11 maja 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 1435/15, wyrok z dnia 9 stycznia 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 2936/12, wyrok z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Sz 727/12, wyrok z dnia 17 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA/Wa 827/99). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. Organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnej, stosując środek egzekucyjny wymieniony w art. 1a pkt 12 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. egzekucję z rachunku bankowego. Środek ten został zastosowany zgodnie z art. 80 powołanej ustawy, zgodnie z którym organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. W rozpoznawanej sprawie podstawę dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego stanowiły tytuły wykonawcze wystawione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Inspektorat w Z., których odpisy doręczono Zobowiązanemu wraz z kopią zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego w dniu [...] sierpnia 2015 r. Zajęcia rachunku bankowego dokonano zgodnie z art. 80 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez przesłanie do dłużnika zajętej wierzytelności - [...] Banku Spółdzielczego w W. Oddział w J. - zawiadomienia z dnia [...] sierpnia 2015 r. o zajęciu wierzytelności Zobowiązanego z rachunku bankowego. Przedmiotowe zawiadomienie wydane zostało zgodnie z wzorem określonym w § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 655) oraz zawierało wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 i art. 80 § 1 ww. ustawy. Należy również wyjaśnić, iż zgodnie z art. 54 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, rozstrzygnięcie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną organ nadzoru wydaje w formie postanowienia. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. Na podstawie art. 144 K.p.a. do rozpatrywania zażaleń wniesionych na postanowienia mają odpowiednio zastosowanie przepisy art. 138 K.p.a., co oznacza, że organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia wydaje postanowienie, w którym utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie wydane przez organ pierwszej instancji, albo uchyla to postanowienie w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty kwestii będącej przedmiotem postanowienia, albo uchyla postanowienie w całości lub w części bez orzekania co do istoty. Za nieuzasadnione Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy zasady praworządności, bezstronności postępowania oraz błędów merytorycznych. W ocenie Sądu organ działał na podstawie przepisów prawa i dokonał oceny w oparciu o cały materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Organ w sposób kompletny i zrozumiały wyjaśnił także zasadnicze powody podjętego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu działanie organu nie stanowi w tym zakresie naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) oddalił skargę.