V SA/Wa 59/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia WSA Izabella Janson, Asesor WSA Joanna Gierak, Protokolant Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2007 r. ze skargi J G na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy uchyla zaskarżoną decyzję Przedmiotem skargi z [...] grudnia 2006 r. wniesionej przez J G jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych działającego w imieniu ZUS z [...] listopada 2006 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ( Oddział w P) z [...] września 2004 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy . Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] czerwca 2004r. ustnym wnioskiem zgłoszonym do protokołu rozprawy przed Sądem Okręgowym - Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P w sprawie z odwołania AS przeciwko ZUS o przeniesienie odpowiedzialności za zobowiązania byłego męża J G, skarżący w niniejszej sprawie J G zwrócił się do Zakładu o umorzenie zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek umotywowany jego trudną sytuacją finansową. Sąd Okręgowy w P [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych przekazał odpis protokołu Zakładowi przy piśmie z dnia [...] lipca 2004r. celem rozpoznania wniosku o umorzenie należności z tytułu zaległych składek. Decyzją z dnia [...] września 2004r. Zakład odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne , ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od września 1999r. do stycznia 2001r., w łącznej kwocie, [...] zł. wraz z odsetkami , opłatą dodatkową i kosztami upomnienia. W wyniku złożonego przez zainteresowanego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy decyzją z dnia [...] maja 2005r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu i w związku z powyższym odmówił umorzenia należności za okresy i w kwotach takich jak wskazano w decyzji. Na powyższą decyzję J G złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zakwestionował w niej przyjęte przez organ rentowy możliwości finansowe co do jego osoby i zarzucił, iż jego obecna sytuacja majątkowa oraz rodzinna nie pozwalają mu na spłatę zadłużenia. Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2006r. wydanym w sprawie sygn. akt III SAWa 1772/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd stwierdził, iż decyzja Prezesa Zakładu wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, co stanowi przesłankę stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 par.1 pkt 1 k.p.a . W świetle bowiem obowiązujących w dacie jej wydania przepisów prawa, organem właściwym do rozpatrywania odwołań od decyzji w sprawach umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wydawanych przez ZUS był Minister Polityki Społecznej jako minister kierujący działem administracji rządowej - zabezpieczenie społeczne. Z dniem zaś [...] sierpnia 2005r. weszła w życie zmiana art. 83ust 4 u.s.u.s. wprowadzona nowelą z 1 lipca 2005r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 1540 poz. 1248). Tym samym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony przez skarżącego stosownie do pouczenia zawartego w decyzji organu I instancji Sąd zalecił rozpoznać i ocenić z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ta ustawą Niezależnie od powyższego Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja wydana na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rażąco narusza art. 138 par. 1 pkt 1 k.p.a. co stanowi również przesłankę stwierdzenia jej nieważności w oparciu o przepis art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji, zdaniem Sądu uniemożliwiło wypowiedzenie się przez Sąd co do zasadności zarzutów podniesionych w skardze. W tym stanie rzeczy WSA w Warszawie na podstawie art. 145 par.1 pkt 2 p p.s.a. rozstrzygnął jak w wyroku. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy właściwy już w sprawie, działający w imieniu ZUS Prezes Zakładu przeprowadził postępowanie w wyniku którego dłużnik udzielił informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej i rodzinnej i wskazał , że jest zatrudniony jako [...] w B jako [...] za wynagrodzeniem [...] zł miesięcznie. Ponadto podał, że jest [...], ma [...] dzieci , jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie, nie posiada żadnego majątku, a nieruchomość w G przy ul [...] w wyniku podziału majątku dorobkowego stanowi obecnie własność jego byłej żony. Jest obciążony zobowiązaniami z tytułu podatków i zaciągniętych kredytów Po tak przeprowadzonym postępowaniu, w dniu [...] listopada 2006 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w oparciu o art. 83 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), w związku z art. 138 par 1 pkt 1 k.p.a utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] września 2004 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ( Dz. U. 2003r. Nr 141b poz. 1365). Podniósł, iż mimo że aktualna sytuacja majątkowa utrudnia regulowanie przez dłużnika zobowiązań to może ona w przyszłości ulec zmianie gdyż wiek i stan zdrowia zobowiązanego pozwalają mu na kontynuowanie obecnego zatrudnienia lub znalezienie innego źródła dochodu. Organ rentowy nie stwierdził również szczególnych okoliczności pozwalających na umorzenie zadłużenia na podstawie art. 28 ust 3 lit a u.s.u.s. ani przesłanek z par 3 rozporządzenia i wskazał na istniejącą szansę spłaty zadłużenia w przyszłości w układzie ratalnym. Odmawiając umorzenia zadłużenia wziął również pod uwagę to, że zgodnie z art. 5 ust 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r o emeryturach i rentach z FUS przy ustaleniu prawa do emerytury lub renty dla płatnika składek zobowiązanego do opłacania składek na własne ubezpieczenie emerytalne lub rentowe nie uwzględnia się okresów, za które nie zostały opłacone składki mimo podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu w tym okresie. Podniósł, że umorzenie zadłużenia jest instytucją nadzwyczajną, a tym samym przypadki uzasadniające uwzględnienie wniosku muszą posiadać tę sama cechę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję J G wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, ze nie posiada żadnego majątku, a mimo, że ostatnio faktycznie podjął zatrudnienie sytuacja finansowa jego i całej rodziny nadal jest trudna. Jest obciążony zobowiązaniami alimentacyjnymi. Z uwagi na fakt, iż dopiero niedawno podjął pracę, nie ma obecnie możliwości by starać się o inną , lepiej płatną, tak jak sugeruje organ. Uzupełniając swoje stanowisko zawarte w skardze, w piśmie procesowym z [...] lutego 2007r. skarżący wyjaśnił ,iż nie jest współwłaścicielem żadnej nieruchomości , gdyż ta w wyniku podziału majątku dorobkowego stała się własnością jego byłej żony. Wskazał, że obecnie zarabia [...] zł. miesięcznie, a obciążony jest alimentami w kwocie [...] zł na dzieci z pierwszego związku. Do pisma załączył zaświadczenie o zarobkach, postanowienie Sądu Rejonowego w [...] Wydziału Gospodarczego dnia [...] stycznia 2007r. o wpisie skarżącego do rejestru dłużników niewypłacalnych, zawiadomienie Sądu Rejonowego w W Wydziału [...] Ksiąg Wieczystych o wpisie A S do działu II KW [...] w miejsce J G. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z unormowaniem zawartym w art. 134 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten pozwala więc na uwzględnienie skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego art. 28 ust. 1, 2 , 3 i 3a,u.s.u. s. oraz przepisy procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Z akt sprawy wynika, iż skarżący wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie jego zobowiązań z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy za okres prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Wobec treści wniosku zastosowanie w sprawie miały przepisy art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z ust. 1 wymienionego przepisu należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Na podstawie ust. 2 powołanego przepisu należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Natomiast, w myśl ust. 3a art. 28 cyt. ustawy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Oznacza to, iż w przypadku stwierdzenia przez organ rentowy, iż w sprawie nie występuje przesłanka całkowitej nieściągalności organ może w uzasadnionych przypadkach umorzyć należności. Szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a omawianej regulacji prawnej, zostały określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 wymienionego rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.. Przywołane przepisy normujące umarzanie należności z tytułu składek, tj. tak przepis ust. 2 jak i ust 3a art. 28 omawianej ustawy, posługują się sformułowaniem "mogą być", a to oznacza, iż regulacje te należą do sfery uznania administracyjnego. W takiej sytuacji organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, przy czym zaznaczyć trzeba, iż wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (v. wyrok NSA z 2.02.1996 r., sygn. akt II S.A. 28754/95, Wokanda 1996, nr 6, s.36). W wyroku z 16 listopada 1999 r. (sygn. akt III S.A. 7900/98 LEX nr 47243) Naczelny Sąd Administracyjny trafnie stwierdził, iż "W celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach wyniki badania. Obowiązki organu administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe niż przy ustawowym skrępowaniu, gdyż w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania decyzji powinien on najwszechstronniej zbadać stan faktyczny, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę w decyzji uznaniowej jej zgodności z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela z art. 7 kpa". Z kolei w wyroku z 28 kwietnia 2003 r. (sygn. akt II S.A. 2486/01 LEX nr 149543) Naczelny Sąd Administracyjny zawarł tezę, iż "Podejmując decyzję uznaniową organ administracji stosownie do art. 7 kpa ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych". Podkreślić więc trzeba, iż rozstrzyganie w ramach uznania wymaga od organu poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), tj. przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), a także załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Warto w tym miejscu wskazać na wyrok Sądu Najwyższego z 18 listopada 1993 r. (sygn. akt III ARN 49/93 OSNC 1994/9/181), w którym przyjęto, iż "W państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi, i udowodnić, iż on jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli." Dalej, podnieść trzeba, iż ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego -w kontekście mających zastosowanie w sprawie przesłanek prawa materialnego, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli- winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, stanowiącym -stosownie do treści art. 107 k.p.a.- jej integralną część, którego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (§ 3 art. 107 k.p.a.). Tak więc, uzasadnienie jako jeden z elementów decyzji winno zawierać ocenę zebranego materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych w sprawie przepisów prawa oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle wskazanych w nim norm prawa materialnego. Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji, zwłaszcza tych o charakterze uznaniowym, jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 14 kwietnia 2005 r. (sygn. akt III SA/Wa 180/05, LEX nr 166546), uniemożliwia -w przypadku jej zaskarżenia- ustalenie, "(...). czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego (...)". Swobodne uznanie nie może być bowiem tożsame z dowolnością. Z tego chociażby względu uzasadnienie winno być wnikliwe i logiczne oraz zawierające dostatecznie zindywidualizowane przesłanki występujące w sprawie. Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje również zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. W orzecznictwie zaznacza się, iż obowiązkiem każdego organu administracji jest najstaranniejsze wyjaśnianie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, czyli wyjaśnianie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia. W istocie chodzi o wytłumaczenie stronie, dlaczego organ dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń faktycznych lub uznał go za niewłaściwy. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowodowy zgromadzone w sprawie, czy też twierdzenia, wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy, okoliczności podnoszonych przez stronę. W wyroku z 11 lipca 2001 r. (sygn. akt IV S. 703/99 LEX nr 51234), Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż "Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 kpa. (...) Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonywający, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 kpa, skutkuje - w myśl utrwalonego już orzecznictwa NSA - wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81 i 107 § 3 kpa." (v. wyrok NSA sygn. akt II SA 742/84, ONSA 1984/2/67). Na tym tle warto też przytoczyć pogląd wyrażony w wyroku NSA z 15 grudnia 1995 r. (sygn. akt SA/Lu 2479/94), w którym Sąd zważył, iż: "Jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez NSA. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma - zdaniem sądu - nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych". Oceniając w świetle powyższego zaskarżoną decyzję stwierdzić należy, że decyzja ta, wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, z powodu naruszenia powyżej analizowanych przepisów proceduralnych, w tym w szczególności art. 107 § 3, art. 11 oraz art. 7 , art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jest wadliwa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Zaznaczyć należy, że uznaniowy charakter przepisu -jak już to Sąd powyżej wywodził- nie może prowadzić do wydania rozstrzygnięcia dowolnego. Fakultatywny charakter art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie usprawiedliwia więc odstąpienia organu od prowadzenia postępowania dowodowego w sprawie oraz braku ustosunkowania się do zarzutów podnoszonych przez stronę postępowania. Natomiast organ w niniejszej sprawie poza przywołaniem regulacji prawa materialnego, nie uznał za celowe odnieść warunków umorzenia określonych w wymienionych przepisach do stanu faktycznego niniejszej sprawy, tj. konkretnych warunków skarżącego. Organ bowiem nie poczynił żadnych ustaleń co do sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego . Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenie że ,dłużnik jest osobą zatrudnioną i posiada stałe źródło dochodu bez ustalenia nawet jego wysokości , w żaden sposób nie czyni zadość właściwemu ustaleniu możliwości płatniczych skarżącego. Organ nie dokonał również ustaleń w zakresie sytuacji rodzinnej dłużnika, źródeł dochodu osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie , nie odniósł się do zobowiązań ciążących na dłużniku jak choćby z tytułu alimentów , czy innych jak wskazywał skarżący w toku postępowania administracyjnego. Bez dokonania ustaleń w powyższym zakresie brak było jest podstaw do przyjęcia , w iż w sprawie jak uznał organ nie zachodzą przesłanki o których j mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki , Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na co skarżący wskazywał już we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Powołanie się na układ ratalny, który ewentualnie pozwoliłby na spłatę należności składkowych strony, oraz na odległy okres przedawnienia wierzytelności składkowych, nie może być -w ocenie Sądu- uznane za wystarczające odniesienie się organu do sytuacji skarżącego, w kontekście przede wszystkim przesłanek wynikających z § 3 ust. 1 pkt 1 wymienionego rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Na marginesie Sąd zauważa, że ani art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ani też wymienione rozporządzenie, nie uzależniają uwzględnienia wniosku o umorzenie należności od terminu przedawnienia tych należności. Wniosek o umorzenie należności nie jest bezprzedmiotowy tylko wtedy, gdy należności te nadal są wymagalne, a więc nie uległy przedawnieniu. W konsekwencji, Sąd przyjął, iż uzasadnienie skarżonej decyzji świadczy o tym, iż skarżone orzeczenie zostało wydane przedwcześnie, albowiem w oparciu błędną ocenę okoliczności faktycznych występujących w sprawie. Tak z wniosku o umorzenie powstałej zaległości, jak i z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika, iż J G odwołuje się do podstawy umorzenia jaką są zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, które mogą wystąpić w przypadku spłaty zadłużenia. Wobec tego przeprowadzenie dodatkowego postępowania w tym dokładnie zakresie byłoby jak najbardziej pożądane i wskazane. Pozwoliłoby na ustalenie stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej strony (nie tylko w oparciu o jej oświadczenia), a w efekcie również i jej możliwości płatniczych. Celem tego postępowania winno być bowiem zbadanie czy rzeczywiście sytuacja strony jest na tyle wyjątkowa, że opłacenie przez nią należności z tytułu składek pozbawiłoby ją oraz jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Organ, rozpatrując sprawę ponownie, zupełnie pominął tą okoliczność, kładąc nacisk jedynie na fakt zatrudnienia skarżącego i jego wiek . Zignorował tym samym również argumenty strony przedstawione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jak i w toku postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania wyjaśniającego, uznając to za zbędne, skoro i tak pozytywne załatwienie wniosku należy do jego uprawnień, a nie obowiązków. Wobec takiego podejścia organu do złożonego przez stronę wniosku i wskazywanych przez nią argumentów, nie dziwi fakt, że zainteresowany pozostaje w poczuciu, iż decyzja Prezesa ZUS została wydana bez uwzględnienia jego trudnej sytuacji i w sposób dowolny. Rozstrzygając ponownie ZUS winien więc uwzględnić całość zgromadzonego i uzupełnionego w sposób wyczerpujący w sprawie materiału dowodowego, a następnie na tej podstawie dokonać oceny poszczególnych dowodów i ustalić w ten sposób stan faktyczny. Powyższe musi znaleźć swoje odbicie w uzasadnieniu decyzji, w którym organ ma obowiązek odnieść się do wszystkich dowodów występujących w sprawie, zarówno do tych, na których się oparł, jak i do tych, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, podając przy tym przyczyny ich nieuwzględnienia. Uzasadnienie winno zawierać pełną analizę i ocenę występujących w sprawie faktów, nawet wtedy, gdyby fakty te nie znalazły uznania u organu rozstrzygającego sprawę. Dopiero wszechstronne wyjaśnienie sprawy w kontekście przepisów prawa materialnego (zwłaszcza art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), przy zachowaniu przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności przedstawionych powyżej, daje prawo do podjęcia decyzji (z uwagi na jej fakultatywny charakter), nawet odmownej - w sytuacji zaistnienia przesłanek pozwalających na umorzenie należności. W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.