V SA/Wa 59/13
WyrokWSA w Warszawie2013-09-04
Skład orzekający: Piotr Piszczek, Joanna Zabłocka, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przy ustalaniu powierzchni kwalifikowanej do przyznania płatności bezpośrednich, które nie ma charakteru rażącego, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej te płatności?Ratio decidendi
Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które nie ma charakteru rażącego, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Rażące naruszenie prawa wymaga oczywistej i jaskrawej sprzeczności treści decyzji z przepisem prawa, a nie jedynie błędnego ustalenia stanu faktycznego czy nieprawidłowej oceny materiału dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) stwierdzającą nieważność decyzji przyznającej płatności bezpośrednie na rok 2009. Organy ARiMR uznały, że pierwotna decyzja o przyznaniu płatności została wydana z rażącym naruszeniem prawa procesowego, ponieważ nie ustalono prawidłowej powierzchni kwalifikowanej do płatności. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i nadinterpretację przepisów unijnych. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, uznając, że naruszenia przepisów postępowania nie miały charakteru rażącego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant spec. - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2013 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... października 2012 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia ... sierpnia 2012 r. nr ...; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. J. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę ... zł (...złotych ... groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę ... zł (... złotych) oraz tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę ... zł (... złotych ... groszy). 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Rozpatrując wniosek K. P. (zwanej dalej: skarżącą) z dnia ... marca 2009 r., Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. decyzją z dnia ... listopada 2009 r., Nr ... przyznał skarżącej płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 w łącznej wysokości ... zł stanowiącej kwotę jednolitej płatności obszarowej, przyznanej do zadeklarowanej we wniosku powierzchni działek rolnych.
Zawiadomieniem z ... sierpnia 2012 r. Dyrektor Oddziału ARiMR poinformował skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z dnia ... listopada 2009 r.
Decyzją z ... sierpnia 2012 r. Dyrektor Oddziału ARiMR stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z ... listopada 2010 r. w sprawie przyznania skarżącej wnioskowanych płatności.
Prezes ARiMR w wyniku rozpatrzenia odwołania, zaskarżoną decyzją z ... października 2012 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR z ... sierpnia 2012 r. W uzasadnieniu wskazał - na podstawie przeglądu orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącego pojęcia rażącego naruszenia prawa, że naruszenie prawa w decyzji ma charakter rażący wówczas, gdy w sposób oczywisty, bezsporny i nie stwarzający odmiennej wykładni został naruszony przepis prawny.
Dodatkowo organ odwoławczy przytoczył przepisy prawa jakie znalazły zastosowanie w sprawie oraz stwierdził, iż decyzja Kierownika Biura ARiMR z ... listopada 2009 r. rażąco narusza przepisy prawa procesowego tj. art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2008, Nr 170, poz. 1051, ze zm.), zwanej dalej ustawą o płatnościach bezpośrednich, w związku z art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. Kierownik Biura ARiMR bowiem przyznał przedmiotowe płatności na rok 2009 nie ustalając powierzchni kwalifikowanej do ich przyznania na zadeklarowanych działkach ewidencyjnych Nr ... i Nr ..., zgodnie z wartością maksymalnego kwalifikowanego obszaru wyznaczonego w systemie identyfikacji działek rolnych, stosownie do treści art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.Urz.UE. L. z 2004, Nr 141, s.18 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 796/2004.
Organ administracji zwrócił uwagę, iż powierzchnie nieruchomości wskazane zarówno w aktach notarialnych, jak również w ewidencji gruntów i budynków (EGiB), nie są tożsame z powierzchnią maksymalnego kwalifikowanego obszaru i tym samym nie mogą one stanowić powierzchni, do której przyznawane są płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Mając dodatkowo na uwadze, iż skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających prawidłowość zawartej we wniosku z dnia ... marca 2009 r. deklaracji powierzchni spornych nieruchomości organ stwierdził, iż brak jest podstaw do uznania, że powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru do płatności (PEG), wyznaczonego w ramach działek ewidencyjnych o numerach ... i ... została wyznaczona błędnie.
Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. będzie zobowiązany do wydania nowej decyzji rozstrzygającej o przyznaniu stronie płatności na rok 2009 w oparciu o stwierdzony stan faktyczny z uwzględnieniem wartości maksymalnego kwalifikowanego obszaru wyznaczonego w systemie identyfikacji działek rolnych zgodnie z art. 9a ustawy z dnia 18.12.2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstwa rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. 2004, Nr 10, poz. 76 ze zm.).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 k.p.a.; naruszenie przepisów dotyczących postępowania dowodowego tj. art. 75 i art. 77 k.p.a.; nadinterpretację przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/3003 oraz rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19.01.2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując twierdzenia i wnioski zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sady administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Natomiast w żadnym razie sąd nie jest władny by samodzielnie rozstrzygnąć indywidualną sprawę w zastępstwie organu administracyjnego.
Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów uznać należało, że zasługuje ona na uwzględnienie.
Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W tym miejscu zaznaczyć należy, iż kontrolowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów zapadły w ramach jednego z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, tj. w trybie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.
W podstawie prawnej decyzji Dyrektora Oddziału ARiMR z ... sierpnia 2012 r. wskazano przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Skoro zatem organ uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, Sąd poddał analizie zasadność weryfikacji decyzji ostatecznej w drodze postępowania nieważnościowego. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Może zostać wszczęte na wniosek lub jak w niniejszej sprawie urzędu.
W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 k.p.a., co oznacza, że w tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może uczynić w postępowaniu odwoławczym, działa jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej (por. wyrok NSA z 27 października 1995 r., sygn. akt III SA 829/95, niepublikowany, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 1996 r., sygn. akt III ARN 70/95, OSNAP 1996/18/258). Powołany art. 156 § 1 k.p.a. stanowi zamknięty katalog przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organy orzekające założyły, że w sprawie przyznania płatności skarżącemu w ramach systemu wsparcia bezpośredniego doszło do rażącego naruszenia prawa procesowego tj. przepisu art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich w związku z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., bowiem organ administracji przyznał przedmiotowe płatności na rok 2009 nie ustalając powierzchni kwalifikowanej do ich przyznania na zadeklarowanych działkach ewidencyjnych Nr ... i Nr ..., zgodnie z wartością maksymalnego kwalifikowanego obszaru wyznaczonego w systemie identyfikacji działek rolnych, stosownie do treści art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.Urz.UE. L. z 2004, Nr 141, s.18 ze zm.). Organ wskazał, iż powierzchnie nieruchomości wskazane zarówno w aktach notarialnych – na które powołuje się skarżąca w odwołaniu, jak również w EGiB, nie są tożsame z powierzchnią maksymalnego kwalifikowanego obszaru i tym samym nie mogą one stanowić powierzchni, do której przyznawane są płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Również z uwagi na nieprzedstawienie przez skarżącą żadnych dowodów potwierdzających prawidłowość zawartej we wniosku z dnia ... marca 2009 r. deklaracji powierzchni spornych nieruchomości organ odwoławczy dodatkowo stwierdził, iż brak jest podstaw do uznania, że powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru do płatności (PEG), wyznaczonego w ramach działek ewidencyjnych o nr 227/564 i 435/2 została wyznaczona błędnie.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz doktrynie przyjęto, iż rażące naruszenie prawa, będące przyczyną nieważności decyzji występuje wówczas, "gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszelkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek" (por. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1985 r., s. 237 ). Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (zob. wyrok NSA z dnia 21 października 1992 r., V SA 86/92, ONSA 1993, nr 1, poz. 23). O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia i jego wpływ na sposób załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (wyrok NSA z dnia 6 lutego 1995 r., II SA 1531/94, ONSA 1996, nr 1, poz. 37).
Badając zarzuty skargi w powyższym kontekście, oraz mając na uwadze art. 134 p.p.s.a. Sąd wyjaśnia, iż wskazane przez organy wady decyzji Kierownika Biura ARiMR z ... listopada 2009 r., będące wynikiem naruszenia przepisów postępowania, nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia organu administracyjnego o przyznaniu płatności. Decyzja organu ARiMR o przyznaniu producentowi rolnemu płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego wydana została bowiem w oparciu o właściwą - mającą w sprawie zastosowanie podstawę prawną art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, po ustaleniu powierzchni kwalifikowanej do płatności (patrz: uzasadnienie decyzji Kierownika Biura ARiMR).
Do ustalenia płatności przyjęto więc, jak się później okazało nieprawidłową, błędną powierzchnię działek ewidencyjnych Nr ... i Nr ..., zamiast wynikającą z PEG powierzchnię. Dyrektor Oddziału ARiMR stwierdzając nieważność decyzji o przyznaniu płatności uznał, że powyższe stanowi rażące naruszenie (w szczególności) art. 14 - 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., art. 24 ust. 1 lit. c oraz art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.
W decyzji Dyrektor Oddziału wskazał m.in. na uchybienia w/w przepisom dot. płatności, które to uchybienia związane są z nie dość wnikliwym przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, czego efektem była decyzja nie odzwierciedlająca wszystkich istotnych okoliczności niniejszej sprawy. Zwrócił nadto uwagę, iż stwierdzenie nieważności decyzji było jedynym sposobem na to, aby zgodnie z prawem ponownie rozstrzygnąć sprawę, której unieważniona decyzja dotyczyła.
Organ odwoławczy potwierdził rozstrzygnięcie organu I instancji, co do zasadności wzruszenia decyzji w trybie nadzwyczajnym - stwierdzenia jej nieważności wobec rażącego naruszenia przepisy prawa procesowego tj. art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich w związku z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Jednocześnie zauważył, że
W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że przepis art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji o przyznaniu płatności za 2009 r.) stanowi, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do rzepaku oraz pomocy do plantacji trwałych organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepisy art. 7 (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji o przyznaniu płatności) i 77 § 1 k.p.a. stanowią, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Jak wyżej wyjaśniono cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego przepisu, przez ich proste zestawienie ze sobą. Natomiast w rozpoznawanej sprawie dla stwierdzenia, czy decyzja o przyznaniu płatności została wydana z naruszeniem prawa konieczne było przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie określenia maksymalnej kwalifikowanej powierzchni dla każdej z działek objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Dopiero po dokonaniu porównania powierzchni działek wskazanych we wniosku z powierzchniami działek w systemie identyfikacji działek rolnych można było ustalić, czy powierzchnie te są niezgodne (tak ustalono dla dwóch działek) i następnie ustalić, czy płatność przyznano do działki większej niż powierzchnia ewidencyjno – gospodarcza PEG wyznaczona dla danej działki. Jeżeli w sprawie doszło do naruszenia przepisów procedury w zakresie prawidłowego ustalenia wielkości działek, do których mogą być przyznane płatności bezpośrednie, to naruszenie prawa nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa.
W zaskarżonej decyzji organ orzekający powołując się na przepis art. 24 ust.1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 oraz przepisy prawa krajowego dotyczące zasad prowadzenia postępowania wyjaśniającego wskazał, że zgodnie z powyższym przepisem przysługują do powierzchni nie większej niż wyznaczony maksymalny kwalifikowany obszar. W przypadku wykrycia jakichkolwiek niezgodności dotyczącej powierzchni deklarowanej do płatności na poszczególnych działkach ewidencyjnych a wartością wyznaczonego maksymalnego kwalifikowanego obszaru do płatności, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek wyjaśnić stwierdzone nieprawidłowości stosownie do dyspozycji zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Stanowisko takie jest niewątpliwie słuszne. Nie wyjaśnienie ewentualnych rozbieżności (jeżeli takie w dacie orzekania wystąpiły, co w świetle zapisu w decyzji Kierownika Biura ARiMR dotyczącego przeprowadzenia kontroli kwalifikowalności działek nie jest oczywiste) stanowiłoby naruszenie przepisów procedury, nie stanowiłby jednak rażącego naruszenia prawa.
W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że przepis art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 stanowi, że kontrole administracyjne opisane w art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych, między innymi dzięki kontrolom krzyżowym. Kontrole te dotyczą zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w jednym wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych, oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy określonych terenów jako takich. Natomiast ust. 2 tego artykułu stanowi, że po wskazaniu nieprawidłowości wykrytych podczas kontroli krzyżowych uruchamia się odpowiednią procedurę administracyjną, a w razie konieczności także przeprowadza kontrolę na miejscu. Tak więc przepis art. 24 rozporządzenia 796/2004 wskazuje na cel kontroli oraz określa czego kontrole dotyczą, a w przypadku ujawnienia nieprawidłowości nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązek przeprowadzenia w razie konieczności kontroli na miejscu. Z przepisu tego nie wynika, że nie można przyznać płatności do powierzchni większej niż określona w systemie identyfikacji działek ale, że przyznając płatność należy ustalić rzeczywistą powierzchnię kwalifikowaną do pomocy, również jeżeli jest ona inna niż wynikająca z systemu identyfikacji działek. Dlatego też przyznanie płatności do powierzchni większej niż powierzchnia określona w systemie identyfikacji działek nie stanowi naruszenia tego przepisu.
Należy również zaznaczyć, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, wniosek został złożony na formularzu przysłanym rolnikowi wraz z materiałem graficznym zawierającym działki producenta stosownie do art. 25 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich w zw. z art.19 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 378/2007 oraz uchylającym rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003 (Dz.Urz. UE L z 2009r., Nr 30, str. 16,), zwanego dalej rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, który stanowi, że państwo członkowskie (...) rozprowadza wydrukowane uprzednio formularze w oparciu o obszar określone w poprzednim roku oraz dostarcza materiały graficzne wskazujące położenie takich obszarów, natomiast z art. 25 ustawy o płatnościach bezpośrednich wynika, że rolnik składa wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na formularzach opracowanych i udostępnionych przez Agencję.
Art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 dotyczy systemu identyfikacji działek rolnych, stanowiąc, że system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000. Naruszenia tego przepisu mogłyby dopuścić się swoim działaniem jednostki tworzące system identyfikacji działek, a nie organy z niego korzystające przy orzekaniu np. o przyznaniu płatności bezpośrednich.
Brak jest więc podstaw do stwierdzenia, że Kierownik Biura ARiMR oceniając wniosek złożony na przesłanym uprzednio rolnikowi formularzu wraz z załącznikami graficznymi, nie wziął pod uwagę powierzchni kwalifikowanej do płatności na poszczególnych działkach ewidencyjnych zgodnie z wartością maksymalnego kwalifikowanego obszaru wyznaczonego w systemie identyfikacji działek rolnych, stosownie do treści art. 24 ust.1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004. Oceniając decyzję nie można natomiast stwierdzić, czy prawidłowo zastosował tę wielkość. Fakt wystąpienia ewentualnych niezgodności między powierzchnią do której przyznano płatności a powierzchnią referencyjną wymagają, jak wyżej powiedziano, przeprowadzenia postępowania dowodowego, wobec czego nie stanowią rażącego naruszenia prawa w świetle przytoczonej wykładni przepisu art.156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Na marginesie Sąd wskazuje, że zasada, iż płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. (...), określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności wynika z przepisu ust. 1a art. 7 ustawy o płatnościach bezpośrednich i został dodany ustawą z dnia 17 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 36, poz. 197) oraz wszedł w życie z dniem 15 marca 2010 r. W dacie wydania decyzji o przyznaniu skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2009 r. przepis taki nie istniał.
Wprowadzenie dopiero z dniem 15 marca 2010 r. wyżej wskazanej zmiany do ustawy o płatnościach bezpośrednich nie oznacza, że przed tą datą organy orzekające w sprawie przyznania tych płatności nie powinny były sprawdzać czy zadeklarowana powierzchnia działki jest zgodna z powierzchnią uprawnioną do płatności określoną w systemie identyfikacji działek rolnych utworzonym na podstawie art. 17 rozporządzenia Rady (WE) 73/2009 i poprzednio rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003, o ile rejestry takie już istniały. Obowiązek taki można wyprowadzić z przywołanego przez organ orzekający przepisu art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, zobowiązującego organ orzekający do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
Naruszenie wskazanych przepisów proceduralnych nie stanowi jednak naruszenia prawa, które należałoby zakwalifikować jako "rażące" i które w konsekwencji stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.
Sąd orzekając stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. na podstawie akt sprawy stwierdził, że w toku postępowania w sprawie przyznania skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2009 r. mogło dojść do naruszenia przepisów postępowania poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego, które mogło mieć wpływ na nieprawidłowe ustalenie powierzchni będącej podstawą przyznania płatności, nie było to jednak naruszenie przepisów, które można by zakwalifikować jako rażące.
Powzięcie wątpliwości co do prawidłowości przeprowadzonego postępowania administracyjnego, które mogło skutkować zawyżeniem kwoty przyznanej płatności nie stanowi podstawy do uznania, że postępowanie to zostało przeprowadzone z rażącym naruszenia prawa, a co za tym idzie ewentualne nieprawidłowości nie mogą być konwalidowane wzruszeniem decyzji w trybie postępowania nadzwyczajnego - nieważnościowego. Wskazane przez Prezesa ARiMR przepisy procedury administracyjnej nie mogą stanowić w przypadku ich naruszenia podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu ich "rażącego naruszenia". Nie można bowiem przyjąć, wbrew twierdzeniom organu, iż treść decyzji jaką podjął Kierownik Biura ARiMR o przyznaniu skarżącej płatności bezpośrednich stoi w oczywistej, jaskrawej sprzeczności z treścią zastosowanych w sprawie przepisów prawa bądź rozstrzygnięcie organu o przyznaniu rolnikowi płatności zawiera wadę tkwiącą w samej decyzji, a tylko w takiej sytuacji zaistniałyby przesłanki do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W świetle wskazanych wyżej argumentów, w ocenie Sądu brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu wnioskodawcy płatności, w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Rozpoznając sprawę na nowo Dyrektor Oddziału ARiMR weźmie pod uwagę ocenę prawną zawartą w wyroku i wyda stosowne rozstrzygnięcie.
Z przedstawionych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Zgodnie z dyspozycją art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło