V SA/Wa 606/11

WyrokWSA w Warszawie2011-08-17

Skład orzekający: Barbara Mleczko – Jabłońska, Irena Jakubiec – Kudiura, Beata Blankiewicz – Wóltańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi przysługuje uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę (płatność zwierzęca), jeśli nie posiadał zarejestrowanych zwierząt w okresie referencyjnym, ale posiada zarejestrowaną siedzibę stada powiązaną z gospodarstwem, do którego nabył prawa w drodze darowizny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny, nie badając wszystkich przesłanek przyznania płatności zwierzęcej, w tym tych wynikających z § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. Brak analizy nowych dowodów przedstawionych przez skarżącego, dotyczących zarejestrowanej siedziby stada i nabycia gospodarstwa w drodze darowizny, stanowił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności obszarowej. Organ I instancji przyznał część płatności, ale odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę (płatności zwierzęcej), wskazując na brak zwierząt w gospodarstwie. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Rolnik złożył skargę do WSA, podnosząc, że organ nie uwzględnił jego wyjaśnień dotyczących siedziby stada. W toku postępowania sądowego skarżący przedstawił dodatkowe dokumenty, w tym akt notarialny darowizny gospodarstwa i zaświadczenie o zarejestrowanej siedzibie stada.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] lutego 2011 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. M. z dnia [...] grudnia 2010 r. w części dotyczącej odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska, , Protokolant : specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę; I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. M. z dnia [...] grudnia 2010r. Nr [...] w części dotyczącej odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę. Z. M. złożył w dniu [...] maja 2010 r. w Biurze Powiatowym ARiMR Wniosek o przyznanie płatności na rok 2010 r. na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r., nr 170, poz. 1051 ze zm.). Decyzją z [...] grudnia 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Agencja) w G. M. przyznał wnioskodawcy płatności na rok 2010 w wysokości 16858,99 zł, w tym jednolitą płatność obszarową oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych, odmówił natomiast przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, zwanej dalej: "płatnością zwierzęcą". W uzasadnieniu decyzji, w części dotyczącej odmowy przyznania płatności zwierzęcej, organ wskazał, iż powierzchnia zadeklarowana we wniosku (o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2010) do tej płatności wynosi 3,19 ha i tyle też wynosi powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej. Natomiast, w związku z faktem, iż na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt oznakowanych i w rejestrze koniowatych wyliczona liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wynosi 0,00 DJP, organ stwierdził, iż skarżący nie spełnia warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.). W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący nie zgodził się z częścią odmowną tej decyzji, dotyczącą płatności zwierzęcej. Wskazał, że w gospodarstwie o numerze identyfikacyjnym [...] "była i jest zarejestrowana do dzisiaj siedziba stada o numerze [...]". W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z [...] lutego 2010 r. utrzymał w całości decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (DZ. U. nr 40 z 2009 r., poz. 326, z późń. zm.) – płatność zwierzęca przysługuje, jeżeli rolnik, w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku, gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie, na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 r., rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni: a. trwałych użytków zielonych lub b. upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, lub c. mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, jeżeli we wniosku złożonym w 2006 r. o przyznanie tej płatności rolnik wskazał taki rodzaj mieszanki - także w przypadku, gdy osoby nie pozostawały w związku małżeńskim. Organ wskazał, iż warunki te powinny być spełnione łącznie. Dalej wyjaśnił, że zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia MRiRW, płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna ustalona dla danego rolnika, która stanowi najmniejsza z następujących powierzchni: 1. powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1, przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), i współczynnika 0,3; 2. powierzchnia trwałych użytków zielonych lub upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych lub mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, do której została przyznana płatność określona w ust. 1 pkt 2. Organ II instancji odmówił przyznania płatności z uwagi na fakt, iż skarżący w dniu wydania decyzji nie posiadał żadnej zarejestrowanej sztuki zwierzęcej, ani w okresie referencyjnym, nie posiadał zwierząt zarejestrowanych w bazie prowadzonej przez ARiMR. Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W., analizując materiał zgromadzony w sprawie producenta rolnego oraz podnoszone przez niego w odwołaniu zarzuty, stwierdził, iż są one bezzasadne. Organ odwoławczy wskazał, iż numer siedziby stada podany przez skarżącego w odwołaniu, a mianowicie numer: [...] należy do innego producenta rolnego i znajduje się pod innvm adresem, niż adres zamieszkania skarżącego, w związku z tym, jak stwierdził, nie ma to znaczenia dla sprawy. Z tego względu uznał, że skarżący nie spełnił warunku wynikającego z § 6 ust. 1 wspomnianego wyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Z. M. pismem z [...] marca 2011 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie decyzji nr [...] w całości oraz decyzji nr [...] w części dotyczącej uzupełniającej płatności obszarowej oraz o wypłacenie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych za rok 2010 i lata poprzednie. W uzasadnieniu podniósł, iż Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. M. nie zapoznał się dokładnie z wyjaśnieniami skarżącego w sprawie siedziby stada o nr PL [...] w gospodarstwie producenta rolnego o numerze identyfikacyjnym [...]. W odpowiedzi na skargę Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie wyrażone w zaskarżonej decyzji. W toku postępowania przed sądem pismem z [...] maja 2011 r. skarżący przesłał do akt sprawy dodatkowe dokumenty w postaci: odpisu aktu notarialnego z [...] maja 1996 r. Rep. A nr [...], postanowienie z [...] września 1996 r. Sądu Rejonowego w B. P. Dz. Kw. [...] o stwierdzeniu założenia Księgi Wieczystej dla nieruchomości położonej we wsi M., gmina D. i W., zaświadczenie o nadanym numerze identyfikacyjnym producenta wydanym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] maja 2004 r., zaświadczenie nr [...] z [...] kwietnia 2011 r. wydane przez ARiMR w S. oraz zaświadczenie o zarejestrowaniu siedziby stada z [...] maja 2009 r. wydane przez ARiMR w S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przystępując do kontroli legalności wydanej w sprawie decyzji Sąd administracyjny wyjaśnia ,że w zakresie jego kompetencji leży badanie zgodności zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: ustawa p.p.s.a.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Po myśli art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy p.p.s.a.) . Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanej wyżej ustawy, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to uzasadniało jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. W toku postępowania sądowoadministracyjnego Sąd stwierdził nadto naruszenie prawa stanowiące podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, co uzasadniało uchylenie decyzji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit b. ustawy p.p.s.a. Sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego (sygn. akt III SA/Gd 282/06 niebupl.). Wskazać należy, iż w związku z faktem, iż skarżący przedstawił nowe dowody w sprawie, to na podstawie art. 145§1 pkt 5 k.p.a., te "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody", nie znane organowi w toku postępowania, mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne. Muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające więc w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. W wyroku z 25.06.1985 r., sygn. akt I SA 198/85 (ONSA 1985, Nr 1. poz. 35), NSA przyjął: " Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć, taką okoliczność, która mogłaby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy". W tym miejscu należy wskazać, że istotą sporu w niniejszej sprawie jest uprawnienie skarżącego do uzyskania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczona na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, zwanej płatnością zwierzęcą. Rozstrzygnięcia w okolicznościach sprawy wymaga, zatem to, czy w obowiązującym stanie prawnym skarżącemu, który jest jak wynika z przedłożonych dokumentów właścicielem gospodarstwa rolnego ( objętego zakresem wniosku o dopłaty zwierzęce) na podstawie umowy darowizny dokonanej przez ojca wnioskodawcy E. M. aktem notarialnym Rep. A numer [...] sporządzonym w dniu [...] maja 1996 r., nie przysługuje, jak twierdzą organy obu instancji, płatność zwierzęca oraz zbadania czy skarżący spełnia bądź nie pozostałe przesłanki przyznania płatności zwierzęcej na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, które świetle dokonanych ustaleń faktycznych na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego nie stały się przedmiotem analizy organu. Wskazać w tym miejscu wypada, że płatność zwierzęca jest jedną z form płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych ustawą z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w przepisach art. 7 ust. 1 i ust. 2. Natomiast szczegółowe zasady przyznawania płatności uzupełniających, w tym płatności zwierzęcej, zawiera ww. rozporządzenie z dnia 9 marca 2009 r., które określa przyznanie płatności zwierzęcej w różnych odrębnych sytuacjach. Organ dokonał analizy tylko jednej, zawartej w § 6, sytuacji , która dotyczy grupy rolników, którzy posiadali w okresie referencyjnym (od 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r.) byli posiadaczami bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych. Rolnicy ci jednocześnie muszą być beneficjentami płatności uzupełniającej do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach rolnych, przyznanych im na podstawie wniosku złożonego w 2006 roku. Sytuacja zawarta w § 8 rozporządzenia określa natomiast grupę rolników, którzy zwierząt nie posiadali w okresie referencyjnym i nie występowali uprzednio z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Płatność zwierzęca przysługiwała im, jeżeli w okresie od dnia [...] września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych do dnia [...] marca roku złożenia tego wniosku byli posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Regulacja ta nie dotyczy przypadków, o których mowa w art. 4 ustawy o płatnościach z 2003 r. oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy o płatnościach, czyli sytuacji, gdy do zmiany posiadania gospodarstwa i inwentarza doszło w czasie między złożeniem wniosku a doręczeniem decyzji. W wyniku kontroli legalności zaskarżonej decyzji w przedstawionym aspekcie, Sąd stwierdza, iż nie doszło w kontrolowanej sprawie do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Tymczasem tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny, poprzedzony zebraniem zupełnego (kompletnego) materiału dowodowego, może być podstawą zastosowania właściwej normy prawa materialnego i tym samym trafności merytorycznej rozstrzygnięcia. Podkreślić należy, iż nowe okoliczności i dokumenty przedstawione przez skarżącego w toku postępowania sądowego nie zostały wzięte pod uwagę w toku postępowania administracyjnego. Wskazać należy, iż wbrew twierdzeniom organu, z zaświadczenia ARiMR w S. z [...] maja 2009 r. wynika, iż skarżącemu został nadany numer siedziby stada, którego lokalizacja znajduje się w M. [...], w gminie D., która to nieruchomość jest objęta wnioskiem o przyznanie płatności zwierzęcych. Za nieuprawnione, zatem należy uznać, w tej sytuacji dokonane jedynie w oparciu o dane z rejestru zwierząt, ustalenie organu administracji II instancji, że w rejestrze zwierząt oznakowanych i w rejestrze koniowatych wyliczona liczba zwierząt w gospodarstwie skarżącego wyniosła 0,00 DJP. Podkreślenia wymaga fakt, iż jak wynika z dokumentów przedstawionych przez skarżącego, zarejestrowana siedziba stada o numerze [...] należy do ojca skarżącego, który dokonał przekazania gospodarstwa rolnego w drodze umowy darowizny, na rzecz Z. M.o, który następnie wystąpił o przyznanie płatności zwierzęcych właśnie do ww. nieruchomości, czego organ nie zbadał. Ponadto nie polega na prawdzie stwierdzenie, jakoby w dacie wydania decyzji ostatecznej skarżący nie posiadał żadnej zarejestrowanej sztuki zwierzęcej. Przeczy temu przedłożony do akt dokument w postaci zaświadczenia o zarejestrowaniu siedziby stada z [...] maja 2009 r. wydany przez ARiMR w S. o zarejestrowaniu na rzecz skarżącego siedziby stada nr [...] z lokalizacją w M. , a więc miejscu położenia działek rolnych zgłoszonych do płatności. Powyższe mogłoby więc mieć znaczenie przy rozpatrywaniu przesłanki do przyznania płatności zwierzęcych, chociażby z § 8 rozporządzenia z 9 marca 2009 r. o oczywiście przy spełnieniu pozostałych warunków określonych tym przepisem. W niniejszej sprawie nie doszło do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a tylko taki może być podstawą zastosowania właściwej normy prawa materialnego i tym samym trafności merytorycznej rozstrzygnięcia. Należy podkreślić, iż organ nie dokonał pełnej oceny wszystkich przesłanek przyznania płatności zwierzęcej wynikających z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009 roku, który wskazuje na okoliczność przyznania płatności w przypadku nie spełnienia przez rolnika wymagań określonych w § 6 ww. rozporządzenia. Okoliczności sprawy wymagały i wymagają rozważenia w oparciu o inne przesłanki przyznania płatności, chociażby w kontekście uprawnień skarżącego wynikających z § 8 rozporządzenia, o ile jak wyżej wskazano pozostałe przesłanki zostały spełnione. Nie przesądzając wyników sprawy należy podkreślić, iż podane wyżej okoliczności nie były przedmiotem analizy dokonanej przez organ, a zatem przy ponownym rozpoznaniu sprawy wymagają zbadania. Rozpoznając sprawę ponownie, organ zobligowany będzie uwzględnić wyrażoną przez Sąd ocenę prawną oraz poczynione wyżej uwagi i przeprowadzić postępowanie wyjaśniające mające na celu należyte ustalenie przesłanek do przyznania płatności zwierzęcej z poszanowaniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w oparciu o nowe okoliczności i dowody przedstawione w sprawie, by następnie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustalić jednoznacznie, czy w realiach rozpoznawanej sprawy zachodzą bądź nie przesłanki przyznania skarżącemu płatności zwierzęcej. Biorąc, zatem pod uwagę przedstawione powyżej rozważania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c ) powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło