V SA/Wa 61/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi P. W. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... listopada 2011 r. nr ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne oddala skargę. Postanowieniem z dnia ... września 2011 r. znak ... Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił P. W. (zwanemu dalej: skarżącym) przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne (Wn-U-G) za miesiąc ... 2011 r. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o refundację składek. Wyjaśnił, że powodem nieterminowego wysłania wniosku był jego zły stan zdrowia, którego zaostrzenie nastąpiło w okersie kiedy powinien był złożyć stosowny wniosek o wypłatę refundacji wnioskowanych składek. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia ... listopada 2011 r. znak ... utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, uznając jego słuszność pod względem faktycznym i prawnym. Organ odwoławczy w pierwszej kolejności zauważył, że skarżący nie złożył wniosku o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne za miesiąc ... 2011 r. w przewidzianym prawem terminie. Następnie organ przytoczył treść art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – zwanej dalej: k.p.a. i stwierdził, że skarżący nie spełnił przesłanek z tego przepisu umożliwiających przywrócenie terminu albowiem w uzasadnieniu prośby o jego przywrócenie wyjaśnił, że skarżacy mając świadomość swoich przewlekłych problemów zdrowotnych i chcąc skorzystać z uprawnienia mógł w czasie choroby upoważnić inną osobę do działania w jego imieniu. Nie uprawdopodobnił tym samym, iż choroba stanowiła trwałą przeszkodę uniemożliwiającą skarżącemu złożenie wniosku w terminie. Dalej wyjaśnił, iż rzeczą strony wnioskującej o przywrócenie terminu jest, oprócz wskazania we wniosku o przywrócenie terminu na fakt choroby, wykazanie również, że choroba ta spowodowała niemożność zachowania terminu. Minister Pracy i Polityki Społecznej przypomniał również, że brak winy strony, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący nie zgodził się z postanowieniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... listopada 2011 r. i wyjaśnił, że uchybienie terminowi do złożenia wniosku spowodowane było obiektywnymi czynnikami, które w ocenie organu nie znalazły uzasadnienia. Skarżący zwrócił nadto uwage, iż pismo organu z dnia ... sierpnia 2011 r. odebrała osoba u której wynajmuje pokój, a nie jego teściowa. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Dodał również, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza odebranie pisma organu z dnia 1 sierpnia 2011 r. przez teściową skarżącego tj. osobę, która odebrała również postanowienie organu I instancji. W piśmie procesowym z dnia ... czerwca 2012 r. ustanowiony w sprawie z urzędu pełnomocnik skarżącego wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... listopada 2011 r. W ocenie pełnomocnika, skarżący w okresie zaostrzenia swojej choroby nie był w stanie podejmować świadomych i swobodnych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślenie wymaga, że przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest postanowienie organu o charakterze procesowym o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne (Wn-U-G) za miesiąc ... 2011 r. Zaskarżone postanowienie wydano w oparciu o przepis art. 58 k.p.a., który przewiduje możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności, których uchybienie skutkuje negatywnymi skutkami procesowymi dla strony. Rozstrzygając wyżej opisaną skargę przypomnieć należy, że zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei stosownie do art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z cytowanym wyżej przepisem wnoszący prośbę powinien uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Musi zatem uprawdopodobnić istnienie okoliczności które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie na skutek takich zdarzeń, za które nie ponosi odpowiedzialności. W prośbie o przywrócenie terminu powinien więc wykazać, że mimo całej staranności nie udało mu się go zachować. Wiąże się to z takimi sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Bogate orzecznictwo sądowe które dokonało wykładni przepisu art. 58 § 2 k.p.a. jednoznacznie wskazuje, że strona względnie jej pełnomocnik powinien uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność przy dokonywaniu czynności procesowych, oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od nich niezależna (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2006 r. sygn. akt II OSK 1397/05 – lex nr 315129). Przy ocenie braku winy organ administracji publicznej powinien nadto przyjąć tzw. obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy zastosowaniu tegoż miernika przywrócenia terminu nie byłoby zatem dopuszczalne gdyby strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W nauce postępowania administracyjnego przyjmuje się z kolei, że brak winy strony zachodzi tylko wtedy gdy nie mogła ona przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W konsekwencji pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia, czyli siły wyższej. Jeśli jednak nawet taka przeszkoda nie istniała, ale strona miała podstawę do sądzenia, że istnieje to należy uznać, że niedopełnienie czynności procesowej było niezawinione (E. Iserzon J. Starościak k.p.a. komentarz wyd. IV str. 136-137). Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że zarówno zaskarżone postanowienie jak i utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia ... listopada 2011 r. były prawidłowe. Skarżący nie wykazał bowiem tego, iż złożenie wniosku o wypłatę refundacji składek za miesiąc ... 2011 r. nastąpiło z uchybieniem terminu z przyczyn od niej niezależnych. Organu administracji prawidłowo wywiodły, iż skarżący mając świadomość swoich przewlekłych problemów zdrowotnych i chcąc skorzystać z uprawnienia mógł w czasie choroby upoważnić inną osobę do działania w jego imieniu. Z zaświadczenia lekarskiego z dnia ... czerwca 2011 r. (k-... akt adm.) wynika, na co słusznie zwrócił uwagę Minister Pracy i Polityki Społecznej w zaskarżonym postanowiniu, że w okresie “kilku miesięcy" przed dniem ... czerwca 2011 r. nastąpiło zaostrzenie choroby. Nie wynika natomiast, że w tym okresie skarżący był niezdolny do wykonywania czynności prawnych, jak również aby w okresie choroby nie mógł zlecić osobie trzeciej wysłania wniosku o refundacje w terminie. Sąd nie kwestionuje dolegliwości zdrowotnych skarżącego, jednak o braku winy strony w niedochowaniu terminu można mówić wtedy, gdy strona wykaże, że w okolicznościach danej sprawy jej choroba uniemożliwiła zachowanie terminu, przy zachowaniu najwyższej staranności. Takich okoliczności skarżący nie wykazał, a mając dodatkowo świadomość, iz jego choroba ma charakter przewlekły, winien był w okresie przerwy w chorobie, ustanowić osobę trzecią do dokonania tej czynności procesowej. Podkreślenia wymaga również i to, że skarżący nie wykazał aby jego dolegliwości zdrowotne stanowiły trwałą przeszkodę uniemożliwiającą mu złożenie przedmiotowego wniosku o wypłate refundacji w ustawowym terminie, czy to osobiście, czy z pomocą osoby trzeciej. W świetle powyższego, wniosek o przywrócenie terminu nie mógł zostać uwzględniony, gdyż skarżacy nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do jego wniesienia. W tej też sytuacji organ nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia, niż tylko odmówić przywrócenia terminu do złożenia ww. wniosku. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. Nr 270 j.t.).