V SA/Wa 616/12
WyrokWSA w Warszawie2012-07-05
Skład orzekający: Beata Krajewska, Krystyna Madalińska - Urbaniak, Małgorzata Rysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady konkurencyjności przy wyborze wykonawcy najmu pomieszczeń oraz nieracjonalne ukształtowanie harmonogramu rat leasingowych, skutkujące uznaniem części wydatków za niekwalifikowalne, stanowi podstawę do zwrotu środków unijnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieracjonalne i nieefektywne ukształtowanie harmonogramu rat leasingowych, gdzie raty w okresie realizacji projektu były znacznie wyższe niż po jego zakończeniu, stanowi naruszenie zasad racjonalności i efektywności wydatkowania środków publicznych. Ponadto, sąd stwierdził, że naruszenie zasady konkurencyjności przy wyborze wykonawcy najmu pomieszczeń, wynikające z powiązań osobowych i kapitałowych między beneficjentem a oferentem, uzasadnia uznanie wydatków za niekwalifikowalne. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.Stan faktyczny
Spółka E. Sp. z o.o. otrzymała dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Społecznego na realizację projektu. Po kontroli stwierdzono nieprawidłowości w wydatkach związanych z wynagrodzeniem za wsparcie psychologiczne, rozliczaniem umów z wykładowcami oraz stosowaniem zasady konkurencyjności przy leasingu samochodu i najmie pomieszczeń. Organ pierwszej instancji nakazał zwrot części środków, a Minister Rozwoju Regionalnego utrzymał w mocy decyzję w części dotyczącej zwrotu kwoty z tytułu leasingu i najmu, uchylając ją w pozostałej części. Spółka zaskarżyła decyzję Ministra do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), , Protokolant sekretarz sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2012 r. ze skargi E. Sp. z o.o. w R. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia ... grudnia 2011 r. nr ... w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich; oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia ....12.2011r. Nr ... Minister Rozwoju Regionalnego utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy (dalej: WUP) w R. z ... października 2011r. Nr ..., wydaną w stosunku do Przedsiębiorstwa E. Sp. z o.o. w R., w części – co do zwrotu kwoty ... zł wraz z odsetkami, z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009r. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.). W części dotyczącej zwrotu kwoty w wysokości ... zł Minister Rozwoju Regionalnego decyzję organu pierwszej instancji uchylił.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
W dniu ...11.2009r. zawarta została umowa nr ... o dofinansowanie projektu: "..." w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, pomiędzy Województwem P.- Wojewódzkim Urzędem Pracy w R., a Przedsiębiorstwem E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w R. Celem głównym projektu było podniesienie kwalifikacji zawodowych poprzez udział w szkoleniach ... osób (w tym ... kobiet i ... mężczyzn) pozostających bez zatrudnienia, zamieszkujących na terenie województwa p.
W dniach ...08.2010r.,....08.2010r., ....08.2010r. i ....08.2010r. przeprowadzona została kontrola planowa i wizyta monitoringowa projektu.
W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono nieprawidłowości w zakresie:
1. wydatków związanych z wynagrodzeniem za wsparcie psychologiczne osoby nieposiadającej stosownych uprawnień,
2. rozliczania umów cywilnoprawnych z wykładowcami, w których zastosowano 50% stawkę kosztów uzyskania przychodu,
3. stosowania przez beneficjenta zasady konkurencyjności przy leasingu samochodu ... i najmu pomieszczeń na cele projektu.
Odwołujący nie zgodził się z oceną organu i składał wyjaśnienia do Informacji pokontrolnej nr ... z dnia ....10.2010 r., informacji pokontrolnej nr ... z dnia ....11.2010 r. oraz zaleceń pokontrolnych nr ... z dnia ....12.2010r.
Pismem nr ... z dnia ... czerwca 2011r. beneficjent został wezwany do zwrotu wydatków niekwalifikowalnych w łącznej wysokości ... zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, w terminie 14 dni od otrzymania wezwania.
Ponieważ termin zapłaty kwoty wydatków niekwalifikowalnych upłynął w dniu ... czerwca 2011r. zostało wszczęte wobec Spółki postępowanie administracyjne w dniu ....07.2011r., a następnie pismem z dnia ...07.2011r. zawiadomiono skutecznie Spółkę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.
Po zapoznaniu się z aktami sprawy przez upoważnioną przez beneficjenta osobę, pismem z dnia ....07.2011 r. wniósł on do WUP zastrzeżenia odnośnie zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wniósł o zawieszenie postępowania, a także przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony i świadka. WUP odmówił zawieszenia postępowania, natomiast dopuścił zgłoszony dowód. Po uzupełnieniu materiału dowodowego sprawy oraz ponownym zapoznaniu się z nim przez pełnomocnika skarżącego, wydana została decyzja.
Decyzja Dyrektora WUP w R. z dnia ... października 2011r. została wydana na podstawie art. 207 ust.1 pkt 2 oraz ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009r. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.) dalej: "UFP" w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz 1071 z późn. zm.) dalej: k.p.a. oraz Porozumienia w sprawie realizacji komponentu regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Nr KL/PK/2007/1 z dnia 22 czerwca 2007r. zmienionego aneksami 1 – 6. Jako uzasadnienie decyzji organ pierwszej instancji wskazał na niekwalifikowalność wydatków ponoszonych w ramach projektu na podstawie:
1. umowy o dzieło na wsparcie psychologiczne nr ... z dnia ....01.2010 r. (... zł),
2. umów o dzieło dydaktyczne z przeniesieniem autorskich praw majątkowych nr: ... z dnia ....02.2010 r., ... z dnia ....01.2010r., ... z dnia ....01.2010r. i ... z dnia ....01.2010 r. (... zł),
3. umowy leasingu nr...z dnia ...01.2010 r. (... zł),
4. umowy najmu pomieszczeń na potrzeby projektu z dnia ....12.2009 r. (...zł).
Od tej decyzji Dyrektora WUP w R. Przedsiębiorstwo E. Sp. z o.o. w R. wniosła odwołanie, w którym zarzuciła organowi I instancji wydanie jej z naruszeniem art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 9 UFP poprzez zastosowanie tych przepisów, mimo iż Spółka nie dopuściła się wykorzystania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 UFP i wniosła o jej uchylenie.
W zaskarżonej decyzji z ... grudnia 2011r. Minister Rozwoju Regionalnego ( pełniący rolę Instytucji Zarządzającej Programem Operacyjnym Kapitał Ludzki dalej: IZ PO KL) nie podzielił zarzutu organu I instancji na którym oparł on swoją decyzję w zakresie niekwalifikowalności wynagrodzenia wykonawcy Zadania 5 projektu pt. "...", zgodnie z którym, "z racji swojego wykształcenia Pan K. P. uznany został za osobę nieposiadającą stosownych uprawnień do realizacji wsparcia psychologicznego". Również w zakresie umów o dzieło dydaktyczne z przeniesieniem autorskich praw majątkowych zdaniem organu odwoławczego beneficjent zachował należytą staranność przy zawieraniu przedmiotowych umów i ich rozliczaniu pozwalającą na uznanie, iż miał on prawo zastosować 50% koszty uzyskania przychodów. Zarówno bowiem zapisy przedmiotowych umów o dzieło dydaktyczne, w których zamieszczone zostały oświadczenia wykonawców, że dzieło objęte umową będzie posiadać cechy utworu w rozumieniu przepisów o prawach autorskich, jak i argumenty odwołującego uznano za wystarczające. W rezultacie nieuznania wydatków poniesionych przez beneficjenta w tych dwóch pozycjach za niezgodne z prawem krajowym i wspólnotowym odstąpiono od żądania ich zwrotu wraz z odsetkami i uchylono w tym zakresie decyzję organu pierwszej instancji.
Minister Rozwoju Regionalnego odmiennie natomiast ocenił wydatkowanie kwot z tytułu umowy leasingu samochodu ... nr ... oraz umowy najmu pomieszczeń na potrzeby projektu z dnia ....12.2009r.
Jeśli chodzi o umowę leasingu samochodu ... to organ wskazał co następuje:
W ramach Zadania 2 projektu "..." odwołujący przewidział na potrzeby szkolenia nabycie odpowiedniego pojazdu. Zgodnie z uzasadnieniem dla powyższej pozycji budżetowej wskazał też, że "planuje się zakup w formie leasingu operacyjnego 22 raty pokryte ze środków projektu, pozostałe raty ze środków wnioskodawcy. Do realizacji tego zadania tańszą formą będzie leasing od modernizacji lub wypożyczenia samochodu". Natomiast w pkt 3.3 "Działania" odwołujący wskazał, że "planuje się zakup samochodu ...w ramach leasingu operacyjnego opiewającego na 30 rat z czego w budżecie projektu zaplanowano 22 rat. Pozostałe wnioskodawca będzie opłacał z własnej działalności po zakończeniu projektu". Zgodnie ze szczegółowym budżetem projektu, na realizację przedmiotowego zamówienia przewidziano ... zł brutto przy miesięcznej racie w wysokości ... zł brutto. Dnia ....01.2010 r. została zawarta umowa leasingu nr ..., której przedmiotem był samochód ..., rok produkcji 2003, o wartości ... zł netto.
Odwołujący jako podmiot niezobowiązany do stosowania ustawy z dnia 29.01.2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759, z późn. zm.), na podstawie § 20 umowy o dofinansowanie projektu, zobowiązany był w przypadku realizacji zamówień przekraczających wyrażoną w złotych równowartość kwoty ...euro netto stosować zasadę konkurencyjności, uregulowaną w tymże paragrafie. Zdaniem organu odwoławczego w wyniku złożonych wyjaśnień ( w postępowaniu pokontrolnym) oraz późniejszego uzupełnienia dokumentacji w zakresie przeprowadzenia przedmiotowego zamówienia, odwołujący udokumentował zastosowanie zasady konkurencyjności, tj. potwierdził spełnienie formalnych warunków określonych w § 20 umowy o dofinansowanie projektu. W ocenie IZ PO KL – odmiennie niż uznał to organ pierwszej instancji – w przedmiotowym przypadku brak jest wystarczających powodów do uznania, że sposób sformułowania zapytania ofertowego i kryterium wyboru przez odwołującego naruszyło zasadę konkurencyjności. Jednak nie oznacza to, że wydatki w zakresie umowy leasingu w całości można uznać za kwalifikowane. Po wyborze wykonawcy przedmiotu zamówienia – B. sp. z o.o. i podpisaniu umowy leasingu nr ... sporządzono stanowiący integralną część umowy harmonogram spłat, przewidujący przez pierwsze 22 miesiące raty w wysokości ... zł brutto, natomiast przez pozostałe 14 miesięcy wysokość rat została określona na kwotę ... zł brutto. Innymi słowy, przez okres realizacji projektu miały być ponoszone w ramach projektu raty w wysokości ... zł brutto (w budżecie projektu założono ... zł brutto), natomiast natychmiast po zakończeniu jego realizacji odwołujący miał ponosić raty w wysokości ... zł brutto. W przedmiotowym przypadku, w ocenie IZ PO KL, odwołujący rażąco naruszył warunek kwalifikowalności wydatków, którym jest racjonalność i efektywność, wynikający z Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z dnia 28.12.2009 r. (aktualnych na dzień przeprowadzenia przedmiotowego zamówienia), uwzględniając w projekcie (do sfinansowania ze środków publicznych) ponad 7-krotnie wyższe raty niż po okresie realizacji projektu (do sfinansowania ze środków własnych beneficjenta). Mając na uwadze powyższe ustalenia, z których wynika brak uzasadnienia dla zróżnicowania przez odwołującego wysokości rat leasingu w ramach projektu oraz poza projektem, IZ PO KL uznał jako wydatki nieracjonalne i nieefektywne koszty w wysokości stanowiącej nadwyżkę ponad wysokość równych rat leasingu dla całego okresu leasingu. Kwota wydatków niekwalifikowanych wyniosła w tym zakresie ... zł brutto.
W zakresie umowy najmu pomieszczeń Minister Rozwoju Regionalnego wskazał przede wszystkim, iż w wyniku zapytania ofertowego dotyczącego zamówienia na wynajem pomieszczeń z przeznaczeniem na biuro, sale wykładowe i salę komputerową najkorzystniejszą ofertą, która nie została odrzucona była oferta M. R. P. ( pełniącego zarazem funkcję Prezesa Zarządu skarżącej Spółki). Zaoferowane przez wybranego wykonawcę M. kwoty za wynajem pomieszczeń wysokością odpowiadały kwotom przewidzianym w budżecie projektu, zawartym we wniosku o dofinansowanie projektu. Organ odwoławczy podkreślił, że celem zasady konkurencyjności jest zapewnienie zachowania uczciwej konkurencji, wolnego dostępu do zamówień finansowanych ze środków publicznych oraz równego traktowania wykonawców przez zamawiającego, tj. podmiot realizujący projekt w ramach PO KL. Oznacza to, że wybór wykonawcy w ramach projektów PO KL powinien zostać dokonany w sposób umożliwiający swobodne wolne konkurowanie podmiotów na rynku. Odwołujący naruszył zasadę konkurencyjności w znaczący sposób jeśli chodzi o jej cel, tj. zapewnienie konkurencyjnego uczestnictwa podmiotów w zamówieniu współfinansowanym ze środków publicznych. Minister Rozwoju Regionalnego zwrócił uwagę, iż R. P. Prezes Zarządu Przedsiębiorstwa E. Sp. z o.o. (prowadzący również jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą M.) miał wiedzę na temat projektu oraz jego budżetu, co wynika chociażby z tego, że zatwierdził wniosek o dofinansowanie projektu "...", który następnie został zgłoszony w konkursie PO KL. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż nieruchomości wynajęte przez wykonawcę w wyniku przeprowadzonej procedury zamówienia należały do niego samego. Na podstawie Uchwały nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników skarżącej Spółki z dnia ....07.2009 r. wyrażono zgodę na zawarcie umowy dzierżawy nieruchomości Spółki położonych przy ul. ... w R. z Prezesem Zarządu R. P. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą M. R. P. Dnia ....12.2009 r. zawarta została umowa najmu pomiędzy skarżącym a - M. R. P., przedmiotem której były pomieszczenia znajdujące się przy ul. ... w R. Zdaniem IZ PO KL, w procesie oceny prawidłowości zastosowania zasady konkurencyjności należy brać pod uwagę nie tylko literalne brzmienie tej zasady, lecz również jej cel i charakter oraz funkcję. Tym samym IZ PO KL podzielił stanowisko organu I instancji w zakresie uznania całości wydatków objętych przedmiotowym zamówieniem za niekwalifikowalne.
Od tej decyzji Przedsiębiorstwo E. Sp. z o.o. w R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zaskarżyła ją w części, w której orzeka zwrot kwoty ... zł wraz z odsetkami i wniosła o uchylenie decyzji w tej części oraz o zwrot kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj:
1.art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego przez dokonanie wykładni celowościowej normy prawnej na podstawie wątpliwych i niejasnych przesłanek, z pominięciem wykładni literalnej;
2. art. 7 i 77 § 1 k.p.a, poprzez wydanie decyzji bez uprzedniego zebrania pełnego materiału dowodowego, mimo wniosków strony, tj.:
- nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka – M. Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą M. Z. Q,
- nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony – R. P. na okoliczność, czy R. P. posiadał wiedzę w zakresie wydatków zaplanowanych w budżecie projektu na wynajem dodatkowych pomieszczeń oraz w jakich okolicznościach podpisał wniosek o dofinansowanie projektu,
- nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność, jaka będzie wartość leasingowanego samochodu ... wykorzystanego przez skarżącego na potrzeby realizacji projektu po 5 latach od jego zakończenia, oraz czy do realizacji zadania 2 "..." tańszą formą od wypożyczenia samochodu byłby jego leasing;
- nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony – J. G. na okoliczność czy w 2009 r. istniała możliwość wynajęcia samochodu ... przeznaczonego do nauki jazdy;
- brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do części wyjaśnień strony stanowiących materiał dowodowy w sprawie, w szczególności brak uzasadnienia, dlaczego organ pominął część zgromadzonego materiału dowodowego;
3.art. 8 k.p.a., przez prowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa i zinterpretowanie przepisów bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącej;
4. art. 10 § 1 w zw. z art. 40 § 2 k.p.a., poprzez niedoręczenie zaskarżonej decyzji pełnomocnikowi skarżącej;
5. art. 107 § 1 k.p.a. przez wydanie wewnętrznie sprzecznej decyzji.
Ponadto, na podstawie art. 145 § 1 pkt I lit. a) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powyższej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 207 ust. 1pkt 2 oraz ust. 9 oraz art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157. poz. 1240 ze zm.), poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do ich bezprawnego zastosowania;
2. art. 5 pkt 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. Nr 84 poz. 712) poprzez błędną wykładnię definicji kwalifikowalności wydatków;
3. art. 26 ust 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. w związku z błędnym zastosowaniem niektórych zapisów Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki z dnia 28 grudnia 2009 r.. Podrozdział 3.1 pkt 8 wydanych na podstawie wskazanego przepisu, w związku z § 20 ust. 1 umowy nr ... o dofinansowanie Projektu: "..." zawartej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, pomiędzy Województwem P. Wojewódzkim Urzędem Pracy w R., a Przedsiębiorstwem E. Sp. z o.o., poprzez uznanie, że wydatki w kwocie ... zł. poniesione przez Beneficjenta na podstawie umowy najmu pomieszczeń na potrzeby projektu z dnia ... grudnia 2009 r. zostały poniesione z naruszeniem zasady konkurencyjności i przyjęcie, że w tym zakresie Beneficjent naruszył zasadę konkurencyjności;
4. art. 26 ust 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. w związku z błędnym zastosowaniem niektórych zapisów Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki z dnia 28.12.2009 r., Podrozdział 3.1 pkt 1 lit. b wydanych na podstawie wskazanego przepisu, poprzez uznanie, że Beneficjent uwzględniając różną wysokość rat w okresie trwania umowy leasingu nr ..., naruszył warunek racjonalności i efektywności wydatków, a tym samym uznanie, że wydatki w kwocie ... zł poniesione przez Beneficjenta na podstawie umowy leasingu nr ... są wydatkami niekwalifikowanymi;
5. art. 57 rozporządzenia (WE) nr 1081/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1784/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z dnia 31 lipca 2006 r.) przez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na nieuwzględnieniu przepisu:
6. § 43 ust. 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, poprzez nieuwzględnienie w sprawie.
W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, iż wbrew twierdzeniom organu nie naruszyła zasad racjonalności i efektywności wydatków uwzględniając do sfinansowania w projekcie ( ze środków publicznych ) wyższe raty niż po okresie realizacji projektu ( do sfinansowania ze środków własnych beneficjenta). Taka konstrukcja harmonogramu została zredagowana wyłącznie w celu ochrony interesów skarżącej i z uwzględnieniem wykorzystania leasingowanego pojazdu w okresie realizacji projektu i po jego zakończeniu. Takie zróżnicowanie rat leasingowych nie przyniosło stronie korzyści, a jedynie zmniejsza ponoszone z własnych środków koszty związane z realizacją projektu. Zgodnie z zapisami Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z dnia 28.12.2009 r. co najmniej 5 lat po zakończeniu realizacji projektu skarżąca nie może sprzedać nabytego w ramach projektu samochodu ... ..., ani uzyskać przy jego wykorzystaniu jakichkolwiek korzyści (np. odpłatnie wynająć po zakończeniu projektu). Zatem w tym czasie nie osiągnie jakiegokolwiek przychodu z tytułu posiadania nabytego samochodu, a będzie musiała ponosić koszty jego utrzymania (np. ubezpieczenia). To przemawiało za ustaleniem w harmonogramie nierównych rat leasingowych. Skarżąca ponadto podniosła, że wydatki na raty leasingowe zostały określone w zaakceptowanym przez WUP projekcie z uwzględnieniem cen obowiązujących na rynku lokalnym. Oczekiwanie, że beneficjent - mimo przyjętego budżetu – będzie realizował poszczególne zadania taniej, prowadziłoby do wniosku, że przedstawianie budżetu Instytucji Pośredniczącej mija się z celem, ponieważ oczekuje ona realizacji projektu z wykorzystaniem znacznie mniejszych kwot, niż zaplanowane. Ponadto przy gromadzeniu materiału dowodowego pominięto fakt, że możliwość najmu (dzierżawy) samochodu ... w celu wykorzystania go na potrzeby nauki kursu nauki jazdy jest utrudniona. Samochód ... przeznaczony do nauki jazdy powinien spełniać specyficzne wymagania określone szczegółowo w § 43 ust. 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Według rozeznania przeprowadzonego przez stronę wynajęcie takiego pojazdu na rynku lokalnym było w okresie realizacji projektu niewykonalne. Na potrzeby sporządzenia skargi strona przeprowadziła wyliczenia przykładowych kosztów najmu pojazdu zamiast jego leasingu.
W zakresie stwierdzenia braku zachowania zasady konkurencyjności przy wyborze oferty najmu decyzja Ministra Rozwoju Regionalnego jest wewnętrznie sprzeczna i narusza art. 107 k.p.a. Organ cytując na poparcie swej tezy wyrok WSA w Warszawie wydany w sprawie V S.A./Wa 2436/10 wybiórczo cytuje jego fragmenty w uzasadnieniu decyzji. Wyrok ten zresztą zapadł w całkiem odmiennym stanie faktycznym – oba podmioty były bardzo silnie powiązano właścicielsko. Organ wskazując, że skierowanie zapytania ofertowego do R. P. i podpisanie z nim umowy stanowi zaprzeczenie zasady konkurencyjności, pomija jednocześnie, że do tej pory ( w chwili zawarcia umowy z R. P.) brak było uregulowań prawnych w tej kwestii. Dopiero w dniu ... października 2011r. na stronie internetowej www.efs.gov.pl zamieszczone zostały Wytyczne w fazie konsultacji. Pojawił się w nich zapis, że beneficjent nie może udzielać zamówienia podmiotom powiązanym z nim osobowo i kapitałowo oraz co należy rozumieć przez takie powiązania. Powyższe wytyczne zostały opracowanie w wersji ostatecznej dopiero w dniu ... grudnia 2011r. Zatem strona podpisując umowę wynajmu pomieszczeń z R. P. działała legalnie, który to fakt organ ignoruje.
Wreszcie skarżąca Spółka wskazała, iż w dniu ... września 2011r. R. P. ustanowił radcę prawnego T. B. pełnomocnikiem w sprawie toczącego się przed WUP w R. postępowania administracyjnego w sprawie wykorzystania środków unijnych przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków unijnych na podstawie umowy nr ... . Zarówno WUP, jak i Minister Rozwoju Regionalnego nie doręczyli żadnej decyzji pełnomocnikowi strony, pomijali go w podejmowanych czynnościach postępowania. Tak prowadzone postępowanie jest równoznaczne z pominięciem strony i wywołuje takie same skutki prawne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył , co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając skargę z tego punktu widzenia należy stwierdzić, że nie jest ona zasadna.
Prawidłowo organ ustalił, iż skarżąca Spółka otrzymała dofinansowanie projektu "... " w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzi współfinansowego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Dofinansowanie otrzymała w ramach i na warunkach zawartej umowy cywilnoprawnej z dnia ...11.2009 r. oraz w ramach i na warunkach poprzedzającego ją konkursu. Konkurs i zawarcie umowy odbyły się m.in. w oparciu o regulacje prawne z ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju z dnia 6 grudnia 2006 r. (Dz. U. Nr 84 z 2009 r. poz. 712 ze zm.) dalej– u.z.p.p.r. oraz w oparciu o przepisy wewnętrzne wydane na podstawie tej ustawy przez podmioty tam wskazane, w tym Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 28 grudnia 2009 r. – wersja obowiązująca w dacie realizacji zamówienia.
Zwrócić również należy uwagę, że ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie reguluje zasad i trybu postępowania w sprawie zwrotu uzyskanego przez beneficjenta dofinansowania, wskazując jedynie w art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a, że do zadań instytucji zarządzającej należy m. in. odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych oraz ustalanie i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 rozporządzenia nr 1083/2006. Zgodnie natomiast z art. 207 ust. 1 pkt 2 UFP, w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9. W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go do zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o którym mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania (ust. 8 art. 207). Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2 (ust. 9 art. 207).
Treść Wytycznych oraz treść umowy cywilnoprawnej stanowi regulację określającą jak otrzymane środki mają być wydatkowane, zatem zapisy te stanowiąc o sposobie wydatkowania pieniędzy są rodzajem procedury wiążącej strony umowy dotyczącej wykorzystania środków. Bez wątpienia powyższe regulacje są tymi "innymi procedurami obowiązującymi przy wykorzystaniu środków" finansowych, o których jest mowa w art. 184 ust. 1 UFP.
Zgodnie z Podrozdziałem 3.1 pkt 1 lit. b ww. Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki jednym z podstawowych warunków kwalifikowalności wydatków w ramach PO KL jest racjonalność i efektywność, co oznacza, że wydatki nie są zawyżone w stosunku do cen i stawek rynkowych oraz spełniają wymogi zarządzania finansami ( relacja nakład/rezultat).
Z kolei zgodnie z Podrozdziałem 3.1 pkt 8 Wytycznych z dnia 28.12.2009 r. "wydatki w ramach projektu powinny być ponoszone zgodnie z zasadą konkurencyjności, określoną w umowie o dofinansowanie projektu". Umowa cywilnoprawna z dnia ....11.2009 r. zawarta między stronami wprost odwołuje się do zasady konkurencyjności, a w § 20 wskazuje na konieczność zastosowania procedury w niej opisanej.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy podnieść co następuje:
1. Umowa leasingu samochodu ... ....
W postępowaniu administracyjnym wskazano, że wybór oferty z najniższą ceną był zgodny z zasadami wydatkowania środków publicznych, słusznie jednak podniesiono, iż harmonogram rat leasingowych zakładający, że przez okres realizacji projektu będą ponoszone raty w kwocie ... zł ( odpowiadające wysokości rat założonej w projekcie), a po okresie projektu – tylko ... zł brutto już tych zasad nie spełnia. Ocena racjonalności i efektywności ponoszenia wydatków w ramach programu operacyjnego musi być odniesiona do wydatkowania środków publicznych, a nie prywatnych, jak chciałby skarżący. Zatem konkluzja organu drugiej instancji, iż wymóg efektywnego zarządzania finansami ( relacja nakład/ rezultat) został rażąco naruszony przez skarżącego poprzez uwzględnienie, w toku realizacji projektu – do sfinansowania ze środków publicznych – ponad 7- krotnie wyższych raty niż po okresie realizacji projektu – do sfinansowania z własnych środków, jest słuszna. Nie jest bez znaczenia dla tej oceny fakt, iż taki sposób ukształtowania płatności rat nie został zawarty we wniosku i poddany weryfikacji na etapie kwalifikowania wniosków do dofinansowania. Brak było również wyspecyfikowania takiego zróżnicowania wysokości rat przy sformułowaniu zapytania ofertowego. Także w ofercie firmy, która została wybrana i z którą beneficjent zawarł umowę leasingu pojazdu nie zamieszczono harmonogramu spłaty rat - w przeciwieństwie do ofert dwóch pozostałych firm. Ukształtowanie harmonogramu odbyło się zatem miedzy beneficjentem, a leasingodawcą już na etapie samego zawierania umowy i sąd podziela wnioski zawarte w zaskarżonej decyzji, że tym działaniem skarżąca Spółka naruszyła zasady racjonalności i efektywności w wydatkowaniu środków publicznych zawartych w cyt. Wytycznych jak również postąpiła niezgodnie z zapisami własnego wniosku o dofinansowanie, w którym deklarowała korzystne dla projektu rozwiązania. To działanie w efekcie przysporzyło stronie nieuzasadnioną korzyść finansową.
Nie można podzielić argumentów skarżącej, w których wskazuje ona na konieczność takiego właśnie ukształtowania harmonogramu spłaty rat ze względu na słuszną ochronę własnych interesów i która jedynie zmniejsza ponoszone z własnych środków koszty związane z realizacją projektu. Zgodnie z tą argumentacją obciążenia Spółki po okresie realizacji projektu związane z koniecznością dalszego spłacania rat i ponoszenia innych kosztów utrzymania nabytego pojazdu, a jednocześnie niemożnością sprzedania samochodu przed upływem 5 lat po zakończeniu projektu będą znaczne, zwłaszcza, że w tym czasie skarżąca nie osiągnie jakiegokolwiek przychodu z tytułu posiadania nabytego samochodu. Słusznie w tym zakresie podnosi organ, iż środki publiczne nie służą zabezpieczaniu niczyich interesów, a podlegają szczególnej ochronie w zakresie wydatkowania. Jeśli chodzi zaś o zapisy Wytycznych oraz rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenia (WE) nr 1260/1999, dotyczące zapewnienia trwałości projektu ( trwałości operacji), to wynika z nich, że faktycznie skarżąca nie może sprzedać ani wynająć odpłatnie samochodu, ale może i powinna wykorzystywać go zgodnie z celem, w jakim go nabyła, czyli realizacji projektu w zakresie organizowania kursów dla kierowców zawodowych. Te zasady skarżąca przyjęła zgłaszając się do konkursu i akceptując jego warunki, w tym właśnie konieczność zapewnienia trwałości projektu przez określony czas.
Nie mają żadnego znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji wywody skargi dotyczące wartości leasingowanego samochodu po zakończeniu okresu trwałości projektu czy możliwości najmu lub dzierżawy takiego pojazdu, które to rozwiązanie było poza tym niewykonalne ( brak rynku wynajmu samochodów ... przystosowanych do nauki jazdy, spełniających specyficzne wymagania określone szczegółowo w § 43 ust. 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia). Skarżąca we wniosku o dofinansowanie zawarła bowiem leasing samochodu ... dla realizacji Zadania związanego z aktywizacją zawodową bezrobotnych z województwa p., a nie jego wynajem lub dzierżawę.
Wreszcie nie można uznać argumentacji Spółki, iż uznanie przez organ części poniesionych kosztów rat leasingowych za niekwalifikowane było błędne, gdyż właśnie taka wysokość była zapisana we wniosku, który został zaakceptowany, a budżet projektu nie został przekroczony. Słusznie podniósł MRR w odpowiedzi na skargę, że istotą wydatkowania środków publicznych w ramach projektu jest realizacja jego celów. Fakt, że w budżecie wpisano określoną kwotę na daną pozycję oznacza, że jest to stawka maksymalna i nie musi zostać wykorzystana w całości. Dodać można, że kontrola, czy środki przeznaczone na dofinansowanie projektów są wydatkowane zgodnie z zasadami ich kwalifikowalności odbywa się nie tylko na etapie wyboru wniosków do dofinansowanie lecz także i w procesie realizacji projektów. Zatem mimo zaakceptowanego planu wykorzystania przyznanych środków, ich późniejsze rzeczywiste wydatkowanie musi być również zgodne z ww. zasadami.
Reasumując to co powiedziano w zakresie umowy leasingu samochodu ... - Minister Rozwoju Regionalnego prawidłowo uznał, że koszty w wysokości stanowiącej nadwyżkę ponad wysokość równych rat leasingowych dla całego okresu leasingu są wydatkami nieracjonalnymi i nieefektywnymi z punktu widzenia projektu, tym samym są wydatkami niekwalifikowanymi. Nie są zasadne w tym zakresie, z przyczyn omówionych wyżej, zarzuty skargi naruszenia prawa materialnego tzn. art. 207 ust. 1pkt 2 oraz ust. 9 oraz art. 184 UFP, art. 5 pkt 6,art. 26 ust.1 pkt 6 u.z.p.p.r., art. 57 rozporządzenia (WE) nr 1081/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1784/1999 oraz § 43 ust. 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, poprzez nieuwzględnienie w sprawie. Jeśli chodzi o rozporządzenie (WE) nr 1081/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1784/1999, to przedmiotowe rozporządzenie zawiera jedynie 15 artykułów, już z tego tylko powodu zarzut ten jest niezrozumiały. Nie są również zasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych, zwłaszcza w zakresie uchybień co do ustalenia stanu faktycznego, który według sądu został ustalony prawidłowo i wyczerpująco w zakresie koniecznym dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia okoliczności, które zdaniem skarżącej Spółki miałyby zostać ustalone poprzez przeprowadzenie dowodów wymienionych w pkt 2 c- d skargi ( przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność wartości samochodu po okresie trwałości projektu czy przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony na okoliczność, czy istniała, możliwość wynajęcia samochodu ... przeznaczonego do nauki jazdy ).
2. Najem pomieszczeń na potrzeby projektu.
Na podstawie umowy o dofinansowanie z ... listopada 2009 r. skarżąca zobowiązała się stosować zasadę konkurencyjności do realizacji zamówień przekraczających wyrażoną w złotych równowartość kwoty ... euro netto. Sama zasada konkurencyjności nie została wprost zdefiniowana w przepisie prawa (brak jej definicji legalnej), niemniej jednak orzecznictwo sądowe i doktryna wskazują jaką treścią należy ją wypełnić. Należy zgodzić się z organem, że niewątpliwie celem wprowadzenia zasady konkurencyjności i nałożenia obowiązku jej przestrzegania jest zagwarantowanie jak najszerszego dostępu do zamówień poprzez uczciwą konkurencję i równe traktowanie wszystkich podmiotów. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 października 2006 r., (sygn. III SK 15/06) "Pod pojęciem konkurencji należy rozumieć proces rywalizacji niezależnych przedsiębiorców, którzy dążą do uzyskania przewagi ekonomicznej nad innym przedsiębiorcą. Celem wspomnianej rywalizacji jest pozyskanie względów klientów."
Niewątpliwie nie jest zrealizowaniem zasady konkurencyjności sytuacja w której jeden z oferentów ma możliwość uzyskania szerszych, pełniejszych informacji o preferowanych warunkach zamówienia niż inni stający do konkursu ofert. W niniejszej sprawie skarżąca Spółka wysłała zapytania ofertowe do trzech podmiotów, w tym do prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą M. – własnego Prezesa zarządu - R. P. Złożył on ofertę, która okazała się najkorzystniejsza, a przedstawione propozycje cenowe dokładnie odpowiadały kwotom przewidzianym w budżecie projektu na realizację przedmiotowych wydatków w zakresie wynajmu poszczególnych pomieszczeń.
Nie można uznać za dowolne stwierdzeń i wniosków organów wydających decyzję, że skarżąca naruszyła zasadę konkurencyjności w znaczący sposób w zakresie jej celu tj. zapewnienia konkurencyjnego uczestnictwa niezależnych podmiotów w zamówieniu współfinansowanym ze środków publicznych. Powyższe stwierdzenie wynikało z ustaleń stanu faktycznego, które, co trzeba przypomnieć, opierały się na tym, iż: - oferent, z którym podpisano umowę najmu pomieszczeń jest Prezesem Zarządu udzielającego zamówienia, - jest on jednocześnie wspólnikiem posiadającym 20% udziałów w skarżącej Spółce, - podpisał on wniosek o dofinansowanie projektu, deklarując, że "informacje zawarte w niniejszym wniosku są zgodne z prawdą" wreszcie – pomieszczenia które wynajął na potrzeby projektu są własnością skarżącej Spółki, od której wydzierżawił je w lipcu 2009r. W rezultacie stwierdzić trzeba, że przebieg postępowania w przedmiocie wynajmu pomieszczeń na potrzeby projektu przeprowadzony został w sposób nieprawidłowy i dlatego nie wiadomo, jaka oferta zwyciężyłaby, gdyby zapytania ofertowe wysłano do trzech niezależnych od skarżącej podmiotów.
W § 20 umowy sprecyzowano na czym ma polegać procedura zmierzająca do realizowania zasady konkurencyjności w toku wykonywania projektów. Jednak nie można przyjąć, jak chciałaby skarżąca, iż wystarczające jest samo formalne dopełnienie tej procedury, aby zasada konkurencyjności została zrealizowana. Procedura zapisana w § 20 umowy, jest jedynie warunkiem koniecznym aby uznano zasadę konkurencyjności za spełnioną, jednak nie wystarczającym. Procedura, nie jest bowiem samą zasadą. Zasada konkurencyjności, co wyżej wskazano ma swoją treść (szerszą niż procedura, która jest konieczna do przeprowadzenia) i cel. Dlatego organ nie naruszył art. 6 k.p.a. powołując się na celowościową wykładnię zasady konkurencyjności.
W świetle tego co wyżej powiedziano nie ma też znaczenia, iż na dzień zawarcia umowy wynajmu pomieszczeń z R. P. brak było jednoznacznych uregulowań prawnych w kwestii powiązań kapitałowo - osobowych, zapis, iż "Beneficjent nie może udzielać zamówienia podmiotom powiązanym z nim osobowo i kapitałowo (...)" pojawił się dopiero w wersji Wytycznych z ... listopada 2010r. Jak wynika z uzasadnienia do zestawienia zmian w Wytycznych cytowanego w skardze, w znowelizowanej wersji tego dokumentu w związku z powtarzającymi się przypadkami zlecania zadań podmiotom powiązanym z beneficjentem wprowadzono jednoznaczny zapis z którego wynika zakaz takich praktyk. Nie oznacza to jednak, że ocena działania skarżącej Spółki może być odmienna w związku z brakiem tego zapisu. Jak wielokrotnie wskazano w toku realizacji projektu Spółka zobowiązana była stosować się do zasady konkurencyjności, której zakres, cel i treść nie uległy zmianie w związku z wprowadzeniem zmian do Wytycznych.
Podsumowując to co wywiedziono w zakresie oceny wydatków na wynajem pomieszczeń, w postępowaniu administracyjnym - również w tym punkcie nie naruszono zarzucanych w skardze przepisów prawa materialnego ani procesowego – w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż tylko takie naruszenie, zgodnie z art.145 § 1 pkt c p.p.s.a. mogłoby prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Także odnośnie tego naruszenia zasad wydatkowania środków publicznych organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i wbrew twierdzeniom skargi przeprowadził postępowanie dowodowe zgodnie z treścią art.7 i 77 k.p.a., czemu dał wyraz w decyzji spełniającej warunki z art. 107 k.p.a. Dowód z przesłuchania R. P. został przeprowadzony w dniu ... września 2011r., w uwzględnieniu wniosku dowodowego strony zawartego w piśmie z ....07.2011r. Przesłuchanie R. P. odbyło się w obecności profesjonalnego pełnomocnika strony, który miał nieskrepowaną możliwość zadawania pytań i obejmowało swym zakresem okoliczności objęte tezą dowodową wskazaną w skardze. Fakt, że organ nie dał wiary tym zeznaniom, w kontekście posiadanych dowodów z dokumentów ( podpis R. P. pod oświadczeniem we wniosku o dofinansowanie) nie jest powodem do powtórnego przeprowadzenia tego przesłuchania. Ocena dowodów przeprowadzona w postępowaniu administracyjnym nie była dowolna i nie przekroczyła zasady swobodnej oceny dowodów.
Chybiony jest również zarzut skargi dotyczący bezpodstawnego powołania się przez organ na wyrok WSA w Warszawie sygn. akt VSA/Wa 2436/10. Wbrew ocenie zawartej w skardze stan faktyczny w tamtej sprawie był zbliżony, a teza wypowiedziana przez ten sąd, iż "jeżeli jeden z podmiotów zainteresowanych zamówieniem ma otwartą możliwość uzyskania od przedstawiającego zapytanie ofertowe innych, większych, szerszych informacji związanych z zamówieniem lub wcześniej takie informacje uzyskał, to zawsze jest to złamanie podstawowej zasady uczciwej konkurencji" może wesprzeć również argumentację zaprezentowaną w niniejszej sprawie.
Na koniec wreszcie należy odnieść się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia w postępowaniu administracyjnym art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. poprzez niedoręczenie zaskarżonej decyzji pełnomocnikowi skarżącej. Zarzut ten ma swoją wagę, albowiem słusznie twierdzi skarżąca, że przyjmuje się, iż pominięcie pełnomocnika jest równoznaczne z pominięciem strony.
Stwierdzić jednak należy, iż chociaż zarzut ten ( naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. ) co do zasady należy uznać za słuszny, to naruszenie to nie przybrało formy opisanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Ustanowiony przez stronę w dniu ... września 2011r. pełnomocnik w osobie r. pr. T. B. brał udział w przesłuchaniu strony i świadka ( k32- 33 akt admin.), następnie przed wydaniem decyzji – w dniu ... listopada 2011r. w imieniu strony został zapoznany z materiałem dowodowym ( 38 akt admin.) i pomimo tego, że decyzje organów obu instancji doręczono, wbrew treści art. 40 § k.p.a., bezpośrednio stronie to zostało wniesione w terminie obszerne odwołanie, a następnie w terminie skarga do WSA, przy której skarżąca udzieliła pełnomocnictwa już innemu profesjonalnemu pełnomocnikowi. Nie można zatem uznać, że naruszenie zarzucanych przepisów postępowania skutkowało pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym. Zdaniem sądu nie można również przyjąć, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca w uzasadnieniu skargi podnosi, że gdyby doręczeń dokonywano do rąk ustanowionego w sprawie pełnomocnika, a nie bezpośrednio stronie, mógłby on zgłosić wnioski dowodowe, które tak – zostały wskazane dopiero w skardze. Jednak i tego argumentu nie można podzielić, jak wyżej podkreślono, wnioski dowodowe zgłoszone w skardze nie mogły przyczynić się do innej oceny sprawy, gdyż wskazane w nich dowody albo miałyby wykazać okoliczności nieistotne w sprawie, albo dowody te zostały już wcześniej przeprowadzone ( przesłuchanie R. P.). Zatem nawet ich zgłoszenie w postępowaniu administracyjnym nie wpłynęłoby na wynik sprawy.
Z tych wszystkich przyczyn, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło