V SA/Wa 625/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Andrzej Kania po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. U. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; postanawia: - odrzucić skargę - Pismem z [...] października 2011r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła skarżącemu przyznania pomocy w ramach działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" z uwagi na okoliczności określone w § 10 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 200, poz. 1444 ze zm.). Pismem z 24 października 2011 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), skarżący złożył pismo zatytułowane "odwołanie" i m.in. zwrócił się o przywrócenie terminu do dokonania czynności. Pismem z [...] listopada 2011r. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła przywrócenia terminu do złożenia uzupełnień do wniosku o dofinansowanie. Pismem z 18 listopada 2011r. skarżący ponownie zwrócił się o rozpatrzenie jego wniosku o dofinansowanie. W następstwie powyższego pismem z [...] stycznia 2012 r., nr [...] Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformowała skarżącego o negatywnym wyniku rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z 13 stycznia 2012 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący złożył skargę na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] października 2011r. W odpowiedzi na skargę ARiMR wniosła o odrzucenie skargi, ze względu na uchybienie terminu do wniesienia skargi i nieprawidłowe oznaczenie skarżonego aktu, względnie o oddalenie jej jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 22 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 z 2007 r., poz. 427 ze zm), dalej: ustawa o wspieraniu, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy (w ramach działań wskazanych w ustępie 1 tego artykułu), podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Jednocześnie w art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, zagwarantowano wnioskodawcom prawo do złożenia na takie pismo skargi do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. Zatem, aby skutecznie wnieść środek zaskarżenia, o którym mowa w omawianym przepisie art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, sięgnąć należy do odpowiednich regulacji p.p.s.a., określających zasady i tryb skarżenia aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4. Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę w tym przypadku można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni – do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie w myśl art. 53 § 2 p.p.s.a., termin do złożenia skargi jest zachowany jeśli zostanie ona złożona do sądu w ciągu 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub jeżeli organ nie udzielił takiej odpowiedzi, w ciągu 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa stanowi obligatoryjny warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Natomiast udzielenie odpowiedzi na takie wezwanie ma wyłącznie znaczenie formalne, tj. dla oceny zachowania terminu skargi. Zauważyć bowiem należy, iż art. 53 § 2 p.p.s.a. przewiduje również wypadek nie udzielenia takiej odpowiedzi. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż wskazany w tym przepisie termin 60 dni liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest ostatecznym terminem do złożenia skargi do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie bądź wprawdzie udzielił takiej odpowiedzi, jednakże została ona doręczona stronie już po upływie 60-dniowego terminu liczonego od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W uchwale z 2 kwietnia 2007 r. o sygn. akt II OPS 2/07, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż z analizy art. 53 § 2 p.p.s.a. wynika, że już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni na wniesienie skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Analogiczne stanowisko zajął NSA w postanowieniu z 21 maja 2007 r. o sygn. akt II OSK 986/06 podnosząc, iż przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi; pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 30 dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie), oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 60 dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia). Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia rozpoczyna już bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie (60 dni od dnia wniesienia wezwania) powinna być wniesiona skarga. W niniejszej sprawie pismo ARiMR z [...] października 2011r. informujące stronę skarżącą o odmowie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych zostało doręczone stronie w dniu 13 października 2011r. (karta 209 akt administracyjnych). Skarżący wystąpił z pismem zatytułowanym odwołanie w dniu 24 października 2011r. (koperta – karta 211 akt administracyjnych). Pismo to zdaniem Sądu było na tyle nieprecyzyjne, że organ winien zwrócić się do skarżącego o sprecyzowanie jego charakteru. Organ nie mógł natomiast przyjąć, że skarżący składa tylko wniosek o przywrócenie terminu, a nie także wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wobec powyższego Sąd stanął na stanowisku, że pismo z 24 października 2011r. (data nadania) organ winien uznać również za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i ewentualnie dokonać na nie odpowiedzi. Powyższe uchybienia w kwalifikacji pisma skarżącego z 24 października 2011r. nie zmieniają faktu, że skarga podlega odrzuceniu niezależnie od kwalifikacji pisma skarżącego. Mianowicie, gdyby pismo skarżącego potraktować tylko w sposób jaki dokonał tego organ, to wówczas skarżący nie wypełnił dyspozycji art. 53 §2 p.p.s.a., tj. nie wezwał organu do usunięcia naruszenia prawa, co jest niezbędne do wniesienia skargi. W związku z tym Sąd potraktował to pismo również jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ rozpatrzył wezwanie i udzielił odpowiedzi w dniu [...] stycznia 2012r., a zatem już po upływie 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Wobec tego, skarżący winien wnieść skargę w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Jak wynika z akt sprawy skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 13 lutego 2012r. (koperta – karta 4 akt sądowych), czyli po upływie omówionego powyżej terminu, który upłynął w dniu 23 grudnia 2011r. Na koniec wypada zauważyć, że w piśmie z [...] października 2011 r. w sposób prawidłowy dokonano pouczenia Strony o treści analizowanego wyżej przepisu art. 53 § 2 p.p.s.a., wskazując na termin 60 dni od dnia wniesienia wezwania (vide: pouczenie na stronie 2 pisma, k. 207 akt administracyjnych). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.