V SA/Wa 630/13
WyrokWSA w Warszawie2013-03-22
Skład orzekający: Piotr Piszczek, Joanna Zabłocka, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania płatności zwierzęcej, opierając się na błędnym okresie referencyjnym i nieprawidłowo stosując przepisy dotyczące zgody małżonka?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji publicznej nieprawidłowo ustalił okres referencyjny do przyznania płatności zwierzęcej, opierając się na niewłaściwych danych. Ponadto, Sąd wskazał na wadliwość ustaleń faktycznych dotyczących posiadania zwierząt i konieczność ponownego rozważenia wniosku z uwzględnieniem prawidłowych przepisów prawa materialnego i procesowego.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni W. K. ubiegała się o przyznanie różnych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w tym płatności zwierzęcej. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności zwierzęcej, wskazując na późne zgłoszenie zwierząt do rejestru. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, podkreślając błędy we wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję w części dotyczącej odmowy płatności zwierzęcej, wskazując na niewłaściwy okres referencyjny i potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, zarzucając mu wadliwe uzasadnienie i brak jednoznacznej oceny naruszenia prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. w części utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania płatności zwierzęcej oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant: specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2013 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; I. Uchyla zaskarżoną decyzję; II. Zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. na rzecz W.K. kwotę 142 (sto czterdzieści dwa) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W. K. wnioskiem z [...] maja 2009 r. wystąpiła do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w P. (dalej: Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa) o przyznanie płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych, płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęcej) oraz pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. decyzją z [...] grudnia 2009 r. nr [...] uwzględnił wniosek W. K. w zakresie płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 r. w wysokości [...] oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że płatność zwierzęca nie mogła zostać przyznana W. K. z uwagi na to, że zwierzęta zostały przez nią zgłoszone i zarejestrowane w systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt dopiero w dniu [...] lipca 2007 r., czyli po okresie od [...] września 2006 r. do [...] marca 2007 r., o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 40, poz. 326, dalej: rozporządzenie z dnia 9 marca 2009 r.). Organ zauważył, że z danych wynika, iż małżonek W. K. w okresie od [...] września 2006 r. do [...] marca 2007 r. był posiadaczem bydła lub owiec lub kóz lub koni. Okoliczność ta mogła być wzięta pod uwagę przy przyznawaniu płatności zwierzęcej na podstawie § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 r., jednak strona nie zawarła we wniosku żądania uwzględnienia tych zwierząt oraz nie załączyła pisemnej zgody małżonka, co miało wpływ na rozstrzygnięcie organu w tym zakresie.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpoznaniu odwołania W. K. decyzją z [...] stycznia 2010 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że odmowa przyznania płatności zwierzęcej jest konsekwencją błędnie wypełnionego przez stronę wniosku. W przypadku gdy strona ubiegała się o płatność zwierzęcą z uwzględnieniem zwierząt zarejestrowanych uprzednio na małżonka, to miała obowiązek wypełnić stosowną rubrykę wniosku oraz złożyć pisemną zgodę małżonka na objęcie płatnością zarejestrowanych na niego zwierząt, czego jednak nie uczyniła.
Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), uwzględnił skargę W. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] stycznia 2010 r., w części utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania płatności zwierzęcej. Sąd stwierdził, że skarżąca otrzymała płatność zwierzęcą za lata 2007-2008, a decyzje zostały wydane odpowiednio na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309, dalej: rozporządzenie z dnia 13 marca 2007 r.) i § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 265, dalej: rozporządzenie z dnia 14 marca 2008 r.). Zdaniem Sądu, w sytuacji gdy skarżąca otrzymała płatność zwierzęcą w latach 2007-2008, to spełnia warunki o jakich mowa w § 8 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 r. W związku z tym, organ przy ustalaniu płatności zwierzęcej powinien był wziąć pod uwagę powierzchnię użytków zielonych z okresu od [...] września 2007 r. do [...] marca 2008 r., a nie jak przyjął organ z okresu od [...] września 2006 r. do [...] marca 2007 r. Oznacza to, że do wyliczeń powierzchni ustalanej jako iloraz liczby zwierząt, których posiadaczem był dany W. lub jego małżonek powinien być brany pod uwagę okres, w którym zwierzęta były zarejestrowane na rolniczkę. Według ustaleń organu zwierzęta były zarejestrowane na rolniczkę od [...] lipca 2007 r., co w ocenie Sądu pierwszej instancji powinno było zostać przez organ rozważone. W nowej decyzji organ powinien wyjaśnić, jakie znaczenie ma wspomniana okoliczność dla możliwości uwzględnienia wniosku o płatność zwierzęcą. Sąd pierwszej instancji zauważył, że w świetle treści § 11 ust. 1 rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 r. zasady wyrażone w jego treści mają zastosowanie dopiero wówczas, gdy rolnik, który złożył wniosek nie spełnia warunków do przyznania mu płatności zwierzęcej, a zatem dopiero wówczas powstaje możliwość wyliczenia płatności zwierzęcej z uwzględnieniem powierzchni maksymalnej trwałych użytków zielonych ustalonych dla małżonka rolnika. Tym samym dopiero wtedy można zastosować zasady określone w § 12 rozporządzenia tj. wymóg złożenia pisemnej zgody małżonka rolnika, dotyczącej uwzględnienia zwierząt uprzednio zarejestrowanych na niego przy ustalaniu płatności zwierzęcej współmałżonka. Sąd pierwszej instancji podniósł także, że stan faktyczny w zaskarżonej decyzji dotyczący posiadania zarejestrowanych zwierząt, nie wynika w pełni z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, lecz znany jest organowi, który posiłkuje się nim w decyzji. Sąd zauważył, że formularz wniosku za 2009 r. jest nowy i zawiera pkt IV. Sąd uznał, że konieczne jest wskazanie przez organ w decyzji, w jakim stanie faktycznym związanym z posiadaniem zwierząt niezbędne jest jego wypełnienie i złożenie pisemnego oświadczenia małżonka rolnika. Zaskarżona decyzja nie spełnia tego wymogu, a jej uzasadnienie "(...) nie jest do końca zrozumiałe i nie wyjaśnia sytuacji faktycznej rolniczki w dostatecznym stopniu. Konieczne zatem będzie ponowne rozważenie wniosku z zakresie wynikającym z uchylonej decyzji (czyli płatności zwierzęcych) tak aby zastosowane zostały w pełni zasady wynikające z treści art. 197 § 3 kpa ze szczególnym uwzględnieniem wskazania, które z przepisów prawa materialnego (rozporządzenia z 9 marca 2009 r. ) mają w sprawie bez wątpienia zastosowanie".
W skardze kasacyjnej Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Skarżący na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
1) przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie;
2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a w związku § 8 ust. 3 w związku z § 8 ust. 2 pkt 1 lit. b) i § 8 ust. 2 pkt 2 lit.b) rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 r. poprzez ich błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podniósł, że § 8 rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 r. ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy rolnik nie spełnia warunków określonych w § 6 tego rozporządzenia. Tymczasem mąż skarżącej zarówno był posiadaczem zwierząt zarejestrowanych w systemie IRZ jak i otrzymał płatność w roku 2006 do powierzchni trwałych użytków. Ponadto zgodnie z § 12 rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 r. powierzchnie określone w § 6 ust, 1 pkt 2 rozporządzenia, do których została przyznana płatność uzupełniająca na 2006 r. małżonkowi rolnika, uwzględnia się na żądanie rolnika przy ustalaniu powierzchni maksymalnej dla tego z małżonków, na którego drugi małżonek wyraził pisemną zgodę. Zgodnie z § 12 a rozporządzenia zgoda, o której mowa w § 12 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia nie jest wymagana, jeżeli osoba, która była małżonkiem rolnika składającego wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej nie żyje. Według strony wnoszącej skargę kasacyjną, brak jest podstaw do zastosowania w sprawie § 12 rozporządzenia, gdyż strona nie złożyła wniosku o uwzględnienie zwierząt po mężu. Uwzględniając zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. organ podniósł, że Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku zawarł błędną ocenę prawną oraz błędne wskazania odnośnie postępowania organu przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23.10.2012 r., sygn. II GSK 1433/11 uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W rozpoznawanej sprawie – zdaniem NSA – Sąd pierwszej instancji, uwzględniając skargę powołał u podstaw orzeczenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a, lecz nie wskazał konkretnego przepisu prawa materialnego, który naruszył organ administracji publicznej oraz nie wykazał wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Analiza treści uzasadnienia wyroku prowadzi natomiast do wniosku, że przyczyną uwzględnienia skargi w istocie było wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważając możliwość zastosowania w sprawie § 8 rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 r., zwrócił uwagę na wadliwość ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie, a związanych z posiadaniem przez skarżącą zarejestrowanych zwierząt. Zauważyć należy, że w końcowej części uzasadnienia (str. 6) Sąd pierwszej instancji stwierdził, że uzasadnienie decyzji organów obu instancji "(...) nie jest do końca zrozumiałe i nie wyjaśnia sytuacji faktycznej rolniczki w dostatecznym stopniu". Przytoczone stanowisko Sądu zdaje się wskazywać, że w toku postępowania administracyjnego nie wyjaśniono w sposób dostateczny wszystkich istotnych w sprawie okoliczności. Wniosek taki można wyprowadzić także z zalecenia Sądu, by przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zastosowane zostały w pełni zasady wynikające z art. 107 § 3 kpa, w szczególności dotyczące uzasadnienia prawnego decyzji poprzez wskazanie, które przepisy prawa materialnego mają niewątpliwie zastosowanie w sprawie. Tak sformułowane wskazania co do dalszego postępowania, w kontekście przyjętej przez Sąd podstawy prawnej uwzględnienia skargi budzą istotne wątpliwości. Należy bowiem zauważyć, że w sytuacji gdy w sprawie nie dokonano niezbędnych ustaleń faktycznych, przeprowadzenie sądowej kontroli zaskarżonej decyzji w płaszczyźnie jej zgodności z prawem materialnym, co do zasady, nie jest możliwe. Tylko w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, że w sprawie zostały ustalone wszelkie istotne okoliczności, może przystąpić do oceny zgodności rozstrzygnięcia z przepisami prawa materialnego mającymi zastosowanie w konkretnej sprawie. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi potrzeba wyjaśnienia okoliczności mających istotne znaczenie z punktu widzenia możliwości uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie płatności zwierzęcej. Sąd pierwszej instancji nie tylko dostrzegł potrzebę wyjaśnienia "sytuacji faktycznej rolniczki", lecz zwrócił także uwagę na powoływanie się przez organy na okoliczności faktyczne, które nie zostały ustalone w sprawie i nie mają odzwierciedlenia w materiale dowodowym. W związku z tym uwzględnienie skargi z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy jest co najmniej wątpliwe, zwłaszcza, gdy się uwzględni, że Sąd pierwszej instancji zobowiązał organ do wskazania przepisów prawa materialnego, które "bez wątpienia" mają zastosowanie w sprawie.
W ocenie NSA stanowisko Sądu pierwszej instancji przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest niekonsekwentne i wzajemnie sprzeczne. Sąd nie tylko nie wypowiedział się stanowczo w kwestii przepisów prawa materialnego, które zostały naruszone przez organy oraz nie wyjaśnił wpływu tego naruszenia na wynik sprawy, ale wprost stwierdził, że do organu należy wskazanie przepisów prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie, przy czym obowiązek ten wiązał z poszanowaniem art. 107 § 3 kpa. Innymi słowy WSA dostrzegł naruszenia przepisów postępowania, ale jednoznacznie uznał, że skargę należy uwzględnić z powodu naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, chociaż uchybień w tym zakresie jednoznacznie nie wskazał. W konsekwencji nie można uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada warunkom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Ostatni z wymienionych elementów uzasadnienia wyroku ma szczególne znaczenie, gdy pozwala na skontrolowanie, czy sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędu.
NSA uznał, że podstawę prawną rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji stanowił art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., jednak z motywów zaskarżonego wyroku nie wynika z jakiej przyczyny doszło do uwzględnienia skargi na tej właśnie podstawie. Ta istotna wada uzasadnienia powoduje, że nie jest możliwe odtworzenie i skontrolowanie toku rozumowania przyjętego przez WSA. W związku z tym za trafny należało uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Z uwagi na podniesione wady uzasadnienia zaskarżonego wyroku, ocena – zdaniem NSA – zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego na obecnym etapie postępowania byłaby przedwczesna.
NSA zalecił aby WSA w Warszawie rozpoznając sprawę ponownie przeprowadził powtórnie kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. W jej wyniku konieczne będzie sformułowanie jednoznacznej oceny zaskarżonej decyzji zarówno z punktu widzenia dochodzenia przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wymaganej prawem procedury jak i zgodności zaskarżonej decyzji z prawem materialnym, w tym zaistnienia w sprawie warunku wstępnego uniemożliwiającego przyznanie płatności zwierzęcej na podstawie § 8 rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 r. tj. wykluczenia, że skarżąca spełniała warunki określone w § 6 ust. 1 tego rozporządzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaważył, co następuje:
I. Zgodnie z treścią art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne - podobnie jak powszechne, wojskowe i Sąd Najwyższy - zostały powołane do sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Z art. 184 tegoż aktu normatywnego wynika, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności publicznej obejmującej również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej.
Różnica pomiędzy sprawowaniem kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne a załatwianiem sprawy wynikającej z działalności administracji publicznej przez sądy powszechne jest dość oczywista. Te ostatnie bowiem przejmują sprawę wynikającą z działalności administracji publicznej do dalszego jej załatwienia; w przypadku zaś sądów administracyjnych sprawa, której przedmiot jest związany z działalnością organów administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy cały czas do kontrolowanego przez Sąd organu. Sąd administracyjny bowiem dokonuje - w ramach sprawowanych funkcji orzeczniczych - kontroli (oceny) tej działalności. Sąd ten na skutek zaskarżenia aktu (decyzji, postanowienia) lub czynności, a także bezczynności organu administracji publicznej nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia; ma jedynie skontrolować i ocenić działalność tego organu. Nie może zatem - co do zasady - zastępować organu administracji publicznej i merytorycznie rozstrzygać sprawy.
II. Określając zakres kognicji zauważyć należy, że sądy administracyjne, w tym wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako p.p.s.a.).
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy.
Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji owego działania organów administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa.
III. W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:
naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;
inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływ na wynik sprawy.
IV. W powyższym kontekście zwrócić na to, że Sąd jest związany stanowiskiem NSA, które wyżej zrelacjonowano. Sąd ten zalecił powtórną kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji; konieczne jest sformułowanie jednoznacznej oceny zaskarżonej decyzji zarówno z punktu widzenia dochowania przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wymaganej prawem procedury jak i zgodności zaskarżonej decyzji z prawem materialnym, w tym zaistnienia w sprawie warunku wstępnego umożliwiającego przyznanie płatności zwierzęcej na podstawie § 8 rozporządzenia z dnia 09.03.2009 r., tj. wykluczenia, że Skarżąca spełniała warunki określone w § 6 ust. 1 tego rozporządzenia.
V. Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 09.03.2009 r. istotne znaczenie ma kwestia posiadania przez Skarżącą i jej męża zwierząt. W aktach administracyjnych brak jest w tym względzie jakichkolwiek dokumentów, które mogłyby stanowić podstawę ustaleń faktycznych w zakresie posiadanych stad. Jak wynika to również z treści tego aktu normatywnego ich posiadanie potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestru zwierząt (§ 6 ust. 1 rozporządzenia), co wymaga udokumentowania.
VI. Powyższe uniemożliwia realizację wytycznych NSA, a zatem - w postępowaniu przed Organem II instancji – należy załączyć dokumentację, o której mowa w punkcie V niniejszego uzasadnienia i dokonać ustaleń faktycznych, z uwzględnieniem stanowiska NSA.
VII. Mając powyższe na uwadze należało – stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 c oraz 200 p.p.s.a. – orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło