V SA/Wa 647/10
WyrokWSA w Warszawie2010-11-05
Skład orzekający: Beata Krajewska, Izabella Janson, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może łącznie rozliczać i nakładać sankcje za nienależnie pobrane płatności dotyczące dwóch odrębnych przedsięwzięć realizowanych w ramach planu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej?Ratio decidendi
Organ administracji powinien prowadzić odrębne postępowania administracyjne dla każdego z merytorycznie odrębnych przedsięwzięć wskazanych w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE. Łączenie ocen realizacji tych przedsięwzięć i sankcji w jednym postępowaniu narusza przepisy prawa i może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie decyzji organu.Stan faktyczny
S. Ż. złożył wniosek o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów UE, obejmujący dwa odrębne przedsięwzięcia. Po przyznaniu pomocy i wypłacie pierwszej raty organ stwierdził, że nie wszystkie przedsięwzięcia zostały zrealizowane, co skutkowało wszczęciem postępowań administracyjnych i wydaniem decyzji ustalających kwotę nienależnie pobranych płatności. S. Ż. kwestionował prawidłowość tych decyzji, wskazując m.in. na konieczność rozdzielenia rozliczeń dla dwóch przedsięwzięć oraz na naruszenia proceduralne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR z dnia stycznia 2010 r.; stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądził od Prezesa ARiMR na rzecz S. Ż. zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 942 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - st. sekr. sąd. Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2010 r. sprawy ze skargi S. P. Ż. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstw rolnych do standardów UE; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę 942 (dziewięćset czterdzieści dwa) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego na rzecz S. Ż.
Przedmiotem skargi wniesionej przez S. Ż. jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] stycznia 2010 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję z [...] lipca 2009 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] marca 2005 r. S. Ż. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w P. wniosek o przyznanie pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. W "Planie dostosowania gospodarstwa..." Wnioskodawca zadeklarował, że pomoc zostanie przeznaczona na wyposażenie gospodarstwa w płytę gnojową o powierzchni [...] m2 oraz zbiornik na gnojówkę o pojemności [...] a także przygotowanie ścian i podłóg na [...] stanowiskach krów mlecznych w pomieszczeniach do doju oraz w pomieszczeniach do przechowywania mleka, wyposażenie gospodarstwa w schładzałnik do mleka o pojemności 200 litrów i dojarkę, a także wyposażenie pomieszczeń do przechowywania mleka w umywalkę z podgrzewaczem do wody.
Decyzją z [...] maja 2006 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. przyznał Wnioskodawcy płatność w wysokości [...] zł. Pierwsza rata płatności w wysokości [...] zł została przekazana w dniu 8 czerwca 2006 r. na wskazany przez Zainteresowanego rachunek bankowy.
W dniu 14 marca 2007 r. S. Ż. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w P. oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia określonego w "Planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej" i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW.
Wobec powyższego w dniach 15 i 30 marca 2007 r. w gospodarstwie Wnioskodawcy przeprowadzono wizytacje. W protokołach kontroli wskazano, że Wnioskodawca nie zrealizował wszystkich przedsięwzięć wymienonych w planie dostosowania gospodarstwa, na które przyznana została pomoc. Wnioskodawca nie przygotował bowiem pomieszczeń, w których prowadzony jest udój i przechowywane jest mleko, nie został również zakupiony schładzalink do mleka, dojarka i umywalka z podgrzewaczem wody.
Postanowieniem z [...] kwietnia 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wszczął postępowanie w sprawie uchylenia decyzji z dnia [...] maja 2006 r. o przyznaniu płatności.
Mając na uwadze powyższe, w piśmie z 30 kwietnia 2007 r. S. Ż. wskazując na przyczyny złożenia oświadczenia pomimo nie zrealizowania wszystkich przedsięwzięć określonych w "Planie dostosowania gospodarstwa" podniósł, że był przekonany, iż do pełnego zrealizowania przedsięwzięcia wystarczy wybudowanie płyty gnojowej i zbiornika na gnojówkę.
W dniu [...] czerwca 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał decyzję o numerze [...], którą uchylił decyzję z [...] maja 2006 r. o przyznaniu S. Ż. pomocy finansowej.
Wnioskodawca złożył odwołanie od decyzji z [...] czerwca 2007 r. W uzasadnieniu poinformował, iż z uwagi na charakter prowadzonej w gospodarstwie hodowli rezygnuje “z dofinansowania na mleko" i prosi o “rozdzielenie kwot dofinansowania".
Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w E. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję o uchyleniu decyzji z z [...] maja 2006 r. o przyznaniu S. Ż. pomocy finansowej. W następstwie tego rozstrzygnięcia w dniu [...] lutego 2008 r. decyzją o numerze [...] ustalono kwotę nienależnie pobranych przez S. Ż. płatności na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej.
W wyniku rozpatrzenia skargi na decyzję z dnia [...] lipca 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 28 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 708/07, uchylił zaskrżoną decyzję oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie z [...] czerwca 2007 r., w którym uchylono decyzję z [...] maja 2006 r.
Postanowieniem z [...] września 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego w P. wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] maja 2006 r. o przyznaniu pomocy finansowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż prowadzona przez Wnioskodawcę modernizacja nie została wykonana w całości, a z uwagi na fakt, iż okoliczność ta nie była znana organowi w dniu wydania decyzji o przyznaniu pomocy, zasadnym jest wznowienie postępowania.
W dniu [...] listopada 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego w P. wszczął postępowanie w sprawie uchylenia decyzji z dnia [...] maja 2006 r. zaś rozstrzygnięciem z [...] listopada 2008 r., nr [...], uchylono w całości decyzję o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej.
Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji z [...] listopada 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w E. w dniu [...] lutego 2009 r. wydał decyzję o numerze nr [...], którą uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i umorzył postępowanie prowadzone przez organ pierwszej instancji, wszczęte w dniu [...] września 2008 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki wznowienia postępowania, ponieważ niezrealizowanie w całości przedsięwzięcia, na które przyznana został pomoc nie stanowi okoliczności, która mogłaby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Ponadto zauważono, iż w dniu [...] kwietnia 2007 r. wszczęto już postępowanie w sprawie uchylenia decyji o przyznaniu pomocy finansowej, które nie zostało zakończone. Wszczęcie zatem w dniu [...] września 2008 r. kolejnego postępowania jest nieprawidłowe.
W dniu [...] marca 2009 r. Prezes ARiMR wydał decyzję nr [...] uchylającą decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. o ustaleniu nienależnie pobranych płatności na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej i umorzył postępowanie. Organ wskazał, iż decyzją z [...] maja 2006 r. S. Ż. przyznano pomoc finansową. Decyzja ta została uchylona rozstrzygnięciem z [...] czerwca 2006 r. utrzymanym w mocy decyzją z [...] lipca 2007 r. Następnie, w dniu [...] lutego 2008 r. wydana została decyzja odmawiająca pomocy finansowej. Wyrokiem z dnia 28 marca 2008 r. WSA w Lublinie uchylił decyzje z [...] lipca 2007 r. i z [...] czerwca 2006 r. Z uwagi zatem na fakt, iż w obrocie prawnym funkcjonuje już decyzja z [...] lutego 2008 r., postępowanie w sprawei ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest bezprzedmiotowe.
W dniu [...] czerwca 2009 r. ponownie wszczęto postępowanie w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności przyznanych w decyzji z [...] maja 2006r.
Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w E. ustalił kwotę nienależnie pobranych przez S. Ż. płatności finansowych w wysokości [...] zł.
W dniu 12 sierpnia 2009 r. S. Ż. zwrócił się z wnioskiem o ponownie rozpatrzenie sprawy. Wyjaśnił, iż w jednym dokumencie zawarł wnioski o przyznanie płatności na dwa przedsięwzięcia, tj. dostosowanie gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych oraz dostosowanie gospodarstwa produkcyjnego specjalizującego się w produkcji mleka i produktów mlecznych. W decyzji z [...] maja 2006 r. organ przyznał pomoc finansową w łącznej wysokości [...] zł, z czego [...] na pierwsze z przedsięwzięcie oraz [...] zł na drugie przedsięwzięcie. W ocenie Zainteresowanego organ pomimo tego, że oba wnioski zawarte zostały w jednym dokumencie winien wydać dwie odrębne decyje dotyczące przyznanej pomocy finansowej. Następnie Wnioskodawca wyjaśnił, iż pierwszą ratę pomocy w kwocie [...] zł (z tego [...] zł na pierwsze z przedsięwzięć) otrzymał w dniu 8 czerwca 2006 r. Przedsięwzięcie to zrealizowane zostało w całości, a zatem Strona winna otrzymać pełną kwotę przyznanych z tego tytułu płatności, tj. [...] zł. Następnie przyznał, iż w istocie nie wykonał drugiego z przedsięwzięć i teoretycznie winien zwrócić otrzymaną na ten cel pomoc w wysokości [...] zł. Byłaby to jednak zbędna operacja finanoswa, gdyż powyższą kwotę należy zarachować na poczet pierwszego, zrealizowanego już przedsięwzięcia. Dalej wskazał, iż w niniejszej sprawie brak jest jakichkolwiek przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] marca 2009 r. zatem wszczęcie po raz kolejny postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności stanowi naruszenie art. 16 k.p.a. Następnie, odnosząc się do faktu, iż zakończenie realizacji planownych przedsięwzięć winno nastąpić do 31 lipca 2008 r., wskazł, że gdyby nie liczne wydawane w niniejszej sprawie, a następnie uchylane decyzje, które uniemożliwiały prowadzenie modernizacji gospodarstwa przedsięwzięcia z pewnością zostałyby zakończone we właściwym terminie.
W wyniku rozpoznania złożonego przez zainteresowanego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] lipca 2009 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności. W uzasadniniu organ wyjaśnił, iż S. Ż. nie zrealizował przedsięwzięć opisanych w planie dostosowania gospodarstwa do standardów Unii Europejskiej. Nie wyposażył gospodarstwa w nową dojarkę, umywalkę z podgrzewaczem wody oraz nowy schładzałnik do mleka o pojemności 200 l., nie przygotował rówież ścian i podłóg na [...] stanowiskach krów mlecznych w pomieszczeniach do doju oraz w pomieszczeniach do przechowywania mleka, tym samym nie dostosował swojego gospodarstwa do standardu określonego w planie dostosowania. W związku z powyższym Zainteresowany zobowiązany jest do zwrotu nienależnie pobranych płatności w kwocie [...] zł. Organ wyjaśnił również, iż w przypadku Wnioskodawcy nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających odstąpienie od zwrotu środków wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw do standardów Unii Europejskiej objętego planem ropzwoju obszarów wiejskich.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezes ARiMR z [...] stycznia 2010 r., nr [...] S. Ż. wniósł m.in. o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] lipca 2009 r., ewentualnie o uchylenie ww. rozstrzygnięć. Wskazał, iż toczące się w niniejszej sprawie postępowanie, pierwotnie zostało wszczęte [...] stycznia 2008 r. i zakończone zostało decyzją z [...] marca 2009 r., zaś decyzja ta jest ostateczna i prawomocna. Skoro zatem po dniu [...] marca 2009 r. nie pojawiły się żadne podstawy wznowieniowe, to organ nie mógł wszcząć po raz kolejny potępowania w tym samym zakresie. Sprawa została już bowiem rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Dalej Skarżący zarzucił naruszenie art. 9 i 10 k.p.a. Wskazał, iż nie został poinformowany o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego. Następnie podniósł, iz Prezes Agencji nie dokonał oceny całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nie uwzględnił złożonych przez Skarżacego wyjaśnień, czym naruszył art. 7, 77 i 80 k.p.a.
W dalszej części skargi S. Ż. powtórzył argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a dotyczącą złożenia przez niego wniosków o przyznanie płatności na realizację dwóch przedsięwzięć w jednym dokumencie. Wyjaśnił, że gdy tylko zorientował się, że powinien wykonać równoczesnie oba przedsięwzięcia zwrócił się do organu o przedłużenie terminu na przeprowadzenie modernizacji. Działania jego były jednak bezskuteczne, gdyż Agencja cały czas “prowadziła jakieś postepowania i wydawała decyzje następnie uchylane, co uniemożliwiało zakończenie przedsięwzięcia". Podsumowując wskazał, iż nie posiada środków umożliwiających zwrot żądanej przez organ kwoty.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji z [...] stycznia 2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem w granicach zakreślonych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Stosując środki określone w wyżej wskazanych ustawach sądy dokonują oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ administracji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W sprawie nie może bowiem budzić wątpliwości, iż w złożonym w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dniu [...] maja 2006 r. "Planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej" S. Ż. z listy przedsięwzięć wskazanych w pkt. I zakreślił dwa różne merytorycznie przedsięwzięcia określone jako:
- 1.1 Dostosowanie gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych.
- 1.3 Dostosowanie gospodarstwa produkcyjnego w rozumieniu przepisów w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych do minimalnych standardów co do higieny określonych w wymaganiach weterynaryjnych dla takiego gospodarstwa.
W decyzji z dnia [...] maja 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. przyznając Skarżącemu pomoc finansową na dostosowanie gospodarstwa rolnego rozdzielił łączną kwotę [...] zł na poszczególne przedsięwzięcia. Na zadanie związane z przechowywaniem nawozów naturalnych przyznano mu [...] zł. a na produkcję mleka i produktów mlecznych [...] zł. W pierwszej racie wypłacono odpowiednio [...] zł i [...] zł.
Na konieczność uwzględnienia w ocenie wykonania przez Rolnika podjętych w "Planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej" zobowiązań, iż realizował on dwa odrębne przedsięwzięcia zwrócił już uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 28 marca 2008 r., sygn. II SA/Lu 708/07.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o tym, iż Skarżący w "Planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej" zobowiązał się do realizacji dwóch przedsięwzięć, z których każde winno być rozliczane odrębnie przesądza treść odpowiednich przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Zgodnie z § 3 pkt 3 Rozporządzenia płatność jest udzielana producentowi rolnemu, który zobowiąże się do realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, w terminie określonym w tym planie, w celu dostosowania:
a) gospodarstwa rolnego do:
– wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych określonych w przepisach o nawozach i nawożeniu oraz w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy działań mające na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych, lub
– wymagań w zakresie minimalnych warunków utrzymywania kur nieśnych określonych w przepisach w sprawie minimalnych warunków utrzymywania poszczególnych gatunków zwierząt gospodarskich, lub
b) gospodarstwa produkcyjnego, w rozumieniu przepisów w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych, do minimalnych standardów co do higieny określonych w wymaganiach weterynaryjnych dla tego gospodarstwa.
O samodzielności każdego z przedsięwzięć i o możliwości dokonania przez rolnika wyboru rodzaju i ilości przedsięwzięć przesądza spójnik "lub".
Zawarty w § 5 szczegółowy opis każdego z przedsięwzięć pokazuje ich odrębność:
Przedsięwzięcie, o którym mowa w § 3 pkt 3 lit. a tiret pierwsze, polega na:
1) wyposażeniu gospodarstwa rolnego w:
a) płytę gnojową lub
b) zbiornik na:
– gnojowicę lub
– gnojówkę, lub
2) rozbudowie płyty gnojowej.
2. Przedsięwzięcie, o którym mowa w § 3 pkt 3 lit. a tiret drugie, polega na wyposażeniu gospodarstwa rolnego w klatki dla kur nieśnych.
3. Przedsięwzięcie, o którym mowa w § 3 pkt 3 lit. b, polega na:
1) takim przygotowaniu ścian i podłóg:
a) w pomieszczeniach do doju oraz
b) w pomieszczeniach do przechowywania mleka
– które ułatwi czyszczenie i odpływ cieczy oraz usuwanie zanieczyszczeń z tych pomieszczeń, lub
2) wyposażeniu tego gospodarstwa w:
a) dojarkę lub
b) schładzalnik do mleka o pojemności nie większej niż 800 litrów, lub
c) ujęcie wody, lub
3) wyposażeniu pomieszczeń do przechowywania mleka w umywalkę z podgrzewaczem wody.
S. Ż. w dniu [...] maja 2006 r. w planie dostosowania gospodarstwa wskazał dwa przedsięwzięcia i zdaniem Sądu wykonanie każdego z zadeklarowanych przedsięwzięć winno podlegać odrębnej kontroli w toku odrębnego postępowania administracyjnego. Prowadzenie jednego postępowania wszczętego w dniu [...] czerwca 2009 r. w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych na mocy decyzji z [...] maja 2006 r. łącznie w odniesieniu do obu przedsięwzięć oraz połączenie ocen ich realizacji i w konsekwencji sankcji narusza przywołane przepisy.
Sąd nie podzielił natomiast stanowiska Strony wyrażonego w skardze, iż zachodzi podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji z mocy art. 156 § 1 pkt 3 kpa wobec tego, że dotyczy ona sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Tą decyzją ostateczną miałaby być, zdaniem Skarżącego, decyzja Prezesa ARiMR z dnia [...] marca 2009 r. uchylająca decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. o ustaleniu nienależnie pobranych płatności na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej i umarzająca postępowanie.
Jak podkreśla się w orzecznictwie i piśmiennictwie, organ odwoławczy może podjąć w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa decyzję o umorzeniu postępowania tylko wówczas, gdy zachodzą okoliczności wskazane w art. 105 kpa. Umorzenie postępowania w wypadku uchylenia decyzji organu I instancji jest dopuszczalne tylko w powiązaniu z treścią art. 105 kpa. Skutkiem natomiast decyzji umarzającej postępowanie z mocy art. 105 kpa jest zniweczenie dotychczas toczącego się postępowania. Umorzenie postępowania nie stoi na przeszkodzie wszczęciu nowej sprawy (G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan,
Komentarz do art. 105 i art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX 2010).
W tej sytuacji organ władny był ponownie wszcząć postępowanie w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych na mocy decyzji z [...] maja 2006 r. płatności, jednakże - jak wskazano wyżej - postępowanie takie winno toczyć się odrębnie do każdego z przedsięwzięć zadeklarowanych przez S. Ż. w "Planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej".
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez ARMIR w toku postępowania art. 9, 10, 7, 77 i 80 k.p.a. Sąd zwraca uwagę na pewne odrębności w uregulowaniu zasad ogólnych postępowania administracyjnego.
Generalną zasadą postępowania przed organami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest stosowanie kodeksu postępowania administracyjnego. Jednakże ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. Nr 35, poz.217) oraz ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego oraz na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz.427) wprowadziły pewne zmiany w zakresie reguł i zasad tego postępowania zmierzające do jego uproszczenia.
Modyfikacjom uległy, z mocy art. 3 ust. 2 pkt 1 - 4 oraz art. 19 ust. 4 i 5 i art. 39 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach i z mocy art. 21 ust. 2 pkt 1 – 4 i ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, między innymi następujące zasady postępowania administracyjnego sformułowane w kodeksie postępowania administracyjnego :
Zobowiązanie organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego z art. 77 § 1 kpa zostało ograniczone do obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia tego materiału.
Ograniczona została zawarta w art. 7 kpa zasada prawdy obiektywnej poprzez odejście od obowiązku organu podejmowania z urzędu wszelkich kroków co do zebrania materiału dowodowego poprzez przeniesienie ciężaru dowodu na osobę, która z tego faktu wywodzić będzie korzystne dla niej skutki prawne.
Zasada udzielana pomocy prawnej wyrażona w art. 9 kpa została sprowadzona do obowiązku organu do udzielania informacji i pouczeń na żądanie strony.
Zmieniona została zasada udziału stron w postępowaniu zapisana w art. 10 § 1 kpa poprzez zwolnienie organu z obowiązku zapewnienia stronie z urzędu czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu i ograniczenie tego obowiązku tylko do sytuacji, w których strona sama zgłosi takie żądanie. Wyłączone zostało natomiast całkowicie stosowanie przez organ tzw. domniemania faktycznego uregulowanego w art. 81 kpa.
Podkreślić jednak należy, iż w pełni podtrzymana została zasada praworządności wyrażona w art. 6 kpa.
Mając powyższe na uwadze i uwzględniając treści pisma Prezesa ARiMR skierowanego do Skarżącego w dniu [...] czerwca 2009 r., zdaniem Sądu, nie jest zasadny zarzut naruszenia przez organ art. 10 kpa.
W toku ponownego rozpoznawania sprawy organ winien rozważyć sprawę w kontekście dwóch przedsięwzięć realizowanych przez Rolnika kierując się zasadami postępowania administracyjnego wyrażonymi w art. 7, 77 i 80 kpa z uwzględnieniem wskazanych wyżej odrębności. Szczególnego podkreślenie wymaga art. 8 kpa, zwłaszcza, że w dotychczasowym toku postępowania administracyjnego ilość wszczynanych postępowań i wydawanych decyzji, w ocenie Sądu, nie sprzyjała realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło