V SA/Wa 654/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2010 r. sprawy ze skargi T. G. - ... T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... grudnia 2009 r. nr ... w przedmiocie ustalenia wysokości nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej; oddala skargę. Prezes Agencji Rynku Rolnego na podstawie wniosków ... o numerach: [...] poz. 1 wypłacił G. T. "T." P. (zwanego dalej: skarzącym) refundacje wywozowe. Złożone wnioski obejmowały produkty, które zostały wyprodukowane w oparciu o zarejestrowane w rejestrze receptur Agencji Rynku Rolnego receptury o kodach: [...] Na zlecenie Prezesa ARR powyższe receptury zostały poddane kontroli weryfikacyjnej zgodności zarejestrowanej w ARR receptury z recepturą stosowaną przez producenta w praktyce produkcyjnej. Podczas kontroli stwierdzono, że produkcja opiera się na recepturach namiarowych i zasypowych, na podstawie których można wyliczyć jedynie ilość surowców, które powinny być zużyte do wyprodukowania danej partii wyrobu gotowego. Przedstawione dokumenty nie stanowią potwierdzenia dokonanych zasypów surowców w zaprezentowanych w nich ilościach, a jedynie są matematycznym wyliczeniem oczekiwanego wyniku ich zużycia. Tym samym nie możliwa jest weryfikacja zgodności ilości zużytych surowców z recepturami zarejestrowanymi w rejestrze receptur ARR. W dniu ... lutego 2009 roku do ARR wpłynął protokół pokontrolny z kontroli weryfikacyjnej w/w receptur sporządzony przez Izbę Celną w W. wraz z zastrzeżeniami przedsiębiorcy odnoszącymi się do w/w protokołu oraz odpowiedzią Dyrektora Izby Celnej w W. na powyższe zastrzeżenia. Po dokonaniu oceny materiału dowodowego w sprawie ARR przyznała moc dowodową wynikom kontroli weryfikacyjnej dokonanej przez Izbę Celną w W. Mając powyższe na uwadze Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją z ... maja 2009 r. nr ... ustalił skarżącemu wysokośc nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej w kwocie ... zł. Na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącego wniósł odwołanie, w stosunku do którego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z ... września 2009 r. nr ... stwierdził niedopuszczalność odwołania ze względu na wadliwość doręczenia zaskarżonej decyzji polegającą na niedoręczeniu przedmiotowej decyzji pełnomocnikowi skarżącego. Po ponownym doręczeniu decyzji z ... maja 2009 r., pełnomocnik skarżącego ponownie wniósł odwołanie od decyzji Prezesa ARR nr ... zarzucając rażące naruszenie art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm. zwanego dalej: k.p.a.) poprzez niewskazanie w zaskarżonych decyzjach ani imienia, ani nazwiska, ani też stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Zdaniem skarżącego treść zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom zawartym w przepisach k.p.a., bowiem organ I instancji nie przytoczył wszystkich przepisów prawa, na które powołał się w sentencji decyzji i ich w uzasadnieniu nie wyjaśnił. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z ... grudnia 2009 r., nr ... utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARR z ... maja 2009 r. W jej uzasadnieniu opisał dotychczasowy przebieg postępowania, a odnosząc się do zawartych w odwołaniu zarzutów o charakterze procesowym stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie bowiem zaskarżone decyzje zawierają wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Ponadto w toku postępowania odwoławczego, jednoznacznie ustalono, iż osoba, której podpis widnieje na zaskarżonej decyzji, miała stosowne upoważnienie do wydania decyzji w imieniu organu (pismo nr ...z dnia ...12.2009 r.). Dalej Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przywołując treść art. 52 ust. 4 rozporządzenia Komisji WE nr 800/1999 stwierdził, iż w świetle przedstawionych w sprawie oświadczeń za bezpodstawny należy również uznać zarzut zaniechania stosowania powyższego artykułu bowiem skarżący już w momencie składania wniosku o rejestrację receptury świadomy był faktu, że złożenie nieprawdziwej deklaracji pociąga za sobą konsekwencje prawne. Podanie nieprawdziwych bądź niedokładnych informacji może wiązać się z utratą uprawnień do refundacji wywozowych, a także koniecznością zwrotu kwot uzyskanych refundacji. W ocenie organu zarówno z uzasadnienia skarżonej decyzji Prezesa ARR jak i materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy, w tym protokołu pokontrolnego, jednoznacznie wynika, że przeprowadzona kontrola dotyczyła zgodności deklaracji o zużyciu produktu w procesie wytwarzania konkretnych produktów zgłoszonych do wywozu z wnioskiem o refundację. Celem kontroli było więc ustalenie, czy prowadzona przez skarżącego dokumentacja (produkcyjna, magazynowa, handlowa) dotycząca produktów wywiezionych z refundacją faktycznie potwierdza zużycie surowców refundowanych zadeklarowanych dla danych produktów we wnioskach o refundację ... Ustalenia kontroli natomiast wskazują, że na podstawie przedstawionych przez skarżącą dokumentów nie było możliwe potwierdzenie, iż zadeklarowana we wnioskach o refundację ilość surowców została faktycznie zużyta do wytworzenia konkretnego produktu, co w ocenie organu oznacza, iż skarżący nie spełniła warunku do skorzystania z refundacji określonego w art. 49 ust. 2 rozporządzenia Rady (WK) nr 1043/2005. W tym stanie wypłacone refundacje na podstawie tych wniosków WPR1 należało uznać za nienależne, które zgodnie z art. 52 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 podlegają zwrotowi wraz z odsetkami za okres, który upłynął między płatnością a zwrotem. W skardze na powyższą decyzję skarżący, działający przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa ARR z ... maja 2009 i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W jej uzasadnieniu przytoczył zarzuty zawarte w odwołaniu i ponownie podniósł zarzut naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. wskazując, iż decyzja Prezesa ARR została wydana bez wskazania w jej treści imienia, nazwiska i stanowiska służobowego osoby upoważnionej do jej wydania. W ocenie pełnomocnika skarżącego zaskarżona decyzja narusza również przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy poprzez pominięcie tego, że data jaką opatrzona jest decyzja Prezesa ARR jest datą nieprawdziwą, co prowadzi do tego, iż decyzja Prezesa ARR powinna była być uchylona przez Ministra RiRW. Przyjęcie przez Ministra RiRW, że brak w decyzji Prezesa ARR poprawnego podpisu naprawionego pismem Prezesa z ... grudnia 2009 r. – bez poinformowania skarżącego o fakcie przeprowadzenia dowodu z w/w pisma i bez udostępnienia stronie jego treści rażąco narusza również art. 81 i 77 § 1 k.p.a. bowiem prowadzi do wniosku, iż Minister RiRW prowadził postępowanie dowodowe bez udziału strony, na wynikach którego oparł swoją decyzję. W skardze pełnomocnik skarzącego podnosi również, iż zaskarżona decyzja wydana została z obrazą przepisów postępowania mającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy – art. 138 § 2 k.p.a. w zw. Z art. 6, 7, 10 i 77 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji administracyjnej Prezesa ARR mimo rażącego naruszenia przez organ I instancji art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Ponadto zdaniem pełnomocnika skarżącego powyższe stanowi również naruszenie art. 80 k.p.a. Skarżący podnosi również, że powyższe, w jego mniemaniu, uchybienia winne być zauważone przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, co skutkować powinno uchyleniem zaskarżonej decyzji. Nieuczynienie tego samo w sobie stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Skarżący podnosi również, podobnie jak w odwołaniu od decyzji Prezesa ARR, iż organ administracji nie odniósł się do wniosków strony w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz zaliczenia w poczet materiału dowodowego min. kopii świadectwa analizy badania jakości artykułów spożywczych nr ..., kopii sprawozdania z badań fizykochemicznych nr ..., sprawozdania z badań fizykochemicznych nr ..., przesłuchania pracowników skarżącego w charakterze świadków. Ponadto zdaniem skarżącego, organ zaniechał odniesienia się do wyjaśnień skarżącego w przedmiocie zarzutów stawianych jej przez Dyrektora Izby Celnej w W. oraz do stanowiska skarżącego zawartego w piśmie z dnia 17 marca 2009 roku. Powyższe, jak wskazuje pełnomocnik skarżącego stanowi rażące naruszenie procedury. Zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zarzucił również naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj, art. 138 § 2 kpa, w zw. art. 6, 7, 10 i 77 kpa, poprzez nieuchylenie decyzji administracyjnej wydanej przez organ I instancji mimo zaniechania przez Prezesa ARR zastosowania art. 52 ust 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999. W tym kontekście podniósł, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma ww. przepis bowiem skarżący ze swej strony działał w dobrej wierze. Zdaniem pełnomocnika skarżącego to organy państwa uznały, że to dotychczasowa praktyka stosowana przez stronę (nie kwestionowana w toku kontroli w łatach poprzednich) jest niepoprawna. Pełnomocnik podniósł również, iż w tożsamych okolicznościach faktycznych Prezes ARR wydał ... decyzji administracyjnych o nr ..., ... oraz ... i wskazuje, iż każda z ww. decyzji oparta jest na innej podstawie prawnej. Sytuacja ta jest dla skarżącego niezrozumiała, gdyż jego zdaniem wszystkie decyzje dotyczą analogicznego stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji z... grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej – p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu przedstawione w sprawie zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 107 §1 k.p.a. decyzja powinna zawierać oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji (...). Z akt sprawy niewątpliwie wynika, iż decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego z ... maja 2009 r. ... została wydana bez wskazania w jej treści imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jej wydania. Powyższe oznacza, iż w sprawie naruszono dyspozycję w/w art. 107 § 1 k.p.a., co pełnomocnik skarżącego podniósł w skardze, jednakże w ocenie Sądu, nie można przyjąć aby powyższe naruszenie wyczerpywało przesłankę wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. skutkującą stwierdzeniem nieważności decyzji. Podzielając w tym zakresie stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyrażone w zaskarżonej decyzji z ... grudnia 2009 r., stwierdzić należy, iż decyzja Prezesa ARR dotknięta jest wadą, której skutek polega na tym, iż nie można dokonać jej rektyfikacji w trybie art. 111 – 113 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji mogłoby nastąpić w sytuacji gdyby decyzja Prezesa ARR w ogóle nie zawierała podpisu osoby piastującej funkcję organu, czy też osoby działającej z jej upoważnienia. W przedmiotowej sprawie decyzja została podpisana przez osobę, która, jak się okazało w trakcie postępowania odwoławczego, miała stosowne upoważnienie do wydania decyzji w imieniu organu. Powyższe potwierdza m.in. pismo ARR nr ... z ... grudnia 2009 r., które zawiera uwierzytelnioną kopię upoważnienia do działania w imieniu Prezesa ARR – Zastępcy Dyrektora Biura Administrowania Obrotem Towarowym z Zagranicą – która złożyła podpis na zaskarżonych decyzjach. Wobec powyższe nie można przyjąc, iż w niniejszej sprawie winno nastapić stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa ARR z ... maja 2009 r. w oparciu o w/w art. 156 k.p.a. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, a dotyczącego “pominięcia" faktu, iż data jaką opatrzona jest decyzja Prezesa ARR jest datą nieprawdziwą wyjaśnić należy, iż przepisy prawa nie wiążą z dniem wydania decyzji pisemnej skutków prawnych, bowiem decyzja taka wywołuje skutki z dniem jej doręczenia (wyroku NSA z dnia 25 kwietnia 2006 r., II OSK 714/05, ONSAiWSA 2006, nr 5, poz. 132) m.in. w celu określenia momentu czasowego, w którym będzie oceniana legalność decyzji. Z postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z ... września 2009 r. stwierdzającego niedopuszczalność odwołania wynika jednoznacznie, iż powodem jego niedopuszczalności był fakt skierowania korespondencji bezpośrednio stronie skarżącej w sytuacji gdy była ona reprezentowana przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Powyższe nie ma wpływu na zmianę daty Prezesa ARR tylko na późniejsze wejście tej decyzji do obrotu prawnego tj. od chwili doręczenia jej pełnomocnikowi skarżącego, co czyni postawiony w tym zakresie w skardze zarzut niezasadnym. Odnosząc się do kolejnego zarzutu procesowego jakim jest naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. i art. 80 k.p.a. stwierdzić należy, iż również on niezasługuje na uwzględnienie. W tym kontekście Sąd wyjaśnia, iż zaskarżone w sprawie decyzje zawierają wskazanie faktów, które organ uznała za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. W uzasadnieniu faktycznym decyzji wskazane zostały przesłanki faktyczne wynikające z ustaleń kontroli stanowiące podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie udzielonych refundacji zaś uzasadnienie prawne zawiera umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa oraz wskazuje, jaki zachodzi związek między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia, wobec czego nie można stwierdzić, o co wnosił pełnomocnik skarżącego w skradze, iż w niniejszym postępowaniu naruszono art. 77 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Rozpatrując kolejny zarzut w skardze, a dotyczący zaniechania zastosowania w zaskarżonym rozstrzygnięciu art. 52 ust. 4 rozporządzenia Komisji WE nr 800/1999 Sąd zwraca uwagę, iż z protokołu pokontrolnego wynika, iż skarżący nie przedstawił dokumentów poświadczających faktyczny pobór surowców na sprawdzaną produkcję. Należy zaznaczyć, że podczas kontroli autoryzacyjnej zakładu przedsiębiorca zobowiązał się do archiwizowania dokumentacji handlowej i produkcyjnej w porządku chronologicznym w okresie przynajmniej pięciu lat od daty zarejestrowania receptury w ARR. W toku postepowania wyjaśniającego skarżący przedstawił oświadczenie, iż w zakładzie nie jest prowadzona dokumentacja na poszczególnych etapach produkcji (notatka kontrolujących sporządzona ...06.2008 r.). Surowce z magazynu pobierane są przez operatorów poszczególnych linii stosownie do receptur namiarowych, co nie jest w żaden sposób potwierdzane. Skarżący posiada jedynie dokument RSW tworzony po zakończeniu produkcji na podstawie wyprodukowanej partii towaru, na podstawie którego wyliczana jest ilość składników jakie powinny zostać pobrane do produkcji. Należy przypomnieć, iż kontrola weryfikacyjna obejmuje wyłącznie dokumenty, które powinny zawierać dane obrazujące rzeczywiste zużycie towarów, a nie towary które zostały już wywiezione. W tym kontekście prawidłowo podniesiono w odpowiedzi na skargę, iż cyt. “...". Wobec powyższego, w świetle przedstawionych oświadczeń, za bezpodstawny należy uznać zarzut zaniechania stosowania art. 52 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) 800/1999, jakoby błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta oraz beneficjent działał ze swej strony w dobrej wierze. Należy w tym miejscu nadmienić, że skarżący już w momencie składania wniosku o rejestrację receptury świadomy był faktu, że złożenie nieprawdziwej deklaracji pociąga za sobą konsekwencje prawne. Podanie nieprawdziwych bądź niedokładnych informacji może wiązać się z utratą uprawnień do refundacji wywozowych, a także koniecznością zwrotu kwot uzyskanych refundacji. Wpisanie danego kodu receptury w polu .. wniosku o wypłatę refundacji jest prawnie wiążącą deklaracją danych towaru wywożonego, zgłoszonego we wniosku o rejestrację receptury, bowiem zgodnie z art. 49 ust 2 rozporządzenia Komisji 1043/2005 z 30 czerwca 2005 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 3448/93 w odniesieniu do systemu przyznawania refundacji wywozowych dla niektórych produktów rolnych wywożonych w postaci towarów nieobjętych załącznikiem I do Traktatu oraz kryteriów dla ustalania wysokości kwot takich refundacji, jeżeli towary zostały zużyte do produkcji towarów, które mają zostać wywiezione, deklaracja przedsiębiorcy powinna zawierać ilość faktycznie zużytych towarów oraz charakter i ilość każdego z produktów podstawowych, produktów uzyskanych w wyniku ich przetworzenia (...). Zainteresowana strona, na poparcie swej deklaracji, zobowiązana jest dostarczyć właściwym władzom wszystkie dokumenty informacje, jakie te władze uznają za stosowne. Właściwe władze sprawdzają prawidłowość przedstawionych im dokumentów za pomocą odpowiednich środków. Art. 51 ww. rozporządzenia Komisji (WE) 800/1999 stanowi, że eksporter, który nie złoży deklaracji określonej w art. 49, albo nie dostarczy zadowalających informacji na poparcie swej deklaracji, nie jest uprawniony do refundacji. Dokumentacja producenta na potrzeby uczestnictwa w mechanizmie handlu zagranicznego na rynku produktów przetworzonych Non — aneks I powinna być prowadzona w sposób umożliwiający prawidłową i pełną identyfikację surowców oraz powiązania na. każdym etapie produkcji. Obowiązek prowadzenia dokumentacji wynika z § 41 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie dokumentów stosowanych w obrocie towarami objętymi Wspólną Polityką Rolną oraz zasad postępowania z tymi towarami w zakresie przewidzianym dla organów celnych. Z akt sprawy wynika natomiast, iż na podstawie przedstawionych do kontroli dokumentów nie można ustalić ilości produktu refundowanego zużytego do produkcji wywiezionego towaru. Powyższe oznacza, że skarżący nie spełnił warunku do skorzystania z refundacji określonego w art. 49 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1043/2005 wobec czego wypłacone skarżącemu refundacje należało uznać jako nienależne i podlegające zwrotowi (art. 52 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999. W odnieseniu do zarzutu pełnomocnika skarżącego, w którym podnosi on, iż w tożsamych okolicznościach faktycznych Prezes ARR wydał ... decyzji administracyjnych, z czego każda z czterech oparta jest na innej podstawie prawnej wyjaśnić należy, iz zarzut sprowadzający się do kwestionowania podstawy prawnej konkretnej decyzji będzie zasadny jeśli zostanie skierowany do danej decyzji. Przedmiotowa sprawa dotyczy decyzji Prezesa ARR z... maja 2009 r. i podstawa prawna tej decyzji jest, w ocenie Sądu, podstawą prawidłową. Analizując przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 10 k.p.a. ustanawiającego zasadę czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania bowiem skarżący był reprezentowany przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika i na każdym jego etapie mógł zapoznać się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z tych wszystkich przyczyn, uznając zarzuty skargi za niezasadne i nie stwierdzając, aby wydane w sprawie decyzje naruszały przepisy prawa materialnego lub procesowego w zakresie mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd orzekł jak w sentencji.