V SA/Wa 664/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2017 r. sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia (...) lutego 2016 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych oraz umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę Pismem z dnia 27 października 2014 r. M.Ł. wniósł do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o umorzenie zaległości w płatności opłaty abonamentowej za okres od 1 stycznia 2009 r. w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż nie złożył odpowiedniego oświadczenia dla skorzystania z prawa do zwolnienia z opłaty abonamentowej, które mu przysługiwało, a równocześnie jest osobą ponad 75 letnią, bardzo schorowaną, otrzymuje najniższe świadczenie emerytalne. Otrzymał od Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. zawiadomienie z dnia [...] października 2014 r. o zajęciu prawa majątkowego – świadczenia emerytalnego na kwotę [...] zł. objętą tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Pocztę Polską S.A. Decyzją z dnia [...] marca 2015 r., Nr [...], Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji umorzyła zaległości w płatności opłaty abonamentowej za okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 października 2014 r. w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ uznał, iż po stronie M. Ł. zachodzą przesłanki do umorzenia zaległości w opłatach abonamentowych, które na datę wydawania decyzji dotyczyły, według danych z Poczty Polskiej S.A., okresu od 1 stycznia 2013 r. do 31 października 2014 r. Pismem z dnia 28 kwietnia 2015 r. M. Ł. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy wskazując na wyegzekwowanie całej dochodzonej przez Pocztę Polską S.A. należności, przewlekłość postępowania w załatwianiu wniosku o umorzenie oraz przedstawiając podejmowane przez niego kroki dla uzyskania tej ulgi. Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., Nr [...], Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji uchyliła w całości swoją decyzję z dnia [...] marca 2015 r., Nr [...]; umorzyła zaległości w płatności opłaty abonamentowej za okres od 1 kwietnia 2014 r. do 31 października 2014 r. w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości [...] zł oraz umorzyła postępowanie administracyjne w zakresie zaległości za okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 marca 2014 r. wraz z odsetkami w łącznej wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wskazała, iż wyegzekwowanie przez Urząd Skarbowy należności za okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 marca 2014 r. prowadziło do wygaśnięcia zobowiązania, co uczyniło postępowanie w sprawie bezprzedmiotowym. Niewyegzekwowana zaległość dotycząca okresu od 1 kwietnia 2014 r. do 31 października 2014 r. została umorzona wobec istnienia przesłanek do zastosowania tej ulg. Pismem z dnia 23 lutego 2016 r. M. Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] lutego 2016 r., Nr [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił wydanie rozstrzygnięcia na jego niekorzyść i wniósł o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji wniosła o jej odrzucenie jako skierowanej na działania Poczty Polskiej S.A., ewentualnie o oddalenie skargi. W uzasadnieniu swego stanowiska, co do oddalenia skargi, organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych i wskazał, iż umorzenie zaległości w opłatach abonamentowych może dotyczyć tylko rzeczywiście istniejącego zadłużenia. Decyzja w tym zakresie uwzględniać musi stan faktyczny i prawny istniejący w dacie jej wydawania. W zakresie wyegzekwowanego zadłużenia w rozpoznawanej sprawie nastąpił brak przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, zasadne zatem było umorzenie postępowania w tym zakresie jako bezprzedmiotowego. W zakresie istniejącego zadłużenia wniosek Strony został uwzględniony. Brak oparcia się przez organ odwoławczy na rzeczywistym stanie faktycznym, mającym miejsce w dacie orzekania, tj. na rzeczywistym zadłużeniu Strony w tej dacie, spowodowałby, że w sprawie zaistniałaby okoliczność przewidziana w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, co skutkowałoby koniecznością wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego. W sprawie nie doszło do naruszenia art. 139 kpa w jego pierwszej części: "Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się ...", ponieważ pozostawienie rozstrzygnięcia organu I instancji w obrocie prawnym prowadziłoby do stwierdzenia, iż ... "zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny." Organ przywołał orzecznictwo NSA zajmujące stanowisko, iż zakres pojęcia "rażące naruszenie prawa" z art. 139 kpa jest szersze od tego pojęcia będącego podstawą stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd podziela stanowisko organu, iż w toku postępowania administracyjnego, wbrew wywodom skargi, nie doszło do naruszenia art. 139 kpa, zgodnie z którym: "Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny." Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia z dnia 20 listopada 2008 r., sygn. akt II GSK 511/08, skutki w zakresie naruszenia zakazu reformationis in peius ustanowionego w art. 139 kpa należy ustalać na podstawie analizy całej treści decyzji organu odwoławczego w zestawieniu z zakresem orzeczenia organu I instancji. Zaskarżona decyzja w pkt. 1. uchyliła w całości decyzję wydaną przez KRRiT w dniu [...] marca 2015 r. – działającą jako organ I instancji. W pkt. 3 umorzyła postępowanie administracyjne w zakresie zaległości wyegzekwowanych jako bezprzedmiotowe. W pkt. 2 umorzyła rzeczywiście istniejące zaległości w płatności opłat abonamentowych. Sąd wskazuje, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, iż ani decyzja kasacyjna organu II instancji (pkt 1 zaskarżonej decyzji) ani decyzja umarzająca postępowanie (pkt 3) nie może ze swej istoty być dla Strony "niekorzystna" w rozumieniu art. 139 kpa. W pkt. 2 natomiast decyzja rozstrzyga odnośnie przedmiotu sprawy, gdyż wskazuje na rzeczywiste zaległości w płatnościach abonamentowych i okres, w trakcie którego te zaległości powstał oraz je umarza. Uznając, iż zaskarżone rozstrzygnięcie jest czytelne i nie naruszyło zakazu określonego przepisem art. 139 Sąd podnosi, iż w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że organ odwoławczy jest obowiązany uwzględniać zmiany stanu prawnego i faktycznego, jakie zaszły w sprawie po wydaniu zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. Odnosząc się do argumentów Skarżącego dotyczących nieobjęcia zaskarżoną decyzją całego okresu zaległości, o których umorzenie wnosił, należy wskazać, że "data wszczęcia postępowania nie jest miarodajna dla podstawy faktycznej i podstawy prawnej decyzji; decyduje o tym stan faktyczny i stan prawny sprawy, istniejące w dacie wydania decyzji." (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz do ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego LEX/el. 2014). Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt: I OSK 1080/06, którego treść została podzielona przez wojewódzkie sądy administracyjne – "Z obowiązującej konstytucyjnej zasady praworządności wynika, że w postępowaniu administracyjnym organy administracji publicznej obowiązane są stosować przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego obowiązującego w dniu wydania decyzji. Na etapie postępowania II-instancyjnego KRRiT ustaliła z Pocztą Polską S.A. rzeczywisty stan zadłużenia Skarżącego na moment wydawania decyzji z dnia [...] lutego 2016 r., a następnie tylko i wyłącznie w tym zakresie wydała merytoryczne rozstrzygnięcie. W pozostałym zakresie postępowanie zostało uznane za bezprzedmiotowe. Sąd podkreśla, iż organ nie mógł merytorycznie rozpatrywać sprawy co do wyegzekwowanej zaległości. Interes Strony nie został więc naruszony, bo nie było prawnej możliwości merytorycznego orzekania w zakresie wyegzekwowanej zaległości. Sąd wskazuje na konieczność dokonywania przez organ wiążących ustaleń co do wysokości i okresów rzeczywiście istniejących zaległości w płatnościach abonamentowych na etapie postępowania I-instancyjnego, jednakże w rozpoznawanej sprawie uchybienie w tym względzie, którego dopuściła się KRRiT działając jako organ I instancji zostało naprawione w toku postępowania poprzedzającego orzekanie przez ten organ w II instancji. Orzekając w dniu [...] lutego 2016 r. KRRiT działała w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny sprawy, co znalazło odbicie w treści zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę w całości.