V SA/Wa 665/11

WyrokWSA w Warszawie2011-09-22

Skład orzekający: Dorota Mydłowska, Mirosława Pindelska, Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy związek małżeński z obywatelem polskim, który faktycznie uległ rozpadowi i nie wiąże się z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego ani łożeniem na utrzymanie rodziny, może stanowić podstawę do udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że formalny związek małżeński z obywatelem polskim, który nie jest poparty wspólnym gospodarstwem domowym, brakiem łożenia na utrzymanie rodziny oraz faktycznym rozpadem pożycia małżeńskiego, nie uzasadnia udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Ponadto, nielegalny pobyt cudzoziemca na terytorium RP stanowi samodzielną podstawę do odmowy udzielenia takiego zezwolenia.
Stan faktyczny
Skarżący, obywatel Republiki S., wystąpił o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, powołując się na zawarcie związku małżeńskiego z obywatelką polską i chęć wspólnego wychowywania córki. Wojewoda odmówił, wskazując na nielegalny pobyt skarżącego i rozpad pożycia małżeńskiego, co potwierdził Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Skarżący w skardze zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że spełnia przesłanki do udzielenia zezwolenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2011 r. sprawy ze skargi S. N. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... grudnia 2010 r. nr ... w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; oddala skargę Wnioskiem z ... marca 2010 r. S. F., obywatel Republiki S., (zwany dalej: skarżącym) wystąpił do Wojewody [...] o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony uzasadniając go zawarciem związku małżeńskiego z obywatelką polską D. J. oraz chęcią wspólnego wychowywania swojej małoletniej córki F. E. Decyzją z ... października 2010 r. nr ... Wojewoda [...] działając na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 9 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – dalej jako: k.p.a., odmówił skarżącemu wyrażenia zgody na udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że obecnie skarżący przebywa na terytorium Polski nielegalnie od dnia ... marca 2010 r. tj. od dnia uprawomocnienia się decyzji Wojewody [...] z dnia ... grudnia 2009 r. o cofnięciu skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP. Związek małżeński z obywatelką polską zawarł ... lipca 2008 r., z którą posiada jedno małoletnie dziecko. Małżonka skarżącego pismem dnia ... marca 2010 r. poinformowała organ, iż nie zamieszkuje już ze skarżącym pod jednym adresem. Zapytana, w trakcie przesłuchania, o to kiedy widziała się z mężem odparła, że widuje go raz w tygodniu, zazwyczaj w niedzielę, zaś częstotliwość jego wizyt zwiększyła się od czasu gdy skarżący zaczął starać się o uzyskanie karty pobytu. Dalej stwierdziła, że jej małżonek nie wywiązuje się z nałożonych na niego, wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia ... marca 2010 r., zobowiązań alimentacyjnych względem swojej córki F. F., a całokształt jego zachowań i brak starań o podjęcie pracy doprowadziło ją do podjęcia decyzji o złożeniu pozwu rozwodowego. Przesłuchana w charakterze świadka teściowa skarżącego (H. K.) oświadczyła, że skarżący był na utrzymaniu całej jej rodziny i była świadkiem zdarzenia kiedy to skarżący dusił swoją małżonkę oraz napluł jej w twarz. Dodała również, że ze względu na jego charakter, podczas jego wizyt domownicy zmuszeni są do pilnowania F. F. przy wspólnych zabawach z ojcem. W dniu ... czerwca 2010 r. przesłuchany do protokołu w charakterze strony skarżący zeznał, że przez około pięć miesięcy przebywał w N. i we W. jednak obawiając się gróźb ze strony żony nie mówił jej gdzie faktycznie przebywa. Stwierdził ponadto, że nie kontaktuje się ze swoją żoną ani drogą telefoniczną ani elektroniczną oraz, podobnie jak małżonka, wyraża zgodę na rozwód. W przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym Wojewoda [...] ustalił, że wizyty skarżącego w mieszkaniu małżonki przy ul. ... w B. są krótkie i sporadyczne bowiem skarżący widuje swoja córkę przez około dwie-trzy godziny w tygodniu. Ponadto skarżący nie wykazał dysponowania stabilnym i regularnym źródłem dochodu wystarczającym na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu, a analiza jego obecnej sytuacji wskazuje, że skarżący nie spełnia żadnej z przesłanek zawartych w art. 57 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach umożliwiających mu zalegalizowanie pobytu na terytorium RP. Rozpatrując odwołanie wniesione na powyższą decyzję Wojewody [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z ... grudnia 2010 r., nr ... utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 57 ust. 1 pkt 1 i pkt 9 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 6 w/w ustawy o cudzoziemcach oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zwięźle opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wyjaśnił, iż cofnięcie skarżącemu decyzją Wojewody [...] z dnia ... grudnia 2009 r. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nastąpiło z uwagi na otrzymane informacje o dopuszczeniu się przez skarżącego przemocy fizycznej wobec żony, opuszczeniu wspólnego mieszkania, braku zainteresowania rodziną i faktycznym rozpadem pożycia małżeńskiego. Ponadto z przeprowadzonego w dniu ... maja 2010 r. przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w B. wywiadu środowiskowego, ustalono, że skarżący zamieszkiwał ze swoją małżonką do maja 2009 r. W chwili obecnej małżonka nie wie gdzie zamieszkuje skarżący. Dodała również, że od maja 2009 r. do stycznia 2010 r. nie widywał się ze swoim dzieckiem, które pozostaje na jej wyłącznym utrzymaniu. Mając powyższe na uwadze Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, iż całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uzasadnia stanowisko organu I instancji wyrażone w decyzji z dnia ... października 2010 r. zgodnie z którym związek małżeński skarżącego z obywatelką polską nie uzasadnia jego zamieszkiwania w Polsce przez okres powyżej trzech miesięcy. Skarżący nie zamieszkuje z żoną, nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego, nie łoży na utrzymanie rodziny oraz używał przemocy fizycznej wobec żony. Ponadto zeznania małżonki skarżącego oraz świadków wskazują, iż zainteresowanie skarżącego rodziną było zbieżne z ubieganiem się przez niego o zalegalizowanie pobytu w Polsce. W ocenie organu odwoławczego skarżący wypełnia przesłanki z art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach uzasadniające odmowę udzielenia mu wnioskowanego zezwolenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z ... grudnia 2010 r., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia ... października 2010 r., zarzucając naruszenie: - prawa materialnego tj. art. 57 ust. 1 pkt 1 i pkt 9 oraz art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach; - przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 k.p.a. W jej uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, iż skarżący wypełnia przesłanki z art. 53 ust. 1 pkt 6 bowiem pozostaje w związku małżeńskim z obywatelką polską, który to przepis ma charakter obligatoryjny i zobowiązuje organ administracji do wydania stosownej decyzji, jeżeli zachodzą ustawowe przesłanki. W ocenie pełnomocnika skarżącego postępowanie dowodowe zostało w sprawie przeprowadzone wyjątkowo jednostronnie, bez zachowania obiektywizmu, a przyczyną nie łożenia na utrzymanie rodziny jest trudna sytuacja materialna i życiowa skarżącego. Ze swoją córką widuje się raz w tygodniu ponieważ na tyle zezwala mu jego małżonka. Analiza sytuacji życiowej skarżącego, poparta orzeczeniami sądów administracyjnych, doprowadziła pełnomocnika do wniosku, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie mogłyby mieć co najmniej trzy podstawy do udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt na terytorium RP wyrażone w art. 53 ust. 1 pkt 11, art. 53a ust. 1 pkt 2 oraz art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. W ocenie pełnomocnika skarżącego fakt złożenia nowego wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na terytorium RP i prowadzone w tym zakresie postępowanie nie można świadczyć o nielegalnym pobycie skarżącego w Polsce skoro wniosek ten nie został jeszcze rozstrzygnięty. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji z dnia ... grudnia 2010 r. Dodał również, że na okoliczności toczącego się postępowania rozwodowego skarżący winien ubiegać się o wizę, która będzie tytułem pobytowym w zupełności wystarczającym do zabezpieczenia. W późniejszym piśmie procesowym z dnia ... kwietnia 2011 r., skarżący, w odniesieniu do możliwości uzyskania wizy pobytowej wyjaśnił, że to organ administracji powinien oceniać wniosek skarżącego o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w kontekście wszystkich okoliczności faktycznych i zastosować odpowiednie przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.], dalej – p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 57 ust. 1 pkt 1 i pkt 9 ustawy o cudzoziemcach (stan prawny z dnia złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony tj. 8 marzec 2010 r.), zgodnie z którym cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 53-53b oraz przebywa na terytorium RP nielegalnie. Z kolei art. 53a ust. 2 ustawy stanowi, iż zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony można udzielić cudzoziemcowi, który przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie, jeżeli: 1) przepisy prawa polskiego wymagają od cudzoziemca osobistego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej; 2) wyjątkowa sytuacja osobista wymaga obecności cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 3) wymaga tego interes Rzeczypospolitej Polskiej; 4) organ właściwy do prowadzenia postępowania w sprawie zwalczania handlu ludźmi stwierdza, że cudzoziemiec jest prawdopodobnie ofiarą handlu ludźmi w rozumieniu decyzji ramowej Rady z dnia 19 lipca 2002 r. w sprawie zwalczania handlu ludźmi (Dz. Urz. WE L 203 z 01.08.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 19, t. 6, str. 52). W pierwszej kolejności Sąd zauważa, iż skarżący od dnia ... marca 2010 r. tj. od dnia uprawomocnienia się decyzji Wojewody [...] z dnia ... grudnia 2009 r. o cofnięciu skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP, przebywa w Polsce nielegalnie, co uzasadniono brakiem zainteresowania się skarżącego rodziną i faktycznym rozpadem pożycia małżeńskiego. Wnioskiem z dnia ... marca 2010 r. uzasadnionym przesłankami z art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, skarżący ponownie wystąpił o udzieleniu mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP. W myśl tego przepisu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który jest małżonkiem obywatela polskiego, jeżeli okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadnia jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. W ocenie Sądu dokonane jednak, w toku postępowania, ustalenia przez organ I i II instancji nie wykazały aby związek małżeński skarżącego z obywatelką polską uzasadniał jego zamieszkiwanie w Polsce przez okres powyżej 3 miesięcy, co jednocześnie czyni zarzut naruszenia art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach niezasadnym. Z akt bowiem sprawy wynika, iż skarżący pomimo pozostawania (formalnie) w związku małżeńskim z D. J. nie tworzy z nią wspólnego gospodarstwa domowego w rozumieniu art. 23 i 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Skarżący nie łoży na utrzymanie rodziny i nie przejawia chęci zaopiekowania się swoim małoletnim dzieckiem. Z protokołu przesłuchania strony z dnia ... czerwca 2010 r. (k. ... akt sąd.) wynika, iż małżonkowie nie zamieszkują wspólnie, nie mają wspólnych rachunków bankowych, a skarżący nigdy nie dokładał się do zakupu jakichkolwiek rzeczy do wspólnego mieszkania, w tym nie pomaga w utrzymaniu własnej, małoletniej córki. Ponadto, co wynika z treści pozwu rozwodowego małżonki skarżącego z dnia ... lipca 2010 r. (k-... akt sąd.) skarżący dopuścił się przemocy fizycznej wobec swojej małżonki oraz w żaden sposób nie interesuje się swoim dzieckiem. Skarżący nie dysponuje również stabilnym i regularnym źródłem dochodu wystarczającym na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu. Podniesione zatem okoliczności, poparte zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym wskazują, iż charakter związku małżeńskiego zawartego ze skarżącym nie uzasadnia udzielenia mu wnioskowanego zezwolenia. Nie bez znaczenia jest również wydany w stosunku do skarżącego, obciążający go wyrok zasądzający rentę alimentacyjną na rzecz małoletniej córki w kwocie ... zł miesięcznie z dnia ... marca 2010 r. sygn. akt ..., co w okolicznościach przedmiotowej sprawy potwierdza brak zaangażowania skarżącego w sprawy rodzinne. Pozostawanie zatem w związku małżeńskim, nacechowanym brakiem wzajemnej pomocy (tak w sferze materialnej jak i niematerialnej) oraz brakiem współdziałania dla dobra rodziny nie uzasadnia wydania decyzji w oparciu o treść art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. Zasadne jest tym samym, w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, stanowisko Wojewody [...] wyrażone w decyzji z dnia ... października 2010 r. i utrzymane w mocy decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... grudnia 2010 r. o braku możliwości udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bowiem związek małżeński z obywatelką polską uległ rozpadowi i nie uzasadnia zamieszkiwania skarżącego w Polsce przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Skarżący w toku całego postępowania wyjaśniającego nie wykazał przed organami administracji publicznej, aby podstawą ubiegania się przez niego o przedmiotowe zezwolenie był długoterminowy cel uzasadniający jego zamieszkanie na terytorium RP. Celem tym nie może być również zamiar utrzymywania kontaktu z dzieckiem bowiem, jak skarżący sam zeznał do protokołu przesłuchania strony z dnia ... czerwca 2010 r. (k-... akt adm.) cyt. "...", co w ocenie Sądu wykazuje brak więzi emocjonalnych z własnym dzieckiem. Ponadto z racji tego, iż skarżący od dnia ... marca 2010 r. tj. od dnia uprawomocnienia się decyzji o cofnięciu mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP, przebywa w Polsce nielegalnie zasadne jest również, co wyjaśniono w zaskarżonej decyzji, wydanie decyzji o odmowie udzielenia wnioskowanego zezwolenia z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach. Tym samym, w ocenie Sądu, zarzut pełnomocnika skarżącego zawarty w skardze, a dotyczący naruszenia art. 57 ustawy o cudzoziemcach nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona bowiem decyzja odpowiada prawu, gdyż analiza akt sprawy nie ujawniła wad uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydając przedmiotową decyzję działał na podstawie przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, a w toku postępowania prawidłowo zgromadził i poddał wszechstronnej analizie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, czym wypełnił również dyspozycje art. 7, i art. 77 k.p.a. Sąd nie dostrzegł również naruszenia zasad wyrażonych w art. 8 oraz art. 9 k.p.a. bowiem w toku prowadzonego postępowania dokonano dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i ustosunkowano się do żądań i twierdzeń skarżącego. Wyjaśnienie natomiast odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony uzasadnione zostało prawidłowo przytoczonymi i zastosowanymi w sprawie przepisami prawa. Odnosząc się natomiast do zarzutu pełnomocnika skarżącego sprowadzającego się do udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie m.in. na podstawie art. 53 ust. 11 ustawy o cudzoziemcach zauważyć należy, iż przepis ten nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania bowiem zawarta w nim dyspozycja obejmuje swoim zakresem jedynie cudzoziemców, którzy przebywają na terytorium RP na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, gdy przemawia za tym szczególnie ważny interes cudzoziemca. Tymczasem, jak zasadnie wskazano w odpowiedzi na skargę, pobyt skarżącego na terytorium RP jest w chwili obecnej nielegalny i wyklucza możliwość zastosowania wobec niego treści wskazanego artykułu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło