V SA/Wa 684/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-08
Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Dorota Mydłowska, Małgorzata Rysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, którego cele statutowe nie są tożsame z celami funduszy promocji produktów rolno-spożywczych, może ubiegać się o wsparcie finansowe z tych funduszy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Stowarzyszenie nie spełniło przesłanek podmiotowej i przedmiotowej do uzyskania wsparcia finansowego z Funduszu Promocji Ziarna Zbóż i Przetworów Zbożowych. Cele statutowe Stowarzyszenia nie były zgodne z celami funduszu, a skład członków nie ograniczał się wyłącznie do producentów lub przetwórców rolno-spożywczych.Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło wniosek o wsparcie finansowe z Funduszu Promocji Ziarna Zbóż i Przetworów Zbożowych. Prezes Agencji Rynku Rolnego odmówił udzielenia wsparcia, uznając, że Stowarzyszenie nie spełnia przesłanek podmiotowych (skład członków nie jest jednolity) ani przedmiotowych (cele statutowe niezgodne z celami funduszu). Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał decyzję w mocy. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, kwestionując stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... stycznia 2012 r. nr ... w przedmiocie odmowy udzielenia wsparcia finansowego. oddala skargę
W dniu ... sierpnia 2011 r. Stowarzyszenie "P. w C." – (zwane dalej: skarżącym) złożyło wniosek o udzielenie wsparcia ze środków Funduszu Promocji Ziarna Zbóż i Przetworów Zbożowych na finansowanie zadania pn. "[...] " w kwocie ... PLN, którego realizacja miała nastąpić w okresie od dnia ... października 2011 r. do dnia ... grudnia 2011 r.
Do wniosku o udzielenie wsparcia został załączony Statut Stowarzyszenia z dnia ... lipca 2011 r., a następnie w dniu ... września 2011 r. wnioskodawca złożył uzupełnienie do Statutu, w którym przedstawił listę członków założycieli Stowarzyszenia "...". Wnioskodawca w pkt 20 wniosku oświadczył, iż jest organizacją określoną w art. 9 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych tj. ogólnokrajową organizacją branżową lub międzybranżową zrzeszającą producentów lub przetwórców produktów rolno- spożywczych, inną niż organizacje określone w art. 9 ust. 2 pkt 1 przytoczonej ustawy, której cele statutowe są zgodne z celami funduszy promocji.
Rozpatrując powyższy wniosek Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją z dnia ... października 2011 r. nr ... odmówił skarżącemu udzielenia wnioskowanego wsparcia. W jej uzasadnieniu wyjaśnił, że interpretacja gramatyczna przepisu art. 9 ust. 2 ustawy o funduszach promocji produktów rolno spożywczych uzasadnia przyjęcie, że przy ubieganiu się o środki funduszy promocji muszą zostać spełnione dwie przesłanki łącznie: podmiotowa i przedmiotowa.
Rozpoznając sprawę pod kątem spełnienia przytoczonych przesłanek organ stwierdził, iż wnioskodawca nie spełnia ani wymogów podmiotowych, tzn. ma w składzie osoby, które nie są producentami lub przetwórcami rolno – spożywczych, ani też przedmiotowych, gdyż cele Stowarzyszenia nie są zgodne z celami Funduszu Promocji Ziarna Zbóż i Przetworów Zbożowych. W tym kontekście wyjaśnił, iż z załączonej do wniosku listy członków Stowarzyszenia "..." wynika, iż na ... członków zrzeszonych jest ... producentów rolnych, ... handlowców artykułami spożywczymi, ... działacz rolniczych związków zawodowych, ... dr nauk rolniczych, ... technik mechanizacji rolnictwa oraz ... konsumentów popierających cele stowarzyszenia. Dodatkowo zauważył, iż w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego wypowiedziany został pogląd, że członkami rolniczego zrzeszenia branżowego nie mogą zostać osoby prawne naukowo zajmujące się rolnictwem jak również sympatycy i działacze zrzeszenia, jeżeli nie zajmują się praktycznie rolnictwem (postanowienie z dnia 17 września 1983 r. IV PRN 3/84 - OSNCP 1985, z.5-6, poz. 73).
W odniesieniu do celów funduszy promocji i mając na uwadze art. 2 ustawy o funduszach promocji Prezes ARR dokonał analizy celów statutowych działania skarżącego z przesłankami przedmiotowymi wskazanymi w art. 9 ust. 2 pkt 2 i w tym zakresie stwierdził, iż skarżący nie spełnia również tej przesłanki bowiem jego cele nie pokrywają się z celami funduszu promocji.
Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem organu, skarżący pismem z dnia ... października 2011 r. wniósł odwołanie, w którym zarzucił, organowi powoływanie się na orzecznictwo z dawnego ustroju wskazując jednocześnie, iż obowiązującym aktem prawnym regulującym istnienie stowarzyszeń w Polsce jest Konstytucja RP, a w szczególności jej art. 12.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia ... stycznia 2012 r. nr ... utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARR z dnia ... października 2011 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wyjaśnił podstawy prawne, na jakich oparł swoje rozstrzygnięcie. Odnosząc się do zarzutu powoływania się przez Prezesa ARR na przepisy z poprzedniego ustroju wyjaśnił, iż ustawa z dnia 8 października 1982 r. o społeczno – zawodowych organizacjach rolników (Dz. U. Nr 32, poz. 217) ma status obowiązującego aktu prawnego natomiast art. 12 Konstytucji RP stanowi o wolności tworzenia i działania związków zawodowych jednakże szczegółowe warunki tworzenia oraz zasady funkcjonowania tego typu organizacji realizowane są zgodnie z porządkiem prawnym określonym w ustawach.
Dalej, podobnie jak organ I instancji przyjął, iż cele statutowe podmiotów uprawnionych do ubiegania się o udzielenie wsparcia finansowego muszą pokrywać się z celami funduszy promocji, o których mowa w art. 2 ustawy i w tym też zakresie stwierdził, iż cele statutowe skarżącego nie są tożsame z celami funduszy promocji, a co za tym idzie, niespełniony został warunek określony w art. 9 ust. 2 pkt powyższej ustawy. W tym też zakresie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, iż oświadczenie skarżącego złożone wraz z wnioskiem o udzielenie wsparcia dotyczące zgodności celów statutowych organizacji z celami funduszy promocji nie znajduje potwierdzenia w statucie oraz w Krajowym Rejestrze Sądowym.
W skardze na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... stycznia 2012 r., skarżący w pierwszej kolejności wniósł o uznanie za niezgodne z aktualnymi przepisami uzasadnienie i bezprawne pozbawienie skarżącego prawa do korzystania ze wsparcia finansowego z Funduszy Promocji Żywności oraz nakazanie przedłużenia terminu zakończenia realizacji zadania zatwierdzonego przez Komisję Zarządzającą Funduszu Promocji Ziarna Zbóż i Przetworów Zbożowych do 60 dnia od daty rozpatrzenia skargi.
Dalej, w uzasadnieniu skargi, skarżący opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wyjaśnił, iż na dzień ... października 2011 r. złożony został w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi aktualny statut Stowarzyszenia, który dokładnie precyzuje realizację celów Stowarzyszenia, które zgodne są z celami Funduszy Promocji produktów rolno-spożywczych. Wyjaśnił również, iż Stowarzyszenie "..." jest ogólnokrajową organizacją zrzeszającą producentów i przetwórców produktów rolnych, a powołana w uzasadnieniu odmowy ustawa z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników nie może "zabronić", w myśl art. 12 Konstytucji RP, zrzeszania się rolnikom w organizacjach i stowarzyszeniach innych niż te, o których jest mowa w powyższej ustawie. W ocenie skarżącego gdyby ustawodawca chciał aby o środki z Funduszu Promocji Żywności korzystać miały tylko grupy producenckie lub rolnicze zrzeszenia branżowe uwzględniłby to w art. 9 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 22 maja 2009 r.
W odpowiedzi na skargą Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie w pełni podzielając swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
W pierwszej kolejności należy wskazać, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz.U. Nr 270 z 2012r.), dalej: ,, p.p.s.a.’’ Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd ma prawo i obowiązek uwzględnić również te okoliczności, które wprawdzie nie zostały wskazane w skardze jako zarzut, ale które miały wpływ na tę ocenę.
Kierując się powyższymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podnieść, że do rozpatrzenia wniosku skarżącego zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 22 maja 2009r. o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych (Dz. U. Nr 97 poz. 799 z 2009r.), dalej ,,u.o.f.p.’’ Stosownie do treści art. 4 ust. 2 ustawy- do postępowań w sprawach indywidualnych , rozstrzyganych przez Prezesa Agencji Rynku Rolnego w drodze decyzji administracyjnych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Ustawa ta reguluje tworzenie, zadania, zasady finansowania, organizacji i funkcjonowania funduszy promocji produktów rolno-spożywczych. W jej art. 2 ust.1 określono cel tworzenia funduszy promocji., a art. 9 ust 2 pkt 1 i 2 określono, kto może się ubiegać o środki funduszu promocji. Mogą to robić wyłącznie ogólnokrajowe organizacje zrzeszające producentów rolnych lub przetwórców produktów rolno-spożywczych, mających miejsce zamieszkania albo siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którzy produkują lub dokonują obrotu wskazanymi w ustawie produktami rolno-spożywczymi, a także inne ogólnokrajowe organizacje branżowe lub międzybranżowe zrzeszające producentów lub przetwórców produktów rolno- spożywczych, jeżeli ich cele statutowe są zgodne z celami funduszy promocji. Głównym celem utworzenia funduszy promocji jest wzrost spożycia i promocji produktów rolno – spożywczych, a ponadto marketing rolny ( art. 2 ust. 1 u.o.p.f,p.)
Z wniosku z dnia ... sierpnia 2011r wynika, że strona jest ogólnokrajową organizacją branżową zrzeszającą producentów lub przetwórców produktów rolno – spożywczych, której cele statutowe SA zgodne z celami funduszy promocji. Ze złożonego wówczas statutu , rozdział 2. Cele i sposoby działania, wynika, że podstawowym celem Stowarzyszenia jest organizowanie i reprezentowanie krajowego środowiska producentów rolnych, przetwórców produktów rolnych, sprzedawców produktów i przetworów rolnych oraz jego zaplecza surowcowego i technicznego. Taki zapis zawarty jest także w KRS. Zasadnie więc organ uznał, że nie został tu spełniony warunek z art. 9 ust. 2 pkt 2 u.f.p.p.r., gdyż cele statutowe nie są tożsame z celami funduszy promocji.
Zasadne jest też, zdaniem Sądu, stanowisko organu, ze Stowarzyszenie PUPPR nie może być beneficjentem środków finansowych funduszy promocji ze względu na skład członków założycieli (k ... akt. adm.). Z tej listy członków Stowarzyszenia "..." wynika, iż na ... członków zrzeszonych jest ... producentów rolnych, ... handlowców artykułami spożywczymi, ... działacz rolniczych związków zawodowych, ... dr nauk rolniczych, ... technik mechanizacji rolnictwa oraz 3 konsumentów popierających cele stowarzyszenia.
Z § 3 statutu wynika, że PUPPR działa na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1989r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 1989r. Nr 20 poz. 104 z późn. zm.)
To, że organ II instancji wskazał na przepisy ustawy z dnia 8 października 1982r. o społeczno- zawodowych organizacjach rolników (Dz.U. Nr 32,poz. 217) wyjaśniało, że przepisy te są obowiązujące, a jednocześnie nie może to być rozumiane, jak twierdzi skarżący, jako naruszenia art. 12 Konstytucji Rzeczypospolitej polskiej. Art. 12 KP stanowi o wolności tworzenia i działania związków zawodowych, organizacji społeczno-zawodowych rolników, stowarzyszeń etc, ale należy podkreślić, iż szczegółowe warunki ich tworzenia i działania realizowane są zgodnie z wymogami określonymi w poszczególnych ustawach.
Wobec tego, że w niniejszej sprawie Stowarzyszenie , przy ubieganiu się o środki funduszy promocji, nie spełniło łącznie dwóch przesłanek: podmiotowej i przedmiotowej – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło