V SA/Wa 688/18

Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. C. P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia (...) lutego 2018 r. nr (...) w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. E. C. P. Sp. z o.o. w W., dalej: "Strona", "Skarżąca" albo "Spółka" wystąpiła z wnioskiem, sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr, o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu o majątku i dochodach Strona wskazała: kapitał zakładowy - 50.000 zł, środki trwałe - "zero", strata za ostatni rok obrotowy według bilansu - 24.346,16 zł. Wykazała również debet na rachunku bankowym w wysokości 432.587,69 zł. Spółka wskazała, że nie posiada środków w kasie, koszty jej działalności (obecnie jedynie czynsz i abonament telefoniczny) ponosi powiązany podmiot tj. Fundacja E., ponieważ oba podmioty działają pod tym samym adresem i korzystają z tych samych łączy telekomunikacyjnych. Największe aktywa Spółki stanowi samochód, rok produkcji 2007 (zastaw rejestrowy US) oraz zasądzona prawomocnym wyrokiem wierzytelność - zajęta przez Urząd Skarbowy. Spółka posiada również całkowicie zamortyzowany drobny sprzęt komputerowy, na którym przechowuje dane ze zrealizowanych projektów. Ponieważ oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożone wyjaśnienia okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego Strony, Spółkę wezwano do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów. W odpowiedzi na wezwanie Spółka przedstawiła rozliczenie podatku dochodowego od osób prawnych oraz rozliczenie wyniku finansowego za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. Skarżąca wyjaśniła, że: - jej konta bankowe zostały zablokowane przez urząd skarbowy, nie są na nich wykonywane żadne operacje i dlatego przedstawienie pełnych wyciągów nie jest możliwe, - od ponad roku Spółka nie uzyskuje przychodów; deklaracje VAT wynoszą "zero", - wszelkie drobne koszty (np. opłaty pocztowe) ponosi Prezes Zarządu, - z powodu braku firmy księgowej nie zostały sporządzone rachunki przepływów pieniężnych za rok 2017, z tego również względu nie jest możliwe sporządzenie aktualnego bilansu i rachunku zysków i strat, - w ostatnich dwóch latach Spółka nie sprzedawała ruchomości i nieruchomości, - Spółka nie posiada żadnych zasobów finansowych, - Spółka nie przeprowadza operacji gotówkowych, - zarząd nie pobiera wynagrodzenia. Wyjaśniła również, że udziałowcy nie ustalili obowiązku dopłat, ale Prezes Spółki w miarę posiadanych środków finansuje bieżącą działalność, tak aby "zdobywając nowe kontrakty przywrócić płynność finansową firmy". Oświadczyła również, że zeznania podatkowe postara się przedstawić na początku października. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych, zgodnie bowiem z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W myśl art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. Mając na uwadze regulacje ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak również stan faktyczny sprawy, brak uzasadnienia dla przyznania Stronie prawa pomocy w żądanym zakresie, bowiem Spółka nie wykazała, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy na podstawie art. 255 p.p.s.a. można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie oświadczenie zawarte we wniosku Strony złożonym na urzędowym formularzu PPPr było niewystarczające do oceny, czy Spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych. Dlatego też niezbędne okazało się jej wezwanie do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę sytuacji majątkowej. Skarżąca nie dopełniła ciążącego obowiązku wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Spółka nie przedstawiła informacji i nie złożyła wyjaśnień o które została wezwana na podstawie art. 255 p.p.s.a. Nie złożyła również w Sądzie dokumentów wskazanych w wezwaniu z 10 września 2018 r. Odnosząc się do oświadczenia, że konta bankowe Spółki zostały zablokowane przez urząd skarbowy, nie są na nich wykonywane żadne operacje i dlatego przedstawienie pełnych wyciągów nie jest możliwe przypomnieć należy, że wezwanie obejmowało również przedstawienie dokumentu bankowego, z którego wynika zamknięcie, zajęcie bądź blokada rachunku. Dlatego nie można uznać, że Spółka wykonała w opisanym zakresie wezwanie. Strona nie nadesłała deklaracji VAT-7 złożonych w 2018 r., a podniesiona w jej piśmie z 27 września 2018 r. okoliczność, że od ponad roku nie uzyskuje przychodów nie uzasadnia niewykonania wezwania. Brak przychodów nie zwalnia Spółki ze składania deklaracji podatkowych. Nie przedstawiła także zeznań podatkowych CIT-8 za lata 2016-2017. Wprawdzie Spółka zadeklarowała, że zeznania zostaną nadesłanie na początku października, ale do dnia rozpoznania wniosku nie wpłynęły one do Sądu. Odnosząc się do wyjaśnień, że Spółka nie jest obsługiwana przez firmę księgową i związku z tym sprawozdania finansowe nie są sporządzane stwierdzić należy, że prowadzenie dokumentacji finansowo–księgowej, w tym przygotowanie sprawozdań finansowych jest ustawowo określonym obowiązkiem Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i ciąży na tym podmiocie nie zależnie od sytuacji finansowej w jakiej się znajduje. Wskazane okoliczności są wystarczające aby wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznać negatywnie. Powtórzyć należy, że obowiązek wykazania i dokumentowania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a prowadzący postępowanie w przedmiocie prawa pomocy ocenia składane wyjaśnienia i dokumenty. Przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie nakładają na referendarza prowadzącego postępowanie inicjatywy w zakresie gromadzenia dowodów uzasadniających pozytywne rozpoznanie wniosku. Wskazać należy na stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 774/13; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11). Czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2010 r. o sygn. akt II GZ 318/10). Dodatkowo wskazać należy, że nie uzasadnia przyznania prawa pomocy okoliczności, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, nie uzyskuje przychodów, nie prowadzi sprzedaży. W orzecznictwie wskazuje się, że nawet brak bieżących dochodów nie może być dostatecznym uzasadnieniem dla skutecznego żądania przez stronę przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy nie zgromadziła ona w okresie prowadzenia działalności gospodarczej dostatecznych środków na ten cel, ani też w sposób formalny nie dowiodła swojej niewypłacalności np. poprzez wystąpienie w odpowiednim czasie o ogłoszenie upadłości. Z definicji działalności gospodarczej – zawartej w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t. j. Dz. U z 2016 r. poz. 1829 ze zm.) – wynika, iż działalnością gospodarczą jest działalność zarobkowa. Oznacza to, iż celem działalności gospodarczej jest osiągnięcie zysku. Jeżeli natomiast przedsiębiorca faktycznie działalności nie prowadzi, lecz jej nie likwiduje i nie wnosi o ogłoszenie upadłości, to nie ma podstaw do finansowania takiego przedsiębiorcy przez zwolnienie od kosztów sądowych (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 4 września 2014 r. o sygn. akt V SAB/Wa 5/14). Reasumując Skarżąca nie wykazała, że ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w odniesieniu do jej osoby wystąpiła, a tym samym przyznanie jej prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika nie jest zasadne. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.