V SA/Wa 692/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-17
Skład orzekający: Andrzej Kania, Joanna Zabłocka, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny może zmienić klasyfikację taryfową towaru wywiezionego z refundacją, a jeśli tak, to czy taka zmiana jest wiążąca dla organu wypłacającego refundację i czy może stanowić podstawę do odmowy wypłaty refundacji oraz nałożenia kary?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może w tym postępowaniu oceniać orzeczeń organów celnych dotyczących klasyfikacji taryfowej towaru, gdyż przedmiotem skargi była decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie odmowy wypłaty refundacji. Organy celne, zgodnie z prawem celnym, są właściwe do ustalania klasyfikacji taryfowej towaru, a ich postanowienia są wiążące dla organu wypłacającego refundację. W sytuacji, gdy ustalona przez organy celne klasyfikacja towaru wywiezionego różni się od tej wskazanej w pozwoleniu na wywóz i wniosku o refundację, nie zostały spełnione warunki do jej przyznania, co uzasadnia odmowę wypłaty refundacji i nałożenie kary.Stan faktyczny
Spółka K. Sp. z o.o. uzyskała pozwolenie na wywóz z refundacją określonego rodzaju wołowiny. Po dokonaniu wywozu i złożeniu wniosku o refundację, organy celne, na podstawie analizy genetycznej, ustaliły, że wywieziony towar miał inną klasyfikację taryfową niż wskazana w pozwoleniu. W konsekwencji Prezes Agencji Rynku Rolnego odmówił wypłaty refundacji i nałożył karę pieniężną, co zostało utrzymane w mocy decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Spółka zaskarżyła decyzję Ministra, kwestionując ustalenia organów celnych i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. w R. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... marca 2009 r. nr ... w przedmiocie odmowy wypłaty refundacji wywozowej oraz nałożenia kary pieniężnej z tytułu wnioskowania o nienależną refundację; Oddala skargę
W dniu ... sierpnia 2004 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego – dalej: Prezes ARR - zgodnie z wnioskiem K. Sp. z o.o. udzielił spółce pozwolenia nr ... na wywóz z refundacją ... kg towaru o kodzie ERN ... – ... ".
W ramach ww. pozwolenia spółka K. dokonała zgłoszenia wywozowego w dniu ... sierpnia 2004 r. ... kg ... i złożyła wniosek o refundację WPR1 o nr ... wraz z wymaganymi dokumentami, w tym m.in. kartą kontrolną T5 oraz zaświadczeniami Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych określającymi pochodzenie ... .
W dniu ... sierpnia 2004 r. wywożony towar został poddany kontroli w Oddziale Celnym w B., w ramach której zostały pobrane próbki towaru i przekazane do badań w Centralnym Laboratorium Celnym. Analiza genetyczna próbek ... została wykonana w Instytucie Genetyki i Hodowli Zwierząt Polskiej Akademii Nauk w J. W protokole z badań genetycznych sporządzonym w dniu ... września 2004r. wskazano, iż w badanych próbkach znajduje się ... .
Postanowieniem z dnia ... grudnia 2004 r. nr ... Naczelnik Urzędu Celnego w K. działając z urzędu określił klasyfikację taryfową oraz opis towaru w zgłoszeniu celnym SAD zaewidencjonowanym pod pozycją ... z dnia ... sierpnia 2004 r. w ten sposób, że przedmiotem zgłoszenia był towar o kodzie: ... w postaci ... świeżej lub schłodzonej; ...; kawałki ... , każdy kawałek zapakowany oddzielnie o przeciętnej zawartości ... ; pozostałe kawałki ....
Ww. postanowienie zostało przekazane do Agencji Rynku Rolnego – Biura Administrowania Obrotem Towarowym z Zagranicą.
Decyzją z dnia ... stycznia 2005 r. nr ... Prezes ARR odmówił przedsiębiorcy – K. Sp. z o.o. - wypłaty refundacji wywozowej na wniosek WPR1 o numerze ... z dnia ... sierpnia 2004 r.
Na skutek złożonego odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia ... lutego 2005 r. nr ... uchylił decyzje Prezesa ARR i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w pierwszej instancji. Minister Rolnictwa uznając zasadność odwołania wskazał, iż sprawę należy rozpatrzyć na podstawie ostatecznego rozstrzygnięcia Służby Celnej odnośnie kodu wywiezionego towaru.
W dniu 10 stycznia 2008 r. Prezes ARR otrzymał ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia ... stycznia 2008 r. nr ... utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia ... maja 2007 r. nr ... określające klasyfikację taryfową oraz opis towaru wywiezionego przez Spółkę K. w dniu ... sierpnia 2004 r. w następujący sposób: kod towaru: ... opis towaru: ... .
Na podstawie powyższych postanowień Służby Celnej, wydanego Spółce pozwolenia na wywóz z dnia ....08.2004 r. nr ... oraz jej wniosku o refundację WPR1 nr ..., Prezes ARR decyzją z dnia ... stycznia 2009 r. nr ... m.in. odmówił spółce wypłaty refundacji do ww. wniosku i nałożył karę w kwocie ... zł z tytułu wnioskowania o nienależną wypłatę refundacji.
Po przeprowadzeniu postępowania zainicjowanego złożonym w sprawie odwołaniem decyzją z dnia ... marca 2009 r. nr ... Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa ARR.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż posiadane przez Spółkę pozwolenie zobowiązywało ją do wywozu ... o kodzie ERN ... . Zgodnie zaś z art. 2 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 32/1982 spełnienie tego warunku stanowiło podstawę do otrzymania wnioskowanej przez Spółkę specjalnej refundacji wywozowej. Stan faktyczny dotyczący klasyfikacji taryfowej wywiezionej ... został ustalony w postępowaniu dowodowym przez właściwe organy celne. Przedmiotem wywozu dokonanego przez Spółkę była ...klasyfikowana do kodu ..., a więc inna niż wskazana w pozwoleniu wywozowym i wniosku o refundację. Posiadane przez Spółkę pozwolenie wywozowe nie upoważniało do refundacji do faktycznie wywiezionej ..., gdyż jak to stwierdziła Służba celna, nie pochodziła ona z ... . Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, nie zostały spełnione wymogi uprawniające do refundacji.
W skardze na powyższą decyzję - złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - strona wniosła o jej uchylenie, zarzucając naruszenie następujących przepisów:
1. prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 lit. a rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/1999 z dnia 15 kwietnia 1999 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wobec przyjęcia błędnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego przedmiotowej sprawy;
2. prawa materialnego, tj. art. 49 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/1999 poprzez jego niezastosowanie i nieprzyznanie refundacji w sytuacji, gdy wywóz subsydiowanego towaru został potwierdzony zgłoszeniem celnym eksportowym;
3. prawa procesowego, a w szczególności art. 75 §1 k.p.a. w zw. z art. 76 k.p.a. poprzez przyjęcie ustaleń sprzecznych ze stanem faktycznym przedmiotowej sprawy wobec nieuwzględnienia dowodów w postaci dokumentów urzędowych, sporządzonych w formie prawem przepisanej;
4. prawa procesowego tj. art. 7 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia wobec braku podjęcia wszelkich kroków mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.
Skarżąca podniosła argumenty podważające, jej zdaniem, zasadność zmiany przez organy celne kodu (klasyfikacji taryfowej) wywiezionego przez nią towaru. Wskazała, iż podstawę wydanych przez organy celne postanowień stanowiła tylko analiza genetyczna, której nie można uznać za rzetelną i miarodajną dla całej partii wywożonego ... . Nie uwzględniono, zaś faktu występowania zjawiska ...powodującego, w niektórych przypadkach brak możliwości wzrokowego odróżnienia ... (...), co w tym przypadku mogło mieć miejsce zgodnie z opinią Instytutu Genetyki i Hodowli Zwierząt PAN w J. Zdaniem skarżącej powyższa okoliczność może wyjaśniać wyniki analizy genetycznej ... wskazującej na pochodzenie ... . Ponadto zaświadczenia Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w P., nadzorującego ..., potwierdzają pochodzenie ... i stanowią dowód prawidłowego działania Spółki w zakresie wykonania pozwolenia wywozowego zgodnie z jego treścią. Są one dokumentami, urzędowym sporządzonymi przez właściwy organ władzy publicznej, w związku z tym ich treść powinna być wiążąca dla organu celnego. Zdaniem skarżącej wskazane zaświadczenia świadczą o tym, iż przygotowując ... do wywozu nie naruszyła obowiązujących w tym zakresie przepisów, gdyż żaden przepis prawa nie nakłada na eksportera obowiązku przeprowadzenia badań ... na etapie wyboru ... . Organ celny wydając postanowienie o zmianie kodu wywiezionego towaru nie uwzględnił powyższych dowodów. Prezes ARR i Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przyjęli w konsekwencji błędnie ustalony stan faktyczny sprawy, który skutkował odmową przyznania skarżącej refundacji wywozowej oraz nałożeniem kary za wnioskowanie o nienależną wypłatę refundacji.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: ustawy p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie mogła być i była jedynie decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydana w przedmiocie odmowy wypłaty refundacji wywozowej oraz nałożenia kary pieniężnej z tytułu wnioskowania o nienależną refundację. To konkretne orzeczenie było przedmiotem skargi i tylko do zbadania zgodności z prawem tej decyzji ograniczona była kontrola Sądu w rozpoznawanej sprawie. Z uwagi na przedmiot skargi Sąd nie mógł więc w tym postępowaniu zajmować się orzeczeniami wydanymi w stosunku do skarżącej spółki w przedmiocie ustalenia klasyfikacji taryfowej oraz opisu towaru w zgłoszeniu celnym.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z ... marca 2009 r. w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi jak i z normami prawa materialnego, Sąd stwierdził, iż brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.
Podstawę do wydania ww. decyzji w przedmiocie refundacji wywozowej stanowił stan faktyczny sprawy ustalony - w części dotyczącej wywiezionego przez skarżącą towaru - w postępowaniu celnym.
Zgodnie z art. 96 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) w zakresie przewidzianym dla organów celnych postępowanie z towarami objętymi Wspólną Polityka Rolną obejmuje czynności związane z przywozem towarów na obszar celny Wspólnoty i wywozem towarów z tego obszaru oraz m.in. przyjmowanie, sprawdzanie i potwierdzanie wniosków o refundację, pobór i badania laboratoryjne próbek towarów, jak również dokonywanie (z urzędu lub na wniosek) zmiany danych zawartych w zgłoszeniu celnym (art. 23 Prawa celnego).
Organy celne po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie orzekły, iż przedmiotem eksportu w dniu ... sierpnia 2004 r. dokonanym przez K. Sp. z o.o. była ... o kodzie ... (v. postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w K. z ...maja 2007 r. nr ... oraz utrzymujące je w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z ... stycznia 2008 r. nr ...). Wskazać w tym miejscu również należy, iż skarga K. Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z ... stycznia 2008 r. została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2008 r. sygn. akt III SA/Po 166/08. W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż ustalenie w drodze badań genetycznych, iż zadeklarowane ... uzasadniało konieczność zmiany kodu taryfowego zadeklarowanego przez skarżącą.
Z ww. względów za nieuzasadnione zatem należało uznać ponowne próby – podjęte w niniejszym postępowaniu - zakwestionowania stanu faktycznego sprawy ustalonego przez organy celne.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż zgodnie z art. 29 ust. 1, obowiązującego w dacie wywozu wołowiny rozporządzenia Rady (WE) nr 1254/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wspólnej organizacji rynku wołowiny i cielęciny (Dz.U. L 160 z 26.06.1999 r. str. 21-47.21 ze zm.) wywóz z terytorium Wspólnoty produktów wymienionych w art. 1 ust. 1 lit. a) i lit. b) tego rozporządzenia był uzależniony od przedstawienia pozwolenia na wywóz. W art. 1 ust. lit a rozporządzenia wymienione zostało między innymi mięso wołowe, świeże lub chłodzone określone kodem CN 0201. Tak więc wywóz wołowiny był uzależniony od przedstawienia pozwolenia na wywóz.
Zgodnie natomiast z art. 33 ust. 6 rozporządzenia 1254/1999 refundacje są przyznawane na wniosek i po przedstawieniu stosownego pozwolenia na wywóz.
W myśl art. 1 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1109/2004 z dnia 11 czerwca 2004 r. ustalającego refundacje wywozowe dla wołowiny i cielęciny (Dz.Urz. WE L 211 z 12.06.2004 r. str. 0017-0021) lista produktów, na których eksport przyznawane są refundacje, o których mowa w art. 33 rozporządzenia (WE) nr 1254/1999, wysokości tych refundacji i miejsca przeznaczenia zostały określone w załączniku do niniejszego rozporządzenia. W załączniku tym wskazano, iż refundacja dotyczy towarów o kodach m.in. 0201 3000 9100, 0201 3000 9120 nie dotyczy natomiast towaru o kodzie 0201 3000 9140.
Ponadto w myśl art. 2 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 32/82 z 7 stycznia 1982 r. (Dz.U. L 4 z 8.01.1982 r., str. 11-14, z późn. zm.) ustanawiającego warunki przyznawania specjalnych refundacji eksportowych w sektorze wołowiny i cielęciny oraz art. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 1964/82 z dnia 20 lipca 1982 r. ustanawiającego warunki udzielania specjalnych refundacji wywozowych do niektórych rodzajów wołowiny bez kości (Dz.U. L 212 z 21.07.1982 r. str. 48-52, z późn. zm.) obowiązujących w dniu wywozu towaru na podstawie przedmiotowego pozwolenia, do specjalnych refundacji kwalifikuje się mięso wołowe pozyskane z dorosłego bydła płci męskiej.
Z przedstawionych przepisów wynika jednoznacznie, że refundacja wywozowa dla wołowiny przysługuje wyłącznie podmiotowi, który posiada pozwolenie na wywóz danego, ściśle określonego produktu, oznaczonego konkretnym dwunastocyfrowym kodem.
Skarżąca posiadała wydane pozwolenie nr ... z dnia ... sierpnia 2004 r., które zobowiązywało ją do wywozu ... o kodzie ERN ..., dokonała natomiast wywozu ...o kodzie ERN ... .
Kolejnym aktem prawnym regulującym sprawy refundacji wywozowych jest rozporządzenie Komisji (WE) nr 800/1999 z dnia 15 kwietnia 1999 r. ustanawiające wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz.Urz. WE L 102 z 17.04.1999 r., str. 11 z późn. zm.).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organy orzekające prawa materialnego w postaci art. 49 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/1999 poprzez jego niezastosowanie i nieprzyznanie refundacji w sytuacji, gdy wywóz subsydiowanego towaru został potwierdzony zgłoszeniem celnym eksportowym zauważyć należy, iż w myśl tego przepisu refundacje wypłacane są tylko na specjalny wniosek eksportera przez państwo członkowskie, na którego terytorium zostało przyjęte zgłoszenie wywozowe. Zgodnie zaś z art. 49 ust. 8 ww. rozporządzenia wypłaty określone w ust. 1 są dokonywane przez właściwe władze w terminie trzech miesięcy od dnia, w którym dysponują one wszystkimi dokumentami i informacjami wymaganymi w celu zaspokojenia roszczenia.
W sprawie niniejszej dokonane zgłoszenie celne nie potwierdziło wywozu towaru, do którego, zgodnie z treścią udzielonego Spółce pozwolenia miała ona prawo do otrzymania refundacji. Pozwolenie upoważniało jedynie do uzyskania refundacji do ... określonego kodem ERN ... , na co wskazuje adnotacja dotycząca wywożonego towaru znajdująca się w polu 22 pozwolenia (Specjalna Refundacja Wywozowa Rozporządzenie Komisji (WE) 32/1982 i 1964/1982), nie było natomiast ważne dla ... o kodzie towaru ... . Wywóz innego towaru (o innym kodzie) nie dawał podstaw do refundacji zatem wskazany zarzut należy uznać za bezpodstawny. Zmiana kodu i opisu towaru w zgłoszeniu celnym wywozowym dokonana przez organy celne oznacza, że faktycznie wywieziony towar nie był objęty pozwoleniem.
Za nieuzasadniony Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 lit. a rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/1999 z dnia 15 kwietnia 1999 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wobec przyjęcia błędnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. W myśl wskazanego przepisu w przypadku stwierdzenia, że w celu przyznania refundacji wywozowej eksporter złożył wniosek o refundację wyższą od refundacji stosowanej, refundacja należna w przypadku danego wywozu jest refundacją stosowaną do produktów faktycznie wywiezionych, zmniejszoną o kwotę odpowiadającą połowie różnicy między refundacją wnioskowaną a refundacją stosowaną do wywozu faktycznie dokonanego. Przepisu tego nie można interpretować w oderwaniu od przepisu art. 4 tego rozporządzenia, który określa warunki nabycia prawa do refundacji. Refundacją stosowaną do produktów faktycznie wywiezionych, o której mowa w przepisie art. 51 ust.1 rozporządzenia jest refundacja, co do której spełnione zostały warunki do ubiegania się o nią. Zmniejszenie refundacji w ww. sposób, jako sankcja za wnioskowanie o refundację wyższą niż stosowana, następuje w odniesieniu do wywozu faktycznie dokonanego. W rozpoznawanej sprawie refundacja do towaru faktycznie wywiezionego w ogóle nie przysługiwała, a więc nie istniała refundacja stosowana do produktów faktycznie wywiezionych.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji wydanej przez Prezesa ARR kwota refundacji wnioskowanej wynosiła ... zł, natomiast kwota kary z tytułu wnioskowania o refundację wyższą niż stosowana ustalona została na kwotę ... zł, czyli połowę różnicy między refundacją wnioskowaną a stosowaną kwotą refundacji (0 zł). Kara została więc ustalona prawidłowo.
Biorąc powyższe pod uwagę wskazać należy, iż organy orzekające zasadnie odmówiły skarżącej wypłaty refundacji wywozowej oraz nałożyły na nią karę pieniężną z tytułu wnioskowania o nienależną refundację.
Sąd nie stwierdził również, aby zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem art. 7 K.p.a. wskutek braku podjęcia przez organy orzekające wszelkich kroków mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz art. 75 §1 K.p.a. w związku z art. 76 K.p.a. poprzez przyjęcie ustaleń sprzecznych ze stanem faktycznym przedmiotowej sprawy wobec nieuwzględnienia dowodów w postaci dokumentów urzędowych, sporządzonych w formie prawem przepisanej. Jeszcze raz podkreślenia wymaga, iż zgodnie z postanowieniami ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1702), właściwym organem w zakresie wypłacania refundacji wywozowych oraz nakładania kar administracyjnych jest Prezes Agencji Rynku Rolnego. Wskazać jednak należy, iż postanowienia organów celnych ustalające klasyfikację taryfową towaru wywiezionego na podstawie pozwolenia, są dla niego wiążące i stanowią podstawę do wydania decyzji dotyczącej wnioskowanej przez eksportera refundacji wywozowej. W niniejszej sprawie organy administracyjne przeprowadziły wnikliwe postępowanie wyjaśniające w sprawie, nie naruszając przy tym reguł postępowania dowodowego, uwzględniając wszystkie zebrane dowody i dokonując ich oceny, co znalazło wyraz w szerokich uzasadnieniach ich decyzji, które obejmują podstawę prawną z przytoczeniem przepisów prawa, jak również wskazują w jakiej relacji pozostaje ich treść do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Dokonana przez organy ocena materiału dowodowego jest zgodna z zasadami swobodnej oceny dowodów i nie nosi cechy dowolności.
Z tych względów, na podstawie art.151 ustawy p.p.s.a Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło